در چهارمین روز از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، گزارشهایی از گرانی مواد غذایی، کمبود اقلام اولیه، قطع انرژی و دشواری شهروندان در اداره امور زندگی روزمره به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
شهروندان شماری از شهرهای ایران سهشنبه ۱۲ اسفند از تداوم قطع سراسری اینترنت و پارازیت روی شبکههای ماهوارهای خبر دادند و گفتند این اختلالها از صبح امروز نسبت به سه روز پیشین جنگ، شدت بیشتری گرفته است.
برخی در پیامهای خود اشاره کردند با زحمت و دشواری و عوض کردن پروکسیها و فیلترشکنهای مختلف، تنها میتوانند به تلگرام دسترسی داشته باشند.
گزارشها همچنین حاکی از قطع آب و برق در برخی شهرهاست.
در تبریز از حدود ساعت چهار بعد از ظهر دوشنبه آب شهر دلیل آسیب دیدن سد امند قطع شده است.
پیشتر مقامهای حکومتی «جیرهبندی» آب در این شهر را تکذیب کرده بودند.
شهروندان از بوشهر و کامیاران نیز از قطعی برق و آب در برخی مناطق این دو شهر خبر دادند.
مخاطبان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از گرانی عمومی به ویژه در زمینه مواد غذایی خبر دادند.
قیمت بسته برنج ۱۰ کیلویی به شش میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، یک کیلوگرم سیبزمینی به ۱۶۰ هزار تومان و تخممرغ به ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
شهروندی از خوزستان گفت یک بسته آب معدنی با قیمت ۹۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
گزارشها از شماری شهرها مانند قزوین، حاکی از افزایش «سه برابری» قیمت اقلام ضروری و «احتکار» برخی فروشگاههای بزرگ است.
شهروندی گفت پوشک کودکان و سالمندان نایاب شده و موجودیهای محدود با قیمت بسیار بالا به فروش میرسند. شهروندی دیگر از نایاب شدن کنسرو لوبیا خبر داد.
مخاطبی از شهرک اندیشه از «کمبود نان خشک، مرغ و تخممرغ» خبر داد.
روایت شهروندان از پمپبنزینها و سوپرمارکتهای ارومیه حاکی از «ازدحام جمعیت» است.
صفهای طولانی نانوایی و پمپبنزینها در سه روز اخیر در شمار دیگری از شهرها نیز گزارش شده است.
همزمان با جهش چندبرابری قیمت مواد غذایی، بانکها در بسیاری از شهرهای ایران از جمله تهران بسیاری از عابربانکها پول نقد ندارند.
در اردبیل، پرداخت نقدی عابربانکها به یک تا دو میلیون تومان محدود شده است.
مخاطبی با اشاره به شرایط کشور، گفت: «پول نداریم مواد غذایی بخریم و هر لحظه منتظریم بمیریم؛ تمام مدت با لباس بیرون و کتانی به پا هستیم و همانطور هم میخوابیم.»
از صبح سهشنبه ۱۲ اسفند گزارشهایی از حمله به تهران، شیراز، بندرعباس، بوشهر، اصفهان، کیش، مرودشت، لنگرود، گلپایگان، ارومیه، خمین، لارستان، فردیس کرج، همایونشهر، آبعلی و یزد منتشر شده است.
همزمان با فعال شدن آژیر خطر در تلآویو، منابع مطلع اعلام کردند تهران حملات موشکی تازهای علیه امارات متحده عربی و عمان انجام داده است؛ اقدامی که دامنه درگیری را به چندین کشور حوزه خلیج فارس کشانده است.
عربستان: حملات جمهوری اسلامی «بزدلانه» است
به گزارش العربیه، عربستان سعودی حملات جمهوری اسلامی را «بزدلانه و بدون توضیح» توصیف کرده و آن را مغایر با هنجارها و قوانین بینالمللی دانسته است.
قطر: حملات بیپاسخ نخواهد ماند
وزارت خارجه قطر اعلام کرد تهران پیش از حملات موشکی، دوحه را مطلع نکرده و اهداف این حملات تنها نظامی نبوده بلکه «کل خاک قطر» را شامل میشده است. مقامات قطری اعلام کردند جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی این کشور هدف قرار گرفتند و ذخایر موشکهای رهگیر کافی است. تلاش برای هدف قرار دادن فرودگاه بینالمللی حمد نیز ناکام ماند و بیش از هشت هزار مسافر ترانزیتی در هتلهای قطر اسکان داده شدند.
دوحه هشدار داد این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند» و اعلام کرد هیچ ارتباط فعالی با تهران برقرار نیست.
