حماس: هنوز طرح آتشبس ترامپ را دریافت نکردهایم
همزمان با گسترش عملیات ارتش اسرائیل در شهر غزه، یک مقام ارشد حماس اعلام کرد این گروه هنوز طرح آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را دریافت نکرده است.
همزمان با گسترش عملیات ارتش اسرائیل در شهر غزه، یک مقام ارشد حماس اعلام کرد این گروه هنوز طرح آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را دریافت نکرده است.
این مقام حماس شنبه پنجم مهر در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت طرح ترامپ هنوز در اختیار این گروه قرار نگرفته است.
او خواست بهدلیل حساسیت موضوع هویتش مخفی بماند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که پیشتر روزنامه هاآرتص به نقل از منابع آگاه گزارش داد حماس موافقت اصولی خود را با آزادی گروگانهای اسرائیلی در ازای آزادی صدها زندانی فلسطینی و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه در چارچوب طرح ترامپ اعلام کرده است.
به گزارش هاآرتص، از دیگر مفاد طرح ترامپ میتوان به پایان حاکمیت حماس بر غزه و همچنین تعهد اسرائیل به عدم الحاق این منطقه و اخراج نکردن فلسطینیان ساکن آن اشاره کرد.
رییسجمهوری آمریکا بامداد پنجم مهر گفت: «به نظر میرسد بر سر غزه به توافق رسیدهایم.»
او همچنین از ادامه گفتوگوهای فشرده با کشورهای خاورمیانه درباره غزه خبر داد.
با این حال، ترامپ به جزییات این طرح اشارهای نکرد و زمانبندی مشخصی برای اجرای آن ارائه نداد.
اسرائیل نیز تاکنون بهصورت رسمی در خصوص طرح آتشبس ترامپ موضعگیری نکرده است.
رییسجمهوری ایالات متحده قرار است دوشنبه هفتم مهر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در کاخ سفید دیدار کند.
برخی تحلیلگران بر این باورند که این نشست میتواند نقشی تعیینکننده در فرآیند تصمیمگیری درباره آینده غزه ایفا کند
روزنامه فایننشالتایمز چهارم مهر گزارش داد تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، به دنبال ایفای «نقش رهبری» در اداره غزه پس از پایان مناقشه کنونی است.
تحولات اخیر در حالی رقم میخورد که ارتش اسرائیل همچنان به پیشروی خود در شهر غزه ادامه میدهد.
ارتش اسرائیل پنجم مهر اعلام کرد جنگندههای این کشور طی شبانهروز گذشته ۱۲۰ هدف را در سراسر نوار غزه بمباران کردهاند.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، بار دیگر از ساکنان شهر غزه خواست برای در امان ماندن از درگیریها، این منطقه را ترک کنند.
در سوی دیگر، منابع فلسطینی از کشته شدن ۷۴ نفر در نوار غزه در ۲۴ ساعت گذشته خبر دادند.
برنامه جهانی غذای سازمان ملل برآورد کرده است از زمان آغاز عملیات زمینی اسرائیل در شهر غزه در حدود دو هفته پیش، بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار نفر از فلسطینیان آواره شدهاند، در حالی که همچنان صدها هزار نفر در این شهر باقی ماندهاند.
ترامپ شنبه پنجم مهر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «مذاکرات فشردهای به مدت چهار روز در جریان بود و تا زمانی که به توافقی موفقیتآمیز برسیم، ادامه خواهد یافت.»
او افزود که همه کشورهای منطقه در این گفتوگوها مشارکت دارند.
طرح صلح ۲۱ بندی
به گزارش خبرگزاری رویترز، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، اعلام کرد ترامپ طرح صلح ۲۱ بندی برای خاورمیانه را به رهبران کشورهای منطقه ارائه کرده است.
ترامپ که وعده پایان سریع جنگ غزه را داده بود، هشت ماه پس از آغاز دوره دوم ریاستجمهوریاش همچنان به راهحلی قطعی در مورد این جنگ دست نیافته است.
