آموزش فلسفه به کودکان، کاهش استرس تحصیلی و تقویت تفکر انتقادی را در پی دارد
یافتههای یک پژوهش جدید در ایران نشان داد آموزش تفکر فلسفی به دانشآموزان تاثیر قابل توجهی بر کاهش استرس تحصیلی و افزایش توانایی تفکر انتقادی آنان دارد.
یافتههای یک پژوهش جدید در ایران نشان داد آموزش تفکر فلسفی به دانشآموزان تاثیر قابل توجهی بر کاهش استرس تحصیلی و افزایش توانایی تفکر انتقادی آنان دارد.
نتایج این تحقیق که در دوفصلنامه علمی «تفکر و کودک» وابسته به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شد، حاکی از آن است که برنامه آموزش تفکر فلسفی در مدت ۱۰ جلسه یک ساعته بر عملکرد تحصیلی و شناختی دانشآموزان پایه ششم ابتدایی تاثیر مثبت گذاشته است.
تاثیر معنادار بر استرس تحصیلی
پژوهش حاضر که بر روی ۴۴ دانشآموز پسر پایه ششم ابتدایی شهر محلات در سال تحصیلی ۱۳۹۸-۱۳۹۹ انجام شد، مشخص کرد که آموزش تفکر فلسفی تاثیر معناداری بر کاهش استرس تحصیلی دارد.
بر اساس یافتههای این مطالعه، گروه آزمایش که در برنامه آموزش تفکر فلسفی شرکت کرده بود، با کاهش ۶.۲۳ واحدی در میانگین نمره استرس تحصیلی مواجه شد، در حالی که این رقم در گروه کنترل تنها ۱.۷۷ واحد بود.
این پژوهش همچنین نشان داد آموزش تفکر فلسفی بر دو مولفه اصلی استرس تحصیلی «استرس ناشی از انتظارات شخصی از خود» و «استرس ناشی از انتظارات والدین و معلمان» تاثیر مثبت دارد و بهطور قابل توجهی در کاهش هر دو نوع استرس موثر است.
تقویت چشمگیر تفکر انتقادی
یکی از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، تاثیر آموزش تفکر فلسفی بر تقویت تفکر انتقادی دانشآموزان است.
گروه آزمایش با افزایش ۴.۸۶ واحدی در میانگین نمره تفکر انتقادی روبهرو شد، در حالی که این افزایش در گروه کنترل تنها ۱.۵۹ واحد بود.
طبق یافتههای محققان، آموزش تفکر فلسفی بهطور معناداری بر توانایی تفکر انتقادی دانشآموزان تاثیر گذاشته است.
این نتایج بیانگر آن است که دانشآموزان پس از شرکت در جلسات آموزش تفکر فلسفی، توانایی بیشتری در تحلیل منطقی مسائل و قضاوتهای عقلانی کسب کردند.
روش اجرای برنامه آموزشی
تیم تحقیق شامل عذرا محمدپناه اردکان از دانشگاه اردکان، عظیم شاه منصوری، شکوفه متقی و فاطمه صانعی فر، این برنامه آموزشی را بر اساس کتاب «بهانههایی برای فکر کردن: روشی برای پرورش تفکر فلسفی در کودکان و نوجوانان» اثر محبوبه اسپیدکار طراحی کردند.
در این روش آموزشی، دانشآموزان بهصورت دایرهای روبهروی یکدیگر قرار گرفتند و پس از خواندن بخشهایی از داستانها، پرسشهای خود را یادداشت و سپس در مورد آنها با ارائه دلیل بحث و گفتوگو کردند.
مضامین داستانها شامل موضوعاتی مانند خشم، پرخاشگری، دوستی و احترام بود که پرسشگری را در دانشآموزان تحریک میکرد.
تایید علمی نتایج
نتایج این تحقیق تایید کرد که آموزش فلسفه به دانشآموزان در کاهش استرس تحصیلی و تقویت قدرت تفکر آنان نقش مثبت دارد.
