ههنگاو: ۱۴ مورد زنکشی در ایران طی ماه ژوییه ثبت شد
به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، در ماه ژوییه ۲۰۲۵ دستکم ۱۴ زن در شهرهای مختلف ایران به قتل رسیدهاند که بیشتر آنها قربانی خشونت از سوی نزدیکان خود، از جمله همسرانشان، بودهاند.
به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، در ماه ژوییه ۲۰۲۵ دستکم ۱۴ زن در شهرهای مختلف ایران به قتل رسیدهاند که بیشتر آنها قربانی خشونت از سوی نزدیکان خود، از جمله همسرانشان، بودهاند.
بر اساس این آمار، سه زن به دست همسران و دو زن به دست همسران سابق کشته شدهاند. همچنین دو زن توسط شوهر خواهر، سه زن توسط برادر، دو زن توسط دوستپسر و یک زن به دست عموی خود به قتل رسیدهاند. هویت قاتل یکی از قربانیان هنوز مشخص نشده است.
ههنگاو اعلام کرده است که دستکم چهار قتل با انگیزه ناموسی، پنج مورد به دلیل اختلافات خانوادگی و سه مورد به دلیل رد درخواست ازدواج رخ داده و انگیزه قتل دو زن دیگر تاکنون نامعلوم است.
بر پایه این گزارش، بیشترین موارد زنکشی در ماه گذشته در استانهای هرمزگان، ایلام و لرستان، هر کدام با دو مورد، ثبت شدهاند. همچنین در استانهای خراسان رضوی، کرمان، کرمانشاه، کردستان، فارس، تهران و آذربایجانغربی (ارومیه) نیز هر کدام یک مورد زنکشی گزارش شده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد حدود ۴۰ درصد از آتشسوزیهای گزارششده در رسانههای ایران طی دو روز ۱۵ و ۱۶ مرداد رخ داده است.
به گفته مقامات سازمان محیط زیست و اداره منابع طبیعی، علت اصلی این آتشسوزیها گرمای بیسابقه هواست که احتمال بروز آتشسوزی در عرصههای منابع طبیعی و جنگلها را افزایش داده و خشکی مراتع و جنگلها سرعت گسترش آتش را سرعت بخشیده است.
۱۶ مرداد؛ پنج استان درگیر آتشسوزیهای طبیعی
شانزدهم مرداد آتشسوزیهایی در منطقه حفاظتشده هلن در استان چهارمحال و بختیاری، جنگلهای کُردکوی در استان گلستان، جنگلهای جلفا در استان آذربایجان شرقی، مراتع ارتفاعات کوه دراک شیراز و جنگل ابر شاهرود گزارش شد.
استانداری چهارمحال و بختیاری شامگاه ۱۶ مرداد اعلام کرد که در پی ۲۴ ساعت آتشسوزی در منطقه حفاظتشده هلن، بیش از ۱۰۰ هکتار از جنگلهای بلوط در آتش سوخته است. این جنگلها به پاسداشت یک پرستار آمریکایی به نام هلن جفریز بختیار که همسر یک پزشک ایرانی بود و در این منطقه به مداوای مردم میپرداخت، هلن نام گرفتهاند.
سه منطقه مختلف جنگلهای کُردکوی استان گلستان هم ۱۵ مرداد گرفتار حریق و طبق اعلام اداره کل منابع طبیعی استان، ظرف ۲۴ ساعت مهار شد. مقامات «سهلانگاری انسانی و شرایط نامساعد جوی و وزش بادهای شدید» را عامل ایجاد و گسترش آتش در این جنگلها اعلام کردند.
جنگلهای قرهداغ شهرستان جلفا هم در این روز با آتشسوزی درگیری بود و به گفته سخنگوی سازمان مدیریت بحران پس از چند ساعت مهار شد.
اداره منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی «گرمای هوا» را عامل ایجاد این حریق اعلام کرد و هشدار داد که احتمال وقوع اتفاقهای مشابه در جنگلها و مراتع این استان زیاد است.
جنگل ابر شاهرود هم در این روز آتش گرفت و به دست نیروهای هلال احمر، منابع طبیعی، محیط زیست و مردم محلی نجات یافت.
