در پی افزایش آلودگی هوا در برخی مناطق ایران، سامانه پایش کیفی هوای کشور اعلام کرد وضعیت هوای شهر اهواز طی ۲۴ ساعت گذشته در محدوده بنفش و بسیار ناسالم ثبت شده است. علاوه بر اهواز، اهالی ۱۳ شهر استان خوزستان در کنار تهران و اصفهان، همچنان با آلودگی شدید هوا دست و پنجه نرم میکنند.
رسانههای ایران گزارش دادند مطابق دادههای سامانه پایش کیفی هوای کشور، پنجشنبه ۱۵ آبان شاخص آلایندههای ذرات معلق در ایستگاههای پادادشهر اهواز و کارون، از مرز ۲۰۰ واحد عبور کرده و در محدوده بنفش و بسیار ناسالم قرار گرفته است؛ وضعیتی که سلامت همه گروههای سنی را تهدید میکند و دادن هشدارهای ویژه را برای پرهیز از حضور در فضاهای باز، ضروری میسازد.
این در حالی است که برخی رسانهها همچون خبرگزاری ایرنا، شاخص آلودگی هوا در اهواز را ۵۰۰ اعلام کردهاند که نشاندهنده وضعیت خطرناک برای تمام گروههای سنی است.
بر پایه این گزارش، میزان آلودگی هوا در سایر مناطق استان نیز در شرایط بحرانی قرار دارد.
این شاخص در شهرهای آبادان ۱۷۶، اندیمشک ۱۵۷، بهبهان ۱۵۵، خرمشهر ۱۶۸، دشت آزادگان ۱۷۴، شادگان ۱۷۱، شوشتر ۱۷۱، ملاثانی ۱۸۱ و هویزه ۱۷۱ بوده و در وضعیت قرمز ثبت شدهاند که به معنای ناسالم برای همه گروههای سنی و بهویژه گروههای حساس است.
در چنین شرایطی توصیه میشود افراد سالمند، کودکان و بیماران قلبی و ریوی از فعالیتهای طولانی در فضای باز خودداری کنند و دستگاههای اجرایی اقدامهای لازم را برای کاهش تردد وسایل نقلیه سنگین و کنترل منابع آلاینده، در دستور کار قرار دهند.
شاخص کیفیت هوا به شش دسته تقسیم میشود: از صفر تا ۵۰ وضعیت «پاک»، ۵۱ تا ۱۰۰ «قابل قبول»، ۱۰۱ تا ۱۵۰ «ناسالم برای گروههای حساس»، ۱۵۱ تا ۲۰۰ «ناسالم»، ۲۰۱ تا ۳۰۰ «بسیار ناسالم» و ۳۰۱ تا ۵۰۰، وضعیت «خطرناک» برای تنفس.
این شاخص بر اساس اندازهگیری آلایندههای مختلف هوا، از جمله مونوکسیدکربن (CO)، اُزن (O3)، دیاکسید نیتروژن (NO2)، دیاکسید گوگرد (SO2) و ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون (PM2.5) تعیین میشود.»
به گزارش ایرنا به نقل از استانداری خوزستان، با تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوای این استان، فعالیت تمام مدارس و دانشگاههای شهرستانهای اهواز ،کارون، باوی، حمیدیه، هویزه و دشت آزادگان، چهارشنبه بهصورت غیرحضوری بود و ادارات در این شهرستانها، با دو ساعت تاخیر کار خود را آغاز کردند.
وضعیت هوای تهران
میانگین کیفیت هوای تهران طی ۲۴ ساعت گذشته با آلاینده شاخص ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون به عدد ۸۹ رسید و در وضعیت «قابل قبول» قرار گرفت اما بعد، شاخص کیفیت هوا با همان آلاینده به عدد ۱۰۸ رسید و در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» ایستاد.
اداره کل هواشناسی استان تهران چهارشنبه نسبت به کاهش کیفیت هوا در نواحی پرتردد شهری بهدلیل عدم وزش باد از بعدازظهر پنجشنبه تا یکشنبه ۱۸ آبانماه هشدار داده بود.
به گفته این اداره، با توجه به نوزیدن باد قابل ملاحظه و پایداری جوی در این مدت، تغییرات سطح آلایندهها بهطور نسبی افزایشی خواهد شد.
آلودگی هوا در اصفهان
در کلانشهر اصفهان نیز بر اساس دادههای ۱۶ ایستگاه سنجش فعال، وضعیت هوا برای گروههای حساس با میانگین ۱۱۲ «ناسالم» گزارش شده است.
برخی از ایستگاهها مانند کردآباد با شاخص ۱۸۷ در وضعیت «قرمز» و ناسالم برای عموم افراد قرار دارند.
در شرایط آلودگی «ناسالم» برای گروههای حساس، افراد مبتلا به بیماریهای قلبی یا ریوی، سالمندان و کودکان باید از فعالیتهای طولانی یا سنگین خارج از خانه خودداری کنند و سایر افراد نیز باید فعالیتهای خود را کاهش دهند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
