نتایج پژوهشی نوین نشان داد مترجمان و ناشران ایرانی بین سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰ با ترجمه کتابهای روانشناسی، نقش مهمی در ایجاد تغییرات فرهنگی در کشور ایفا کردند و زمینه تاسیس این رشته را در دانشگاههای ایران فراهم آوردند.
نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ترجمه نقش بهسزایی در معرفی روانشناسی مدرن به ایران داشته و زمینه ورود این رشته به دانشگاه تهران را فراهم کرده است.
سمیه دلزندهروی، پژوهشگر دانشگاه «ولیعصر رفسنجان»، در این مطالعه به بررسی «عاملیت ترجمه» در چهار دهه نخست قرن چهاردهم خورشیدی پرداخته است.
در این بازه زمانی، ۹۶ کتاب در حوزه روانشناسی چاپ شد که ۵۸ مورد آن ترجمه بود.
نکته قابلتوجه آن است که حدود نیمی از این آثار ترجمهشده (۲۷ عنوان) به حوزه روانشناسی کودکان اختصاص داشتند؛ موضوعی که بیانگر توجه ویژه به سلامت روان کودکان در آن دوره تاریخی است.
این پژوهش با تمرکز بر عاملیت ترجمه، توانایی مترجمان و نهادهای ترجمه را در ایجاد نوآوری فرهنگی و تغییرات اجتماعی بررسی میکند.
نتایج این تحقیق در آخرین شماره فصلنامه «مطالعات زبان و ترجمه» دانشگاه فردوسی منتشر شد.
برادران مشفق همدانی؛ عاملان اصلی تغییر
انتشارات صفیعلیشاه با ۲۷ اثر ترجمهشده در صدر ناشران فعال در این حوزه در آن دوره قرار داشت.
این انتشارات که به دست ربیع مشفق همدانی در سال ۱۳۲۸ تاسیس شد، مجموعه ویژهای با عنوان «فن تربیت اطفال از طریق روانشناسی» منتشر کرد که نتیجه آن، چاپ ۱۲ جلد کتاب طی شش سال بود.
بر اساس این پژوهش، برادران مشفق همدانی (ربیع، یحیی و مرتضی) نقش مهمی در ترجمه کتابهای روانشناسی در ایران داشتند.
ربیع مشفق همدانی در مقدمه ترجمه کتاب «روانشناسی برای همه» نوشت: «یکی از آرزوهای من آن بود که روزی بتوانم کتاب روانشناسی جامعی مشتمل بر آخرین اکتشافات این علم که به درد همه طبقات بخورد، ترجمه کنم.»
مجله کاویان؛ بستر عاملیت فرهنگی
مجله کاویان که از سال ۱۳۲۸ منتشر میشد، فراتر از یک نشریه معمولی، به بستری برای عاملیت فرهنگی و نقشآفرینی در تحولات فکری و اجتماعی آن دوران بدل شد.
این مجله با ایجاد ستونهای تخصصی مانند «ما و زناشویی»، «خودت را بشناس» و «از چه مشکلی رنج میبرید» فضایی برای تعامل میان خوانندگان و متخصصان روانشناسی ایجاد کرد.
بررسی ۱۲۳ شماره مجله کاویان در این پژوهش نشان میدهد ۱۷۱ مطلب در حوزه روانشناسی در آن منتشر شد که بیشتر آنها ترجمهای از پژوهشهای آمریکایی و اروپایی بودند.
این مجله حتی اقدام به برگزاری مسابقات بینالمللی روانشناسی میکرد که نشان از عاملیت فعال آن در جهانی کردن این علم دارد.
علیاکبر کسمایی و روانشناسی رادیویی
علیاکبر کسمایی، مترجم و روزنامهنگار برجسته، با ترجمه کتاب «آیین کامیابی» اثر دیل کارنگی و تهیه برنامه رادیویی «روانشناسی برای مردم» در رادیو تهران، نقش موثری در عامهپسند کردن مباحث روانشناسی داشت.
