وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد ۲۰ سرباز این کشور در پی سقوط یک هواپیمای نظامی «سی-۱۳۰» در گرجستان جان باختند. این حادثه مرگبارترین سانحه نظامی ترکیه از سال ۲۰۲۰ تاکنون است و تحقیقات درباره علت آن ادامه دارد.
به گزارش رویترز از آنکارا، وزارت دفاع ترکیه چهارشنبه ۲۱ آبان اعلام کرد این هواپیما که از جمهوری آذربایجان به سمت ترکیه در حال پرواز بود، سهشنبه در منطقه سیقناقی واقع در استان کاختی گرجستان سقوط کرد.
مقامهای ترکیه و گرجستان بلافاصله تحقیقات مشترک را از محل سقوط این هواپیما آغاز کردند.
در تصاویر از محل حادثه در نزدیکی مرز آذربایجان، آمبولانسها، خودروهای آتشنشانی و خودروهای ارتش در منطقه اطراف بدنه سوخته هواپیما دیده میشوند و تیمهای جستوجو و نجات در حال بررسی محوطه هستند.
ویدیوهای تاییدنشده در شبکههای اجتماعی نیز لحظهای را نشان میدهد که هواپیما در میانه هوا از هم جدا شده و در حال چرخش و سوختن، به زمین سقوط میکند.
وزارت دفاع ترکیه فهرست اسامی ۲۰ نظامی کشتهشده در این سانحه را منتشر کرده است.
در پی این حادثه، آذربایجان، آلمان، ایالات متحده، گرجستان، روسیه و دیگر کشورها، تسلیت خود را ابراز و با ترکیه ابراز همبستگی کردند.
آنکارا اعلام کرد در تحقیقات مربوط به این حادثه با آذربایجان و گرجستان از نزدیک همکاری میکند.
یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه، با همتایان خود در گرجستان و جمهوری آذربایجان تماس تلفنی برقرار کرد تا درباره عملیات جستوجو و نجات، گفتوگو کند.
هواپیمای سی-۱۳۰
هواپیمای سی–۱۳۰ هرکولس، هواپیمایی چهارموتوره و توربوپراپ است و بدنه چندمنظوره آن امکان حمل بار، نیرو و تجهیزات، ماموریتهای تهاجمی هوایی و شناسایی را فراهم میکند.
این مدل از دههها پیش یکی از پرکاربردترین هواپیماهای ترابری تاکتیکی در نیروهای هوایی جهان محسوب میشود.
برخی از تحلیلگران گفتهاند فیلمها و تصاویر نشان میدهند که هواپیمای ترکیه در حین پرواز از هم پاشیده است.
به گفته آنها ناوگان هواپیماهای سی-۱۳۰ ترکیه قدیمی است و نیاز به نوسازی دارد.
جراد فیلیپس، متخصص سابق این نوع هواپیما در نیروی هوایی ایالات متحده، گفت: «به نظر میرسد فیلم، بخش دم را نشان میدهد که دریچههای جریان سوخت در حین پرواز و نوک بال را از هم جدا میکند و نشان میدهد که خدمه ممکن است برای فرود اضطراری سوخت را تخلیه کرده باشند.»
فلایترادار ۲۴ و دو تحلیلگر دفاعی ترکیه گفتند هواپیمایی که سقوط کرد ۵۷ سال قدمت داشت و در سال ۲۰۱۰ وارد نیروی هوایی ترکیه شده بود.
شرکت آمریکایی لاکهید مارتین، سازنده هواپیمای «سی-۱۳۰ هرکولس»، در بیانیهای ضمن ابراز همدردی با خانوادههای قربانیان، اعلام کرد آماده همکاری کامل با مقامات ترکیه در روند تحقیق درباره علت سانحه است.
ماه گذشته، وزارت دفاع ترکیه از توافقی با بریتانیا برای خرید ۱۲ هواپیمای سی-۱۳۰جی رونمایی کرد.