حمله به پایگاه بریتانیا در قبرس
در شرق مدیترانه، پایگاه حاکمیتی بریتانیا «راف آکروتیری» در قبرس هدف حملات پهپادی قرار گرفت. در یکی از موارد، یک پهپاد ساخت جمهوری اسلامی از نوع «شاهد» به باند پایگاه برخورد کرد و خسارت محدودی بر جای گذاشت و دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
در واکنش به این حمله، بریتانیا تصمیم گرفته ناوشکن «اچاماس دانکن» را برای دفاع از این پایگاه به منطقه اعزام کند. روزنامه تایمز به نقل از سه منبع گزارش داد جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، با فرماندهان ارشد نظامی درباره اعزام این ناو گفتوگو کرده است.
همزمان، فرانسه نیز اعلام کرده سامانههای ضدموشکی و ضدپهپادی به قبرس اعزام خواهد کرد و یک ناوچه فرانسوی نیز به منطقه اعزام میشود. یونان نیز چهار جنگنده اف-۱۶ و دو ناوچه، از جمله یک ناو مجهز به سامانه ضدپهپاد «سنتاوروس»، به قبرس اعزام کرده است.
گسترش بحران چندلایه
با هدف قرار گرفتن اسرائیل، چند کشور عربی خلیج فارس و یک پایگاه بریتانیایی در مدیترانه، دامنه درگیری از سطح یک تقابل دوجانبه فراتر رفته و به بحرانی چندجبههای تبدیل شده است. کشورهای منطقه ضمن محکومیت حملات تهران، در حال تقویت سامانههای دفاعی خود هستند و برخی نیز از حق پاسخ متقابل سخن گفتهاند.
تحولات اخیر نشان میدهد حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی نهتنها موجب مهار تنش نشده، بلکه در حال بازتعریف موازنه امنیتی در سراسر خاورمیانه و شرق مدیترانه است؛ بحرانی که خطر گسترش بیشتر آن همچنان پابرجاست.
پیش از این، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت ارتش آمریکا در حال در هم کوبیدن حکومت ایران است اما «موج بزرگ» و شگفتی اصلی هنوز فرا نرسیده است و در این شرایط خطرناک مردم ایران همچنان و فعلا در خانه بمانند. او همچنین اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد.
سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز سهشنبه ۱۲ اسفند اعلام کرد ولکر تورک از پیامدهای گسترده درگیریهای اخیر در خاورمیانه بر غیرنظامیان «عمیقاً شوکه» شده و وضعیت کنونی را کاملاً قابل پیشگیری توصیف کرده است.
راوینا شامداسانی، سخنگوی این نهاد در ژنو، گفت ترس، وحشت و اضطراب میلیونها نفر در منطقه و فراتر از آن «ملموس» است و بحران از زمان آغاز حملات اسرائیل و ایالات متحده به ایران در روز شنبه، پاسخ حکومت ایران علیه کشورهای منطقه و ورود حزبالله به درگیری، هر ساعت بدتر و گستردهتر شده است.
به گفته کمیسر عالی، قوانین جنگ «کاملاً روشن» است و غیرنظامیان و اهداف غیرنظامی تحت حفاظت قرار دارند. او تاکید کرد همه دولتها و گروههای مسلح باید به حقوق بینالملل بشردوستانه پایبند باشند و از اصول تمایز و تناسب در حملات پیروی کنند. حملات عمدی یا بیتمایز علیه غیرنظامیان میتواند مصداق نقض جدی حقوق بینالملل و حتی جنایت جنگی باشد.
به گفته این سخنگو، بر اساس اعلام هلال احمر جمهوری اسلامی، شمار کشتهشدگان در ایران به ۷۸۷ نفر رسیده است. در مرگبارترین حادثه، دهها دختر دانشآموز در جریان حمله به مدرسه ابتداییشان در میناب در جنوب کشور، در ساعات آموزشی کشته یا زخمی شدند. کمیسر عالی خواستار تحقیق فوری، بیطرفانه و جامع درباره این حمله شده و تاکید کرده مسئولیت تحقیق بر عهده نیروهایی است که این حمله را انجام دادهاند و باید نتایج را منتشر کرده و پاسخگویی و جبران خسارت برای قربانیان را تضمین کنند.
سازمان ملل اعلام کرد نیروهای نظامی ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل صدها موشک و پهپاد به سوی کشورهای منطقه شلیک کردهاند که منجر به کشته شدن غیرنظامیان و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی شده است. در شهر بیت شمش در مرکز اسرائیل، اصابت یک موشک به منطقهای مسکونی به کشته شدن ۹ نفر انجامید.