حضور دوباره او در کاخ سفید با آتشبس دو ماهه میان اسرائیل و حماس آغاز شد که در ۲۸ اسفند پایان یافت.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «حماس و اسرائیل کاملا از روند مذاکرات مطلع هستند.»
او گفتوگوها را «الهامبخش و سازنده» توصیف کرد اما جزییات بیشتری ارائه نداد.
تلاشهای دیپلماتیک
بر اساس گزارش رویترز، شیخ عبدالله بن زاید، وزیر خارجه امارات متحده عربی، در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، بر ضرورت پایان فوری جنگ غزه تاکید کرد.
امارات که در سال ۱۳۹۹ در چارچوب «پیمان ابراهیم» با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کرد، هشدار داد که الحاق کرانه باختری «خط قرمز» ابوظبی است.
انتقادهای جهانی از ادامه حملات به غزه
مقامهای آمریکایی این هفته از پیشرفت احتمالی در مذاکرات غزه خبر دادند؛ هرچند بمباران اسرائیل در این منطقه ساحلی همچنان ادامه دارد.
انتشار تصاویر کودکان و غیرنظامیان گرسنه فلسطینی موجب خشم گسترده جهانی شده است.
حملات اسرائیل به غزه تاکنون دهها هزار کشته بر جای گذاشته و ساکنان این باریکه را آواره کرده است.
گروههای حقوق بشری، پژوهشگران و کمیته تحقیق سازمان ملل، عملیات اسرائیل را «نسلکشی» توصیف کردهاند.
اسرائیل ضمن رد این اتهامات، اقدامات خود را «دفاع مشروع در برابر حمله هفتم اکتبر حماس» میداند که منجر به کشته شدن هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل و به گروگان گرفته شدن بیش از ۲۵۰ نفر شد.
این گفتوگوها در شرایطی ادامه مییابد که فشار جامعه جهانی برای توقف جنگ و رساندن کمکهای بشردوستانه به غزه رو به افزایش است.
دستیابی به توافق در این مذاکرات میتواند دستاورد مهمی در سیاست خاورمیانهای دولت ترامپ به شمار آید.
این روزنامه نوشت بلر به عنوان رئیس هیئت نظارتی پیشنهادی موسوم به «سازمان بینالمللی انتقالی غزه» (GITA) مطرح شده است.
این خبر در حالی منتشر میشود که پیشتر روزنامه تایمز اسرائیل از نقش بلر در طراحی یک طرح مورد حمایت آمریکا برای پایان دادن به جنگ اسرائیل و حماس و تشکیل یک نهاد انتقالی حکومتی خبر داده بود. همچنین بلر در نشستی در اواخر ماه اوت که به ریاست ترامپ برگزار شد و بر جنگ غزه و سناریوهای پس از آن تمرکز داشت، حضور داشته است.
فایننشال تایمز در ادامه گزارش خود آورده است که مؤسسه تونی بلر در ماه ژوئیه در پروژهای برای تدوین طرح غزه پس از جنگ مشارکت داشته است. این اندیشکده تأکید کرده که هیچیک از مذاکراتش درباره بازسازی غزه شامل ایده جابجایی اجباری ساکنان این منطقه نبوده است.
در همین حال، روزنامه اسرائیلی هاآرتص نیز روز پنجشنبه گزارش داد که دولت آمریکا علاقهمند است بلر ریاست هیئت مشورتی بینالمللی GITA را بر عهده گیرد. اگرچه خبرگزاری رویترز اعلام کرده هنوز قادر به تأیید مستقل این گزارشها نیست، اما انتشار این اطلاعات نشان میدهد بحث بر سر نقش چهرههای بینالمللی در آینده غزه وارد مرحله جدیتری شده است.
