واینت: اسرائیل برای حمله احتمالی آمریکا در آخر هفته آماده شده بود
رسانه اسرائیلی واینت بامداد یکشنبه سوم اسفند گزارش داد کابینه امنیتی اسرائیل به دنبال به تعویق افتادن جلسه روی پنجشنبه، یکشنبه تشکیل جلسه میدهد تا درباره آمادگی برای حمله احتمالی آمریکا به ایران گفت و گو کند.
مقامهای اسرائیلی همواره این موضوع را در نظر دارند که اسرائیل در صورت وقوع حمله، به ایالات متحده کمک خواهد کرد و مسئولیتها میان دو کشور تقسیم خواهد شد.
به نوشته این رسانه، اسرائیل برای اقدام احتمالی در آخر هفته آماده شده بود، اما روز پنجشنبه روشن شد که هرگونه حمله به تاریخی نامشخص — هرچند احتمالاً در آیندهای نزدیک — موکول شده است.
اختلافات عمیق در مواضع بنیادین بین مقامهای جمهوری اسلامی و آمریکا تلاشها برای پر کردن شکافها را پیچیده کرده است. برخی مقامها در واشنگتن بر این باورند که رهبری ایران تضعیف شده و تحت فشار اقتصادی و سیاسی قرار دارد و ممکن است در برابر امتیازدهیهای قابل توجه آسیبپذیر باشد. با این حال، رهبران ایران ظاهراً تمایلی ندارند در داخل کشور چنین برداشت شود که در برابر خواستههای آمریکا تسلیم شدهاند، حتی اگر بهای آن رویارویی نظامی باشد.
جزئیات تازه درباره دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی و آمریکا در ژنو از ابراز نارضایتی آمریکا و «توبیخ هیات ایرانی» از سوی آنها خبر میدهد. واشینگتن در این جلسه تهران را به نقض تعهد اولیه برای گفتوگو درباره موشکها و نیروهای نیابتیاش متهم کرد.
اسرائیل هیوم در گزارشی که شنبه دوم اسفند انتشار یافت، این مجادله را سبب عمیقتر شدن شکافها خواند و افزود که هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به آمریکا گفتهاند تنها در صورت دستیابی به توافق هستهای و رفع تحریمها حاضرند درباره دیگر مسائل مد نظر واشینگتن مذاکره کنند.
این رسانه همچنین نوشت که جمهوری اسلامی پس از مذاکرات ژنو از طریق عمان، در پاسخ به نارضایتی مذاکرهکنندگان آمریکایی، پیام دیگری به ایالات متحده فرستاد و از آمادگی خود برای «انعطاف بیشتر در برنامه هستهای» خبر داد، مشروط بر اینکه اجازه داشته باشد تاسیسات غنیسازی اورانیوم و سانتریفیوژها را در خاک ایران حفظ کند.
دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در ژنو با میانجیگری عمان ۲۸ بهمن پایان یافت. نیویورکتایمز ۲۹ بهمن به نقل از «سه مقام ایرانی مطلع از مذاکرات ژنو»، مفاد توافق ارائه شده از سوی جمهوری اسلامی در این جلسه را شامل ارائه مشوقهای مالی و فرصتهای سرمایهگذاری و تجاری برای آمریکا از جمله در صنایع مرتبط با نفت و انرژی، آمادگی برای تعلیق غنیسازی سه تا پنج ساله و سپس پیوستن یه یک کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی در سطح غیرنظامی، رقیق کردن ذخایر اورانیوم در داخل و در حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مقابلِ لغو تحریمهای مالی و بانکی و پایان ممنوعیت فروش نفت اعلام کرد.
همزمان با انتشار این گزارش در اسرائیلهیوم، خبرگزاری رویترز به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نوشت که تهران طی دو تا سه روز آینده پیشنویس پیشنهاد هستهای متقابل خود را برای بررسی در اختیار مقامهای عالی حکومت ایران میگذارد تا پس از دریافت پاسخ مثبت از سوی آنها به مذاکرهکنندگان آمریکایی تحویل شود.