درگیریها تاکنون علاوه بر ایران و اسرائیل، ۱۲ کشور دیگر را نیز تحت تاثیر قرار داده و منازل مسکونی، دفاتر، کسبوکارها، فرودگاهها و زیرساختهای انرژی آسیب دیدهاند. در لبنان نیز پس از حملات موشکی حزبالله به اسرائیل و ضدحملات گسترده اسرائیل از جمله در بیروت، نگرانیها درباره تشدید خشونت افزایش یافته است. گزارشها حاکی از تلفات غیرنظامی و تخریب زیرساختها در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت است و نزدیک به ۳۰ هزار نفر تنها طی یک شب از مناطق آسیبدیده گریختهاند؛ افزون بر ۶۴ هزار نفری که پیشتر آواره شده بودند.
کمیسر عالی حقوق بشر از همه طرفها خواسته است نهایت خویشتنداری را به خرج دهند، از تشدید بیشتر بحران جلوگیری کنند و تمامی اقدامات ممکن را برای حفاظت از غیرنظامیان، از جمله اتباع خارجی و زیرساختهای حیاتی، انجام دهند. او تاکید کرد بازگشت به میز مذاکره «تنها راه» پایان دادن به کشتار و ویرانی است.
سازمان ملل همچنین نسبت به وضعیت داخلی ایران ابراز نگرانی کرده است. با اشاره به سابقه سرکوب گسترده و مرگبار اعتراضات، کمیسر عالی هشدار داد تهدیدهای جدید مقامهای ارشد حکومت علیه هرگونه ابراز مخالفت نگرانکننده است و مقامات جمهوری اسلامی موظفاند آزادیهای بنیادین شهروندان را طبق حقوق بینالملل حقوق بشر تضمین کنند. نگرانی دیگر، قطع دسترسی بسیاری از ایرانیان به اینترنت است که دسترسی آنان به اطلاعات حیاتی، از جمله برای حفظ ایمنی در شرایط جنگی، را محدود کرده است. سازمان ملل خواستار بازگرداندن فوری خدمات ارتباطی شده است.
همچنین نگرانی عمیقی درباره صدها زندانی سیاسی که بهطور خودسرانه در ایران نگهداری میشوند وجود دارد. کمیسر عالی خواستار اتخاذ همه تدابیر لازم برای حفاظت از آنان و آزادی فوریشان شده است.
در پایان، کمیسر عالی تاکید کرد حقوق بشر نباید ابزار چانهزنی سیاسی قرار گیرد و تجربه تاریخی نشان داده استفاده از زور خارجی چه پیامدهایی برای حقوق بشر دارد. او از همه طرفها خواست به خشونت پایان دهند و منشور سازمان ملل، حقوق بینالملل حقوق بشر و حقوق بشردوستانه را رعایت و از آن دفاع کنند.
بر اساس این گزارش، فرانسه علاوه بر سامانههای دفاعی، یک ناوچه نیز به منطقه خواهد فرستاد. گفته شده امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، بامداد سهشنبه ۱۲ اسفند این موضوع را به نیکوس کریستودولیدس، رییسجمهوری قبرس، اطلاع داده است. یک منبع دولتی قبرس این خبر را تایید کرده، اما وزارت دفاع فرانسه تاکنون اظهار نظری نکرده است.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که روز دوشنبه پایگاه هوایی «راف آکروتیری» (RAF Akrotiri) - که قلمرو حاکمیتی بریتانیا محسوب میشود - در دو حادثه جداگانه هدف پهپاد قرار گرفت. در نخستین مورد، یک پهپاد ساخت ایران از نوع «شاهد» به باند فرودگاه برخورد کرد و خسارت محدودی به جا گذاشت. چند ساعت بعد نیز دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
مقامهای ارشد قبرسی اعلام کردند این حمله به احتمال زیاد توسط پهپاد شاهد متعلق به حکومت ایران و از سوی گروه حزبالله لبنان شلیک شده است. آنان تاکید کردند هدف حمله پایگاه بریتانیا بوده، نه خاک قبرس.
بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد درخواست آمریکا برای استفاده از پایگاههایش در حملات «دفاعی» علیه حکومت ایران را پذیرفته است؛ این تصمیم یک روز پس از آغاز کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران اتخاذ شد که به حملات تلافیجویانه حکومت ایران انجامید. با این حال، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفته پایگاههای این کشور در قبرس برای بمباران توسط آمریکا استفاده نشدهاند.
قبرس از بریتانیا خواسته است پایگاهها تنها برای اهداف بشردوستانه مورد استفاده قرار گیرند.
یونان نیز روز دوشنبه چهار جنگنده اف-۱۶ به قبرس اعزام کرد و دو ناوچه - از جمله یکی مجهز به سامانه اخلالگر ضدپهپاد «سنتاوروس» - در حال حرکت به سمت این جزیره هستند. منابع دفاعی قبرس اعلام کردند سامانه سنتاوروس که پیشتر در مقابله با حملات حوثیها در نزدیکی یمن بهکار رفته، توانایی شناسایی و از کار انداختن پهپادهای کمارتفاع مانند پهپادی که به پایگاه آکروتیری برخورد کرد را دارد.
