دبیرکل ناتو: دفاع از اوکراین نباید قربانی تنشها بر سر گرینلند شود
مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو)، هشدار داد متحدان این ائتلاف نباید اجازه دهند تنشها بر سر گرینلند توجه آنها را از ضرورت دفاع از اوکراین منحرف کند.
مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو)، هشدار داد متحدان این ائتلاف نباید اجازه دهند تنشها بر سر گرینلند توجه آنها را از ضرورت دفاع از اوکراین منحرف کند.
روته چهارشنبه اول بهمن در جریان نشستی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس گفت تمرکز بر اوکراین باید مهمترین اولویت باشد، زیرا این مساله برای امنیت اروپا و آمریکا اهمیتی حیاتی دارد.
او افزود: «واقعا نگرانم که تمرکز از دست برود و در این فاصله، اوکراینیها برای دفاع از خود به اندازه کافی سامانههای رهگیر در اختیار نداشته باشند.»
روسیه اسفند ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یکپنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
همزمان، رایزنیهای بینالمللی برای یافتن راهحلی بهمنظور پایان دادن به مناقشه اوکراین در جریان است.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ایالات متحده، در مصاحبه با شبکه سیانبیسی اعلام کرد قرار است پنجشنبه دوم بهمن با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کند.
ویتکاف گفت این دیدار به درخواست کرملین انجام میشود و همین موضوع از نظر او «معنادار» است.
خبرگزاری دولتی تاس روسیه نیز تایید کرد این دیدار در مسکو انجام خواهد شد.
تلاش دبیرکل ناتو برای کاهش تنشها با ترامپ
اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در روزهای گذشته درباره عزم این کشور برای در اختیار گرفتن گرینلند، روابط واشینگتن و اعضای اروپایی ناتو را دچار تنش کرده است.
او ۳۰ دی دستیابی به گرینلند را برای امنیت ملی ایالات متحده «ضروری» دانست و ابراز امیدواری کرد راهحلی پیدا شود که هم ناتو و هم واشینگتن از آن رضایت داشته باشند.
ترامپ اضافه کرد در سفر خود به داووس، گفتوگوهایی در خصوص آینده گرینلند خواهد داشت.
رهبران ناتو بارها هشدار دادهاند رویکرد ترامپ نسبت به گرینلند ممکن است این ائتلاف را با چالش جدی روبهرو کند.
با این حال، دبیرکل ناتو در اجلاس داووس کوشید از تشدید تنشها با ایالات متحده بر سر گرینلند بپرهیزد.
روته گفت: «رییسجمهور ترامپ و دیگر رهبران حق دارند. ما باید در آنجا اقدامات بیشتری انجام دهیم و از منطقه قطب شمال در برابر نفوذ روسیه و چین محافظت کنیم.»
او اضافه کرد: «ما در حال کار روی این موضوع هستیم تا اطمینان حاصل شود که بهصورت جمعی از منطقه قطب شمال دفاع خواهیم کرد.»
۳۰ آبان، اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در نخستین روز اجلاس داووس تاکید کرد حاکمیت و تمامیت ارضی دانمارک و گرینلند «غیرقابل مذاکره» به شمار میرود و گفت که تهدید ترامپ به وضع تعرفه علیه کشورهای مخالف حاکمیت آمریکا بر این منطقه، اشتباه است.
گرینلند که پیشتر مستعمره دانمارک بود، از سال ۱۹۵۳ بهعنوان یک قلمرو تحت حاکمیت این کشور شناخته میشود. این سرزمین سال ۱۹۷۹ با تشکیل نخستین پارلمان به خودمختاری نسبی رسید، اما کپنهاگ همچنان کنترل سیاستهای خارجی، دفاعی و پولی آن را در اختیار دارد.
پس از برگزاری یک همهپرسی در سال ۲۰۰۹، گرینلند حق اعلام استقلال کامل از دانمارک را به دست آورد، اما بهدلیل نگرانی از کاهش سطح رفاه در صورت قطع حمایت اقتصادی کپنهاگ، تاکنون از عملی کردن آن خودداری کرده است.
