وزیران خارجه جمهوری اسلامی، چین و روسیه، در بیانیه مشترکی اعلام کردند تلاش اتحادیه اروپا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، «از نظر حقوقی بیاساس و از نظر سیاسی مخرب» است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۱۰ شهریور با انتشار متن کامل این بیانیه مشترک در شبکه ایکس، نوشت که بر اساس این موضعگیری، کشورهایی که به تعهدات خود عمل نمیکنند، حق ندارند از مزایای توافقی بهرهمند شوند که خود آن را تضعیف کردهاند.
در این بیانیه مشترک که در تیانجین چین امضا شده، آمده است: «هیچ طرفی نمیتواند توالی رویدادها را پاک کند: ایالات متحده نخستین طرفی بود که برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرد، و اروپا همان بود که در ادامه تصمیم گرفت به جای پایبندی به تعهدات خود، با تحریمهای غیرقانونی همراه شود. این واقعیتهای انکارناپذیر باید چارچوب هر گفتوگوی جدی در شورای امنیت باشند.»
این سه کشور تاکید کردند: «آنچه در خطر است تنها حقوق ایران نیست، بلکه تمامیت و اعتبار توافقات بینالمللی است. اگر پایبندی گزینشی و سوءاستفاده رویهای پذیرفته شود، بنیان امنیت جمعی بهطور مرگبار تضعیف خواهد شد.»
وزیران خارجه چین، روسیه و جمهوری اسلامی افزودند از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستهاند «به نمایندگی از جامعه بینالمللی برای حفظ صلح و امنیت اقدام کند».
ششم شهریور، فرانسه، بریتانیا و آلمان با اعلام آغاز روند فعال شدن مکانیسم ماشه، از جمهوری اسلامی خواستند در مهلت ۳۰ روزه این مکانیسم برای تعویق تحریمها، به مذاکرات هستهای با آمریکا بازگردد و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل کند.
سه کشور اروپایی و کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، با اشاره به آغاز روند بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که این اقدام به معنای پایان دیپلماسی نیست اما تاکید کردهاند که: «اکنون توپ در زمین تهران است.»
مقامات جمهوری اسلامی وعده دادهاند که تهران به اقدام سه کشور اروپایی در فعالسازی مکانیسم ماشه، «پاسخ مقتضی» خواهد داد.
اردوغان به پزشکیان: ادامه مذاکرات هستهای سودمند است
دفتر ریاستجمهوری ترکیه اعلام کرد رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری این کشور، دوشنبه به همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، گفت که معتقد است ادامه مذاکرات هستهای برای تهران سودمند است و آنکارا در این زمینه به حمایت از ایران ادامه خواهد داد.
به گفته دفتر ریاستجمهوری ترکیه، اردوغان در دیداری که در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) در چین برگزار شد، تاکید کرد که همکاری میان دو کشور همسایه، بهویژه در حوزه انرژی، به نفع هر دو طرف است.
ترکیه پیشتر نیز در زمینه احیای مذاکرات هستهای تهران اعلام کرده بود میتواند میانجی میان جمهوری اسلامی و آمریکا باشد.
اواخر خرداد و در بحبوحه جنگ میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، اردوغان در دیدار با عراقچی گفت که ازسرگیری گفتوگوهای جمهوری اسلامی و آمریکا درباره برنامه هستهای تهران، تنها راه دستیابی به راهحلی برای این مناقشه و نیز تنش با اسرائیل است.
اردوغان همچنین گفت آنکارا آماده است نقش تسهیلگر را برای ازسرگیری مذاکرات هستهای ایفا کند و افزود: «باید هرچه سریعتر گامهایی برای گشودن مسیر دیپلماسی از طریق گفتوگوهای فنی و در سطح رهبران میان ایران و آمریکا برداشته شود.»
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۱۰ شهریور به نقل از ایوان ویهیوسکی، رییس پلیس ملی اوکراین، نوشت که عامل مسلح، مدتها برای این حمله آمادهسازی کرده بود.
