حملات آمریکا به جمهوری اسلامی، چین را در آستانه دیدار ترامپ-شی در موقعیت دشوار قرار داد
حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به حکومت ایران و کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روابط شکننده میان واشینگتن و پکن را وارد مرحلهای تازه از تنش کرده است.
حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به حکومت ایران و کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روابط شکننده میان واشینگتن و پکن را وارد مرحلهای تازه از تنش کرده است.
بر اساس تحلیلهای منتشرشده از سوی خبرگزاری رویترز و روزنامه نیویورکتایمز، این عملیات نظامی نهتنها یکی از بزرگترین نمایشهای قدرت آمریکا از زمان جنگ عراق به شمار میرود، بلکه معادلات چین را نیز در آستانه نشست احتمالی دونالد ترامپ و شی جینپینگ پیچیدهتر کرده است.
ترامپ قرار است از ۱۱ تا ۱۳ فروردین به پکن سفر کند؛ سفری که کاخ سفید اعلام کرده محور آن تجارت و تمدید آتشبس اقتصادی میان دو اقتصاد بزرگ جهان خواهد بود. با این حال، چین هنوز تاریخ نشست را بهطور رسمی تایید نکرده و تنها اعلام کرده گفتوگوها در جریان است. کشته شدن خامنهای - کمتر از دو ماه پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، متحد دیگر پکن - بهعنوان دومین اقدام مستقیم آمریکا علیه یکی از شرکای نزدیک چین، شی جینپینگ را در برابر انتخابی دشوار قرار داده است: دفاع از تهران یا حفظ ثبات روابط با واشینگتن.
چین حملات آمریکا و اسرائیل را «غیرقابل قبول» خوانده و وانگ یی، وزیر خارجه این کشور، آن را «ترور رهبر یک کشور» توصیف کرده و بر حمایت از حاکمیت ایران تاکید کرده است. در عین حال، تحلیلگران به رویترز گفتهاند واکنش پکن محتاطانه بوده و نشان میدهد چین ابزار محدودی برای تاثیرگذاری بر عملیات نظامی آمریکا دارد و روابطش با حکومت ایران ماهیتی راهبردی اما نه پیمان دفاعی دارد.
از منظر اقتصادی، چین بزرگترین خریدار نفت ایران است و در سال گذشته ۱۳.۴ درصد از واردات دریایی نفت خود را از این کشور تامین کرده است. هرگونه اختلال در تنگه هرمز - مسیری که یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند - میتواند فشار قیمتی قابل توجهی بر اقتصاد چین وارد کند. همزمان، وزارت خارجه چین اعلام کرده یک شهروند چینی در تهران کشته شده و پکن در حال تخلیه هزاران نفر از اتباع خود است.
با وجود محکومیت لفظی، کارشناسان به نیویورکتایمز گفتهاند پکن انگیزههای قوی برای حفظ ثبات روابط با آمریکا دارد. چین به دنبال تمدید آتشبس تجاری، کاهش حمایت واشینگتن از تایوان و کاهش محدودیتهای صادرات فناوری است. علاوه بر این، رای اخیر دیوان عالی آمریکا که بسیاری از تعرفههای ترامپ را لغو کرده، فضای حقوقی را تا حدی به نفع پکن تغییر داده و دولت ترامپ نیز اخیراً فروش برخی تسلیحات به تایوان را به تعویق انداخته و محدودیتهای صادرات برخی تراشههای پیشرفته را کاهش داده است.
در عین حال، درگیری در ایران میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک بلندمدتی داشته باشد. ایالات متحده بزرگترین تمرکز نظامی خود در خاورمیانه از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق را ایجاد کرده است. اگر این حضور طولانی شود، ممکن است منابع و توجه واشنگتن از آسیا منحرف شود - سناریویی که برخی تحلیلگران آن را بالقوه به نفع چین میدانند. با این حال، نمایش توانایی آمریکا در هدف قرار دادن متحدان پکن در هر نقطه جهان، یادآور شکاف عمیق توان نظامی دو کشور است؛ شکافی که پکن را نگران میکند.
بر اساس ارزیابی مقامهای آمریکایی که رویترز به آن اشاره کرده، واشنگتن انتظار ندارد چین در جریان عملیات علیه حکومت ایران حمایت نظامی یا مادی مستقیم از تهران ارائه دهد. نگرانی اصلی آمریکا بیشتر به کاهش ذخایر مهمات و تاثیر آن بر «بازدارندگی میانمدت» در برابر چین، بهویژه در موضوع تایوان، مربوط میشود.