رهبران دانمارک و گرینلند تاکنون مجموعهای از گزینهها را برای افزایش حضور آمریکا در این قلمرو راهبردی با جمعیتی حدود ۵۷ هزار نفر پیشنهاد دادهاند.
نتبلاکس چهارشنبه اول بهمن در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رژیم با استفاده از شبکههای فهرست سفید و انتشار مقالات [سفارشی]، افکار عمومی در خارج از کشور را شکل میدهد.»
این نهاد تاکید کرد «جهان نظارهگر است» و «تلاشها برای پنهان کردن حقیقت بهصورت لحظهای مستند میشود».
جمهوری اسلامی کمی پس از آغاز تظاهرات شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی که بهدنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برگزار شد، اینترنت را در سراسر ایران قطع کرد.
از آن زمان، ارتباط مردم ایران با جهان خارج بهشدت محدود بوده، اما همان اندک روایتها، تصاویر و ویدیوهای منتشر شده، از ابعاد هولناک کشتار سیستماتیک شهروندان حکایت دارد.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۲۹ دی با تکرار مواضع دیگر مقامهای حکومت، شهروندان معترض را «اغتشاشگر» خواند و گفت اگر «شرایط امنیتی مناسب شود»، نهادهای امنیتی ظرف «چند روز آینده» درباره وضعیت اینترنت تصمیمگیری خواهند کرد.
نتبلاکس ۳۰ دی نیز اعلام کرده بود ترافیک موجود در برخی پلتفرمهای منتخب از شکلگیری یک راهبرد نوظهور در ایران بر اساس «فهرست سفید» حکایت دارد.
در آذرماه، افشای بهرهمندی برخی خبرنگاران، هنرمندان، فعالان سیاسی و چهرههای نزدیک به حکومت از «سیمکارت سفید» و «اینترنت طبقاتی»، بهدلیل وجود رانت و اعطای امتیازات ویژه، موجی از خشم و اعتراض را در میان افکار عمومی برانگیخت.
اکنون به نظر میرسد حکومت بار دیگر همین سیاست را در دستور کار قرار داده است تا روایت رسمی خود را از کشتار گسترده معترضان در جریان انقلاب ملی ایرانیان و تداوم سیاستهای سرکوبگرانه، تثبیت و ترویج کند.
روایتهای رسیده از ایران حاکی از آن است که همزمان با قطع اینترنت و راههای ارتباطی، جمهوری اسلامی به سرکوب معترضان ادامه میدهد و نیروهای امنیتی فضایی مشابه حکومت نظامی در شهرها برقرار کردهاند.
واکنشها به قطع اینترنت ایران
تداوم قطع اینترنت و ادامه سرکوب معترضان از سوی جمهوری اسلامی با واکنشهای گستردهای در میان کاربران ایرانی و غیرایرانی شبکههای اجتماعی همراه بوده است. کاربرانی که عمدتا در خارج کشور امکان فعالیت دارند.
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس به گمانهزنیها درباره کارزار نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی و ارتباط آن به وضعیت اینترنت پرداخت و نوشت: «به نظرم اینترنت رو وصل نمیکنن، چون میدونن حمله در راهه.»
کاربر دیگری هشدار داد: «بهزودی شاهد ظهور جریانهایی خواهیم بود که "اینترنت طبقاتی" را با استدلال "بهتر از قطعی کامله!" توجیه میکنند.»
کاربری به نام «آرش» در همین رابطه نوشت: «نباید اجازه داد اتصال طبقاتی که الان دارن اجراش میکنن، بهعنوان برگشت اینترنت عادیسازی بشه. اینترنت قطعه. لیست سفید، اینترنت نیست. اونهایی هم که الان دسترسی دارن، یا به هزار و یک مکافات وصل شدن، یا شامل اینترنت طبقاتی و سیمکارت سفید هستن.»
کاربری به نام «رضا» به تلاش مقامهای حکومت برای عادی جلوه دادن اوضاع ایران اشاره کرد و خطاب به مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی و ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، گفت: «چطور وضعیت عادی است که هنوز اینترنت وصل نشده؟ کلی آدم بهخاطر شما کارشون رو از دست دادن و کلی از خانوادهشون بیخبرند. آیا شما آدم هستید؟»
کاربر دیگری نیز نوشت: «دخترخالهام اولین بار بعد از قطعی اینترنت آنلاین شد و گفت تهران بوی مرگ میده، همهجا آثار کشتار هست. اگه کسی از ایران بهتون زنگ زد، تماس گرفت یا پیام داد، خواهشا بهشون امید بدیم.»
