نهادهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی موج جدیدی از تهدیدها و پروندهسازیها را علیه رسانهها و روزنامهنگاران و همچنین بازیگران و ورزشکاران حامی انقلاب ملی ایرانیان به راه انداختهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به شماری از روزنامهنگاران در ایران هشدار دادهاند «هرگونه اطلاعرسانی درباره وقایع اخیر» میتواند به بازداشت و صدور احکام سنگین منجر شود.
منظور از وقایع اخیر، انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی است.
به گفته این منابع، شماری از روزنامهنگاران با تهدیدهایی مانند «کاری نکن که خودت پشیمان شوی و خانوادهات عزادار» مواجه شدهاند.
توقیف روزنامه هممیهن
رسانههای ایران دوشنبه ۲۹ دی گزارش دادند روزنامه هممیهن به مدیرمسئولی غلامحسین کرباسچی توقیف شد.
محمدجواد روح، سردبیر این روزنامه، اظهار داشت: «از سوی هیات نظارت بر مطبوعات، دو مطلب اخیر این روزنامه دلیل توقیف اعلام شده است.»
بر اساس این گزارش، این دو مطلب شامل یادداشت سردبیر با عنوان «از دی ۱۳۵۷ تا دی ۱۴۰۴» در پنجشنبه ۲۵ دیماه و مطلبی با عنوان «وقتی حریم درمان شکست» به قلم الهه محمدی در شماره چهارشنبه ۱۷ دیماه بوده که روی جلد روزنامه با تیتر «ماجرای بیمارستانها از ایلام تا سینا» منتشر شد.
پس از حملات ماموران جمهوری اسلامی به بیمارستان خمینی ایلام، سرکوبگران حکومتی ۱۶ دی به بیمارستان سینا در تهران نیز حمله کردند.
۲۹ دی همچنین غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، مردم معترض ایران را «آشوبگر و اغتشاشگر» خواند.
محسنی اژهای گفت: «با سرعت و دقت در رسیدگی به پروندههای اغتشاشات در کوتاهترین زمان، احکام صادره موثرتر و بازدارنده خواهند بود.»
تشکیل پرونده علیه ورزشکاران و بازیگران
در پی حمایت گروهی از ورزشکاران و هنرمندان از انقلاب ملی ایرانیان، مرکز رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد «دادستانی تهران برای ۱۵ چهره ورزشی و بازیگر و ۱۰ امضاکننده بیانیه خانه سینما» پرونده قضایی تشکیل داده است.
در اطلاعیه قوه قضاییه آمده است: «در پروندههای تشکیل شده علیه افراد و مجموعهها، اموال تعدادی از این چهرهها توقیف شده و متهم در صورتی که به محکومیت برسد، باید بخشی از خسارات وارد شده به اموال خصوصی و عمومی را پرداخت کند.»
این در حالی است که برخی ورزشکاران و بازیگران در جریات اعتراضات اخیر کشته شدند. از جمله، احمد عباسی، بازیگر و طراح صحنه تئاتر در ایران، شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه در خیابان پیروزی تهران، هدف گلوله ماموران حکومتی قرار گرفت و جان خود را از دست داد.
عباسی از سوم دیماه درگیر اجرای نمایش «ستاره» در تماشاخانه هیلاج تهران بود که مسئولیت طراحی صحنه آن را به عهده داشت. او پیشتر نیز مدیر تولید نمایش «خماری» و بازیگر نمایش «لحظهی زا» بود.
پلمب کافهها و توقیف اموال
پیش از این قوه قضاییه از پلمب کافههای وریا غفوری و ساعدینیا بهدلیل تعطیلی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴، همزمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی خبر داده بود.
همچنین اموال محمد ساعدینیا توقیف و او بازداشت شده است.
در روزهای گذشته خبر رسید که رضا شکاری، بازیکن پرسپولیس و امید روانخواه، سرمربی تیم ملی امید، در بازگشت به ایران بهدلیل حمایت از انقلاب ملی ایرانیان برای ساعاتی در فرودگاه بینالمللی تهران بازداشت شدند.
در جریان اعتراضهای سال ۱۴۰۱ اسنادی هکشده از قوه قضاییه منتشر شد که نشان میداد جمهوری اسلامی، برای علی دایی، یحیی گلمحمدی، وریا غفوری، حسین ماهینی و عارف غلامی، بهدلیل همراهی با مردم معترض با عناوین اتهامی مختلف تشکیل پرونده داده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