در میان ۱۲۳ شماره بررسیشده از مجله کاویان، ۳۴ مطلب در حوزه روانشناسی از کسمایی منتشر شده است.
کسمایی در مقدمه کتاب آیین کامیابی نوشت: «یکی از کوششهای من در کار با مطبوعات هفتگی، همواره ترجمه و جمعآوری این قبیل مطالب مفید بوده است که در زندگانی خود همیشه از آن استفاده کردهام.»
تمایز روانشناسی و علمالنفس سنتی
این پژوهش با تحلیل مطالب آن دوره به این نتیجه رسید که مترجمان بر تمایز میان روانشناسی نوین و «علمالنفس سنتی» تاکید داشتند.
حسین شجره در مجله مهر نوشت: «علم روانشناسی با اسلوب جدیدی که علما برای بحث در آن اتخاذ کردند، برای اروپا و آمریکا هم تازگی دارد، چه رسد برای ما.»
رواج مباحث روانشناسی عمومی و ترجمه آثار مرتبط با این حوزه تا اندازهای گسترش یافته بود که در سال ۱۳۱۹، فرهنگستان زبان و ادب فارسی بخشنامهای درباره کاربرد اصطلاحات جدید روانشناسی تنظیم کرد.
بر پایه یافتههای این پژوهش، فعالیت گسترده مترجمان و ناشران در چهار دهه نخست قرن چهاردهم، بستر مناسبی برای ورود رشته روانشناسی به دانشگاه تهران در دهه ۱۳۴۰ فراهم ساخت و نقش ترجمه در معرفی علوم جدید به ایران را برجسته کرد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال در جمعه ۹ خرداد حاکی از آن است که ثابت علاوه بر حبس، به دو سال ممنوعیت خروج از کشور با ابطال گذرنامه، محرومیت از حقوق اجتماعی و منع فعالیت در فضای مجازی محکوم شده است.
این حکم هفتم خرداد صادر شده و در صورت تایید در دادگاه تجدیدنظر، ۱۰ سال زندان بهعنوان مجازات اشد قابل اجرا خواهد بود.
اتهامات این شهروند بهائی «همکاری و مراوده با اتباع و نهادهای دولت اسرائیل»، «تشکیل و اداره گروه به قصد اقدام علیه امنیت کشور» و «فعالیت تبلیغی مغایر با شرع مقدس اسلام» عنوان شده است.
ثابت که پس از ۲۳ سال اقامت در امارات متحده عربی، ۱۴ دی ۱۴۰۲ بهمنظور مراقبت از پدر و مادر بیمار و سالمند خود به شیراز سفر کرده بود، از سوی ماموران اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد.
او که بابت اتهامات «تبلیغ علیه نظام و اقدام علیه امنیت ملی» دستگیر شده بود، نهایتا پس از هفت ماه بازداشت موقت مردادماه ۱۴۰۳ با تودیع وثیقه از زندان عادلآباد شیراز آزاد شد.
بازداشت سه شهروند بهائی
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، سه شهروند بهائی به نامهای شیدا روحانی، شیده توکلی و شیلا توکلی، ششم خرداد در منزل شخصی خود در تهران بازداشت شدند.
ماموران هنگام دستگیری، تمامی لوازم الکترونیکی این افراد، از جمله تلفنهای همراه و رایانههای شخصی، را ضبط کردهاند.
همچنین مقادیر قابل توجهی از داراییهای آنها از جمله طلا، جواهرات و ارز نیز توقیف شده است.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، بهطور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
فشارهای جمهوری اسلامی بر بهائیان در ایران طی یک سال گذشته شدت گرفته است.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند.
قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت میشناسد.