آتشسوزیهای پیدرپی در کوه دراک شیراز و شبهه وجود تاسیسات نظامی
یکی دیگر از نقاط درگیر آتشسوزی در ۱۵ و ۱۶ مرداد ارتفاعات دراک در نزدیکی شهر شیراز بود که پس از دو روز مهار شد.
نخستین آتشسوزی سال جاری در این منطقه بیستم اردیبهشت گزارش و علت آن از سوی رئیس سازمان آتشنشانی شیراز «گرمای هوا و خشک شدن پوشش گیاهی منطقه» اعلام شد.
دو روز بعد، یعنی ۲۲ اردیبهشت بخشهای صعبالعبوری از این کوهها دچار آتشسوزی شد. حریق بعدی دوم مرداد گزارش شد و اداره آتشنشانی شیراز اعلام کرد که علت حادثه در دست بررسی است. این آتشسوزی هم بعد از ۲۲ ساعت به دست بیش از ۶۵ آتشنشان مهار شد.
تکرار آتشسوزیها در این منطقه گمانهزنیهایی در خصوص وجود تاسیسات مخفی نظامی در کوهستانهای اطراف شیراز را به همراه داشت.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس ۱۵ مرداد خبر داد که ضلع جنوبی کوه دراک شیراز دچار آتشسوزی شده و نیروهای آتشنشانی در حال مهار آتش هستند.
یک روز بعد، هادی عیدیپور، رئیس سازمان آتشنشانی شیراز از مهار این آتشسوزی با مشارکت بیش از ۱۰۰ آتشنشان و نیروهای محلی خبر داد و در گفتوگو با خبرگزاری مهر تاکید کرد: «این آتشسوزی به هیچ مرکز نظامی نزدیک نبود. گسترش آتش به دلیل پوشش گیاهی منطقه و خشک بودن گیاهان بود که برای اطفای آن مجبور به استفاده از بالگرد شدیم.»
نتیجه بررسیهای قبلی این سازمان درباره عامل اصلی آتشسوزیهای پیدرپی کوه دراک هنوز اعلام نشده است، با این وجود عیدیپور پس از کنترل آخرین حریق این منطقه تکرار کرد که در حال بررسی علت آتشسوزی هستند.
۲۰ هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان خداآفرین در استان آذربایجان شرقی، ۱۵ هکتار از مراتع منطقه حفاظتشده عبدالرزاق در استان کردستان، بخشهایی از جنگلهای ارمند و باغات شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری، ۲۳ هکتار از مراتع شهرستان بوئینمیاندشت در مرز استانهای اصفهان و لرستان و ۲۰ هکتار از مراتع سیاکمر در منطقه میقان از توابع شاهرود در جریان آتشسوزیهای پراکنده ۱۵ مرداد خاکستر شد.
بیکفایتی در مدیریت منابع آبی و خشکی بیش از حد زمین
مقامهای جمهوری اسلامی ماههاست که هشدار میدهند افزایش دما در تابستان احتمال آتشسوزی در جنگلها و مراتع را افزایش خواهد داد. اما تغییرات اقلیمی و افزایش گرمای هوا تنها مقصر موج آتشسوزیها نیست.
خشکسالیهای طولانیمدت و کاهش رطوبت خاک پوشش گیاهی را به محیطی قابل اشتعال تبدیل میکند که تنها منتظر یک جرقه کوچک است. سالهاست که کارشناسان محیط زیست درباره پیامدهای غیرقابل جبران برداشت بیرویه آب از ذخایر آب زیرزمینی و خالی کردن زمین از رطوبت هشدار میدهند.
روزنامه اعتماد ۱۱ مرداد در گزارشی با عنوان «۷۰ هزار سال باید صبر کرد تا آبهای زیرزمینی برگردند» با استناد به سخنان محمد درویش، استاد دانشگاه و کارشناس محیط زیست، نوشت ایران در مرحلهای از بیابانزایی است که سفرههای آب زیرزمینیاش حتی با توقف برداشت نیز قابل احیا نیست.
سرپوش گذاشتن بر اشتباهات فاحش و ساختاری
علی عباسنژاد، فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری نیمه تیرماه اعلام کرد که میزان آتشسوزی در جنگلهای کشور در خرداد ۱۴۰۴ نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته ۳۰ درصد افزایش داشته و در ۹۵ موارد عامل انسانی مقصر شناخته شده است.