این وزارتخانه اعلام کرد که این هواپیماها در بریتانیا تحت تعمیر و نگهداری و نوسازی قرار خواهند گرفت و بعدا خدمات خود را برای ترکیه آغاز خواهند کرد.
همزمان، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، از مشارکت ۵۵ درصدی شهروندان در انتخابات پارلمانی این کشور خبر داد و آن را «دستاوردی بزرگ در زمینه بازسازی اعتماد» مردم عراق خواند.
سودانی سهشنبه ۲۰ آبان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ملت بزرگ و گرانقدر عراق گام دیگری در مسیر پاسداری از نظام دموکراتیک و قانون اساسی خود برداشت. این دستاورد موفقیتی تازه در مسیر بازسازی اعتماد شهروندان است؛ امری که در صدر اولویتهای برنامه کاری دولت قرار دارد.»
او «مشارکت آگاهانه و مسئولانه» شهروندان در انتخابات اخیر را «شایسته قدردانی» خواند و اقدامات دولت خود را در این خصوص موثر دانست: «کوشش ما برای ایجاد تفاوت در عرصه عمل و تحقق خواستههای مردم، امروز به ثمر نشست.»
انتخابات پارلمانی عراق ۲۰ آبان برگزار شد و نتایج اولیه قرار است طی ۴۸ ساعت آینده اعلام شود. با این حال، برآوردها حاکی از آن است که اعلام نتایج قطعی به هفته آینده موکول خواهد شد.
خبرگزاری رویترز پیشتر میزان مشارکت شهروندان عراقی تا اواسط زمان رایگیری را کمی بیش از ۲۳ درصد گزارش کرده بود.
بیش از ۱۲ میلیون نفر در انتخابات شرکت کردند
شبکه خبری العربیه چهارشنبه ۲۱ آبان به نقل از کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق اعلام کرد میزان مشارکت در انتخابات پارلمانی در مجموع رایگیریهای عمومی و ویژه از ۵۵ درصد فراتر رفته است.
بر اساس این گزارش، بیش از ۱۲ میلیون نفر از میان ۲۱ میلیون و ۴۰۰ هزار رایدهنده ثبتشده در دو مرحله رایگیری شرکت کردند.
کمیسیون انتخابات عراق افزود در رایگیری عمومی مشارکت به ۵۴ درصد رسید و حدود ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار شهروند از بیش از ۲۰ میلیون واجد شرایط پای صندوقهای رای رفتند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، ۲۱ آبان ضمن استقبال از برگزاری آرام و منظم انتخابات عراق، ابراز امیدواری کرد همه جریانهای سیاسی تا زمان اعلام نتایج، روحیه صلح و احترام به روند انتخاباتی را حفظ کنند.
این انتخابات در شرایطی برگزار شد که بحران مشروعیت داخلی، نفوذ جمهوری اسلامی و سرنوشت گروههای نیابتی حکومت ایران در عراق بر آن سایه افکنده بود.
دولت بعدی عراق چگونه تشکیل میشود؟
در عراق، انتخابات در دو مرحله برگزار میشود؛ مرحله عمومی برای همه رایدهندگان و مرحله ویژه برای نیروهای امنیتی، بیماران و زندانیانی که امکان حضور در روز اصلی انتخابات را ندارند. رایگیری ویژه معمولا چند روز زودتر انجام میشود و مجموع نتایج هر دو مرحله، نرخ نهایی مشارکت را تشکیل میدهد.
طبق قانون اساسی عراق، پس از اعلام رسمی نتایج انتخابات، پارلمان باید ظرف ۱۵ روز، نخستین نشست خود را به ریاست مسنترین نماینده برگزار و رییس جدید پارلمان را انتخاب کند.
سپس نمایندگان موظف هستند در مهلتی ۳۰ روزه رییسجمهوری عراق را با رای دو-سوم اعضا برگزینند؛ سمتی که از سال ۲۰۰۵ همواره در اختیار کُردها بوده، در حالی که نخستوزیری به شیعیان و ریاست پارلمان به اهل سنت میرسد.
