ونس: جنگ طولانی با ایران در کار نخواهد بود
جی دی ونس، معاون رییسجمهوری ایالات متحده پنجشنبه هفتم اسفند به واشینگتنپست گفت در حالی که حملات نظامی علیه ایران همچنان از سوی رییسجمهور دونالد ترامپ در دست بررسی است، «هیچ احتمالی وجود ندارد» که چنین حملاتی باعث شود ایالات متحده به جنگی طولانی و فرسایشی وارد شود.
او در راه بازگشت از برنامهای در ایالت ویسکانسین به پایتخت، در مصاحبه با واشینگتنپست از تصمیم ترامپ در قبال تهران اظهار بیاطلاعی کرد و درباره گزینههای پیش روی ایالات متحده گفت که برای اطمینان از اینکه جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد، هم «حل مساله از راه دیپلماسی» و هم «حملات نظامی» جزو گزینههاست.
با اینحال ونس افزود: «با اطمینان میگویم اگر ترامپ دور دیگری از حملات علیه تهران را پیش ببرد، این اقدام بهنوعی درگیری طولانی تبدیل نخواهد شد.»
واشینگتنپست این اظهارات را پاسخی به پیشبینی برخی کارشناسان سیاست خارجی در آمریکا میداند که معتقدند درصورت ورود آمریکا به یک درگیری بزرگ با تهران، راه خروج آسان نخواهد بود.
ونس همچنین گفت: «فکر میکنم همه ما گزینه دیپلماتیک را ترجیح میدهیم. اما واقعا بستگی دارد به اینکه ایرانیها چه کار میکنند و چه میگویند.»
این نهاد حامی روزنامهنگاران، مستقر در نیویورک، همچنین از مقامهای جمهوری اسلامی خواست تمام اموال توقیف شده روزنامهنگاران را به آنها بازگردانند و به آزار و اذیت کارکنان شبکه تلویزیونی اناچکی پایان دهند.
به گزارش سایت کمیته حمایت از روزنامهنگاران به نقل از یک منبع که به دلیل ترس از انتقامجویی حکومت ایران خواست نامش فاش نشود، شینوسوکه سیام دیماه بهدست ماموران سپاه پاسداران بازداشت و در بازداشتگاهی در شمال تهران نگهداری شد و چهارم اسفند به زندان اوین منتقل شد.
این منبع گفت که گذرنامه مهدی محمدی، فیلمبردار قدیمی اناچکی، و وسایل شخصی او، از جمله تلفن همراه، لپتاپ و دوربینش نیز ضبط شده است. همچنین تلفن همراه همسرش نیز توقیف شده است.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران اشاره کرد که به طور مستقل قادر به تایید مستقل این اطلاعات نیست.
یکی دیگر از کارکنان اناچکی که کمیته حمایت از روزنامهنگاران برای امنیتش هویت او را مخفی نگه داشته است، در اوایل ماه فوریه از ایران فرار کرده است.
این منبع گفت: «این روزنامهنگار طی چند هفته گذشته، چند بار پس از دستگیری رییس دفتر این شبکه تلویزیونی احضار شده بود.»
سارا القضا، مدیر منطقهای خاورمیانه و شمال آفریقا در کمیته حمایت از روزنامهنگاران، گفت: «دستگیری شینوسوکه کاواشیما و ارعاب همکارانش نشاندهنده تلاش عمدی مقامات ایرانی برای ساکت کردن گزارشهای مستقل است.»
او افزود: «بازداشت رییس دفتر اناچکی، انتقال او به زندان اوین، ضبط گذرنامه و تجهیزات یک فیلمبردار و احضار مکرر کارکنان، اقدامات جداگانهای نیستند. تاکتیکهایی هستند که برای تحت فشار قرار دادن روزنامهنگاران به سکوت و ترساندن آنها از ادامه کارشان طراحی شدهاند.»
القضا تاکید کرد که چنین اقداماتی برای وادار کردن روزنامهنگاران به خودسانسوری و بیرون راندن رسانههای مستقل از کشور انجام میشود.
ماسانائو اوزاکی، معاون دبیر ارشد دولت ژاپن، ششم اسفند به خبرنگاران گفته بود که مقامات جمهوری اسلامی، یک تبعه ژاپن را سیام دیماه در تهران بازداشت کردهاند، اما از معرفی او خودداری کرد.
اوزاکی گفت: «دولت ژاپن به محض اطلاع از این بازداشت، از طرف ایرانی خواسته است که آزادی فوری تبعه ژاپنی را تضمین کند.»
کمیته حمایت از روزنامهنگاران اشاره کرد که از زمان سرکوب اعتراضات سراسری دیماه بازداشت ۱۲ روزنامهنگار را مستند کرده است.
بر اساس این گزارش، هفت روزنامهنگار به اسامی «نوید ذرهبین، حسن عباسی، آرتین غضنفری، محمد پارسی، محمدهادی جعفرپور، کیانوش درویشی و شینوسوکه کاواشیما» همچنان پشت میلههای زندان هستند.
