تهران: عبور کشتیهای کرهجنوبی از تنگه هرمز نیازمند هماهنگی است
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از سفیر جمهوری اسلامی در کره جنوبی نوشت هرچند تهران این کشور را «دشمن» نمیداند اما عبور کشتیهای کرهای از تنگه هرمز همچنان نیازمند هماهنگی با دولت و نهادهای جمهوری اسلامی است.
سعید کوزهچی، سفیر جمهوری اسلامی در سئول، پنجشنبه ششم فروردین اعلام کرد که تهران خواستار جزئیات کشتیهای کره جنوبی است که در آبهای نزدیک به تنگه هرمز متوقف شدهاند.
طبق اعلام کره جنوبی، ۲۶ کشتی این کشور همچنان در آبهای اطراف تنگه هرمز باقی ماندهاند.
پنجشنبه شش فروردین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نوشت بنا به درخواست دولت جمهوری اسلامی، مهلت توقف حمله به نیروگاههای انرژی ایران تا ۱۰ روز و تا ۱۸ فروردین به تعویق افتاده است.
او همچنین گفت مقامات جمهوری اسلامی مذاکرهکنندگان «بسیار خوبی» هستند، اما مطمئن نیست حاضر باشد با آنها برای پایان دادن به جنگ به توافق برسد.
رسانههای ایران شامگاه پنجشنبه از شنیده شدن صدای انفجار شدید در غرب تهران و همچنین پرواز جنگندهها در کرج خبر دادند.
سنتکام کشته شدن علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، را تایید کرد.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفت ارتش این کشور فرمانده نیروی دریایی سپاه را که به گفته او مستقیما مسئول عملیات مینگذاری و مسدود کردن تنگه هرمز برای تردد دریایی بود، حذف کرد.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد گفتوگوهای غیرمستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی از طریق پیامهایی که پاکستان منتقل میکند، در حال انجام است.
جزییات رویدادهای پنجشنبه شش فروردین را اینجا بخوانید.
از بامداد جمعه هفتم فروردین، گزارشها و پیامهای ارسالی شهروندان به ایراناینترنشنال از پرواز جنگندهها و شنیده شدن صدای انفجار در شماری از شهرهای دستکم هشت استان ایران خبر میدهد.
گزارشهای منتشر شده حاکی از آن است که در بامداد جمعه هفتم فروردین، صداهای مربوط به پرواز جنگندهها و انفجار در شماری از شهرهای دستکم هشت استان ایران، از جمله تهران، البرز، اصفهان، قم، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کرمانشاه و کردستان شنیده شد.
بر اساس این روایتها، صداهای انفجار در مناطق غربی، جنوبی و شرقی تهران شنیده شد و صداهای انفجار در منطقه تهرانسر بسیار مهیب بود.
در استان تهران، صداهای انفجار در شهریار و شهر قدس نیز شنیده شد.
شهروندان در استان اصفهان هم از پرواز جنگندهها و صداهای انفجار در اصفهان و شاهینشهر خبر دادند و در کاشان نیز صداهای انفجار شنیده شد.
در استان البرز، صداهای انفجار در گوهردشت، گلشهر، مهرویلای کرج و نیز در کمالشهر شنیده شد.
بر اساس این گزارشها، در شهرهای قم، کرمانشاه، ارومیه و تبریز نیز شهروندان از صداهای انفجار خبر دادند و در قروه کردستان صدای پرواز جنگندهها شنیده شد.
همچنین پیامهای ارسالی شهروندان به ایراناینترنشنال از تشدید حملات هوایی در شهرهایی از جمله اهواز، آبادان، تهران، گرمدره، پرند، رباطکریم، شهرک اندیشه، کرج، شاهینشهر، همدان، اصفهان و تبریز حکایت دارد.
ساکنان اهواز و آبادان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از شنیده شدن صدای پرواز جنگندهها از نخستین دقایق بامداد جمعه و دستکم دو انفجار در اهواز خبر دادند.
همچنین بر اساس پیامهای دریافتی، صدای انفجارهای شدید در تمام مناطق تهران از حوالی سه بامداد جمعه شنیده شد. یکی از شهروندان در پیام خود نوشت: «سه انفجار شدید و عمیق از ساعت ۳:۰۴ تا ۳:۰۷ بامداد در تهران حس شد.»