پس از آن، رییسجمهوری عراق باید حداکثر طی ۱۵ روز نامزد معرفیشده از سوی «بزرگترین فراکسیون پارلمانی» را مامور تشکیل دولت کند.
بهگزارش فرانس۲۴، اوایل نوامبر، خانوادههای چندین مرد هندی در دهلینو تجمع کردند و از دولت خواستند بستگانشان را از روسیه بازگرداند.
آنها گفتند این مردان قربانی شبکهای پنهان شدهاند که ابتدا به آنان وعده کار قانونی داد اما بعد از ورود به روسیه مجبورشان کرد قراردادهایی به زبان روسی امضا کنند که مفهومش را نمیدانستند و سپس بدون آموزش کافی به جبهه اعزام شدند.
به نقل از فرانس۲۴، برخی از این افراد با ویزای دانشجویی وارد روسیه شده بودند و بعدتر واسطههای جذب نیرو برای ارتش آنها را فریب دادند. سونو کومار، جوانی از ایالت هاریانا، یکی از آنان بود.
برادرش گفت: «او را با پیشنهاد یک شغل نگهبانی با دستمزد بالا و امنیت کاری متقاعد کردند. به او گفته بودند که به منطقه جنگی اعزام نمیشود.» خانواده آخرین بار حدود دو ماه پیش با او صحبت کردند و ۱۶ روز بعد از آخرین گفتوگو مقامات روسیه به آنها اطلاع دادند که جسد سوخته فرزندشان پیدا شده است.
بهگزارش فرانس۲۴، روسیه در جنگ طولانی با اوکراین با کمبود شدید نیروی انسانی روبهرو است و برای پر کردن این شکاف، از مهاجران فقیر بهویژه از جنوب آسیا سوءاستفاده میکند.
کارشناسان میگویند این نیروها در خط مقدم بهعنوان «گوشت دم توپ» استفاده میشوند و در ماموریتهایی به کار گرفته میشوند که احتمال زندهماندن در آنها اندک است.
بهار ۲۰۲۴، پلیس مرکزی هند چهار نفر را به اتهام قاچاق اتباع هندی برای جنگیدن در ارتش روسیه بازداشت کرد. این افراد در چند شهر هند فعال بودند و با همدستانی در دوبی و روسیه همکاری داشتند.
فرانس۲۴ نوشت نخستین تبعه هندی که در صفوف روسیه میجنگید، حدود یک ماه پیش به اسارت نیروهای اوکراین درآمد.
ساهیل ماجوتی، ۲۲ساله از ایالت گجرات، پس از گرفتار شدن در پرونده ساختگی مواد مخدر، برای آزادی خود به ارتش روسیه پیوسته بود. در ویدیویی منتشرشده از سوی ارتش اوکراین، او گفت باید میان زندان و جنگ یکی را انتخاب میکرد.
وزارت خارجه هند بار دیگر از شهروندان خود خواسته است از هرگونه پیشنهاد خدمت در ارتش روسیه خودداری کنند. در بیانیه رسمی این نهاد آمده است: «این پیشنهادها زندگی شهروندان ما را به خطر میاندازد و هیچ ضمانتی برای امنیت آنان وجود ندارد.»
روزنامه اورشلیمپست سهشنبه ۲۰ آبان در گزارشی نوشت که یوسف حسن المدنی، فرمانده ارشد حوثیها، در نامهای خطاب به گردانهای قسام وابسته به حماس نوشت: «اعلام میکنیم که اگر دشمن تجاوز به غزه را از سر بگیرد، عملیات نظامی ما در عمق سرزمین صهیونیستی از سر گرفته خواهد شد و ممنوعیت تردد کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ و عربی دوباره برقرار میشود.»
نسخهای از این نامه در حسابهای کاربری منتسب به حوثیها در شبکههای اجتماعی نیز منتشر شده است.