پیش از این نیز اکسیوس گزارش داده بود که دونالد ترامپ به همراه استیو ویتکاف سهشنبه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل طرحی موسوم به «برنامه ۲۱ مادهای» را برای پایان دادن به جنگ غزه و سازوکار اداره این منطقه پس از حماس به رهبران عرب و مسلمان ارائه کردند. این ابتکار با واکنش مثبت شرکتکنندگان روبهرو شد.
منابع آگاه گفتند او در این نشست تاکید کرده که جنگ باید به سرعت پایان یابد، زیرا ادامه آن باعث افزایش انزوای اسرائیل در سطح بینالمللی میشود. ویتکاف نیز روز چهارشنبه ابراز امیدواری کرد که «در روزهای آینده پیشرفتی حاصل شود.»
منابع مطلع به اکسیوس گفتند که پیشنهاد آمریکا شامل نسخههای اصلاحشدهای از ایدههایی است که طی شش ماه گذشته توسط جرد کوشنر، داماد ترامپ، و تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، مطرح شده بود. مهمترین اصول این طرح عبارت است از: «خروج تدریجی اسرائیل از تمامی نوار غزه، ایجاد سازوکار حکمرانی جدید بدون حماس و تامین مالی از سوی کشورهای عربی و اسلامی برای اداره و بازسازی غزه»
پیش از این مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز اعلام کرده بود که ایالات متحده با کشورهای عربی خلیج فارس درباره احتمال اینکه این کشورها پس از پایان جنگ کنونی غزه، اداره نوار غزه را بر عهده بگیرند، گفتوگو کرده است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که تنشها بر سر جنگ غزه وارد دومین سال خود شده و فشارهای بینالمللی برای یافتن راهحل صلح افزایش یافته است.
ترامپ روز سهشنبه در نیویورک با رهبران و مقاماتی از عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر، اردن، ترکیه، اندونزی و پاکستان دیدار کرد. محور این گفتوگوها جنگ غزه و آینده روابط اسرائیل و فلسطین بود.
او روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را الحاق کند.»
این موضع پس از آن مطرح شد که ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، اعلام کرده قصد دارد کابینه اسرائیل را به اعمال حاکمیت بر کرانه باختری ترغیب کند؛ اقدامی که به معنای الحاق عملی سرزمینی است که در جنگ ۱۹۶۷ از اعراب تصرف شد.
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنانی در سازمان ملل تاکید کرد: «کشورهای عرب و مسلمان بهروشنی به رئیسجمهوری [آمریکا] توضیح دادند که الحاق هر بخشی از کرانه باختری نه تنها صلح احتمالی در غزه بلکه هرگونه صلح پایدار را تهدید میکند. من مطمئنم که ترامپ موضع ما را فهمیده و میداند الحاق چه خطراتی دارد.»
او همچنین گفت پایان دادن به جنگ غزه پیششرطی برای پیشبرد موضوع تشکیل کشور فلسطین است.
همزمان، دولت ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای صلح خاورمیانه به رهبران عرب و مسلمان ارائه داده است که بنا بر گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شامل موضوع غزه نیز میشود، هرچند جزئیات آن هنوز منتشر نشده است.
ترامپ قرار است روز دوشنبه در واشینگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با اکثریت قاطع یک بیانیه هفتصفحهای را تصویب کرد که راهحل دو کشوری و پایان جنگ غزه را پیگیری میکند؛ بیانیهای که ریشه در کنفرانس بینالمللی ماه ژوئیه به میزبانی عربستان سعودی و فرانسه داشت، اما با تحریم آمریکا و اسرائیل مواجه شد.
جنگ غزه در پی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، و گروگانگیری بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
در مقابل، حملات اسرائیل به غزه تاکنون به گفته مقامات بهداشتی محلی بیش از ۶۵ هزار کشته بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، همزمانی طرح ۲۱ مادهای آمریکا و بیانیه سازمان ملل – به گفته وزیر خارجه عربستان سعودی – «مکمل یکدیگر» تلقی میشود و میتواند چشماندازی برای باز شدن مسیر دیپلماسی در یکی از پیچیدهترین بحرانهای خاورمیانه فراهم آورد.
