مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری کنفرانس مواد معدنی کمیاب، درباره سیاست واشینگتن در قبال تهران گفت: «ترامپ آماده است با هر کسی در جهان گفتوگو و تعامل کند.»
او افزود آمریکا دیدار و مذاکره را «امتیازدهی یا مشروعیتبخشی» تلقی نمیکند.
روبیو گفت: «این صرفا نشاندهنده آمادگی ما برای نشستن، شنیدن و صحبت کردن با هر کسی است؛ چه دشمن و چه متحد.»
به گفته وزیر خارجه آمریکا، اگر فرصتی برای گفتوگوی مستقیم با همتایان جمهوری اسلامی فراهم شود، واشینگتن نسبت به آن گشوده است.
او گفت آمریکا تصور میکرد چارچوب مشخصی برای این گفتوگوها وجود دارد که در ترکیه بر سر آن توافق شده بود، اما گزارشهای متناقضی از سوی مقامهای ایرانی منتشر شده که نشان میدهد تهران با چنین چارچوبی موافقت نکرده است.
روبیو تاکید کرد: «در نهایت، آمریکا آماده تعامل است و همیشه آماده تعامل با ایران بوده است.»
او تاکید کرد اگر این مذاکرات قرار است به نتیجهای معنادار برسد، باید موضوعاتی مشخص در دستور کار قرار گیرد.
به گفته روبیو این موضوعات شامل «دامنه موشکهای بالستیک ایران، حمایت از سازمانهای تروریستی در سراسر منطقه، برنامه هستهای و نحوه رفتار حکومت با مردم خودش» است.
وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت مشکل اصلی جمهوری اسلامی این است که مطالبات مردم معترض در خیابانها ماهیت اقتصادی دارد و حکومت «قادر به پاسخگویی به آن نیست».
او افزود: «یکی از دلایل ناتوانی حکومت ایران در تامین کیفیت زندگی شایسته مردم، این است که منابع و ثروت کشور صرف حمایت از تروریسم، گروههای نیابتی و صدور انقلاب میشود.»
روبیو با تفکیک میان مردم ایران و حکومت جمهوری اسلامی گفت مردم ایران و حکومت ایران کاملا با هم متفاوتاند و افزود رهبری مذهبی جمهوری اسلامی بازتابدهنده جامعه و فرهنگ ایران نیست و «در هیچ کشور دیگری چنین شکاف عمیقی میان حاکمان و مردم وجود ندارد».
او همچنین به موضع دونالد ترامپ درباره سرکوب اعتراضات اشاره کرد و گفت اظهارات علنی رییسجمهوری آمریکا «مانع اجرای اعدامهای گستردهای شد که در آستانه اجرا قرار داشت.»
در بخش دیگری از این نشست، روبیو گفت ایران پیشتر با قالب مشخصی برای گفتوگوها موافقت کرده بود اما «به هر دلیلی این موضوع تغییر کرده است». او افزود آمریکا آماده دیدار است و این دیدار برای روز جمعه برنامهریزی شده بود.
روبیو گفت: «اگر ایرانیها بخواهند دیدار کنند، ما آمادهایم. آنها علاقهمندی خود را اعلام کردهاند و اگر نظرشان را عوض کنند، با این هم مشکلی نداریم.»
او در پایان تاکید کرد دولت ترامپ گفتوگو را به رویارویی ترجیح میدهد و گفت: «مطمئن نیستم بتوان با این افراد به توافق رسید، اما میخواهیم تلاش کنیم. این رییسجمهوری همیشه راهحل مسالمتآمیز را به هر درگیری یا چالش دیگری ترجیح میدهد.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