این کمیته نوشت مقامهای جمهوری اسلامی در طول سرکوب اعتراضات، اینترنت را تقریباً به طور کامل قطع کردند، ضمن اینکه به خانههای روزنامهنگاران حمله کردند، حسابهای بانکی را مسدود و سیمکارتها را غیرفعال کردند و خبرنگاران زیادی نیز برای بازجویی احضار شدند.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران در پایان گزارش خود اشاره کرد که نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در نیویورک به ایمیل این سازمان پاسخ نداده است.
این نخستین مورد از بازداشت خبرنگاران خارجی از سوی حکومت ایران نیست و در گذشته نیز موارد مشابهی گزارش شده است.
فعالان حقوق بشر اقدام جمهوری اسلامی در بازداشت اتباع خارجی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند حکومت از این حربه برای تحت فشار گذاشتن سایر کشورها و گرفتن امتیاز از آنها استفاده میکند.
پیش از این چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی، ۱۹ دی ۱۴۰۳ و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، وزارت دادگستری ایتالیا دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشت شده در ایتالیا به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، را صادر کرد.
۲۹ بهمن سال جاری، سازمان گزارشگران بدون مرز ضمن ابراز نگرانی از «افزایش نگرانکننده» فشار جمهوری اسلامی بر رسانهها، خواستار آزادی فوری همه خبرنگاران زندانی و پایان دادن به سرکوب مطبوعات در ایران شد.
این سازمان آذرماه نیز هشدار داده بود ایران هفتمین زندان بزرگ روزنامهنگاران در جهان به شمار میرود.
به نوشته ایبیسینیوز، در این جلسه همچنین ژنرال دن کِین، رییس ستاد مشترک ارتش و عالیترین مشاور نظامی رییسجمهوری، حضور داشته است. این نشست همزمان با برگزاری گفتوگوهای غیرمستقیم میان مقامهای آمریکایی و ایرانی در ژنو درباره برنامه هستهای و موشکی ایران برگزار شد؛ مذاکراتی که بدون اعلام توافق پایان یافت. با این حال، وزیر امور خارجه حکومت ایران از «پیشرفت در مذاکرات» خبر داد و اعلام کرد گفتوگوهای فنی هفته آینده در وین از سر گرفته میشود.
پیشنهاد پیشدستی اسرائیل
ایبیسینیوز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد برخی جمهوریخواهان و شماری از مقامهای نزدیک به ترامپ بهصورت خصوصی پیشنهاد کردهاند اسرائیل بهجای آمریکا آغازگر حمله به ایران باشد. هنوز مشخص نیست ترامپ چنین رویکردی را پذیرفته باشد، اما گفته میشود او از خودداری تهران در پذیرش خواستههایش برای توقف غنیسازی اورانیوم و محدودسازی برنامه موشکهای بالستیک بهطور فزایندهای ناامید شده است.
به نوشته این شبکه، عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل همچنان محتمل است؛ بهویژه آنکه ایالات متحده شمار زیادی ناو جنگی و جنگنده به منطقه اعزام کرده که همگی در برد حمله به ایران قرار دارند. کاخ سفید در واکنش به این گمانهزنیها اعلام کرد تنها رییسجمهوری از تصمیم نهایی خود آگاه است.
محاسبات سیاسی و خطرات منطقهای
تحلیلگران به ایبیسینیوز گفتهاند پیشنهاد آغاز حمله توسط اسرائیل میتواند پوششی سیاسی برای جمهوریخواهان در سال انتخاباتی باشد؛ زیرا ترامپ با وعده پایان دادن به جنگها - نه آغاز آنها - وارد کارزار شده بود. در صورت حمله اسرائیل، مقامهای دفاعی پیشبینی میکنند حکومت ایران بهاحتمال زیاد تلافی خواهد کرد و در آن صورت ترامپ میتواند مداخله آمریکا را در چارچوب دفاع از اسرائیل توجیه کند.
با این حال، برخی کارشناسان هشدار دادهاند چنین رویکردی ممکن است در خاورمیانه بهعنوان اقدامی با پشتوانه اسرائیل تلقی شود و پیامدهای سیاسی گستردهای داشته باشد. آنها همچنین نسبت به ریسک درگیری طولانیمدت و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی هشدار دادهاند.
گزینههای روی میز
به گزارش ایبیسینیوز، از جمله گزینههای مورد بررسی، حمله محدود به پرتابگرهای موشک بالستیک و تاسیسات هستهای ایران برای اعمال فشار در مذاکرات است. گزینه دیگر، عملیات گستردهتر و طولانیمدت علیه شمار زیادی از اهداف در ایران است. منابع گفتهاند حمله اولیه به رهبری اسرائیل میتواند علاوه بر فشار دیپلماتیک، سامانههای پدافند هوایی ایران را تضعیف کند تا زمینه برای کارزار گستردهتر فراهم شود.