گویدو کروزتو، وزیر دفاع ایتالیا، پنجشنبه سوم مهر در سخنانی در سنای این کشور اعلام کرد ایتالیا یک کشتی برای پشتیبانی از «ناوگان جهانی صمود» اعزام کرده و کشتی دیگری نیز در راه است تا بهطور ویژه از شهروندان ایتالیایی حاضر در این کاروان حمایت کند.
او افزود: «این یک اقدام جنگی یا تحریکآمیز نیست، بلکه اقدامی انسانی است؛ وظیفهای که هر دولت در قبال شهروندان خود بر عهده دارد.»
وزیر دفاع ایتالیا در عین حال از فعالان ضد جنگ خواست از تلاش خود برای شکستن محاصره نوار غزه صرفنظر کنند.
ایتالیا چهارشنبه دوم مهر نخستین ناوچه خود را برای کمک به این ناوگان اعزام کرد. پیشتر در همان روز، ناوگان جهانی صمود اعلام کرده بود در فاصله ۵۶ کیلومتری جزیره گاودوس یونان هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. حملهای که طی آن پهپادها، نارنجکهای صوتی و پودر خارشزا بر روی کشتیهای این کاروان پرتاب کردند.
در این حمله کسی آسیب ندید اما چند کشتی دچار خسارت شدند.
اسپانیا نیز یک ناو جنگی را به منظور پشتیبانی از این کاروان اعزام کرده است.
خبرگزاری رویترز اقدام مادرید و رم در حمایت از ناوگان کمکرسانی به غزه را «بیسابقه» توصیف کرد.
کاروان جهانی صمود با بهکارگیری نزدیک به ۵۰ قایق غیرنظامی در تلاش است محاصره دریایی اسرائیل علیه غزه را در هم بشکند.
در میان سرنشینان این کشتیها شماری از وکلا، نمایندگان پارلمان و فعالان مدنی حضور دارند که از جمله آنها میتوان به گرتا تونبرگ، فعال سوئدی محیط زیست، اشاره کرد.
وزارت امور خارجه اسرائیل ۳۱ شهریور ناوگان جهانی صمود را «ابزاری در خدمت حماس» خواند و تاکید کرد به این کشتیها اجازه نخواهد داد به غزه برسند.
«صمود» واژهای عربی به معنای پایداری، استقامت و ایستادگی است. این اصطلاح در گفتمان فلسطینی بهویژه برای توصیف ماندگاری مردم در سرزمین خود با وجود فشارها و دشواریها به کار میرود.
پیشتر و در ۱۹ خرداد، اسرائیل قایق حامل کمکهای بشردوستانه «مادلین» را که برای شکستن محاصره غزه راهی منطقه شده بود، توقیف کرد.
حمله ارتش اسرائیل به ۱۷۰ موضع در غزه در ۲۴ ساعت گذشته
ارتش اسرائیل سوم مهر اعلام کرد نیروهای هوایی این کشور در ۲۴ ساعت گذشته، ۱۷۰ موضع را در نوار غزه هدف قرار دادهاند.
به گفته ارتش اسرائیل، این اهداف شامل «نیروهای عملیاتی گروههای تروریستی، ساختمانهای مورد استفاده این گروهها، انبارهای سلاح و دیگر زیرساختها» بوده است.
همزمان نیروهای اسرائیلی به پیشروی خود در شهر غزه ادامه میدهند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل سوم مهر گزارش داد پلیس یک دختر نوجوان از جامعه عربهای بادیهنشین را به ظن نصب پوسترهایی در حمایت از حماس در یکی از شهرهای یهودینشین جنوب اسرائیل بازداشت کرده است.
بر اساس این گزارش، این دختر نوجوان از تل شیوا، شهر محل سکونت خود، به شهر عومر رفته و پوسترهایی نصب کرده بود که بر روی یکی از آنها عبارت «اورشلیم از آن ماست» به چشم میخورد.
