شورای عالی مقاومت افغاستان: جمهوری اسلامی به خواستههای برحق شهروندانش رسیدگی کند
شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان جمعه ۱۹ دی در بیانیهای با تاکید بر «حق تظاهرات مسالمتآمیز شهروندان»، اعلام کرد که تحولات و اعتراضات مردمی در ایران را رصد میکند.
به گزارش افغانستاناینترنشنال، این شورا، متشکل از حدود ۲۰ احزاب سیاسی و سازمانهای مدنی مخالف طالبان گفت از جمهوری اسلامی انتظار دارد که با «رویکرد مسئولانه» با معترضان گفتوگو و «به خواستههای برحق شهروندان» توجه کند.
در این بیانیه ابراز امیدواری شد شرایطی فراهم شود که به مطالبات مردم ایران از مسیرهای مدنی و مسالمتآمیز پاسخ داده شود تا از هرگونه تشدید تنش و بیثباتی جلوگیری شود.
شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان «هرگونه مداخله، تحریک و بهرهبرداری بیگانگان از وضعیتهای حساس اجتماعی و مطالبات مشروع مردمی» را مردود و غیرقابل قبول دانست.
این شورا گفته از جمهوری اسلامی انتظار دارد تا با رویکردی مدبرانه، مسئولانه و مبتنی بر گفتوگوی سازنده، به خواستههای برحق شهروندان توجه کند.
پیش از این، افغانستاناینترنشنال خبر داده بود که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به رسانهها دستور داده است از انتشار خبرهای حمایتی از معترضان ایران و همچنین خبرهای منفی درباره جمهوری اسلامی خودداری کنند.
وزارت امور خارجه آمریکا جمعه ۱۹ دی به سایت «واشینگتن فریبیکن» گفت که وضعیت جاری در ایران و کشتار غیرنظامیان را از نزدیک زیر نظر دارد.
این وزارتخانه افزود: «رژیم ایران کاملاً از هشدار پرزیدنت ترامپ آگاه است و نباید اراده ایالات متحده را آزمایش کند.»
وزارت امور خارجه آمریکا تاکید کرد: «رژیم ایران باید عواقب اقدامات خود را به دقت بررسی کند و عزم ایالات متحده تحت رهبری رئیس جمهور ترامپ را دست کم نگیرد.»
والاستریت ژورنال در سرمقالهای گزارش داد که فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای تجمع سراسری، به یکی از گستردهترین موجهای اعتراض در سالهای اخیر انجامید و شهرهای بزرگ ایران، از جمله تهران و مشهد، شاهد حضور پرشمار معترضان در خیابانها بود.
در سرمقاله شنبه ۲۰ دی ماه این روزنامه آمده است که شاهزاده رضا پهلوی با فراخوان از تبعید، ریسک بزرگی را پذیرفت؛ چرا که اگر استقبال گستردهای صورت نمیگرفت، اعتبار سیاسی او زیر سؤال میرفت. اما به نوشته والاستریت ژورنال، «مردم ایران به این فراخوان پاسخ دادند» و موج اعتراضها شتاب گرفت.
بر اساس این گزارش، بزرگترین تجمعهای سالهای اخیر در تهران، مشهد و دیگر شهرها شکل گرفت و معترضان ساعتها کنترل خیابانها را در دست داشتند؛ حتی در محلههای مرفه پایتخت. شعارهایی مانند «مرگ بر دیکتاتور»، «آزادی» و «زندهباد شاه» در میان جمعیت شنیده میشد.
والاستریت ژورنال مینویسد در جریان این اعتراضها، خودروهای پلیس رها و به آتش کشیده شد، پرچمهای حکومتی پاره شد و چندین ساختمان دولتی در تهران و همچنین یک ساختمان حکومتی در اصفهان به آتش کشیده شد. این روزنامه از کشتهشدن شماری از نیروهای امنیتی و نیز تعداد نامعلومی از معترضان خبر داده و به انتشار ویدئویی اشاره کرده است که اجساد را بر کف یک بیمارستان نشان میدهد.