ویهیوسکی گفت: «او مدت زیادی تماشا و برنامهریزی کرد و در نهایت ماشه را چکاند.»
وادیم اونیشچنکو، رییس منطقهای سرویس امنیتی اوکراین (اسبییو) نیز گفت این قتل «شبیه یک ترور بر اساس قرارداد» است.
او در بیانیهای افزود: «اطلاعاتی داریم که نشان میدهد سرویسهای امنیتی فدراسیون روسیه ممکن است در سازماندهی این قتل دخیل باشند.»
مسکو تاکنون به این اتهام واکنشی نشان نداده است.
فرد مظنون به قتل بازداشت شد
ایهور کلیمنکو، وزیر کشور اوکراین، اعلام کرد مظنون به قتل رییس سابق پارلمان اوکراین در منطقه خملنیتسکی بازداشت شده است.
کلیمنکو گفت: «این جنایت با دقت برنامهریزی شده بود: حرکتهای قربانی تحت نظر گرفته، مسیر ترسیم و طرح فرار آماده شده بود.»
دفتر دادستان کل اوکراین نیز اعلام کرد مظنون مردی ۵۲ ساله و ساکن لویو است.
پلیس تصاویر مهاجم را منتشر کرد که در آن نیروهای ویژه او را در حالی که پیراهنی بر تن ندارد و به دستانش دستبند زده شده است، با خود میبرند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هشتم شهریور در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، قتل پاروبی را «هولناک» توصیف کرد و گفت از طریق دادستانی و وزیر کشور اوکراین، در جریان جزییات کشته شدن او قرار گرفته است.
پاروبی ۵۴ ساله از رهبران اعتراضهای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ بود که به برکناری ویکتور یانوکویچ، رییسجمهوری وقت و متحد روسیه منجر شد.
او بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ ریاست پارلمان اوکراین را بر عهده داشت و در سال ۲۰۱۴ و همزمان با اشغال کریمه از سوی روسیه و آغاز جنگ جداییطلبان در شرق، دبیر شورای امنیت ملی و دفاع اوکراین بود.
عملیاتهای خرابکارانه روسیه ادامه دارد
مقامهای اروپایی دوشنبه ۱۰ شهریور تایید کردند هواپیمای حامل اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، هنگام نزدیک شدن به فرودگاهی در بلغارستان با اختلال کامل در سیستم جیپیاس روبهرو شد و خلبان بهناچار با استفاده از نقشههای کاغذی فرود آمد.
سه مقام آگاه این حادثه را «عملیات روسیه» توصیف کردند.
سخنگوی کمیسیون اروپا گفت: «میتوانیم تایید کنیم که اختلال جیپیاس رخ داد اما هواپیما با سلامت کامل در بلغارستان فرود آمد.»
او تاکید کرد: «مقامات بلغاری اطلاع دادهاند که گمان میکنند این موضوع ناشی از دخالت آشکار روسیه است.»
بر اساس گزارشی که رسانه عبری واینت دوشنبه ۱۰ شهریور منتشر کرد، حدود ساعت ۰۴:۱۵ صبح ۲۳ خرداد، بخش بزرگی از نیروی هوایی اسرائیل در حال عملیات نزدیک ایران بود.
حاجیزاده که ابتدا قصد داشت شب را در منزل بماند، بهدلیل نشانههایی از «احتمال عملیات»، نشست اضطراری فرماندهان را در پناهگاه فرماندهی نیروی هوافضای سپاه پاسداران برگزار کرد اما سپس تصمیم به خاتمه جلسه گرفت.
بر اساس این گزارش، فرماندهان ارتش اسرائیل برای جلوگیری از خروج حاجیزاده و همراهانش از سنگر، به ۱۴۰ هواپیمای این کشور دستور دادند بهطور همزمان سامانههای شناسایی خود را روشن کنند تا روی رادار ایران ظاهر شوند.
این اقدام باعث شد حاجیزاده و دیگر فرماندهان همراه او به پناهگاه بازگردند و در حمله هوایی کشته شوند.
