دهها هزار نفر در آنکارا علیه پیگرد قضایی حزب جمهوریخواه خلق دست به تجمع اعتراضی زدند؛ پروندهای که میتواند به برکناری رهبر این حزب مخالف دولت رجب طیب اردوغان منجر شود. این پرونده بخشی از فشارهای قضایی یکساله علیه صدها عضو این حزب است.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۲۳ شهریور گزارش داد معترضان که پرچمهای ترکیه و بنرهای حزب را در دست داشتند، در شعارهای خود خواستار استعفای اردوغان از مقام ریاستجمهوری شدند.
قرار است دادگاه ۲۴ شهریور درباره اعتبار کنگره سال ۲۰۲۳ حزب جمهوریخواه خلق بهدلیل «نقض مقررات» در روند برگزاری آن تصمیم بگیرد.
این حکم میتواند ساختار مهمترین حزب اپوزیسیون را دگرگون کند، بر بازارهای مالی ترکیه اثر بگذارد و همچنین زمانبندی انتخابات سراسری ۲۰۲۸ را تحت تاثیر قرار دهد.
در روزهای اخیر، فضای سیاسی ترکیه بهشدت زیر سایه تحولات مربوط به حزب جمهوریخواه خلق قرار گرفته است.
نتبلاکس، سازمان غیردولتی ناظر بر اینترنت در جهان، ۱۶ شهریور اعلام کرد دسترسی به پلتفرمهایی از جمله ایکس، یوتیوب، اینستاگرام، فیسبوک، تیکتاک و واتساپ در ترکیه محدود شده است.
رهبر حزب جمهوریخواه خلق خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شد
اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوریخواه خلق، در تجمع آنکارا گفت: «دولت تلاش میکند با تضعیف هنجارهای دموکراتیک و سرکوب مخالفتها، قدرت را حفظ کند.»
او خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شد و افزود: «این پرونده سیاسی است. اتهامات افترا است. رفقای ما بیگناه هستند. آنچه انجام میشود یک کودتاست، کودتا علیه رییسجمهوری آینده، علیه دولت آینده. ما مقاومت خواهیم کرد.»
پایگاه خبری بلومبرگ پیشتر گزارش داد در پی زندانی شدن اکرم اماماوغلو، شهردار پیشین استانبول و چند تن دیگر از مخالفان برجسته دولت ترکیه، جریان اپوزیسیون اکنون در جستوجوی گزینهای جدید برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری آتی این کشور برآمده است.
اوزل ۱۱ شهریور در مصاحبه با بلومبرگ، به احتمال حمایت این حزب از منصور یاواش، شهردار آنکارا، در انتخابات ریاستجمهوری اشاره کرد و گفت محبوبیت فزاینده یاواش در فرآیند تصمیمگیری تاثیرگذار خواهد بود.
دولت ترکیه هرگونه انگیزه سیاسی در روند قضایی علیه حزب جمهوریخواه خلق را رد و بر استقلال قوه قضاییه تاکید کرده است.
بررسیهای رویترز نشان میدهد طی یک سال گذشته، بیش از ۵۰۰ نفر از جمله ۱۷ شهردار در استانبول و دیگر شهرهای تحت مدیریت حزب جمهوریخواه خلق به اتهام «فساد» بازداشت شدهاند.
همچنین صدها عضو این حزب در جریان تحقیقات گسترده درباره «ارتباط با تروریسم» زندانی شدهاند.
بازداشت اماماوغلو در ماه مارس موجب بروز بزرگترین اعتراضات دهه اخیر ترکیه شد؛ تجمعاتی که با حضور صدها هزار نفر در خیابانها همراه بود و به افت شدید ارزش لیر و دیگر داراییهای ترکیه منجر شد.
اماماوغلو ۲۳ شهریور در نامهای از زندان که در تجمع آنکارا قرائت شد، دولت اردوغان را متهم کرد که از طریق اقدامات قضایی سیاسی و سرکوب مخالفان در پی آن است نتیجه انتخابات آتی را از پیش تعیین کند.
اماماوغلو نوشت: «دوران من در این کشور به پایان خواهد رسید و دوران ما آغاز خواهد شد. یک نفر خواهد باخت و همه دیگران خواهند برد.»
پس از قرائت نامه، معترضان با تشویق و سردادن شعار «رییسجمهور اماماوغلو» واکنش نشان دادند.
استارمر یکشنبه ۲۳ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مردم حق دارند بهطور مسالمتآمیز اعتراض کنند. این جزو ارزشهای اصلی کشور ماست.»
