نیوز ایکس ورلد گزارش داد که همزمان با گسترش خیزش ملی ایرانیان، مقامهای جمهوری اسلامی با صدور اطلاعیه هوانوردی، نوتام، حریم هوایی تهران را بستند که این اقدام نگرانیها را درباره وضعیت امنیتی، اختلال در پروازها و واکنش حکومت به ناآرامیهای فزاینده، تشدید کرده است.
طبق این گزارش، سازمان هواپیمایی کشوری ایران با صدور نوتام فعالیت فرودگاه بینالمللی خمینی و شماری از فرودگاههای اصلی را متوقف کرد.
این تحولات در شرایطی رخ داده که خیزش ملی ایرانیان با واکنش امنیتی شدید همراه بوده و فعالسازی سامانههای پدافند هوایی در نقاط مختلف کشور گزارش شده است.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، حاکی از حضور گسترده معترضان در چند نقطه از تهران است. معترضان شعار می دهند «مرگ بر خامنهای»، و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه.»
جنیفر گریفین، خبرنگار شبکه فاکسنیوز، پنجشنبه ۱۸ دیماه به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) تحولات ایران را «از نزدیک» زیر نظر دارد و بهطور خاص، نماز جمعه پیشرو در سراسر کشور و نحوه برخورد حکومت با آن را رصد خواهد کرد.
به گفته این مقام آمریکایی، ایالات متحده در واکنش به اعتراضات جاری در ایران، هیچ تغییری در وضعیت نظامی خود در خاورمیانه ایجاد نکرده است.
گریفین نوشت که اعزام یک اسکادران جنگنده اف-۱۵ئی به منطقه، بخشی از روند عادی جابهجایی نیروها بوده و به معنای افزایش یا تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه نیست.
او همچنین تاکید کرد که در حال حاضر هیچ گروه ناو هواپیمابر آمریکایی در منطقه حضور ندارد و ناو هواپیمابر یواساس فورد همچنان در دریای کارائیب مستقر است.
این موضعگیری در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، طی روزهای گذشته بارها نسبت به سرکوب اعتراضات در ایران هشدار داده است.
ترامپ نخستینبار در پنجمین روز خیزش ملی ایرانیان اعلام کرد اگر جمهوری اسلامی به معترضان مسالمتجو شلیک کند و دست به کشتار بزند، ایالات متحده برای «نجات مردم» وارد عمل خواهد شد.
او تاکید کرد که کشتن معترضان «رویه همیشگی» حکومت ایران است و واشینگتن در برابر تکرار چنین اقدامی واکنش نشان خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا دو روز بعد نیز در گفتوگو با خبرنگاران در پرواز ایر فورس وان گفت که تحولات ایران بهطور مداوم زیر نظر کاخ سفید است و هشدار داد در صورت ادامه کشتار معترضان، «ضربه سختی» از سوی آمریکا متوجه جمهوری اسلامی خواهد شد.
چهارشنبه ۱۷ دی نیز یک مقام کاخ سفید به ایران اینترنشنال گفت ترامپ با صراحت اعلام کرده است اگر نیروهای امنیتی حکومت ایران به روی معترضان مسالمتآمیز آتش بگشایند، پاسخ آمریکا «بسیار سخت» خواهد بود.
در ادامه این مواضع، ترامپ پنجشنبه ۱۸ دی و همزمان با اوجگیری اعتراضات و گستردهترین تجمعات مردمی از آغاز اعتراضات و در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، با اشاره به وضعیت ایران گفت که هیچچیز با ارزشتر از آزادی نیست و مردم ایران را «شجاع» توصیف کرد.
او با ابراز تاسف از وضعیت کنونی کشور افزود ایران روزگاری کشوری بزرگ بوده و هشدار داد سرکوب مردم معترض نمیتواند آیندهای پایدار برای حکومت رقم بزند.