شهروند دیگری از تهران نوشت که پس از شنیده شدن صداهای شدید انفجار، ستونهایی از دود در غرب و شمال غرب تهران دیده شد.
پیام دیگری از تهران حاکی از شنیده شدن «صدای مهیب و احساس موج انفجار بسیار شدید پس از آن» در حوالی پادگان سپاه اسلام در منطقه ۲۱ تهران است.
پیامهای دیگری از گرمدره، پرند، رباط کریم، شهرک اندیشه، کرج، شاهینشهر، همدان، اصفهان و تبریز از حملات هوایی شدید حکایت دارد.
یک شهروند از همدان نوشت: «حدود ساعت ۳:۳۰ بامداد جمعه صدای رفتوآمد پرشمار جنگندهها بهطور گسترده شنیده شد.»
یک شهروند از شهر پرند نیز گفت: «صدای چند انفجار آمد. طوری شدید بود که تمام خانه و شیشهها لرزید و همه بیدار شدیم.»
شهروند دیگری از تبریز از حمله هوایی شدید به «محله میرداماد» این شهر خبر داده است. پژوهشکده رانشگرهای فضایی متعلق به وزارت ارتباطات در این منطقه قرار دارد.
در همین حال، اطلاعات و تصاویر ارسالی به ایراناینترنشنال از یک انفجار شدید در محدوده مرکز خرید گل یاس کاشان حوالی ۱:۳۰ بامداد جمعه خبر میدهد. این انفجار موجب قطعی برق در برخی از محلههای این شهر شد.
گفته میشود این مرکز خرید که در بلوار امام رضا، حد فاصل میدان کتاب و بلوار عباسزاده قرار دارد، متعلق به سپاه پاسداران است و مجموعهای از ساختمانهای متعلق به این نهاد نیز در کوچههای منتهی به این مرکز خرید قرار دارند.
در این میان، ارتش اسرائیل حدود ساعت پنج صبح جمعه اعلام کرد که «موجی از حملات در قلب تهران» را به پایان رسانده است.
ارتش اسرائیل این حملات را «گسترده» توصیف کرد و گفت که زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
براساس دادههای ردیابی نفتکشها از شرکت «کپلر» (Kpler) که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته، تلاشهای جمهوری اسلامی برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز تاکنون تغییر عملی قابلتوجهی ایجاد نکرده است.
بیش از یک دهه است که تهران سرمایهگذاری سنگینی روی پایانه نفتی جاسک انجام داده؛ پروژهای که هدف آن انتقال بخشی از صادرات نفت خام به دریای عمان و ایجاد مسیر جایگزین خارج از خلیج فارس در زمان بحران بوده است. با این حال، دادهها نشان میدهد این پایانه هنوز نقش حاشیهای در سیستم صادراتی ایران دارد.
بر اساس دادههای کپلر، ایران در ۲۵ روز نخست ماه مارس بهطور میانگین روزانه حدود ۱.۸۴ میلیون بشکه نفت خام بارگیری کرده است، اما سهم پایانه جاسک در این میان بسیار محدود بوده است.
میانگین بارگیری از جاسک در این دوره حدود ۸۱ هزار بشکه در روز بوده - کمتر از ۵ درصد کل صادرات نفت ایران.
الگوهای گذشته نیز نشان میدهد این محدودیت احتمالاً ساختاری است. ایران نخستین بار در اکتبر ۲۰۲۴ و همزمان با افزایش تنشهای نظامی با اسرائیل، صادرات از جاسک را آغاز کرد، اما حتی در آن زمان نیز حجم صادرات حدود ۷۷ هزار بشکه در روز بود. در مارس ۲۰۲۵ نیز این رقم بهطور متوسط حدود ۵۴ هزار بشکه در روز گزارش شده است.
این در حالی است که جاسک از طریق خط لولهای نزدیک به هزار کیلومتر به مناطق اصلی تولید نفت ایران متصل است. زیرساختی که با هدف افزایش ظرفیت صادرات خارج از خلیج فارس طراحی شده بود.
