وزارت بهداشت اسرائیل از مداوای ۸۶ زخمی پس از حمله موشکی ایران خبر داد

شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان با اشاره به حمله هوایی آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران نوشت که این اقدام منطقه خاورمیانه را در موقعیتی ناپایدار قرار داده و همه نگاه‌ها اکنون به واکنش احتمالی تهران دوخته شده است.

آموس یادلین، رییس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان گفت: «این حمله می‌تواند انگیزه‌ای جدی برای پایان جنگ و حفظ نظام جمهوری اسلامی باشد.»

به گفته او، یکی از گزینه‌های ایران این است که «اعلام کند آماده مذاکره برای پایان جنگ است؛ مذاکره‌ای که بر پایه توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم صورت گیرد.»

یادلین همچنین احتمال خروج ایران از معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای (NPT) را مطرح کرد، اما تاکید کرد که توانایی ایران برای ساخت بمب هسته‌ای در یک تا دو سال آینده وجود ندارد.

اما پرسش اصلی این است که آیا جریان‌های تندرو در حکومت ایران واکنشی صرفا دیپلماتیک به حمله آمریکا را خواهند پذیرفت؟

گزینه حمله متقابل

بر اساس این گزارش، گزینه دیگر برای ایران اقدام تلافی‌جویانه است؛ اقدامی که می‌تواند آمریکا و کل منطقه را وارد یک درگیری پیچیده و طولانی کند.

باراک راوید، خبرنگار اسرائیلی به سی‌ان‌ان گفت: «ایران چندین بار اعلام کرده که در صورت حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای‌اش، به نیروها و منافع آمریکا در منطقه حمله خواهد کرد و این اهداف کم نیستند.»

او همچنین احتمال بستن تنگه هرمز را مطرح کرد؛ مسیری حیاتی برای انتقال نفت که می‌تواند تجارت دریایی منطقه را مختل کرده و بر اقتصاد جهانی تاثیر بگذارد.

راوید گفت: «این اقدام باعث افزایش قیمت انرژی و تاثیرگذاری بر اقتصاد جهانی خواهد شد.»

حسین شریعتمداری، سردبیر روزنامه کیهان و مشاور رهبر جمهوری اسلامی در واکنش به این حمله گفته: «پس از حمله آمریکا به تاسیسات فردو، اکنون نوبت ماست.»

به گفته محمدعلی شعبانی، پژوهشگر مسائل خاورمیانه، موقعیت جغرافیایی ایران در کنترل مسیرهای کشتیرانی می‌تواند «شوک بزرگی به بازار نفت وارد کند، قیمت‌ها را بالا ببرد، تورم جهانی ایجاد کند و برنامه اقتصادی ترامپ را با چالش مواجه کند.»

تصمیم سخت برای رهبری

آرون دیوید میلر، تحلیل‌گر سی‌ان‌ان، معتقد است که خامنه‌ای نمی‌تواند بدون واکنش بماند. او گفت: «خامنه‌ای تصمیم مهمی در پیش دارد. تقریبا غیرممکن است تصور کنیم که این رهبر ۸۶ ساله که هدف اصلی‌اش حفظ انقلاب و انتقال آن به جانشینانش است، بدون واکنش باقی بماند.»

او افزود: «ممکن است واکنش ایران حساب‌شده باشد، اما بعید است که این پایان ماجرا باشد.»

وزارت خارجه کره جنوبی در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که با نگرانی تحولات اخیر در خاورمیانه را دنبال می‌کند و خواستار آرام‌سازی اوضاع و تلاش برای کاهش تنش‌ها شده است.

در این بیانیه آمده است: «دولت امیدوار است که تنش‌های منطقه‌ای هرچه سریع‌تر کاهش یابد و به تلاش‌های بین‌المللی در این زمینه ادامه خواهد داد.»

کره جنوبی همچنین بر تعهد خود به اصل عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای تاکید کرده و گفته است: «دولت از منظر عدم اشاعه هسته‌ای، حل مسئله هسته‌ای ایران را بسیار مهم می‌داند.»

وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد که تحولات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران و تنش‌های منطقه‌ای را به دقت زیر نظر دارد و در همکاری با جامعه بین‌المللی، از راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز حمایت می‌کند.

کایا کالاس، مسئول سیاست‌خارجی اروپا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نباید به ایران اجازه داده شود که سلاح هسته‌ای تولید کند، زیرا این موضوع تهدیدی برای امنیت بین‌المللی خواهد بود.»