تحلیلگران هشدار دادهاند چنین عملیاتی ممکن است هفتهها طول بکشد و تضمینی وجود ندارد که به شکلگیری حکومتی همسو با منافع آمریکا منجر شود. همچنین نگرانی جدی درباره امنیت حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه وجود دارد که ممکن است هدف حملات تلافیجویانه حکومت ایران قرار گیرند.
ادعاهای تازه درباره برنامه هستهای و موشکی حکومت ایران
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرده [حکومت] ایران پس از حملات آمریکا در ژوئن گذشته در تلاش برای بازسازی برنامه هستهای خود است. او گفت تهران در حال حاضر غنیسازی نمیکند، اما در پی دستیابی دوباره به این توانایی است. روبیو همچنین مدعی شد [حکومت] ایران در مسیر توسعه موشکهای بالستیکی قرار دارد که میتوانند به خاک آمریکا برسند.
گزارش ایبیسینیوز نشان میدهد در حالی که مسیر دیپلماتیک همچنان باز است، گزینههای نظامی علیه حکومت ایران بهطور جدی در سطح عالی دولت آمریکا بررسی میشود و تصمیم نهایی ترامپ میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه و جهان داشته باشد.
بر اساس این گزارش، یگانی با نام «نیروی عملیاتی اسکورپیون» (Task Force Scorpion) که از یک واحد آزمایشی پهپادی در ارتش آمریکا شکل گرفته، اکنون به مرحله عملیاتی رسیده است. تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، اعلام کرد این اسکادران سال گذشته با هدف تجهیز سریع نیروهای رزمی به قابلیتهای نوین پهپادی تاسیس شد و توانمندیهای آن همچنان در حال توسعه است.
در نکتهای قابل توجه، ایالات متحده این پهپادها را با مهندسی معکوس بر پایه پهپاد ایرانی «شاهد-۱۳۶» توسعه داده است؛ پهپادی که حکومت ایران و روسیه در سالهای اخیر در حملات مختلف، از جمله در جنگ اوکراین، از آن استفاده کردهاند. بلومبرگ تاکید میکند این موضوع نشان میدهد واشینگتن در پی جبران شکافهایی است که در حوزه پهپادهای انتحاری طی سالهای اخیر شکل گرفته است.
بخشی از بزرگترین آرایش نظامی آمریکا در دو دهه اخیر
یگان پهپادهای حمله یکطرفه بخشی از گستردهترین آرایش نظامی آمریکا در خاورمیانه طی بیش از ۲۰ سال گذشته است؛ آرایشی که شامل دو ناو هواپیمابر، صدها جنگنده و سامانههای موشکی نیز میشود. در اواسط دسامبر، یکی از پهپادهای اسکورپیون در آزمایشی موفق از عرشه ناو آبی-خاکی «یواساس سانتا باربارا» در خلیج فارس پرتاب شد؛ ناوی که هماکنون در منطقه مستقر است.
به گفته آنا میسکلی، تحلیلگر نظامی، استقرار این پهپادها نشانه تغییر رویکرد ارتش آمریکا از اتکا به سامانههای چندمیلیون دلاری مانند MQ-9 ریپر به سمت سامانههای کمهزینهتر است؛ بهویژه در شرایطی که جنگهای مدرن بیش از پیش با حملات انبوه پهپادی تعریف میشوند.
هزینه پایین، ماموریتهای گسترده
فرماندهی مرکزی آمریکا برآورد کرده هزینه هر پهپاد اسکورپیون حدود ۳۵ هزار دلار است. این پهپادها برای ماموریتهای حمله یکطرفه، شناسایی و حتی عملیات دریایی طراحی شدهاند. مقامهای نظامی گفتهاند این سامانهها برد بلند دارند و بهصورت خودکار عمل میکنند.
هر پهپاد توان حمل محمولهای حدود ۱۸ کیلوگرم را دارد و برای هدف قرار دادن تاسیسات مستحکم و بهشدت محافظتشده ایران مناسب نیست. با این حال، برایان کلارک، تحلیلگر دفاعی، معتقد است چنین یگانی میتواند ابزار مؤثری برای حمله به «اهداف نرم» از جمله تاسیسات تولید موشک، شبکههای جادهای و سایتهای پرتاب موشک باشد.
به گفته او، نابودی این نوع اهداف نیازمند حملات متعدد و پراکنده است؛ ماموریتی که پهپادهای کمهزینه و قابل مصرف بهخوبی قادر به اجرای آن هستند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که تنشها میان تهران و واشینگتن افزایش یافته و همزمان مذاکراتی درباره برنامه هستهای ایران در جریان است. بلومبرگ مینویسد در صورت شکست مسیر دیپلماتیک، یگان اسکورپیون میتواند به گزینهای عملیاتی در سناریوی حمله احتمالی علیه جمهوری اسلامی تبدیل شود.