او دلیل تعداد کمتر آتشسوزیها در دو ماه اول سال را «سرد بودن هوا و ورود کمتر مردم به عرصههای طبیعی» دانست و تعداد آتشسوزیهای فروردین و اردیبهشت را ۹۰ مورد در جنگلها و ۳۰۰ مورد در مراتع عنوان کرد.
این در حالی است که دمای هوا در فروردین در استان تهران بین ۱۲ تا ۱۷ درجه سانتیگراد و اردیبهشت بین ۱۱ تا ۲۴ درجه سانتیگراد ثبت شده است. متوسط دما در استان مازندران در دو ماه نخست سال بهترتیب ۱۵ و ۲۲ درجه، در استان گیلان ۱۵ و ۲۴ درجه و در استان چهارمحال و بختیاری ۱۴ و ۲۱ درجه سانتیگراد ثبت شده است.
آنچه در بیشتر ریشهیابیهای مسئولان غایب است، تمهیدات پیشگیرانه، پرهیز از خطاهای فاحش در مدیریت محیطزیست و برنامههای بلندمدت برای مهار پیامدهای ویرانگر تغییرات اقلیمی است. در مقابل، انگشت اتهام بهسوی مردم و عواملی نشانه میرود که بتوان با آویختن به آن سوءمدیریت را پنهان و راه هرگونه نقد موثر را مسدود کرد.
ترامپ پنجشنبه درباره قتل نیروهای نظامی آمریکا در منطقه به دست نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی گفت که یکی از افسران ایالات متحده حین ماموریت در افغانستان با بمب کنار جادهای که «قاسم سلیمانی کار گذاشته بود» کشته شد.
او سپس با طعنه به کشتن فرمانده سابق سپاه قدس گفت: «سلیمانی کجاست؟ قاسم سلیمانی کجاست؟ او پدر بمبهای کنار جادهای بود.»
این سخنان او با خنده حضار مواجه شد.
رییسجمهوری آمریکا اضافه کرد: «میگویند ۹۲ درصد از افرادی که کشته یا به شدت زخمی شدند، کار سلیمانی بود. او کسی بود که خیلی بیشتر از هر کس دیگری این کار را میکرد.»
اشاره به مرگ سلیمانی در پی تهدیدهای مکرر جمهوری اسلامی
ترامپ بهدلیل صدور دستور حملهای که به کشته شدن سلیمانی انجامید، از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه، تهدید به مرگ شده بود.
در تازهترین مورد، بیش از دو هزار نفر از مدرسان حوزه علمیه قم با صدور بیانیهای، با اشاره به کشته شدن قاسم سلیمانی با دستور دونالد ترامپ، در دوره اول ریاستجمهوریاش اعلام کردند که «خون و مال ترامپ» حلال است.
در این بیانیه که جمعه ۱۰ مرداد منتشر شد، آمده است: «دوران خویشتنداری و صبر انقلابی به پایان رسیده و زین پس، خون و مال ترامپ، حلال بوده و انتقام خون سلیمانی بر هر زن و مرد مسلمان و آزادیخواه واجب است.»
کسانی همچون احمد خاتمی، علیرضا اعرافی، عباس کعبی و جواد فاضل لنکرانی از امضاکنندگان این بیانیه بودند.
پیشتر ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، دو مرجع تقلید شیعه در قم، بدون اشاره مستقیم به دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تهدیدکنندگان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را «محارب» خواندند.
آمریکا و ۱۳ متحدش پنجشنبه ۹ مرداد در بیانیه مشترکی افزایش تهدیدات از سوی سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را محکوم کردند و این تهدیدات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» خود دانستند.
این بیانیه به امضای بریتانیا، آلبانی، اتریش، بلژیک، کانادا، جمهوری چک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا و سوئد نیز رسید.
ترامپ تلاش کرده تا روابط با روسیه را بهبود بخشد و جنگ اوکراین را پایان دهد، هرچند در اظهارات عمومی خود گاهی پوتین را ستوده و گاهی بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
اظهارات اخیر ترامپ پس از آن صورت گرفت که کرملین پنجشنبه اعلام کرد که پوتین و ترامپ در روزهای آینده دیدار خواهند کرد.
او پیشتر نارضایتی فزایندهاش از همتای روس خود را ابراز داشته و او را تهدید به تحریمهای جدید کرده بود.