در مجموع، تحلیلهای منتشرشده نشان میدهد چین احتمالاً به حمایت لفظی از حکومت ایران ادامه خواهد داد، اما از ورود مستقیم به بحران پرهیز میکند تا منافع اقتصادی و راهبردی گستردهتر خود را با آمریکا به خطر نیندازد. نشست احتمالی ترامپ و شی - در صورت برگزاری - در سایه همین ملاحظات و توازنهای حساس برگزار خواهد شد؛ جایی که جنگ با حکومت ایران به بخشی از رقابت بزرگتر دو ابرقدرت تبدیل شده است.
به نوشته گاردین، مدل هوش مصنوعی «کلود» (Claude) متعلق به شرکت «انتروپیک» (Anthropic) در این عملیات به کار گرفته شده و با کوتاه کردن «زنجیره کشتار» - از شناسایی هدف تا تایید حقوقی و اجرای حمله - نقشی کلیدی در افزایش سرعت عملیات ایفا کرده است. آمریکا و اسرائیل که پیشتر نیز در غزه از هوش مصنوعی برای تعیین اهداف استفاده کرده بودند، تنها در ۱۲ ساعت نخست عملیات علیه حکومت ایران حدود ۹۰۰ حمله انجام دادند؛ حملاتی که در جریان آن علی خامنهای کشته شد.
کارشناسان دانشگاهی به گاردین گفتهاند هوش مصنوعی زمان برنامهریزی حملات پیچیده را بهشدت کاهش داده؛ پدیدهای که از آن با عنوان «فشردهسازی تصمیم» یاد میشود. برخی بیم دارند این روند به جایی برسد که نقش انسانها به تایید صوری تصمیمهایی محدود شود که عملاً توسط ماشینها اتخاذ شدهاند.
به گزارش گاردین، شرکت انتروپیک از سال ۲۰۲۴ مدل خود را در اختیار وزارت جنگ آمریکا و دیگر نهادهای امنیت ملی قرار داده است. کلود بخشی از سامانهای است که شرکت فناوری نظامی «پالانتیر» (Palantir) با همکاری پنتاگون توسعه داده و هدف آن «بهبود چشمگیر تحلیل اطلاعات و تسهیل تصمیمگیری مقامات» عنوان شده است.
کریگ جونز، دانشیار جغرافیای سیاسی در دانشگاه نیوکاسل، به گاردین گفت: «ماشین هوش مصنوعی توصیه میکند چه چیزی هدف قرار گیرد، و این در برخی موارد سریعتر از سرعت فکر است. شما همزمان هم مقیاس دارید و هم سرعت؛ هم حملات هدفمند انجام میدهید و هم توان پاسخ رژیم را از کار میاندازید. کاری که در گذشته روزها یا هفتهها طول میکشید، اکنون همزمان انجام میشود.»
این گزارش میافزاید سامانههای جدید قادرند حجم عظیمی از دادهها - از تصاویر پهپادها و شنود مخابراتی گرفته تا اطلاعات انسانی - را تحلیل کنند. سامانه پالانتیر با استفاده از یادگیری ماشین اهداف را اولویتبندی کرده، نوع تسلیحات مناسب را پیشنهاد میدهد و حتی با استدلال خودکار مبانی حقوقی حمله را ارزیابی میکند.
دیوید لزلی، استاد اخلاق و فناوری در دانشگاه کویین مری لندن، به گاردین هشدار داد اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی میتواند به «واگذاری شناختی» منجر شود؛ یعنی تصمیمگیرندگان انسانی به دلیل اینکه فرآیند تحلیل توسط ماشین انجام شده، از پیامدهای انسانی حملات فاصله بگیرند.
گاردین همچنین به پیامدهای انسانی حملات اشاره کرده و نوشته است طبق گزارش رسانههای حکومتی ایران، حمله موشکی به مدرسهای در جنوب این کشور ۱۶۵ کشته برجای گذاشته است. سازمان ملل این حمله را «نقض جدی حقوق بشردوستانه» توصیف کرده و ارتش آمریکا اعلام کرده در حال بررسی گزارشهاست.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که مشخص نیست حکومت ایران تا چه حد از هوش مصنوعی در ماشین جنگی خود استفاده میکند، هرچند تهران در سال ۲۰۲۵ مدعی استفاده از این فناوری در سامانههای هدفگیری موشکی شده بود. با این حال، برنامه هوش مصنوعی ایران به دلیل تحریمهای بینالمللی در مقایسه با آمریکا و چین محدود ارزیابی میشود.