از سوی دیگر دو مقام ایرانی به نیویورکتایمز گفتند محمدجواد اسدی، فرمانده نیروهای «انصارالمهدی» که مسئول حفاظت از مقامات و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی است، دستکم یک ماه پیش از جنگ نسبت به «خطر ترور» هشدار داده و خواستار تشدید تدابیر شده بود.
این گزارش با اشاره به «فهرست ۲۵ نفره اهداف» در شبی که اسرائیل آن را «ضربه گشایش» توصیف کرده است، افزود تمرکز اسرائیل بر «حلقه ضعیف حفاظتی» یعنی محافظان شخصی بوده است.
بهگفته منابع اسرائیلی، این محافظان با «استفاده بیضابطه» از تلفنهای همراه، ردیابی میشدند.
واینت تاکید کرد جابهجایی لحظهبهلحظه فرماندهان و برخی از دستاندرکاران برنامه هستهای جمهوری اسلامی نیز از همین مسیر رصد و حملات بهصورت همزمان اجرا شد.
نیویورکتایمز هشتم شهریور گزارش داد اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه با هک و ردیابی تلفنهای همراه محافظان شخصیتهای جمهوری اسلامی، محل رفتوآمد مقامات کلیدی را شناسایی کرد و هدف قرار داد.
از جمله این اهداف، حمله ۲۶ خرداد به محل برگزاری جلسه شورای عالی امنیت ملی در تهران بود که به کشته شدن چند محافظ انجامید.
این روزنامه به نقل از پنج مقام ارشد ایرانی، دو عضو سپاه پاسداران و ۹ مقام نظامی و اطلاعاتی اسرائیل نوشت: «استفاده بیملاحظه محافظان از موبایل، از جمله پستگذاری در شبکههای اجتماعی، نقشی مرکزی در شکار عوامل برنامه هستهای ایران و فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی در هفته نخست جنگ داشت.»
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ششم مرداد در بیانیهای اعلام کرد در جریان جنگ ۱۲ روزه و ماههای پیش از آن، ۱۳ طرح ترور از سوی اسرائیل را خنثی و از کشته شدن ۳۵ مقام ارشد جلوگیری کرده است.
بر اساس روایت واینت، تصمیم نهایی برای تغییر هدف از منزل حاجیزاده به پناهگاه، پس از ارسال «هشدار حمله احتمالی» از سوی حزبالله به تهران اتخاذ شد و فرمانده نیروی هوایی اسرائیل دستور داد از بمبهای نفوذگر ویژه برای تخریب پناهگاه استفاده شود.
بر اساس این گزارش، برنامه عملیاتی گسترده علیه شبکه موشکی، پهپادی و عناصر مرتبط با «گروه سلاح» جمهوری اسلامی از سالهای گذشته بازطراحی شده و این حمله بخشی از آن بود.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یک پهپاد شلیکشده از سوی حوثیها پیش از رسیدن به اسرائیل منهدم شد.
حمله دوشنبه ۱۰ شهریور حوثیها به اسرائیل پس از آن صورت میگیرد که عملیات نظامی اسرائیل در یمن طی پنجشنبه، منجر به مرگ شماری از مقامهای ارشد این گروه شد.
مقامهای نظامی حکومت ایران به این حمله اسرائیل واکنش نشان دادند و رییس ستاد کل نیروهای مسلح از ادامه حمایت جمهوری اسلامی از حوثیها خبر داد.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، به همراه ایال زمیر، رییس ستاد کل و فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل، در رایزنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، مجوز حمله به یمن را صادر کردند.
کاتز در همین رابطه گفت: «هر کسی که علیه اسرائیل دست بلند کند، دستش قطع خواهد شد.»
این عملیات که یکی از مرگبارترین حملات اسرائیل علیه رهبری حوثیها عنوان شده، منجر به کشته شدن اکثر مقامهای ارشد دولت حوثیها شد.
حوثیهای یمن دوشنبه اعلام کردند یک موشک بالستیک به سوی نفتکش «اسکارلت ری» در نزدیکی بندر ینبع عربستان سعودی در دریای سرخ شلیک کردهاند.