«مرتضی» هم از سیاستهای جمهوری اسلامی انتقاد کرد و هشدار داد: «برنامه ظاهرا اینه که دسترسی ایرانیها به اینترنت مثل شرایط مردم دنیا عادی نباشه، چون حفظ نظام واجبتر از هر چیزیه؛ واجبتر از عمر و زندگی مردم.»
این نشریه سهشنبه ۳۰ دی به نقل از دادههای ردیابی پرواز، نوشت ۱۲فرونداف-۱۵ ایگلیکشنبه ۲۸دی با پشتیبانی هواپیمای سوخترسانی هوایی میسی ۱۳۵ به سوی خاورمیانه پرواز کردند.
بر اساس این گزارش، فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده، سنتکام، سهشنبه حضور این اسکادران در خاورمیانه را با انتشار عکسی رسمی در رسانههای اجتماعی تایید کرد.
سنتکام نوشت که حضور این جنگندهها «سطح آمادگی رزمی را افزایش میدهد و به تقویت امنیت و ثبات منطقهای کمک میکند.»
نشریه نیروهای هوایی و فضایی همچنین نوشت هواپیماهای باری سی-۱۷از بریتانیا به خاورمیانه پرواز کردهاند؛ اقدامی که به نظر میرسد در حمایت از استقرار این اسکادران جنگنده باشد.
در حال حاضر، سه اسکادران از جنگندههای اف-۱۵ ایگل درمنطقه مستقر شدهاند.همچنین چندین فروند از جنگندههای اف-۱۶ و ای-۱۰ نیز درخاورمیانه استقراریافتهاند.
در روزهای اخیر، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خاورمیانه اعزام شده است و گمان میرود که تا چند روز دیگر به آبهای منطقه برسد. حساب کاربری «دیفنس اینتلیجنس» شنبه ۲۶ دی در شبکه اجتماعی اکس، با اشاره به اعزام این ناو هواپیمابر نوشت که ناو هواپیمابر ایالات متحده، جورج اچ. دبلیو. بوش نیز به سوی آبهای مدیترانه در حرکت است.
در این ارتباط، یک مقام نظامی ایالات متحده از صحبت در مورد وضعیت نیروهای سنتکام خودداری کرد.
نشریه نیروهای هوایی و فضایی با اشاره به سخنان سه شنبه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در کاخ سفید در مورد جمهوری اسلامی نوشت که او «گزینه اقدام نظامی علیه ایران را باز گذاشت.»
ترامپ در نشست مطبوعاتی سهشنبه خود در پاسخ به پرسشی درباره موضوع حمله نظامی، احتمال چنین اقدامی علیه جمهوری اسلامی را رد نکرد و گفت: «باید ببینیم که با ایران چه اتفاقی میافتد. یک گزینه نظامی وجود دارد.»
او چند روز پیش به نشریه پولیتیکو گفته بود: «وقت آن است که به دنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»
نشریه نیروهای هوایی و فضایی با اشاره به تقویت قدرت هوایی ایالات متحده در خاورمیانه نوشت که این موضوع میتواند نگرانیها مبنی بر اینکه آمریکا قدرت آتش کافی در منطقه ندارد را کاهش دهد.
دراین گزارش همچنین به جنگندههای چندمنظوره نسل پنجم آمریکا: اف-۳۵ اشاره شده که دارای حسگرهای پیشرفته و قابلیتهای رادارگریزی است.
این جنگندهها درجریان جنگ ۱۲ روزه برای هدف قرار دادنپدافند هوایی جمهوری اسلامی و همراهی هفت فروند بمبافکن بی-۲که به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی حمله کردند، مورد استفاده قرار گرفتند.
پنجاه و ششمین نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، سهشنبه ۳۰ دی با حضور رهبران سیاسی، مدیران اقتصادی و کارشناسان بینالمللی آغاز به کار کرد.