گاردین در پایان مینویسد همزمان با افزایش نقش هوش مصنوعی در جنگها، شرکت اوپنایآی (OpenAI) نیز قراردادی با پنتاگون امضا کرده است، در حالی که انتروپیک پیشتر اعلام کرده بود اجازه استفاده از مدلهایش برای تسلیحات کاملاً خودکار یا نظارت بر شهروندان آمریکایی را نخواهد داد.
به گفته کارشناسانی که با گاردین گفتوگو کردهاند، مزیت اصلی این سامانهها «سرعت در تصمیمگیری» است؛ اما همین سرعت، پرسشهای جدی اخلاقی و حقوقی درباره نقش انسان در تصمیمهای مرگبار ایجاد کرده است.
او با رد این ادعا که اسرائیل، آمریکا را به جنگ کشانده است، گفت: «این حرفها مضحک است. دونالد ترامپ قدرتمندترین رهبر جهان است و کاری را انجام میدهد که برای آمریکا و نسلهای آینده درست میداند.»
نتانیاهو مدعی شد جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲روزه در حال ساخت سایتهای هستهای جدید و پناهگاههای زیرزمینی برای برنامه موشکی خود بوده است؛ تاسیساتی که به گفته او «ظرف چند ماه غیرقابل دسترسی میشدند.» او افزود: «اگر اکنون اقدامی انجام نمیشد، در آینده دیگر امکان اقدام وجود نداشت. در آن صورت جمهوری اسلامی میتوانست آمریکا را هدف قرار دهد، اسرائیل و کشورهای دیگر را تهدید کند و باج بگیرد.»
او گفت اسرائیل و آمریکا ابتدا تلاش کردند با عملیات محدود برنامه هستهای ایران را از کار بیندازند و سپس ترامپ مسیر مذاکره را در پیش گرفت، اما به گفته او تهران «وقتکُشی» کرد و در نهایت اقدام نظامی ضرورت یافت. نتانیاهو تصریح کرد: «این یک اقدام سریع و قاطع خواهد بود» و تاکید کرد شرایط کنونی میتواند زمینهساز تغییر رژیم در ایران شود.
نخستوزیر اسرائیل همچنین گفت «۹۵ درصد مشکلات خاورمیانه» از جمهوری اسلامی ناشی میشود و سقوط این رژیم میتواند به موجی از توافقهای صلح میان اسرائیل و کشورهای عرب و مسلمان منجر شود. او افزود: «این عملیات مشترک عصری از صلح را رقم خواهد زد که حتی خوابش را هم ندیدهایم» و آن را «دروازهای به سوی صلح» توصیف کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در تازهترین موضعگیری خود اعلام کرد ارتش این کشور در حال اجرای عملیات گسترده برای از میان بردن «تهدیدهای جدی» جمهوری اسلامی از جمله موشکی است. ترامپ این اقدام را «آخرین و بهترین فرصت» برای رفع «تهدیدهای غیرقابل تحمل» دانست.
پیش از این نیز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته بود عملیات پس از آن آغاز شد که اسرائیل قصد حمله پیشدستانه داشت و اطلاعات آمریکا نشان میداد حکومت ایران ممکن است داراییهای آمریکایی را هدف بگیرد. از سوی دیگر، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، تاکید کرده هدف عملیات تغییر رژیم نیست، بلکه خنثیسازی تهدیدهای موشکی، دریایی و هستهای ایران است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی در نخستین دور مذاکرات با «افتخار» از در اختیار داشتن اورانیوم کافی برای ساخت ۱۱ بمب هستهای سخن گفتند و تاکید کرد توافق در این چارچوب «در عمل غیرممکن» بود.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند به وقت شرق آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد تعجب نخواهد کرد اگر سفیر جمهوری اسلامی در این نهاد «بهزودی درخواست پناهندگی بدهد» و افزود او نماینده حکومتی است که «منطقه را به وحشت انداخته و دهها هزار نفر از مردم خود را قتلعام کرده است.»
والتز تنش میان تهران و واشینگتن را «جنگی ۴۷ ساله» توصیف کرد که به گفته او از دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر آغاز شده و ریشه در خصومت مستمر جمهوری اسلامی با ایالات متحده دارد.