به نوشته این روزنامه، دسترسی به اطلاعات دقیق دشوار شده، زیرا حکومت برای مهار اعتراضها و پنهانسازی سرکوب، اینترنت و خطوط تلفن را بهطور سراسری قطع کرده است؛ اقدامی که والاستریت ژورنال آن را تکرار الگوی سرکوب اعتراضهای سال ۲۰۱۹ توصیف میکند؛ زمانی که به گفته این روزنامه، حدود ۱۵۰۰ معترض کشته شدند.
در ادامه گزارش آمده است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تلاش دارد از دیدهشدن سرکوب توسط واشینگتن جلوگیری کند. والاستریت ژورنال یادآور شده که دونالد ترامپ هشدار داده در صورت «قتلعام» معترضان، واکنش سختی نشان خواهد داد، هرچند سرکوبهای اولیه—شامل دهها کشته و هزاران بازداشتی—از نگاه ترامپ هنوز از خط قرمز اعلامشده عبور نکرده است.
این سرمقاله همچنین به واکنش تند رهبر جمهوری اسلامی اشاره میکند که ترامپ را به تمسخر گرفته و همزمان دادستان تهران معترضان را به مجازات اعدام تهدید کرده است. با این حال، به نوشته والاستریت ژورنال، ناکامیهای ساختاری جمهوری اسلامی در حوزه اقتصاد، ارزش پول ملی، آب، برق و حتی توان دفاعی، اکنون آشکار و انکارناپذیر است و توسل به خشونت گسترده میتواند به خیزشی بزرگتر منجر شود.
والاستریت ژورنال تاکید میکند که اعتراضهای پنجشنبه و جمعه نشان داد این حرکت از شتاب و پشتوانه اجتماعی قابلتوجهی برخوردار است و هرچه ادامه یابد، ترسی که حکومت بر آن تکیه دارد، فرسودهتر میشود. این روزنامه مینویسد معترضان بیسلاح، برای موفقیت، به همراهی نیروهایی در درون حکومت و ساختار نظامی نیاز خواهند داشت.
در بخش پایانی سرمقاله، والاستریت ژورنال به نقش شاهزاده رضا پهلوی پرداخته و نوشته است که اگرچه همه معترضان خواهان بازگشت سلطنت نیستند، اما او خود را چهرهای انتقالی و نماد وحدت ملی معرفی کرده و توانسته است بخشی از جامعه را حول یک فراخوان مشترک بسیج کند. به باور این روزنامه، اگر ولیعهد تبعیدی بتواند پیوندی میان گذشته پیش از ۱۹۷۹ و چشمانداز آیندهای بهتر ایجاد کند، جمهوری اسلامی «بیش از آنچه تصور میکند با بحران روبهرو خواهد شد».
این روزنامه در پایان، اعتراضهای کنونی را «لحظهای نادر» توصیف میکند که میتواند امکان تغییرات بنیادین را فراهم کند و مینویسد سقوط حکومتی که دههها بیثباتی و خشونت در منطقه ایجاد کرده، رویدادی تکاندهنده برای ایران و جهان خواهد بود.
«موشعلی» در کوچه علیچپ؛ خامنهای: «ترامپ سقوط میکند!»
بعد از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و حضور میلیونی مردم، خامنهای دوباره همان حرفهای نخنما را تکرار کرد: معترضان «تخریبگرند»، «مزدورند» و «وابستهاند» و در نهایت هم گفت «ترامپ سقوط میکند». یعنی از نظر او، مردمی که در خیابان فریاد میزنند «مرگ بر خامنهای» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه»، نه برای مطالبات و خواستههای خودشان، بلکه برای خوشامد ترامپ قیام کردهاند.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، با صدور بیانیهای خشونت حکومت ایران علیه معترضان را محکوم و با مردم ایران اعلام همبستگی کرد.
دفتر نخستوزیر کانادا در ایکس نوشت: «کانادا بهشدت کشتن معترضان، استفاده از خشونت، بازداشتهای خودسرانه و تاکتیکهای ارعاب از سوی حکومت ایران علیه مردم را محکوم میکند. ما در کنار مردم ایران میایستیم؛ مردمی که صدای آنان باید شنیده شود، در حالی که آزادی و کرامت انسانی را مطالبه میکنند.»