این نامه، نخستین نشانه رسمی از توقف حملات دریایی حوثیها علیه اهداف اسرائیلی به شمار میآید. با این حال، اورشلیمپست نوشت که این گروه هنوز بهصورت رسمی پایان کارزار منطقهای خود را اعلام نکرده است.
در ماههای گذشته، حملات پهپادی و موشکی حوثیها در دریای سرخ، تردد کشتیهای تجاری را مختل و تجارت جهانی را به ارزش تقریبی یک تریلیون دلار تحت تاثیر قرار داده بود.
طبق گزارشها، این کارزار دستکم ۹ کشته بر جای گذاشت. همچنین به غرقشدن چهار کشتی و وارد آمدن خسارت سنگین به شبکه حملونقل بینالمللی منجر شد.
آخرین حمله حوثیها ۲۹ سپتامبر علیه یک کشتی باری هلندی «مینرواگرخت» صورت گرفت و در جریان آن یک خدمه کشته و یک نفر زخمی شد.
اورشلیمپست به نقل از منابع بینالمللی نوشت که حملات حوثیها اختلال شدید در تردد کانال سوئز را به دنبال داشت؛ آبراهی که سال گذشته ۱۰ میلیارد دلار درآمد برای مصر ایجاد کرد.
صندوق بینالمللی پول نیز اعلام کرده است که درآمد ارزی مصر از کانال سوئز در سال ۲۰۲۴ حدود شش میلیارد دلار کاهش یافت.
بهگزارش اورشلیمپست، در حالی که در هفتههای اخیر حمله جدیدی از سوی حوثیها گزارش نشد، بسیاری از شرکتهای حملونقل هنوز مسیرهای جایگزین در اطراف قاره آفریقا را برای پرهیز از عبور از دریای سرخ و خلیج عدن انتخاب میکنند.
ارتش اسرائیل که پیشتر چند فرمانده ارشد حوثی را هدف قرار داده بود، از اظهارنظر درباره توقف حملات خودداری کرده است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، پیشتر تهدید کرده بود هرگونه اقدام جدید از سوی حوثیها با «پاسخی هفتبرابر شدیدتر» روبهرو خواهد شد.
ایالات متحده نیز در ماههای اخیر چندین حمله هوایی علیه مواضع حوثیها انجام داده است.
اورشلیمپست به نقل از تحلیلگرانِ صنعت کشتیرانی نوشت که بازگشت کامل تردد تجاری به مسیر دریای سرخ تنها در صورت پایدار ماندن آتشبس غزه ممکن است.
بهگزارش رویترز، مقامهای آمریکایی سهشنبه ۲۰ آبان اعلام کردند ناو «جرالد فورد» بههمراه ناوگروه پشتیبانی خود وارد آبهای کارائیب شده است.
این ناو که سال ۲۰۱۷ به خدمت نیروی دریایی آمریکا درآمد، جدیدترین و بزرگترین ناو هواپیمابر جهان است و بیش از پنج هزار ملوان در آن خدمت میکنند.
دولت دونالد ترامپ ماه گذشته دستور اعزام این ناو را صادر کرد تا به مجموعهای از هشت ناو جنگی، یک زیردریایی اتمی و جنگندههای اف-۳۵ در منطقه بپیوندد.
پنتاگون در بیانیهای اعلام کرد استقرار این ناو بهمنظور مقابله با شبکههای قاچاق مواد مخدر و تضعیف سازمانهای جنایتکار انجام میشود.
با این حال، تحلیلگران به رویترز گفتند هدف اصلی، افزایش فشار نظامی و سیاسی بر دولت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلاست.
مادورو که از سال ۲۰۱۳ قدرت را در دست دارد، بارها گفته است تجمع نیروهای آمریکایی در نزدیکی مرزهای کشورش تلاشی برای سرنگونی اوست.