فرستاده ویژه دونالد ترامپ، شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد هر دو مذاکرهکننده حکومت ایران در نخستین دور گفتوگوها «بدون هیچ شرمی» اعلام کردند ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی که در اختیار دارند به گفته او «برای ساخت ۱۱ بمب هستهای کافی است» و این نقطه عزیمت مذاکره برای آنها بود.
او در ادامه گفت: «آنها در نخستین روز مذاکرات بهاینکه توانستهاند از سازوکارهای نظارتی مختلف عبور کنند و به جایی برسند که ظرفیت تولید ۱۱ بمب هستهای را داشته باشند، افتخار میکردند.»
ویتکاف گفت آمریکا تاسیسات هستهای ایران را در حملات سال گذشته میلادی «نابود» کرده و بنابراین تهران نباید توانایی تبدیل اورانیوم غنیشده به سلاح را داشته باشد.
فرستاده ویژه ترامپ در این مصاحبه گفت که مذاکرات با جمهوری اسلامی از ابتدا با «عدم صداقت» و «موضعی تهدیدآمیز» از سوی تهران همراه بود.
او همچنین گفت مذاکرهکنندگان ایرانی در همان نشست نخست بر «حق غیرقابل سلب» جمهوری اسلامی برای غنیسازی سوخت هستهای تاکید داشتند. به گفته او، تیم آمریکایی در پاسخ اعلام کرده است که رییسجمهوری ترامپ نیز «حق غیرقابل سلب» برای متوقفکردن این روند را برای ایالات متحده قائل است.
او افزود تا پایان نشست دوم کاملا روشن شد که دستیابی به توافقی در این چارچوب «در عمل غیرممکن» است، با این حال برای بار سوم هم به میز مذاکره برگشتیم تا برای آخرین به دیپلماسی فرصت دهیم اما نشست سوم اصلا مثبت نبود.
فرستاده ویژه ترامپ با اشاره به واکنش خود و جرد کوشنر در جریان مذاکرات گفت آن دو پس از شنیدن مواضع طرف ایرانی «به هم نگاه کردند» و دریافتند که مسیر پیش رو دشوار خواهد بود. او افزود فضای مذاکرات از همان ابتدا نشان میداد رسیدن به توافقی پایدار بسیار بعید است.
او گفت با وجود روشنشدن دشواری دستیابی به توافق، آمریکا برای سومین بار به میز مذاکره بازگشت تا «آخرین تلاش دیپلماتیک» را انجام دهد، اما به گفته او طرف ایرانی خواهان ارائه «گزارشی مثبت» از روند مذاکرات بود، در حالی که این نشست به تعبیر ویتکاف «مثبت نبود».
این مذاکرهکننده آمریکایی که رابطهای دوستانه با ترامپ دارد و از نزدیکان مورد اعتماد اوست، با اشاره به ذخایر هستهای ایران مدعی شد تهران حدود ۱۰ هزار کیلوگرم مواد شکافتپذیر، شامل ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و حدود هزار کیلوگرم با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد و اورانیوم ۶۰ درصدیاش میتواند ظرف حدود یک هفته تا ۱۰ روز به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصدی برسد.
ویتکاف گفت مذاکرهکنندگان ایرانی میخواستند با تهدید امتیاز بگیرند؛ رویکردی که او «احمقانه» خواند.
او همچنین جزئیات بیشتری از اهداف مورد نظر دولت ترامپ در مذاکرات ارائه کرد و گفت واشینگتن به دنبال توافقی بود که بر اساس آن تهران برنامه موشکی خود را حذف کند، حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه را متوقف سازد، نیروی دریایی خود را «برای تضمین آزادی کشتیرانی» کنار بگذارد و غنیسازی هستهای را بهطور کامل پایان دهد.
فایننشالتایمز در آغاز گزارش خود نوشته است که اسرائیل سالها پیش از ترور رهبر جمهوری اسلامی، دوربینهای ترافیکی تهران را هک کرده بود و محافظان او را زیر نظر داشت.
به نوشته این روزنامه، زمانی که محافظان و رانندگان آموزشدیده و وفادار مقامهای ارشد جمهوری اسلامی برای کار به نزدیکی خیابان پاستور و بیت علی خامنهای در تهران میرفتند، اسرائیلیها مشغول تماشای آنها بودند.
فایننشالتایمز بهنقل از دو فرد آگاه که نامشان اعلام نشده، نوشته است تقریبا تمام دوربینهای ترافیکی تهران سالها پیش هک شده بود و تصاویر آنها رمزگذاری و به سرورهایی در تلآویو و جنوب اسرائیل منتقل میشد. یکی از این دوربینها زاویهای داشت که بهگفته یکی از منابع بسیار مفید بود؛ این زاویه امکان میداد مشخص شود این افراد ترجیح میدهند خودروهای شخصی خود را کجا پارک کنند و روزنهای به بخشی عادی از عملکرد این مجموعه بهشدت حفاظتشده فراهم میکرد.