ترامپ تهدید کرده است که از جمعه تحریمهای جدیدی علیه مسکو و کشورهایی که از روسیه واردات دارند اعمال خواهد کرد، مگر آنکه پوتین با پایان دادن به جنگ اوکراین، که مرگبارترین جنگ در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم بوده، موافقت کند.
رئیسجمهوری آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا ضربالاجل روز جمعه برای آتشبس همچنان پابرجاست، به خبرنگاران گفت: «بستگی به او [پوتین] دارد. ببینیم چه میخواهد بگوید.»
استیو ویتکاف، نماینده ترامپ، چهارشنبه سه ساعت با پوتین در مسکو مذاکره کرد. هم روسیه و هم آمریکا این دیدار را سازنده خواندهاند.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، پنجشنبه از امارات متحده عربی بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی برای میزبانی نشست آینده با دونالد ترامپ نام برد.
پوتین که در جریان دیدار محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی در کاخ کرملین در کنار او سخن میگفت، اظهار داشت: «ما دوستان زیادی داریم که مایلاند در برگزاری چنین رویدادهایی به ما کمک کنند. یکی از این دوستان، رئیس امارات متحده عربی است.»
گفتوگوی زلنسکی با مدیرعامل صندوق بینالمللی پول
از سوی دیگر، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه اعلام کرد که در تماس تلفنی با کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، درباره یک برنامه جدید کمک مالی برای کشور جنگزده خود گفتوگو کرده است.
زلنسکی در پیامی در اپلیکیشن تلگرام نوشت: «ما درباره یک برنامه جدید کمک مالی گفتوگو کردیم که هماکنون و هم در دوران پس از جنگ، موجب تقویت مردم اوکراین خواهد شد.»
او افزود: «ما آمادگی داریم تا اقدامات لازم را به سرعت انجام دهیم. دولت هماکنون در حال کار بر روی آن است.»
جورجیوا نیز این گفتوگو را در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس «سازنده» توصیف کرد.
او نوشت که در این تماس درباره چشمانداز اقتصادی اوکراین، تابآوری مردم اوکراین و «اهمیت اصلاحات و کمک مالی برای حمایت از اوکراین در حال حاضر و در دوره بازسازی» صحبت شده است.
نخستوزیر جدید اوکراین، یولیا سویریدنکو، نیز اوایل این هفته با جورجیوا گفتوگو کرده بود، چرا که کییف تلاش میکند تا کسری بودجه رو به افزایش خود را پوشش دهد.
مقامهای اوکراینی اعلام کردهاند که در سال آینده، با کسری بودجهای حدود ۱۹ میلیارد دلار مواجه خواهند شد.
برنامه فعلی اوکراین با صندوق بینالمللی پول به ارزش ۱۵.۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۷ اعتبار دارد.
مقامها میگویند با توجه به تغییر شرایط جنگی، برنامه کنونی باید بهروزرسانی شود.
روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به اوکراین حمله کرد و مناطقی از این کشور را به تصرف خود درآورد. این جنگ همچنان ادامه دارد و تلاشهای بینالمللی برای برقراری آتشبس بین دو طرف تاکنون بینتیجه مانده است.
نتانیاهو پنجشنبه در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت: «بهنظرم این چیزی است که بسیاری از آنها [مردم ایران] میخواهند.»
نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد که مردم ایران آزادی میخواهند و میخواهند که خود را از دیکتاتوری رها کنند.
او افزود «این را علنا میگویند؛ من برایشان ویدیو میفرستم و حیرت میکنم، میلیونها و میلیونها پاسخ از ایران دریافت میکنم، گاهی با نام واقعیشان، با چهرههایشان، باورت نمیشود که چنین کاری میکنند، اما این نشان میدهد که چقدر تشنه آزادی هستند.»
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع مطلع گزارش داد که دولت دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، در حال مذاکره فعال با جمهوری آذربایجان و برخی از متحدان آسیای مرکزی باکو درباره امکان پیوستن به توافقهای عادیسازی روابط با اسرائیل موسوم به «پیمان ابراهیم» است.
این در حالی است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را «قماری محکوم به باخت» خواند.
نتانیاهو: مردم از درون به پا خواهند خاست
نخستوزیر اسرائیل گفت اگر آزادی ایران اتفاق بیفتد، به این خاطر خواهد بود که ما ضربهای بسیار قوی به شکستناپذیری ظاهری جمهوری اسلامی وارد کردهایم، «و مردم از درون به پا خواهند خاست.»