بیشتر بخوانید: تشکیل پرونده قضایی برای دهها مغازهدار بهائی در شیراز و بازرسی خانههای ۷ شهروند دیگر
بلومبرگ پنجشنبه ۹ خرداد نوشت نفتکشهایی حامل نفت حکومت ایران بهطور فزایندهای در آبهای شرق مالزی از سیستمهای ردیابی دیجیتال ناپدید میشوند.
در ماههای اخیر، شمار بیشتری از این نفتکشها هنگام ورود به آبهای شرق مالزی که به نقطهای حساس برای انتقال کشتیبهکشتی محمولههای نفتی ایران تبدیل شده، فرستندههای ردیابی خود را خاموش میکنند.
پیشتر این سیستمها اغلب فعال بودند و موقعیت نفتکشها را هنگام انتقال محموله در کنار یکدیگر نمایش میدادند.
گرچه خاموشکردن سیستمهای موقعیتیاب پدیدهای جدید نیست، اما این اقدام اکنون در آبهای مالزی بهشکل منظمتری صورت میگیرد تا فعالیت نفتکشها از دید ناظران پنهان بماند.
مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت اطلاعات انرژی کپلر، با بیان اینکه انتقال نفت از کشتی به کشتی یکی از روشهای پنهانسازی مبدا محمولههاست، گفت: «اکنون فرستندهها را برای مدت طولانیتری خاموش میکنند تا ردیابی این مسیرها به مبدا آن، یعنی ایران، دشوارتر شود.»
بیشتر بخوانید: شرکت نیروهای مسلح میلیونها بشکه نفت ایران را مخفیانه فروخت
مورد کشتی «وانی»
بلومبرگ در ادامه گزارش خود نوشت یکی از نمونههای اخیر در تلاش برای پنهانسازی فرآیند جابهجایی محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، نفتکشی به نام وانی (Vani) با ظرفیت حمل دو میلیون بشکه نفت است.
این نفتکش ۲۵ اردیبهشت در حالی که خالی بود، موقعیت خود را در آبهای شرق مالزی مخابره کرد، اما سپس از سیستمهای ردیابی ناپدید شد و پنج روز بعد با مخزن پر بار دیگر در همان منطقه ظاهر شد.
بلومبرگ افزود نفتکش وانی در دورهای که از سیستمهای ردیابی ناپدید شده بود، ۲۸ اردیبهشت با نفتکش نورا (Nora) که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد، عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی را انجام داد.
بر اساس گزارش شرکتهای اطلاعاتی کپلر و ورتکسا، نفتکش نورا محموله خود را از پایانه صادراتی خارک در ایران بارگیری کرده بود. در حال حاضر، نفتکش وانی مقصد خود را بندر چینگدائو در چین اعلام کرده است.
بیشتر بخوانید: آمریکا یک پالایشگاه چینی و چند شرکت و نفتکش را بهدلیل خرید نفت از جمهوری اسلامی تحریم کرد
«قوریهای چینی» دوباره اوج گرفتند
پالایشگاههای مستقل چین، موسوم به قوری، اصلیترین خریداران نفت جمهوری اسلامی هستند.
بر پایه دادههای شرکت کپلر، چین در ماه گذشته روزانه حدود ۱.۴۶ میلیون بشکه نفت از ایران وارد کرده؛ رقمی که در مقایسه با بالاترین میزان ثبتشده در پنج ماه گذشته - در ماه مارس ـ کاهش یافته است.
این آمار که از اواخر سال گذشته رو به کاهش گذاشته بود، بار دیگر روند افزایشی به خود گرفته است.
در ماه آوریل، دستکم شش عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی در آبهای مالزی انجام شد که نفتکشهای دخیل در آن فرستندههای خود را خاموش کرده بودند.
یکی از این کشتیها، سلین (Celine) نام داشت که در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد و نفت را از جزیره خارک بارگیری کرده بود.
این در حالی است که در آوریل ۲۰۲۴، تنها یک نفتکش در این منطقه اقدام به خاموشکردن سیستمهای ردیابی دیجیتال خود کرده بود.