او اضافه کرد: «اما حمله به افسران پلیس در حال انجام وظیفه یا ایجاد ترس و وحشت برای مردم بهخاطر پیشینه یا رنگ پوستشان را هرگز تحمل نخواهیم کرد.»
تامی رابینسون، فعال راستگرای افراطی، راهپیمایی ۲۲ شهریور در لندن را سازماندهی کرده بود که حدود ۱۱۰ هزار نفر در آن شرکت کردند.
پلیس اعلام کرد در جریان این تجمع ۲۶ افسر زخمی و ۲۵ نفر دستگیر شدند و انتظار میرود افراد بیشتری در این خصوص بازداشت شوند.
مهاجرت در بریتانیا به چالش اصلی عرصه سیاست بدل شده و اهمیتی فراتر از نگرانیهای اقتصادی یافته است. این کشور هماکنون با افزایش بیسابقه درخواستهای پناهندگی مواجه است.
تاکنون در سال جاری میلادی بیش از ۲۸ هزار مهاجر با قایقهای کوچک و بهطور غیرقانونی از کانال مانش وارد بریتانیا شدهاند.
بسیاری از شرکتکنندگان در راهپیمایی ضد مهاجرت لندن پرچمهای ملی انگلیس با رنگهای قرمز و سفید، و نیز پرچم اتحادیه (یونیون جک)، نماد بریتانیا، را در دست داشتند.
استارمر در ادامه پیام خود در ایکس نوشت: «بریتانیا کشوری است که با افتخار بر پایه تحمل، تنوع و احترام ساخته شده است. پرچم ما نمایانگر کشور متنوع ماست و هرگز آن را به کسانی که از آن بهعنوان نمادی از خشونت، ترس و تفرقه استفاده میکنند، نخواهیم سپرد.»
به گفته پلیس، شمار شرکتکنندگان در راهپیمایی ضد مهاجرت به قدری گسترده بود که در برخی نقاط امکان حرکت در مسیر تاییدشده وجود نداشت.
پلیس افزود افسران با خشونتی «غیرقابل قبول» روبهرو شدند، مورد ضربوشتم قرار گرفتند، و بطریها و اشیای دیگری به سمت آنان پرتاب شد.
ایلان ماسک خواستار تغییر دولت بریتانیا شد
ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی، ۲۲ شهریور از رابینسون و تظاهرات ضد مهاجرت در لندن حمایت کرد و خواستار تغییر دولت در بریتانیا شد.
او گفت مردم بریتانیا از بیان آزادانه نظرات خود هراس دارند.
رابینسون که نام واقعیاش استفن یاکسلی-لِنون است، خود را روزنامهنگاری معرفی میکند که هدفش افشای «فساد و خطاهای دولت» بریتانیا است.
«ریفرم یوکی»، بزرگترین حزب سیاسی ضد مهاجرت بریتانیا که در ماههای اخیر در نظرسنجیها در صدر قرار دارد، بهدلیل محکومیتهای کیفری رابینسون از او فاصله گرفته است.
با این حال، فراخوان او برای برگزاری تظاهرات ضد مهاجرت در لندن با استقبال گستردهای روبهرو شد.
ساندرا میچل، یکی از افراد حاضر در این راهپیمایی، گفت: «ما میخواهیم کشورمان را پس بگیریم و آزادی بیان دوباره برقرار شود.»
او افزود: «آنها باید جلوی مهاجرت غیرقانونی به این کشور را بگیرند. ما به تامی [رابینسون] اعتقاد داریم.»
پایگاه خبری ساینسدیلی یکشنبه ۲۳ شهریور با استناد به یافتههای این مطالعه گزارش داد بیخوابی طولانیمدت میتواند روند پیری مغز را سرعت بخشد.
طبق نتایج این تحقیق، افراد مبتلا به بیخوابی مزمن در مقایسه با دیگران افت شناختی سریعتری را تجربه کردند و اسکنهای مغزی آنان تغییراتی مشابه با بیماری آلزایمر را نشان داد.
در این مطالعه که نتایج آن نخستین بار در نشریه نورولوژی وابسته به آکادمی عصبشناسی آمریکا منتشر شد، دو هزار و ۷۵۰ فرد سالمند با میانگین سنی ۷۰ سال بهمدت بیش از پنج سال تحت نظر قرار گرفتند که از این تعداد، حدود ۱۶ درصد بیخوابی مزمن داشتند.
در پایان دوره تحقیق، ۱۴ درصد از افراد مبتلا به بیخوابی، به زوال عقل یا اختلال شناختی دچار شدند، در حالی که این رقم در گروه دیگر تنها ۱۰ درصد بود.
