پرونده مواد مخدر مادورو؛ از کیفرخواست ۲۰۲۰ تا بازداشت برای محاکمه در آمریکا
بر اساس گزارش سیانان، در سال ۲۰۲۰ و در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دادستانی ناحیه جنوبی نیویورک علیه نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا اعلام جرم کرد.
اتهامها شامل «نارکوتروریسم»، توطئه برای واردات کوکایین به آمریکا و جرایم مرتبط بود.
دولت ترامپ در همان زمان برای بازداشت مادورو جایزهای ۱۵ میلیون دلاری تعیین کرد.
این جایزه در روزهای پایانی دولت جو بایدن در ژانویه ۲۰۲۵ به ۲۵ میلیون دلار افزایش یافت و سپس در اوت ۲۰۲۵، پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید و قرار گرفتن «کارتل دِ لوس سولس» در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، به ۵۰ میلیون دلار رسید.
دولت آمریکا میگوید مادورو رهبر این شبکه است که آن را یک سازمان جنایتکار توصیف میکند.
همزمان با شدت گرفتن تظاهرات ضد حکومتی در ایران، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با تکرار مواضع پیشین خود در قبال اعتراضات سالهای گذشته، شهروندان معترض را «مزدور دشمن» خواند و بر سرکوب مردم تاکید کرد.
خامنهای شنبه ۱۳ دی با اشاره به اعتراضات سراسری علیه حکومت گفت تجمعات اخیر سبب شد «یک عده آدم تحریکشده مزدور دشمن پشت سر بازاریها بایستند و شعار ضد اسلام و ضد ایران و ضد جمهوری اسلامی بدهند».
او افزود: «اعتراض به جاست، اما اعتراض غیر از اغتشاش است. ما با معترض حرف میزنیم. باید مسئولین با معترض حرف بزنند. با اغتشاشگر حرف زدن فایدهای ندارد. اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند.»
این نخستین موضعگیری خامنهای در قبال تظاهرات اخیر در کشور است.
رهبر جمهوری اسلامی در حالی اعتراضات سراسری اخیر را به «مزدوران دشمن» منتسب میکند که پیشتر در جریان سایر اعتراضات مردمی، از جمله خیزش «زن، زندگی، آزادی» و آبان ۹۸، نیز رویکرد مشابهی را در پیش گرفته و دستور سرکوب و کشتار شهروندان معترض را صادر کرده بود.
سایت حقوق بشری هرانا گزارش داده تاکنون دستکم هشت معترض در اثر تیراندازی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در اعتراضات اخیر کشته شدهاند.
بر اساس گزارش نهادهای مستقل مانند سازمان حقوق بشر ایران، در جریان خیزش سراسری ۱۴۰۱ نیز ۵۵۱ معترض، از جمله ۶۸ کودک، کشته شدند.
خامنهای: بحران ارزی کار دشمن است
خامنهای در ادامه سخنان خود، مشابه دیگر مقامهای جمهوری اسلامی، اعتراضات گسترده ضدحکومتی در شهرهای مختلف ایران را ناشی از مشکلات اقتصادی و بحران ارز دانست و گفت: «این اجتماعات عمدتا از طرف بازاریها بود.»
او با تکرار رویکرد همیشگی خود در نسبت دادن مشکلات به «دشمن» و شانه خالی کردن از مسئولیت حکومت گفت: «افزایش قیمت ارز خارجی، بالا رفتن بیضابطه آن و نبود ثبات، اینکه مدام بالا برود و پایین بیاید و کاسب نداند تکلیفش چیست، طبیعی نیست؛ این کار دشمن است.»
رهبر جمهوری اسلامی ادامه داد: «اینکه یک عدهای تحت عناوین گوناگون میآیند به قصد تخریب و ناامن کردن کشور پشت سر بازاریهای مومن و سالم و انقلابی قرار بگیرند، از اعتراض آنها سوءاستفاده کنند و اغتشاش کنند، اصلا قابل قبول نیست.»
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که شهروندان معترض در شعارهای خود در نقاط مختلف ایران خواستار سرنگونی خامنهای و حکومت جمهوری اسلامی شده و بسیاری بر بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به کشور تاکید کردهاند.
در روزهای اخیر، مقامهای بلندپایه جمهوری اسلامی تلاش کردهاند اعتراضات ضدحکومتی را صرفا به مشکلات اقتصادی تقلیل دهند و شعارهای معترضان درباره ضرورت سرنگونی جمهوری اسلامی را نادیده بگیرند.