این مجمع پیشتر و بهدنبال کشتار و قتل عام شهروندان معترض در ایران، دعوت خود را از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پس گرفت و اعلام کرد عراقچی در این مجمع شرکت نخواهد کرد.
رییس کمیسیون اروپا در سخنرانی خود در این مجمع گفت بازوی اجرایی این اتحادیه در حال کار روی بستهای برای حمایت از امنیت قطب شمال است.
فون در لاین افزود: «امنیت قطب شمال تنها بهصورت جمعی قابل تحقق است و به همین دلیل، تعرفههای اضافی پیشنهادی یک اشتباه هستند؛ بهویژه میان متحدان دیرینه.»
او تاکید کرد: «اتحادیه اروپا و ایالات متحده در ماه ژوئیه گذشته به یک توافق تجاری دست یافتند و در سیاست همانند تجارت، یک توافق، یک توافق است.»
رییس کمیسیون اروپا ادامه داد: «کشاندن ما به یک مارپیچ نزولی، تنها به نفع همان دشمنانی خواهد بود که هر دوی ما بهشدت متعهد به دور نگه داشتنشان از چشمانداز راهبردی مشترک هستیم. بنابراین پاسخ ما قاطع، متحد و متناسب خواهد بود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلاشهای خود را برای گرفتن حاکمیت گرینلند از دانمارک، عضو ناتو، تشدید کرده است. امری که اتحادیه اروپا را واداشته تا بررسی کند با اقدامات متقابل خود، پاسخ دهد.
فون در لاین گفت که حاکمیت و تمامیت ارضی دانمارک و گرینلند «غیرقابل مذاکره» است و کار برای تقویت امنیت در مناطق شمالی دوردست در جریان است.
او همچنین گفت اتحادیه اروپا در حال کار روی یک «افزایش عظیم سرمایهگذاری اروپایی در گرینلند» است تا از اقتصاد محلی و زیرساختهای این منطقه حمایت کند.
رییس کمیسیون اروپا گفت که اتحادیه اروپا با ایالات متحده و دیگر شرکا در زمینه امنیت گستردهتر قطب شمال همکاری خواهد کرد و افزود: «افزایش برنامهریزیشده در هزینههای دفاعی میتواند صرف توانمندی اروپایی یخشکنها و دیگر تجهیزات حیاتی برای امنیت قطب شمال شود.»
سخنرانی وزیر خزانهداری آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، سهشنبه ابراز اطمینان کرد ایالات متحده و کشورهای اروپایی بر سر هدف دولت آمریکا برای در دست گرفتن کنترل گرینلند به راهحلی دست خواهند یافت و نگرانیها درباره احتمال وقوع یک جنگ تجاری را کماهمیت جلوه داد.
بسنت گفت این مساله تنها اخیرا مطرح شده و راهحلی پیدا خواهد شد که امنیت ملی ایالات متحده و اروپا را تضمین کند.
او در حاشیه نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد به خبرنگاران گفت: «فقط ۴۸ ساعت گذشته است. همانطور که گفتم، بنشینید و آرام باشید.»
بسنت افزود: «اطمینان دارم رهبران تنش را تشدید نخواهند کرد و این موضوع به شکلی حلوفصل خواهد شد که در نهایت، همه در وضعیت بسیار خوبی قرار بگیریم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال یک جنگ تجاری طولانیمدت میان ایالات متحده و اروپا، گفت: «چرا داریم به آن سمت میپریم؟ چرا بلافاصله بدترین سناریو را در نظر میگیرید؟... این هیستری را آرام کنید. یک نفس عمیق بکشید.»
مذاکرات درباره بحران اوکراین
رستم عمروف، دبیر شورای امنیت ملی و دفاع اوکراین، گفت که مذاکرهکنندگان صلح اوکراینی سهشنبه در داووس با مشاوران امنیت ملی فرانسه، آلمان و بریتانیا دیدار کردند.
عمروف در پیامرسان تلگرام گفت: «دیدارهای بیشتری با شرکا درباره تضمینهای امنیتی، توسعه اقتصادی و بازسازی اوکراین در پیش است.»