عراقچی همچنین افزود که احتمال دارد حدود یک هفته دیگر گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا از سر گرفته شود.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۰ تا ۱۵ روز برای حصول توافق با جمهوری اسلامی در نظر گرفته و به آنها پیام داده است که در غیر این صورت «با اتفاقهایی بسیار بد» روبهرو خواهند شد.
در اسرائیل درباره حمله چه میگویند؟
در حالی که مذاکرات ادامه دارد، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی از احتمال استفاده از گزینه نظامی سخن میگویند. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، شنبه دوم اسفند در گفتوگو با رسانه نیوزمکس به جمهوری اسلامی هشدار داد که باید ترامپ را «هم در مذاکره و هم در استفاده از زور» جدی بگیرد. او افزود: «شاید جنگ تنها راهی باشد که ایران میزان جدیت آمریکا را درک کند.»
او تاکید کرد ترامپ خواهان «توقف غنیسازی اورانیوم، کنار گذاشتن برنامه موشکهای بالستیک و پایان جاهطلبیهای هستهای ایران» است و در عین حال از «مسیر خروج دیپلماتیک» سخن گفت. هاکبی همچنین به استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه اشاره کرد و آن را بزرگترین تمرکز نظامی از سال ۲۰۰۳ تا کنون توصیف کرد.
از سوی دیگر، به گزارش اسرائیلهیوم، مقامها در این کشور برآورد میکنند که ایران تلاش خواهد کرد با ارائه پیشنهادهای بیشتر در موضوع هستهای، زمان بخرد، اما نخواهد توانست شکافها با آمریکا را پر کند.
یک منبع اسرائیلی به این رسانه گفت: «فنر در حالت فشرده قرار دارد و آمادگی نیروهای آمریکا برای یک حمله کامل بالا است، اما در روزهای آینده دستور آغاز عملیات صادر نخواهد شد.»
ترامپ و خطر ریزش رای در انتخابات میاندورهای در صورت جنگ با ایران
داخل آمریکا، محاسبات سیاسی نیز بر تصمیمگیری درباره ایران سایه انداخته است. ژاپنتایمز در گزارشی که شامگاه شنبه ۲ اسفند منتشر شد نوشت که هرچند به نظر میرسد ترامپ، به «جنگ با جمهوری اسلامی» تمایل دارد اما مشاورانش درباره نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان به او هشدار میدهند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به این رسانه گفت که با وجود لفاظیهای جنگطلبانه ترامپ، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد حمله به ایران وجود ندارد.
این مقام که به دلیل نداشتن مجوز برای صحبت با رسانهها نخواست نامش فاش شود، افزود دستیاران ترامپ همچنین به ضرورت اجتناب از ارسال «پیامی حاکی از بیتوجهی» به رایدهندگان مردد که بیشتر نگران اقتصاد هستند، توجه دارند.
این رسانه به نقل از فردی که در جلسهای با حضور مشاوران ترامپ و استراتژیستهای جمهوریخواه در کاخ سفید حضور داشته، نوشت که مشاوران کاخ سفید و مسئولان کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان میخواهند ترامپ بر اقتصاد متمرکز بماند.
به گفته او این نکته در نشست توجیهی خصوصی که هفته گذشته با حضور شمار زیادی از وزرای کابینه و بدون حضور ترامپ برگزار شد، بهعنوان مهمترین موضوع انتخاباتی مورد تاکید قرار گرفت.
یک مقام دوم کاخ سفید، در پاسخ به پرسشهای مربوط به این گزارش، گفت دستور کار سیاست خارجی ترامپ «بهطور مستقیم به دستاوردهایی برای مردم آمریکا تبدیل شده است.»
او افزود: «تمام اقدامات رییسجمهوری، اصل "اول آمریکا" را در اولویت قرار میدهد؛ چه از طریق افزایش امنیت در جهان و از طریق دستاوردهای اقتصادی داخلی.»
گادفری، استراتژیست جمهوریخواه، نیز گفت رایدهندگان مستقل که نقشی تعیینکننده در تعیین نتیجه انتخاباتهای پیشِ رو در آمریکا دارند، نحوه برخورد ترامپ با ایران را بهدقت زیر نظر خواهند داشت.
