در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی از تاسیسات فردو به مکانی دیگر پیش از حمله آمریکا شدت گرفته است.
برخی کارشناسان نگران انتقال مواد هستهای حکومت ایران به مجتمع فوق محرمانه «کوه کلنگ گزلا» هستند.
گفته میشود این سایت در عمقی فراتر از بُرد بمبهای سنگرشکن آمریکایی قرار دارد.
مشروح این گزارش را اینجا بخوانید.
وحید مجید، رییس پلیس فتا، گفت: «این روزها حتی مکالمات تلفنی معمولی با بستگان داخل یا خارج از کشور میتواند مورد شنود قرار گیرد.»
او افزود: «اگر کسی از شما درباره وضعیت منطقهتان، محل زندگیتان یا حوادث اطرافتان پرسید، پاسخ شما باید با احتیاط و در صورت امکان "نمیدانم" باشد.»
مجید «دشمن» را به «سوءاستفاده» از «اطلاعات موجود در گوشیهای کاربران» از طریق «پلتفرمها و پیامرسانهای خارجی» متهم کرد و به مردم ایران توصیه کرد از «پیامرسانهای داخلی» استفاده کنند.
ریچارد نفیو، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، در تحلیلی برای نشریه «فارِن اِفِرز» نوشت حملات اسرائیل و آمریکا ضربه شدیدی به برنامه اتمی جمهوری اسلامی وارد کرده، اما چشمانداز این برنامه همچنان نامشخص است.
به گفته او، این حملات اگرچه زمان خریدهاند، اما به بهای «کاهش شفافیت»، «از دست رفتن فرصتهای دیپلماتیک» و کاهش همکاری تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تمام شدهاند.
نفیو هشدار داد در صورت بازسازی سایت فردو از سوی تهران، احتمال حمله مجدد به این تاسیسات وجود دارد. او همچنین افزود حکومت ایران ممکن است از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شود و برنامه اتمی خود را بهصورت مخفیانه ادامه دهد.
به نوشته نفیو، تاسیسات فردو، نطنز، اصفهان و راکتور آبسنگین اراک هدف قرار گرفتند، و دهها متخصص هستهای کشته و شماری از مراکز تحقیقاتی نابود شدند، اما بخشی از اورانیوم غنیشده و تجهیزات حکومت ایران ممکن است همچنان سالم مانده باشد.
معین خزائلی، حقوقدان، در مصاحبه با ایراناینترنشنال به موضوع انتقال زندانیان از اوین به دو زندان قرچک و تهران بزرگ پس از حمله اخیر اسرائیل پرداخت و گفت وضعیت زندانیان در این دو زندان «بهشدت اسفناک و نگرانکننده» است.
او از تراکم بالای زندانیان در دو زندان قرچک و تهران بزرگ خبر داد و افزود در سالنهایی با ظرفیت ۳۰ تا ۴۰ نفر، اکنون ۸۰ تا ۱۰۰ تن اسکان داده شدهاند و برخی از زندانیان سیاسی در کنار زندانیان جرائم مرتبط با مواد مخدر نگهداری میشوند.
خزائلی با اشاره به وضعیت نامشخص برخی زندانیان اوین پس از حمله اسرائیل گفت جمهوری اسلامی با وجود الزام قانونی، از آزادی موقت زندانیان سیاسی با قید وثیقه خودداری کرد، چرا که نگران اقدام احتمالی آنها علیه حکومت در خارج از زندان است.
اندیشکده «مرکز اورشلیم برای امنیت و امور خارجی» با انتشار گزارشی تحلیلی نوشت: «اسرائیل بازدارندگی خود را به سطحی بیسابقه بازگردانده، اما جمهوری اسلامی همچنان قصدی برای توقف برنامه هستهای ندارد و علی خامنهای تداوم حکومتش را پیروزی بزرگی بر اسرائیل میداند.»
به باور نویسنده این مطلب، تا زمانی که علی خامنهای زنده است، برنامه هستهای جمهوری اسلامی متوقف نخواهد شد.
او پیشبینی کرد پس از کارزار نظامی اخیر اسرائیل، حکومت ایران با قدرت بیشتری در جهت احیای برنامههای هستهای و موشکی خود گام برخواهد داشت.
حسن هاشمیان، تحلیلگر جهان عرب، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت جنگ اخیر میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، جایگاه منطقهای حکومت ایران را بهطور جدی تضعیف کرده است.
هاشمیان افزود جمهوری اسلامی نهتنها ضربات شدیدی در سطح زیرساختهای نظامی و برنامه هستهای خود متحمل شده، بلکه نیروهای نیابتیاش نیز عملا از صحنه خارج شدهاند.
این تحلیلگر ادامه داد: «این ضعف، راه را برای بازیگران تازهنفس مانند دولت جدید سوریه به رهبری احمد شرع هموار میکند تا نقش فعالتری در آینده منطقه ایفا کنند.»
هاشمیان گفت: «شکست پروژه نیابتی جمهوری اسلامی، در واقع بازگشت به مسیری است که رفیق حریری در دهه ۲۰۰۰ آغاز کرده بود؛ یعنی صلح تدریجی بین کشورهای عربی و اسرائیل.»
او اضافه کرد: «امروز سوریه با دور شدن از محور جمهوری اسلامی و در صورت پیوستن به پیمان ابراهیم میتواند همزمان با دیگر کشورهای منطقه در بازتعریف نظم جدید خاورمیانه نقشآفرین باشد؛ نظمی که برخلاف دو دهه گذشته، نه بر مبنای درگیری بلکه بر پایه مصالحه و توسعه اقتصادی شکل خواهد گرفت.»