او با ابراز نگرانی از تشدید تنش‌ها در منطقه افزود: «از همه طرف‌ها می‌خواهم که عقب‌نشینی کرده، به میز مذاکره بازگردند و از تشدید بیشتر تنش‌ها جلوگیری کنند.»

کالاس همچنین اعلام کرد که وزرای خارجه اتحادیه اروپا دوشنبه وضعیت جاری را بررسی خواهند کرد.

جابر رجبی، تحلیل‌گر سیاسی، به ایران‌اینترنشنال گفت: «اگر جمهوری اسلامی میلیاردها دلاری را که صرف برنامه هسته‌ای نابودشده‌اش کرد، صرف توسعه کشور می‌کرد، می‌توانست به قدرت و بازدارندگی واقعی دست یابد.» او افزود: «برگ اصلی جمهوری اسلامی، برنامه هسته‌ای‌اش بود که شب گذشته از بین رفت؛ درست مانند صدها میلیارد دلاری که خرج گروه‌های نیابتی کرد تا در چنین موقعیتی از او دفاع کنند، اما آن‌ها هم کارایی خود را از دست داده‌اند.»

به گفته رجبی، جمهوری اسلامی احتمالا به دنبال پاسخی محدود پس از حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای خود است تا فشار بر اسرائیل را افزایش دهد، اما از این‌جا به بعد ممکن است ادعا کند مقداری اورانیوم غنی‌شده در اختیار دارد و قصد دارد آن را به سلاح هسته‌ای تبدیل کند؛ «اقدامی که می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک ائتلاف جهانی علیه آن شود.»

رجبی افزود حتی اگر علی خامنه‌ای زنده بماند و در ظاهر قدرت را حفظ کند، «ساختاری که او با دو ستون اصلی برنامه هسته‌ای و شبکه گروه‌های نیابتی ایجاد کرده بود، اکنون فروپاشیده است.» او تاکید کرد: «چه خامنه‌ای تسلیم شود یا نه، چه زنده بماند یا نه، جهان وارد دوران پس از او شده است.»

او همچنین گفت فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی از جمله سپاه پاسداران «پس از حملات اسرائیل دچار وحشت شده‌اند». به اعتقاد این تحلیلگر سیاسی، این ترس در میان فرماندهان و نهادهای امنیتی «نشانه فروپاشی روانی» و «از بین رفتن اعتماد به ساختار دفاعی» جمهوری اسلامی است.

رجبی تاکید کرد: «اگر نیروهای باقی‌مانده در نظام واقعا به فکر آینده ایران هستند، باید شجاعت اعتراف به اشتباه را پیدا کنند و مسیر صلح را پیش بگیرند؛ چرا که ادامه این راه، نه‌تنها هیچ پیروزی‌ای به همراه ندارد، بلکه نسل‌های آینده را نیز با خطر مواجه خواهد کرد.»

محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، در نامه‌ای رسمی خطاب به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواستار محکومیت و پیگیری حمله نظامی آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران شد.

در این نامه، اسلامی نسبت به آن‌چه «حملات تجاوزکارانه به تاسیسات هسته‌ای نطنز، فردو و اصفهان از سوی آمریکا» خوانده شده، اعتراض و تاکید کرد که ایالات متحده به عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، باید متعهد به منشور این سازمان باشد.

اسلامی همچنین در این نامه، اقدام آمریکا را نقض آشکار قوانین بین‌المللی و معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای ان‌پی‌تی دانست و نوشت: «نه‌تنها حمله، بلکه تهدید به حمله علیه تاسیسات هسته‌ای نیز طبق سازوکارهای بین‌المللی ممنوع است.»

رییس سازمان انرژی اتمی از مدیرکل آژانس خواست به «بی‌عملی‌ها پایان دهد» و در چارچوب وظایف اساسنامه‌ای خود، «تجاوزات مغایر با قوانین بین‌المللی را محکوم کرده و اقدامات مقتضی را به عمل آورد.»

او همچنین اعلام کرده است که جمهوری اسلامی «تدابیر لازم در دفاع از حقوق حاکمیتی خود را اتخاذ کرده» و اقدامات حقوقی مرتبط با «بی‌عملی توام با همدستی شخص شما با این جنایات بی‌شرمانه» را از طریق مراجع بین‌المللی پیگیری خواهد کرد.