او در واکنش به اعزام ناو فورد هشدار داده بود که اگر آمریکا به خاک ونزوئلا حمله کند، «میلیونها مرد و زن مسلح با تفنگ از کشور دفاع خواهند کرد».
بر اساس این گزارش، ایالات متحده در ماه اوت جایزه اطلاعات منجر به بازداشت مادورو را دو برابر کرد و به ۵۰ میلیون دلار رساند. واشینگتن او را به ارتباط با شبکههای قاچاق مواد مخدر متهم کرده است، اتهامی که مادورو آن را رد میکند.
ارتش آمریکا در سه ماه گذشته دستکم ۱۹ بار به شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و سواحل اقیانوس آرام حمله کرده است. در نتیجه این حملات بیش از ۷۰ نفر کشته شدهاند.
آمریکا ادعا میکند این افراد به باندهای مواد مخدر تعلق داشتند و در زمینه قاچاق مواد مخدر فعال بودند.
عملیاتِ در سایه و پایگاههای احیاشده
بهنوشته رویترز، تحقیقات تصویری این خبرگزاری نشان میدهد ارتش آمریکا در حال بازسازی یکی از پایگاههای دریایی دوران جنگ سرد در منطقه کارائیب است. این اقدام از برنامهریزی برای عملیاتهای طولانیمدت احتمالی در داخل ونزوئلا حکایت دارد.
ناو فورد که با راکتور هستهای کار میکند، ظرفیت حمل بیش از ۷۵ هواپیمای نظامی از جمله جنگندههای اف-۱۸ و هواپیماهای هشدار زودهنگام ای-۲ هاوکی را دارد. این ناو به رادارهای پیشرفته کنترل ترافیک هوایی و ناوبری نیز مجهز است.
کشتیهای همراه آن، شامل رزمناو نورماندی و چند ناوشکن کلاس آرلی برک، توانایی اجرای عملیات ضد هوایی، ضد سطحی و ضد زیردریایی دارند.
بهگزارش رویترز، حضور ناو فورد در منطقه بیش از آنکه اقدامی فنی در مبارزه با قاچاق تلقی شود، نشانهای از آمادگی نظامی کامل واشینگتن برای مقابله با کاراکاس به شمار میآید.
در همین حال، تنشها میان آمریکا و کلمبیا، همسایه ونزوئلا، نیز شدت گرفته است. رویترز نوشت، ترامپ، رییسجمهوری کلمبیا را «رهبر مواد مخدر غیرقانونی» خواند و تحریمهایی علیه او اعمال کرد.
رییسجمهوری کلمبیا نیز ایالات متحده را به «قتل» در حملات نظامی اخیر متهم کرده است.
آمادهسازی ونزوئلا برای جنگ چریکی و هرجومرج در صورت حمله آمریکا
همزمان با استقرار نیروهای آمریکایی در کارائیب، ونزوئلا نیز در حال آمادهسازی برای مقابله احتمالی است.
رویترز اسنادی را مشاهده کرده است که نشان میدهد دولت مادورو با استفاده از تجهیزات روسی قدیمی و تاکتیکهای چریکی، در حال طراحی طرحی موسوم به «مقاومت طولانیمدت» است تا در صورت حمله، کشور را به میدان جنگ فرسایشی و نامنظم تبدیل کند.
این اسناد حاکی از آن است که ارتش ونزوئلا قصد دارد در بیش از ۲۸۰ نقطه از کشور یگانهای کوچک نظامی را برای انجام عملیات خرابکارانه مستقر کند.
به گفته منابع مطلع، دولت همزمان در حال آمادهسازی طرحی دیگر با عنوان «آنارشیسازی» است.
هدف این برنامه با استفاده از نیروهای امنیتی و هواداران مسلح حزب حاکم، ایجاد هرجومرج در شهرها و ناممکن ساختن اداره کشور برای نیروهای خارجی است.
یکی از منابع نزدیک به دولت به رویترز گفت: «در جنگ متعارف، حتی دو ساعت هم دوام نمیآوریم، اما هدف ما کشاندن دشمن به آشوب و درگیری طولانی است.»