در عمل، وابستگی ایران به جزیره خارک همچنان بسیار بالا باقی مانده است.
بر اساس دادهها، بیش از ۸۴ درصد صادرات نفت ایران در ماه مارس از خارک انجام شده، در حالی که سهم جاسک تنها ۴.۴ درصد بوده است. حدود ۱۰ درصد دیگر نیز از پایانههای سروش و پارس جنوبی در خلیج فارس صادر شدهاند.
این تمرکز، یک آسیبپذیری راهبردی آشکار ایجاد میکند: هرگونه اختلال در خارک میتواند صادرات نفت ایران را بهشدت مختل کند.
این موضوع با تشدید جنگ میان حکومت ایران و ایالات متحده و اسرائیل اهمیت بیشتری یافته است. تنگه هرمز - که حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت از آن عبور میکند - به نقطهای مرکزی در تنشها تبدیل شده و تهران بهطور دورهای عبور و مرور دریایی را محدود کرده است.
در همین حال، گزارشهایی درباره گسترش عملیات نظامی آمریکا در منطقه منتشر شده، از جمله طرحهایی برای استفاده از جزایر استراتژیک نزدیک تنگه هرمز جهت کنترل دسترسی به این آبراه.
در چنین سناریویی، وابستگی مداوم ایران به زیرساختهای صادراتی متمرکز در خارک، تجارت نفت این کشور را در معرض اختلال جدی قرار میدهد.
در مجموع، دادههای صادراتی یک واقعیت اساسی را برجسته میکند: با وجود سالها سرمایهگذاری، ایران نتوانسته وابستگی خود به تنگه هرمز - و مهمتر از آن، به پایانه خارک - را بهطور معناداری کاهش دهد.
در شرایط بیثبات کنونی منطقه، این وابستگی یک ضعف ساختاری مهم برای اقتصاد ایران محسوب میشود.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا در واکنش به انتقاد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا مبنی بر اینکه این کشور در جنگ جاری در خاورمیانه بهاندازه کافی از آمریکا حمایت نکرده است، گفت کانبرا پیش از آغاز جنگی که به گفته او «تاثیر اقتصادی گستردهای در سطح جهان» داشت، در جریان قرار نگرفته بود.
آلبانیزی صبح جمعه هفتم فروردین در یک نشست رسانهای اعلام کرد که استرالیا در تماس نزدیک با کشورهای حوزه خلیج فارس که هدف حملات حکومت ایران قرار گرفتهاند، قرار دارد و یک هواپیمای نظارتی برای کمک به دفاع از امارات متحده عربی اعزام کرده است.
او تاکید کرد: «هیچ درخواستی از استرالیا مطرح نشده که با آن موافقت نشده باشد.»
آلبانیزی افزود: «باید اشاره کنم که استرالیا پیش از آغاز این جنگ مورد مشورت قرار نگرفته بود. این موضوع را درک میکنم و آن را مسالهای مربوط به ایالات متحده میدانم.»
ایالات متحده مهمترین متحد امنیتی استرالیا است و این کشور همراه با بریتانیا در پیمان سهجانبه آکوس برای ساخت زیردریاییهای هستهای بهمنظور مقابله با چین همکاری دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کرد که جمهوری اسلامی در پی گزارشهایی مبنی بر اینکه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و محمدباقر قالیباف، رییس مجلس «اهداف ترور» بودهاند، نامهای به سازمان ملل ارسال کرد.
در این نامه با امضای سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل آمده است: «ین گزارشها نشاندهنده وجود یک چارچوب عملیاتی برای ترور عالیترین مقامات سیاسی جمهوری اسلامی است.»
همچنین تاکید شده است که «ماهیت مشروط این تعلیق ادعایی نشان میدهد که تهدید همچنان واقعی، هدفمند و ادامهدار است.»
این نامه با تاریخ روز پنجشنبه ششم فروردین به گزارشهایی در روزهای اخیر اشاره دارد که گفته شده عراقچی و قالیباف «فعلا» از فهرست اهداف آمریکا و اسرائیل کنار گذاشته شدهاند.