او تاکید کرد که این گروه، در کنار پایگاه سنتی رایدهندگان به ترامپ در انتظار ارائه استدلال از سوی رییسجمهور درباره هر تصمیم در قبال ایراناند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به ژاپنتایمز گفت که با وجود سخنان ترامپ درباره حمله به رژیم ایران، هنوز «حمایت یکپارچهای» در داخل دولت برای پیشبرد این حمله وجود ندارد.
به گفته فردی که در جلسه مشاوران کاخ سفید و مسئولان کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان حضور داشت، گفت که حاضران در این جلسه خواستار تمرکز رییس جمهوری آمریکا بر اقتصاد بودهاند. ترامپ در آن جلسه حضور نداشت.
یک مقام دوم کاخ سفید، در پاسخ به پرسشهای مربوط به این گزارش، گفت دستور کار سیاست خارجی ترامپ «بهطور مستقیم به ایجاد دستاورد برای مردم آمریکا تبدیل شده است.»
او گفت: «تمام اقدامات رییسجمهوری، اصل “اول آمریکا” را در اولویت قرار میدهد — چه از طریق امنتر کردن کل جهان و چه از طریق آوردن دستاوردهای اقتصادی به داخل کشورمان.»
سناتور دیو مک کورمیک با انتشار پیامی در شبکه ایکس و ابه اشتراک گذاشتن گفت و گوی خود با فاکس نیوز، نوشت: «دست رژیم ایران به خون سربازان آمریکایی آلوده است و برنامه هستهای این رژیم دهههاست که ما و متحدانمان را تهدید میکند. این رژیم از نظر اقتصادی ورشکسته است، از نظر نظامی و اخلاقی هم ورشکسته است. رییس جمهوری ایالات متحده حق آن را دارد که به فشار آوردن به آن ادامه دهد. مردم ایران شایسته حاکمیت بر سرنوشت خودشان هستند و جهان شایسته صلح.»
او به فاکس نیوز هم گفت که اعتراضات اخیر که یکی از بزرگترین اعتراضات در ایران بود نشان داد رژیم ایران اعتبار خود را نزد مردم از دست داده است.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، شنبه در گفتوگو با نیوزمکس گفت رژیم ایران باید دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را هم در موضوع مذاکره و هم در استفاده از زور جدی بگیرد. او هشدار داد «شاید جنگ تنها راهی باشد که ایران میزان جدیت را درک کند.»
هاکبی افزود ایران تابستان گذشته جدیت ترامپ را درک نکرد و «از این بابت پشیمان شد.» او با اشاره به آنچه «عملیات چکش نیمهشب» نامید، گفت ترامپ «بمبافکنهای بی-۲ را اعزام کرد.»
هاکبی گفت ترامپ میخواهد ایران «از جاهطلبیهای هستهای دست بکشد»، «غنیسازی اورانیوم را متوقف کند» و «انباشت گسترده موشکهای بالستیک که جنبه دفاعی ندارند را کنار بگذارد.»
او افزود: «این کارها را انجام دهید و شاید بتوانیم به توافق برسیم و صلح برقرار کنیم.» اما در صورت مخالفت ایران، «همه گزینهها روی میز است.»
اسرائیل هیوم شنبه دوم اسفند گزارش داد که ایران از طریق عمان پیام تازهای به ایالات متحده ارسال کرده و اعلام کرده است که آماده است تا انعطاف بیشتری در برنامه هستهای خود نشان دهد، شروط بر آنکه اجازه داشته باشد تأسیسات غنیسازی اورانیوم و سانتریفیوژهایش را در خاک خود حفظ کند.
بر اساس این پیشنهاد، این تأسیسات تا پایان یک دوره موقت فعال نخواهند شد و تحت نظارت سختگیرانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیت خواهند کرد. تهران تأکید دارد که غنیسازی صرفاً برای اهداف غیرنظامی خواهد بود.
به گفته منابع غربی آگاه از مذاکرات، این پیام پس از آن ارسال شد که آمریکا از پیشنهاد ایران در ژنو ابراز نارضایتی کرد. پیشنهاد جدید در واشنگتن در حال بررسی است، اما هنوز فاصله زیادی با برآورده کردن خواستههای آمریکا دارد.