۲۵ خرداد و در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، نتانیاهو در مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرده بود که تغییر رژیم در ایران «میتواند نتیجه جنگ باشد، زیرا رژیم ایران ضعیف است».
او تاکید کرد که مقامات حکومت ایران «۴۶ سال است که مردم را میکشند و سرکوب میکنند، زنان را بهدلیل بیحجابی و دانشجویان را هدف گلوله قرار میدهند. مردم ایران در آرزوی آزادی هستند.»
نتانیاهو با اشاره به این که «تصمیم برای اقدام و قیام در این زمان به دست مردم ایران است» گفت: «ایرانیان و یهودیان دوستی باستانی دارند که به زمان کوروش بزرگ بازمیگردد و ممکن است دوباره تکرار شود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نیز پنجشنبه ۱۶ مرداد در پیامی که در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر شد اعلام کرد با توجه به اینکه زرادخانه هستهای در حال ساخت جمهوری اسلامی بهطور کامل نابود شده، از کشورهای خاورمیانه میخواهد به توافقات صلح ابراهیم با اسرائیل بپیوندند.
ترامپ تاکید کرده بود که «این اقدام، صلح در خاورمیانه را تضمین خواهد کرد.»
بقایی پنجشنبه ۱۶ مرداد به یک شبکه رادیویی صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت: «طرف اروپایی و آمریکا حق استفاده از این سازوکار را ندارند.»
او افزود که آمریکا به دلیل خروج از برجام و اروپا به دلیل محکوم نکردن این اقدام آمریکا، موجب شد که «آنها عملا خود را از برجام خارج کنند و دیگر حقی برای استفاده از امکانات آن ندارند.»
بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی عضو برجام، اعلام کردهاند در صورتی که جمهوری اسلامی به تعهدات خود در چارچوب توافق هستهای عمل نکند، آمادهاند مکانیسم ماشه را برای بازگشت خودکار تحریمهای تهران فعال کنند.
اما سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تهدید کرد: «باوجود آنکه شدیدترین تحریمها پیش از این نیز به صورت چند لایه علیه ایران اعمال شده، هرگونه تلاش برای بازگرداندن تحریمهای شورای امنیت با واکنش قاطع ایران مواجه خواهد شد.»
پیشتر کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی از بررسی طرح خروج حکومت ایران از انپیتی در واکنش به احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه خبر داده بود.
تهدید جمهوری اسلامی به خروج از این معاهده در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اخیرا هشدار داده اگر جمهوری اسلامی برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، واشینگتن آن را بهسرعت نابود خواهد کرد.
تاکید بر «جنبه روانی» مکانیسم ماشه
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در حالی رسانهها را متهم کرده که جمهوری اسلامی اصرار دارد اجرای مکانیسم ماشه بیشتر جنبه روانی دارد.
پیشتر عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که در مورد تبعات مکانیسم ماشه یا «اسنپ بک بزرگ نمایی شده و بیشتر از چیزی که هست در چشم مردم جلوه اش دادند در حالی که اینطور نیست».
همچنین علیرضا عباسی، نماینده مجلس، گفت که اجرای این سازوکار «بیشتر جنبه روانی دارد و تاثیر تحریمی جدیدی نخواهد داشت.»
تهدید جمهوری اسلامی علیه همسایگانش در ارتباط با اسرائیل
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از اظهاراتش همسایگان ایران را در زمینه ارتباط با اسرائیل تهدید کرد.
او از کشور خاصی نام نبرد اما گفت که اسرائیل «همواره در تلاش برای مخدوش کردن روابط ایران با همسایگانش است».
بقایی به این کشورها هشدار داد که «مراقب باشند اسرائیل از قلمرو آنها برای خدشه واردکردن به امنیت ملی ایران سوءاستفاده نکند.»
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع مطلع گزارش داد که دولت دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، در حال مذاکره فعال با جمهوری آذربایجان و برخی از متحدان آسیای مرکزی باکو درباره امکان پیوستن به توافقهای عادیسازی روابط با اسرائیل موسوم به «پیمان ابراهیم» است.
این در حالی است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را «قماری محکوم به باخت» خواند.