این کشتی که متعلق به اسرائیل است، با پرچم لیبریا در حال حرکت در آبهای منطقه بود.
شرکت امنیت دریایی امبری بریتانیا شامگاه یکشنبه ۹ شهریور از وقوع انفجاری در نزدیکی این کشتی خبر داد و نوشت در این حادثه آسیبی به اسکارلت ری یا سرنشینان آن وارد نشد و کشتی به مسیر خود ادامه داد.
عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیهای یمن، یکشنبه وعده داد که این گروه «اسرائیل را با موشکها و پهپادها هدف قرار خواهد داد» و این حملات را تشدید خواهد کرد.
او افزود که حملات اخیر اسرائیل به تضعیف حوثیها منجر نمیشود و جنگجویان آن را «دلسرد نخواهد کرد».
به گزارش خبرگزاری رویترز، سخنگوی کمیسیون اروپا دوشنبه ۱۰ شهریور در بروکسل گفت: «میتوانیم تایید کنیم که اختلال جیپیاس رخ داد اما هواپیما با سلامت کامل در بلغارستان فرود آمد.»
او تاکید کرد: «مقامات بلغاری اطلاع دادهاند که گمان میکنند این موضوع ناشی از دخالت آشکار روسیه بوده باشد.»
مسکو دوشنبه دخالت در این ماجرا را رد کرد.
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در پاسخ به پرسش فایننشالتایمز در خصوص این رویداد گفت: «اطلاعات شما نادرست است.»
فایننشال تایمز گزارش داد عصر یکشنبه ۹ شهریور، هنگام پرواز فون در لاین از ورشو به پلودیف بلغارستان، سیستمهای ناوبری الکترونیکی هواپیما از کار افتاد و کل منطقه فرودگاه با قطع کامل سیگنالهای جیپیاس روبهرو شد.
یک مقام آگاه در همین رابطه گفت: «پس از یک ساعت پرواز دور فرودگاه، خلبان تصمیم گرفت بهصورت دستی و با نقشههای آنالوگ فرود بیاید. این یک دخالت غیرقابل انکار بود.»
سازمان خدمات ترافیک هوایی بلغارستان در بیانیهای این حادثه را تایید و اعلام کرد از فوریه ۲۰۲۲ تاکنون موارد «اخلال و سیگنالهای جعلی جیپیاس» بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
این نوع اختلالها موجب تضعیف در دریافت سیگنالهای دقیق موقعیتیابی میشود و در نتیجه، بروز مشکلات عملیاتی برای هواپیماها و سامانههای زمینی را در پی دارد.
اخلال یا جعل جیپیاس معمولا از سوی نیروهای نظامی و اطلاعاتی برای حفاظت از نقاط حساس استفاده میشود، اما در سالهای اخیر کشورهایی مانند روسیه از آن بهعنوان ابزاری برای ایجاد اختلال در زندگی غیرنظامی بهره گرفتهاند.
دولتهای اروپایی بارها هشدار دادهاند افزایش چنین حملاتی میتواند خطر وقوع فاجعههای هوایی را در پی داشته باشد.
سفر به خط مقدم اتحادیه در برابر روسیه
فوندرلاین ۹ شهریور در چارچوب سفر به کشورهای شرقی اتحادیه اروپا که بهدلیل همجواری با روسیه در خط مقدم تنشهای امنیتی قرار دارند، وارد بلغارستان شد.
او پس از دیدار با روزن ژلیازکوف، نخستوزیر بلغارستان و بازدید از یک کارخانه تولید مهمات گفت: «ولادیمیر پوتین تغییری نکرده و نخواهد کرد. او شکارچی است و فقط با بازدارندگی قوی مهار میشود.»
بلغارستان از اصلیترین تامینکنندگان تجهیزات نظامی اوکراین در اتحادیه اروپا به شمار میرود؛ به گونهای که در آغاز جنگ عمدتا سلاحهای ساخت شوروی سابق را ارسال میکرد و در ادامه، توپخانه و تولیدات صنایع دفاعی داخلی خود را در اختیار کییف قرار داده است.