بهگفته این دو منبع، الگوریتمهای پیچیده جزییات بیشتری به پروندههای مربوط به اعضای این تیمهای حفاظت اضافه میکردند؛ اطلاعاتی شامل نشانی محل سکونت، ساعات شیفت، مسیرهای رفتوآمد به محل کار و مهمتر از همه اینکه معمولاً مسئول حفاظت و جابهجایی چه افرادی بودند و بدین ترتیب چیزی را شکل میدادند که ماموران اطلاعاتی «الگوی زندگی» مینامند.
بهنوشته فایننشالتایمز، این توانمندیها بخشی از یک کارزار اطلاعاتی چندساله بود که زمینه را برای ترور رهبر جمهوری اسلامی فراهم کرد. این منبع دادههای لحظهای، تنها یکی از صدها جریان اطلاعاتی مختلف بود نه تنها روشی که اسرائیل و سازمان سیا توانستند دقیقا مشخص کنند خامنهای ۸۶ ساله چه ساعتی صبح شنبه سرنوشتساز، ۹ اسفند، در دفتر خود خواهد بود و چه کسانی با او خواهند بود.
اسرائیل همچنین توانست اجزای منفردی از حدود ۱۲ دکل مخابراتی نزدیک خیابان پاستور را مختل کند، بهگونهای که هنگام تماس، تلفنها مشغول به نظر برسند و تیم حفاظت خامنهای نتواند هشدارهای احتمالی را دریافت کند.
مدتها پیش از آنکه بمبها بر دفتر علی خامنهای فرو بریزند، یکی از مقامات فعلی اطلاعاتی اسرائیل گفته بود: «ما تهران را همانقدر میشناسیم که اورشلیم را میشناسیم.»
او افزوده بود: «وقتی جایی را همانقدر که خیابانی را که در آن بزرگ شدهای میشناسی بشناسی، کوچکترین چیز نامتعارفی را تشخیص میدهی.»
این «تصویر اطلاعاتی» متراکم از پایتخت دشمن دیرینه، نتیجه گردآوری طاقتفرسای دادهها بود که با کمک واحد پیشرفته شنود سیگنال ۸۲۰۰ اسرائیل، منابع انسانی جذبشده از سوی موساد و انبوه دادههایی که اطلاعات نظامی در گزارشهای روزانه هضم میکرد، ممکن شد.
به گفته فردی آگاه، اسرائیل از روشی ریاضی موسوم به «تحلیل شبکههای اجتماعی» برای پردازش میلیاردها داده استفاده کرد تا مراکز غیرمنتظره تصمیمگیری را شناسایی و اهداف جدیدی برای نظارت و ترور پیدا کند.
تمام اینها به خط تولیدی خوراک میداد که تنها یک محصول داشت: هدف.
برتری اطلاعاتی اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه بهطور کامل به نمایش درآمد؛ زمانی که بیش از ۱۲ متخصص برنامه هستهای ایرانی و مقام بلندپایه نظامی ظرف چند دقیقه در همان ابتدای جنگ ابتدایی کشته شدند. این عملیات با از کار انداختن بیسابقه پدافند هوایی ایران از طریق ترکیبی از حملات سایبری، پهپادهای کوتاهبرد و مهمات دقیق شلیکشده از خارج مرزهای ایران همراه بود که رادارهای پرتابگرهای موشکی ساخت روسیه را نابود کرد.
یکی از مقامات فعلی اطلاعاتی به فایننشالتایمز گفت: «ما اول چشمهایشان را گرفتیم.»
در جنگ ۱۲ روزه و در عملیات اخیر، خلبانان اسرائیلی از موشک خاصی به نام «اسپارو» استفاده کردند که برخی گونههای آن قادرند هدفی به کوچکی یک میز غذاخوری را از فاصله بیش از هزار کیلومتر، از خارج از ایران و برد سامانههای پدافندی آن، هدف قرار دهند.
فایننشالتایمز در گزارش خود تاکید کرده است که همه جزئیات عملیاتی که به کشته شدن علی خامنهای منجر شد مشخص نیست و برخی شاید هرگز علنی نشوند تا منابع و روشهایی که هنوز از آنها برای تعقیب اهداف دیگر استفاده میشود محفوظ بماند.