پلیس اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: «از همه ابزارهای موجود علیه هر فردی که به تحریک تروریسم بپردازد، در زمان جنگ از دشمن حمایت کند و به تضعیف دولت اسرائیل و حاکمیت قانون دست بزند، استفاده میکنیم.»
بهنوشته روزنامه اسرائیلی واینت، یگان یاماس طی ماههای گذشته دهها عملیات مخفیانه، از شناسایی و انهدام هستههای تروریستی گرفته تا ردیابی تکتیراندازها و جلوگیری از ربایش سربازان، را در عمق غزه انجام داده است.
فرمانده یگان جنوبی یاماس، که در گزارش واینت با نام مستعار سرگرد «اس» معرفی شده، به عملیات آوریل گذشته در محله شجاعیه اشاره کرده؛ جاییکه نیروهای ویژه پس از ۴۰ ساعت نفوذ مخفیانه، با حمله مستقیم اعضای حماس مواجه شدند و یکی از نیروهایشان، نتا کاهانا، جان باخت. او با تیربار به سوی مهاجمان شلیک کرده بود اما گلولهای به سرش اصابت کرد.
فرماندهان میگویند با وجود آتش سنگین موشک و نارنجک، نیروهای یاماس توانستند پیکر او را به عقب منتقل کنند. اعضای یگان از آن پس دستبندهایی با شعار «من پُشتت هستم»—کلام پایانی کاهانا—به دست میبندند.
بهگزارش واینت، حضور یاماس در غزه برای نخستینبار با انتشار این اطلاعات تایید شد. معاون فرمانده یگان، که با نام اختصاری «دی» معرفی شده، گفته است ماموریتهای این یگان بهدلیل ویژگی تیمهای کوچک و چابک، دقیقتر و کمریسکتر از عملیات نیروهای متعارف است.
او تاکید کرد یاماس برخلاف گذشته، در غزه با لباس تاکتیکی عملیات میکند و از لباس غیرنظامی استفاده نمیشود: «ما با استتار کامل، اما بدون پوشش غیرنظامی، در میان دشمن نفوذ میکنیم و عملیات را بیآنکه دیده شویم بهپایان میرسانیم.»
یگان یاماس در ماموریتهای انسانی نیز نقش ایفا کرده است. بهنوشته واینت، این نیرو در شناسایی محل گروگانها و بازیابی اجساد مفقودشدگان مشارکت داشته، هرچند مقامهای نظامی جزئیاتی از این عملیاتها ارائه نکردهاند.
در یکی از عملیاتها، تیم یاماس با کمک تصاویر و تحلیل الگوهای رفتاری، پنج فرد مسلح را در محل توزیع کمکهای انسانی شناسایی و بدون آسیب به غیرنظامیان از میان برداشت. در عملیاتی دیگر، هستهای از حماس که در پی حمله به ساختمانی پر از نیروهای ارتش و ربایش سربازان بود، در کمین نیروهای یاماس گرفتار شد.
فرماندهان تاکید دارند که هر ماموریت با شناخت دقیق از زمین، مسیرهای خروج، و رفتار جمعیت غیرنظامی طراحی میشود. بهگفته واینت، حضور یگان یاماس در نوار غزه بخشی از تلاش ارتش اسرائیل برای افزایش دقت در عملیاتهای زمینی و کاهش آسیب به غیرنظامیان است.
این یگان که در گذشته در مقابله با جرایم سازمانیافته و قاچاق در نگِو فعال بود، اکنون به یکی از مهرههای کلیدی جنگ غزه بدل شده است.
فرمانده یگان در پایان به واینت گفت: «در این جنگ بارها ثابت کردیم که یگان ما کلیدی برای امنیت کشور است. ماموریتهای ما شاید دیده نشود، اما نتایجش در حفظ جان غیرنظامیان و موفقیت عملیاتی ملموس است.»