همزمان، شماری از مقامهای آمریکایی نیز مواضع تندتری اتخاذ کردند. پت فالن، نماینده جمهوریخواه کنگره، در پیامی هشدار داد علی خامنهای و اطرافیانش هنوز فرصت دارند ایران را ترک کنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز با اشاره به وضعیت بحرانی اقتصاد ایران و تورم فزاینده، سرکوب خشونتآمیز معترضان را عامل تشدید بیثباتی دانست.
در همین حال، سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد از آغاز اعتراضات دستکم ۴۵ معترض، از جمله هشت کودک، جان خود را از دست دادهاند.
همزمانی تداوم اعتراضات، تهدیدهای صریح رییسجمهوری آمریکا و تاکید مقامات واشینگتن بر رصد دقیق تحولات، به باور ناظران نشان میدهد تحولات ایران وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن، واکنش حکومت ایران و رفتار نیروهای امنیتی میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای کشور به همراه داشته باشد.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل مواضع اعضای پارلمان اروپا، از جمله رییس پارلمان اروپا را درباره خیزش ملی ایرانیان، «اظهارات مداخلهجویانه در امور داخلی کشور» خواند و گفت: «ریاکاری و رویکرد دوگانه آنها نسبت به حقوق و اصول منزجرکننده است.»
این نمایندگی گفت: «همین اعضای پارلمان اروپا که در برابر نسلکشی در غزه و کشته شدن صدها ایرانی در جریان جنگ تجاوزکارانه اسرائیل سکوت کردند، اکنون میکوشند روایتهای تحریفشدهای از اعتراضهای مسالمتآمیز در ایران منتشر کنند و با اهداف خصمانه، برای حقوق مردم ایران اشک تمساح بریزند.»
۲۴ انجمن و نهاد مدنی فعال در حوزه حقوق کودکان و نوجوانان در بیانیهای، خواستار متوقف شدن خشونت نیروهای حکومتی علیه کودکان در جریان خیزش ملی ایرانیان شدند و اعمال خشونتبار علیه آنان را محکوم کردند.
به گزارش کانال تلگرامی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، این انجمنها و نهادها اشاره کردند که این خشونتها به کشته و زخمی شدن تعدادی از کودکان و نوجوانان انجامیده و آثار جبرانناپذیری بر جان، روان و آینده آنان بر جای گذاشته است.
در این بیانیه تاکید شده است که کودکان، فارغ از هر شرایط اجتماعی و سیاسی، باید از حق بنیادین حیات، امنیت، سلامت جسم و روان و حمایت ویژه برخوردار باشند.
امضاکنندگان بیانیه نوشتند بر اساس قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، نباید کودکان را در شرایط مخاطره آمیز قرار داد، و افزودند دولت با امضای پیمان نامه حقوق کودک متعهد شده است که حد اکثر امکانات را برای حفظ حق بقای کودکان تضمین کند.
آنها تاکید کردند بازداشت کودکان و نوجوانان نقض آشکار اصول حقوق کودک، قوانین داخلی و تعهدات بینالمللی از جمله کنوانسیون حقوق کودک است که بر ضرورت حمایت، مراقبت و برخورد ترمیمی با کودکان تأکید دارد و برخورد قهری و کیفری با کودکان را مغایر حقوق کودک می داند.
در این بیانیه همچنین بر لزوم«آزادی بیقید و شرط تمامی کودکان و نوجوانان بازداشتشده»، «رسیدگی شفاف و مسئولانه به موارد کشته و زخمی شدن کودکان»، و «فراهم ساختن حمایتهای روانی، اجتماعی و درمانی برای کودکان آسیبدیده و خانوادههای آنان» تاکید شده است.
راب الیفانت، دبیر پارلمانی وزیر امور خارجه کانادا، در گفتوگو با ایران اینترنشنال با اشاره به خیزش ملی ایرانیان گفت: «جمهوری اسلامی متحدان بینالمللی خود را از دست داده و اکنون لحظهای تاریخی برای بازپسگیری آینده ایران فرا رسیده است.»
او گفت: «این اعتراضات با گذشته متفاوت است و اینبار مردم عادی، از مادران و پدران تا مغازهداران و سالمندان، برای پایان دادن به سرکوب به میدان آمدهاند.»