اما به گفته بیش از شش مقام فعلی و سابق اطلاعاتی اسرائیل که با فایننشالتایمز گفتوگو کردهاند، ترور خامنهای تصمیمی سیاسی بود، نه دستاوردی صرفا فناورانه.
زمانی که سیا و اسرائیل دریافتند خامنهای صبح شنبه در دفتر خود در نزدیکی خیابان پاستور جلسهای خواهد داشت، فرصت کشتن او همراه با بخش بزرگی از رهبری ارشد جمهوری اسلامی بسیار مناسب ارزیابی شد. آنها برآورد کردند که تعقیب و شکار آنها پس از آغاز کامل جنگ بسیار دشوارتر خواهد بود، زیرا خامنهای و دیگر رهبران حکومت بهسرعت به اقدامات از پیش طراحیشده برای فرار متوسل میشدند و از از جمله در پناهگاههای زیرزمینی مصون از بمبهای اسرائیلی پناه میگرفتند.
خامنهای برخلاف متحدش، حسن نصرالله دبیرکل پیشین حزبالله، در اختفا زندگی نمیکرد. نصرالله سالها در پناهگاههای زیرزمینی زندگی کرده بود و از چندین تلاش اسرائیل برای ترور جان سالم به در برد تا سپتامبر ۲۰۲۴ که جنگندههای اسرائیلی تا ۸۰ بمب بر مخفیگاه او در بیروت ریختند و او را کشتند.
در عوض، خامنهای علنا درباره احتمال کشته شدن خود سخن گفته و زندگی شخصیاش را در سرنوشت جمهوری اسلامی بیاهمیت دانسته بود. برخی از مقامات جمهوری اسلامی گفتهاند که او انتظار داشت تا به «شهادت» برسد.
با این حال، در زمان جنگ احتیاطهایی انجام میداد. یکی از افراد مصاحبهشده گفت غیرمعمول بود که او در یکی از دو پناهگاهش حضور نداشته باشد. اگر آنجا بود، اسرائیل نمیتوانست با بمبهایی که استفاده کرد به او برسد.
حتی در ژوئن ۲۰۲۵، در میانه یک جنگ تمامعیار، اسرائیل هیچ تلاش شناختهشدهای برای بمباران خامنهای نکرد. در عوض، رهبری سپاه پاسداران، پرتابگرهای موشکی و انبارها و تأسیسات و دانشمندان هستهای ایران را هدف گرفت.
فانیننشالتایمز در ادامه گزارش خود بهنقل از منبعی آگاه افزوده است حمله از ماهها قبل برنامهریزی شده بود، اما زمانبندی پس از تایید اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل مبنی بر برگزاری جلسه خامنهای و مقامات ارشدش در مجتمع او در تهران صبح شنبه ۹ اسفند تنظیم شد.
ردیابی اهداف فردی در گذشته نیازمند تاییدهای بصری طاقتفرسا و حذف ردهای کاذب بود، اما گردآوری دادههای مبتنی بر الگوریتم اسرائیل در سالهای اخیر بخش عمده این کار را خودکار کرده است.
با این حال، برای هدفی در این سطح از اهمیت، شکست یک گزینه نبود. دکترین نظامی اسرائیل ایجاب میکند دو افسر ارشد مستقل با اطمینان بالا تایید کنند که هدف در محل حضور دارد و همراهان او را نیز شناسایی کنند.
در این مورد، به گفته دو منبع آگاه، اطلاعات اسرائیل به شنود سیگنالها، از جمله دوربینهای ترافیکی هکشده و شبکههای تلفن همراه نفوذشده تکیه داشت که نشان میداد جلسه طبق برنامه در حال برگزاری است و مقامات ارشد به محل میروند.
به گفته منابع، آمریکاییها نیز منبع انسانی اضافی برای تایید این امر در اختیار داشتند.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرده و به پرسشهای فایننشالتایمز پاسخ نداده است.
بهگفته یک مقام ارشد سابق اطلاعاتی اسرائیل، این تایید به جنگندههای اسرائیلی که ساعتها پرواز کرده بودند تا در زمان مناسب در محل عملیات باشند امکان داد تا حدود ۳۰ مهمات دقیق شلیک کنند.
ارتش اسرائیل میگوید حمله در روشنایی روز مزیتی تاکتیکی ایجاد کرد و با وجود آمادگی جمهوری اسلامی، عنصر غافلگیری را حفظ کرد.