تاکید خامنهای بر ادامه رویارویی با «دشمن»
خامنهای در پایان سخنان خود گفت جمهوری اسلامی «در مقابل دشمن کوتاه نمیآید» و «دشمن را به زانو در خواهد آورد».
او با تاکید بر مقابله با اعتراضات سراسری ادامه داد: «دشمن آرام نمینشیند، از هر فرصتی استفاده میکند. اینجا دیدند یک فرصتی است، از این خواستند استفاده کنند. البته مسئولین ما در میدان بودند و خواهند بود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۲ دی هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهطور خشونتآمیز بکشد»، ایالات متحده برای نجات مردم اقدام خواهد کرد.
این پیام با واکنش مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شد و شماری از آنها، از جمله علی لاریجانی، عباس عراقچی و علی شمخانی، آمریکا و اسرائیل را به هدف قرار دادن منافعشان تهدید کردند.
روزنامه معاریو پیشتر در تحلیلی، تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی را «توخالی» توصیف کرد و نوشت تهران در وضعیت کنونی نه از پدافند هوایی موثر برخوردار است و نه توان دیگری برای مقابله با آمریکا و اسرائیل دارد؛ بهویژه آنکه نیروهای نیابتی آن نیز بهشدت آسیب دیدهاند.
کاملا پرسَد-بیسسار، نخستوزیر ترینیداد و توباگو، با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی گفت دولت او در هیچیک از عملیاتهای نظامی ایالات متحده علیه ونزوئلا مشارکت نداشته است.
او تاکید کرد که ترینیداد و توباگو سیاست حفظ روابط صلحآمیز با ونزوئلا را دنبال میکند.
این موضعگیری در حالی مطرح شده است که نخستوزیر ترینیداد و توباگو پیشتر از حملات آمریکا به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در آبهای نزدیک ونزوئلا حمایت کرده بود؛ حملاتی که واشینگتن آنها را بخشی از اقدامات ضد قاچاق مواد مخدر در منطقه توصیف کرده است.
مایک لی، سناتور جمهوریخواه ایالت یوتا، بامداد شنبه در شبکه ایکس نوشت که با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گفتوگو کرده و روبیو به او گفته است نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا به دست نیروهای آمریکایی بازداشت شده تا برای رسیدگی به اتهامات کیفری در ایالات متحده محاکمه شود.
به گفته لی، اقدام نظامی شبانهای که همزمان با این بازداشت رخ داد، با هدف «حفاظت و دفاع از نیروهایی که حکم بازداشت را اجرا میکردند» انجام شده است.
این سناتور افزود که چنین اقدامی «احتمالا در چارچوب اختیارات ذاتی رییسجمهور آمریکا بر اساس ماده دوم قانون اساسی برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در برابر تهدید بالفعل یا قریبالوقوع» قابل توجیه است.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان در پاسخ به ایران اینترنشنال اعلام کرد که این کشور گزارشها درباره برخورد خشونتآمیز نیروهای امنیتی با معترضان در ایران را بهدقت بررسی میکند و نسبت به هرگونه نقض جدی حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی عمیق دارد.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان در پاسخ به ایران اینترنشنال اعلام کرد که این کشور از جمهوری اسلامی انتظار دارد به تعهدات بینالمللی خود در حوزه حقوق بشر پایبند بماند و از بهکارگیری خشونت علیه معترضان خودداری کند و حقوق بنیادین شهروندان را محترم بشمارد.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان درباره رویکرد عملی این کشور در قبال سرکوب اعتراضها، تصریح کرد که برلین از سالها پیش بهطور فعال از تلاشهای بینالمللی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران حمایت کرده است و ابن حمایتها شامل پشتیبانی سیاسی و دیپلماتیک از هیات حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و همچنین گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران میشود.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان همچنین به نقش این کشور در پیگیری تحریمهای اتحادیه اروپا علیه عاملان سرکوب اعتراضها در ایران اشاره کرد.
دلسی رودریگز، معاون رییسجمهوری ونزوئلا، در یک پیام صوتی که از تلویزیون دولتی این کشور پخش شد، گفت دولت ونزوئلا هیچ اطلاعی از محل نگهداری مادورو و همسرش ندارد.
او تاکید کرد که این وضعیت «غیرقابل قبول» است و مقامهای ونزوئلا خواستار شفافسازی فوری در اینباره هستند.
رودریگز افزود کاراکاس بهطور رسمی از ایالات متحده خواسته است مدرکی دال بر زندهبودن مادورو و همسرش ارائه کند.