این مطالعه نشان داد افراد مبتلا به بیخوابی مزمن ۴۰ درصد بیش از افراد بدون بیخوابی در معرض خطر ابتلا به اختلال شناختی خفیف یا زوال عقل قرار دارند؛ خطری که معادل ۳.۵ سال پیری بیشتر است.
بیخوابی مزمن به معنای مشکل در خوابیدن دستکم سه روز در هفته و بهمدت سه ماه یا بیشتر است.
این مطالعه رابطه علی میان بیخوابی و پیری مغز را اثبات نمیکند و صرفا به وجود یک همبستگی میان این دو اشاره دارد.
دیهگو کاروالیو، پزشک کلینیک مایو و نویسنده اصلی این پژوهش، گفت: «بیخوابی تنها بر احساس روز بعد شما تاثیر نمیگذارد، بلکه میتواند بهتدریج سلامت مغز را هم تحت تاثیر قرار دهد.»
او افزود: «تغییرات مشاهدهشده در مغز نشان میدهد بیخوابی مزمن ممکن است نشانه هشدار اولیه یا حتی عاملی برای مشکلات شناختی آینده باشد.»
پژوهشگران دریافتند افرادی که کمتر از حد معمول میخوابیدند، در آغاز مطالعه امتیاز شناختی پایینتری داشتند؛ وضعیتی که معادل چهار سال پیری بیشتر است.
همچنین در مغز آنان رسوب پروتئین آمیلوئید و آسیبهای عروقی بیشتری دیده شد. این یافتهها مشابه اثرات ژن پرخطر APOE ε4 مرتبط با آلزایمر است.
کاروالیو تاکید کرد: «نتایج ما نشانگر اهمیت درمان بیخوابی مزمن است؛ نهتنها برای بهبود کیفیت خواب، بلکه برای حفاظت از سلامت مغز در دوران سالمندی.»
او یکشنبه ۲۳ شهریور در جلسه مقدماتی نشست فوقالعاده کشورهای عربی-اسلامی در دوحه تاکید کرد اسرائیل قادر نخواهد بود «تلاشهای میانجیگری قطر و مصر را برای پایان دادن به جنگ در غزه متوقف کند».
نخستوزیر قطر افزود: «نقض مداوم قوانین بینالمللی از سوی اسرائیل در حمله به دوحه آشکار است و میتوان آن را تروریسم دولتی نامید.»
او ادامه داد: «این حمله در حالی انجام شد که قطر با اطلاع طرف اسرائیلی دور جدیدی از مذاکرات آتشبس را آغاز کرده بود. این حملهای به ابتکار میانجیگران و هرگونه تلاش برای دیپلماسی است.»
اسرائیل ۱۸ شهریور ساختمان محل استقرار سران حماس در دوحه را هدف قرار داد. گمانهزنیها حاکی از آن است که مقامهای ارشد حماس از این حمله جان سالم به در بردهاند.
قطر همان روز اعلام کرد در اعتراض به این اقدام اسرائیل، میانجیگری در مذاکرات آتشبس غزه را به حالت تعلیق درمیآورد.
حمایت کشورهای عربی و اسلامی از قطر
وزیران امور خارجه کشورهای عربی و اسلامی ۲۳ شهریور در جلسه مقدماتی نشست فوقالعاده دوحه، حمله اخیر اسرائیل را «نقض حقوق بینالملل» و «تهدیدی برای ثبات منطقه» دانستند و تاکید کردند امنیت قطر بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی کشورهای عربی و اسلامی است.
به گزارش اسکاینیوز عربی، وزیران خارجه کشورهای شرکتکننده در نشست دوحه هشدار دادند حمله اسرائیل به قطر «نقض قوانین بینالمللی و اقدامی تنشزا است که امنیت و ثبات عربی، منطقهای و بینالمللی را تهدید میکند».
ماجد بن محمد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، نیز گفت: «برگزاری این نشست بیانگر همبستگی گسترده عربی و اسلامی با دوحه است.»
او اضافه کرد این نشست فوقالعاده صدور بیانیهای در ارتباط با حمله اسرائیل به قطر را مورد بررسی قرار خواهد داد.
قرار است مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی و محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، در این نشست که دوشنبه ۲۴ شهریور برگزار خواهد شد، حضور یابند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، نیز ۲۴ شهریور به دوحه سفر خواهد کرد.
تشدید نگرانیهای امنیتی در میان کشورهای عربی منطقه
حمله اسرائیل به قطر به نگرانیهای امنیتی در میان برخی کشورهای عربی منطقه دامن زده است.