در حالی که مقامهای رسمی تهدید نظامی آمریکا را «بیاهمیت» جلوه میدهند، نیروهای نظامی در سراسر کشور در رزمایشهایی موسوم به «دفاع از میهن» شرکت کردهاند.
یوسدادو کابیو، وزیر کشور ونزوئلا، در تلویزیون دولتی گفت: «آنها فکر میکنند با بمباران همهچیز تمام میشود».
ولادیمیر پادرینو، وزیر دفاع ونزوئلا، نیز اعلام کرد: «ما آمادهایم. جنگ نمیخواهیم، اما تجاوز با وحدت ملی پاسخ داده خواهد شد.»
با این حال، وضعیت داخلی ارتش ونزوئلا بحرانی است. شش منبع آگاه از وضعیت نظامی این کشور به رویترز گفتند ارتش از فقدان آموزش، دستمزد پایین و فرسودگی تجهیزات رنج میبرد.
طبق آمار رسمی، یک سرباز ونزوئلایی حدود ۱۰۰ دلار در ماه درآمد دارد، در حالی که هزینه حداقل سبد غذایی بیش از ۵۰۰ دلار است. به گفته منابع، در صورت حمله خارجی این شرایط ممکن است به فرار گسترده نیروها منجر شود.
رویترز در ادامه نوشت که مادورو با تکرار سیاستهای هوگو چاوز، برای حفظ وفاداری ارتش، فرماندهان را در سمتهای دولتی و شرکتهای دولتی منصوب کرده است.
با وجود گزارشهای بینالمللی از تخلف در انتخابات ۲۰۲۴، فرماندهان ارشد ارتش از پیروزی او حمایت کردند.
دولت ادعا میکند هشت میلیون شهروند در گروههای شبهنظامی برای دفاع از کشور آموزش دیدهاند، اما منابع امنیتی میگویند در عمل تنها پنج تا هفت هزار نفر از نیروهای اطلاعاتی، شبهنظامیان و هواداران حزب حاکم در صورت حمله مشارکت خواهند داشت. در مقابل، حدود ۶۰ هزار سرباز ارتش و گارد ملی برای جنگ چریکی آماده شدهاند.
تجهیزات قدیمی، وابستگی به روسیه
در گزارش رویترز آمده است که بخش بزرگی از تجهیزات نظامی ونزوئلا ساخت روسیه و متعلق به دهههای گذشته است.
این کشور در دهه ۲۰۰۰ حدود ۲۰ جنگنده سوخو از مسکو خریداری کرد، اما منابع نظامی میگویند این هواپیماها در برابر بمبافکنهای پیشرفته آمریکا توان مقابله ندارند. بالگردها، تانکها و موشکهای دوشپرتاب نیز فرسودهاند.
روسیه بهتازگی برای کمک فنی به ونزوئلا اعلام آمادگی کرد. مادورو از مسکو خواسته جنگندههای سوخو را تعمیر و سامانههای راداری و موشکی را بهروزرسانی کند.
بنا بر این گزارش، اسناد نظامی منتشرشده از سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ نشان میدهد دولت ونزوئلا سالهاست بر آمادگی برای مقابله با «تهاجم امپریالیستی» تمرکز دارد.
در یکی از اسناد، دستورالعمل دقیق استفاده از سلاحهای سبک، نارنجکانداز و روشهای جهتیابی با خورشید و ستارگان برای نیروهای متحرک توضیح داده شده است.
در همین حال، گروههای مخالف، نهادهای بینالمللی و دولتهای منطقهای، ارتش و دولت مادورو را به همکاری با شبکههای قاچاق مواد مخدر متهم کردهاند، بهویژه در غرب کشور، جایی که گروههای چریکی کلمبیایی فعالاند. دولت این اتهامها را رد میکند و میگوید در حال مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر کلمبیایی است.