روزنامه لبنانی الاخبار ۲۲ شهریور گزارش داد مصر بهدنبال احیای طرح ایجاد یک نیروی نظامی عربی مشابه ناتو برای حفاظت از کشورها در برابر حمله خارجی است.
این روزنامه به نقل از یک مقام ناشناس در قاهره نوشت این پیشنهاد نخستین بار حدود ۹ سال پیش مطرح شد، اما پیشرفتی حاصل نکرد.
هرچند این گزارش بهصراحت به حمله اخیر اسرائیل به دوحه اشاره نمیکند، اما به نظر میرسد این رویداد انگیزه تازهای برای احیای این ابتکار به وجود آورده است.
بر اساس این گزارش، مصر پیشنهاد داده است که حدود ۲۰ هزار نفر از نظامیان خود را در این نیرو بگنجاند.
روبیو بامداد یکشنبه ۲۳ شهریور وارد اسرائیل شد. این سفر در شرایطی انجام میشود که در پی حمله اخیر اسرائیل علیه رهبران حماس در قطر، نگرانی متحدان عرب ایالات متحده در خاورمیانه تشدید شده است.
روبیو در نخستین برنامه رسمی سفر خود، همراه با نتانیاهو و مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، به دیوار ندبه در بخش قدیمی اورشلیم رفت.
این سه نفر بر اساس سنت، یادداشتهایی را در شکافهای دیوار قرار دادند.
همسران این سه مقام نیز در بخش ویژه زنان در دیوار ندبه به نیایش پرداختند و دفتر یادبود بازدیدکنندگان رسمی از این مکان مقدس یهودی را امضا کردند.
این گروه سپس از تونلهای دیوار ندبه که در زیر محله مسلماننشین شهر قدیم قرار دارند، بازدید کردند.
پس از برگزاری نیایش مشترک در دیوار ندبه، نتانیاهو گفت: «فکر میکنم حضور روبیو در این مکان گواهی بر استحکام و پایداری اتحاد اسرائیل و آمریکا است؛ اتحادی که به اندازه سنگهای دیوار ندبه که همین حالا لمس کردیم، قوی و ماندگار است.»
او ادامه داد: «این اتحاد در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ و وزارت خارجه روبیو، هرگز به این اندازه نیرومند نبوده و ما از این بابت قدردان هستیم.»
روبیو ۲۲ شهریور پیش از سفر به اسرائیل به خبرنگاران گفته بود ترامپ از حمله اخیر اسرائیل به قطر «خشنود نیست».
اسرائیل ۱۸ شهریور در حملهای هوایی رهبران حماس در دوحه را هدف قرار داد.
نتانیاهو ۲۲ شهریور بهصورت تلویحی اذعان کرد مقامهای ارشد حماس از این حمله جان سالم به در بردهاند.
مقامهای آمریکایی پیشتر حمله اسرائیل به قطر را اقدامی تنشزا توصیف کرده و گفته بودند این عملیات نه منافع ایالات متحده را تامین کرد و نه منافع اسرائیل را.
احتمال گفتوگو درباره الحاق کرانه باختری به اسرائیل
پیش از سفر روبیو، وبسایت خبری آکسیوس به نقل از مقامهای بلندپایه اسرائیلی و آمریکایی گزارش داد انتظار میرود وزیر خارجه آمریکا امکان ضمیمه کردن بخشهایی از کرانه باختری به اسرائیل را مورد بحث قرار دهد.
به گزارش آکسیوس، این اقدام در پاسخ به قصد تعدادی از کشورهای غربی برای به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین صورت میگیرد.
این رسانه افزود نتانیاهو هنوز درباره اصل و دامنه چنین سیاستی تصمیمی نگرفته و میخواهد در دیدار با روبیو دریابد که آیا ترامپ از این تصمیم حمایت خواهد کرد یا خیر.
جامعه بینالمللی کرانه باختری را سرزمین اشغالی میداند و هرگونه الحاق به اسرائیل را غیرقانونی و تحریکآمیز قلمداد میکند.
امارات متحده عربی در پیامهایی به آمریکا و اسرائیل هشدار داده است که الحاق کرانه باختری توافق صلح و همچنین پیمانهای ابراهیم را بهطور جدی تضعیف خواهد کرد.
روبیو پیش از پرواز به اسرائیل به خبرنگاران گفت قصد دارد با مقامهای اسرائیلی درباره واکنش به موج به رسمیت شناختن کشور فلسطین گفتوگو کند.
او افزود: «ما به اروپاییها گفتهایم واکنش متقابل در راه است.»