این یافتهها با تحقیقات مشابه در ترکیه و دیگر کشورهای جهان که پیش از این فواید آموزش فلسفه به کودکان را اثبات کرده بودند، مطابقت دارد.
محققان تاکید کردند هدف از برنامه آموزش تفکر فلسفی، تنها کسب دانش نیست، بلکه ایجاد مهارت و تغییر در نگرش و ارزشهای فردی است.
این برنامه به دانشآموزان کمک میکند تا در مواجهه با مشکلات تحصیلی، ارزیابی منطقیتری از شرایط داشته باشند و از تفکر خودمحور رها شوند.
تیم تحقیق معتقد است اجرای این برنامه آموزشی بهصورت هفتگی در دوره ابتدایی، مزایای بسیاری در شکلگیری شناختی، هیجانی و رفتاری کودکان دارد.
بر اساس اطلاعیه شورای ملی انتخابات ونزوئلا، حزب سوسیالیست متحد این کشور موفق شد در انتخابات یکشنبه چهارم خرداد، ۲۳ کرسی از ۲۴ فرمانداری ایالتی را به دست آورد و ۸۲.۶۸ درصد آرا را در فهرستهای مجلس ملی از آن خود کند.
نتایج این انتخابات، کنترل حزب حاکم را بر دفتر دادستان کل و دیوان عالی کشور حفظ میکند؛ نهادهایی که اعضایش از سوی نمایندگان مجلس انتخاب میشوند.
مخالفان تنها در یک ایالت در غرب کاراکاس موفق به کسب کرسی فرمانداری شدند؛ در حالی که در سال ۲۰۲۱، چهار ایالت را در اختیار داشتند.
میزان مشارکت برای انتخاب ۲۴ فرماندار ایالتی و ۲۸۵ نماینده مجلس، ۴۲.۶ درصد از میان ۲۱ میلیون واجد شرایط اعلام شد.
برگزاری انتخابات در منطقه تحت کنترل کشوری دیگر
این انتخابات برای نخستینبار در منطقه نفتخیز اسکیبو برگزار شد که ونزوئلا با وجود کنترلش از سوی کشور همسایه، گویان، مدعی مالکیت آن است.
دیوان بینالمللی دادگستری پیشتر دستوری مبنی بر لغو رایگیری در منطقه مورد مناقشه اسکیبو داده بود اما در انتخابات، کاراکاس یک فرماندار برای این ایالت جدید انتخاب کرد.
پارلمان گویان دوم خرداد با صدور قطعنامهای، اقدام دولت ونزوئلا را در بیتوجهی به دستور دیوان محکوم کرد و آن را تهدیدی علیه صلح و ثبات منطقهای دانست.
دولت ونزوئلا گفته صلاحیت دیوان بینالمللی دادگستری را در این پرونده به رسمیت نمیشناسد.
رسانههای محلی در گویان گزارش دادند در بسیاری از مناطق مورد مناقشه، رایگیری برگزار نشده است.
بازداشتهای گسترده و تحریم انتخابات از سوی مخالفان
هفتههای منتهی به انتخابات پارلمانی ونزوئلا با موجی از بازداشتهای گسترده و سرکوب تازه منتقدان همراه بود.
بیش از ۷۰ نفر به ظن برنامهریزی برای «خرابکاری» در انتخابات بازداشت شدند.
خوان پابلو گوانیپا، عضو سرشناس اپوزیسیون، از جمله افرادی بود که به اتهام رهبری «یک شبکه تروریستی» دستگیر شد.
گروه اصلی مخالفان ونزوئلا به رهبری ماریا کورینا ماچادو، از مردم خواسته بود با تحریم انتخابات به آن مشروعیت نبخشند و اعتراض خود را به تقلب در انتخابات ریاستجمهوری اخیر این کشور نشان دهند.
جناح دیگری از اپوزیسیون به رهبری انریکه کاپریلس، نامزد پیشین ریاستجمهوری و مانوئل روزالس، فرماندار ایالت زولیا، از مردم خواستند در انتخابات شرکت کنند تا مخالفان بهطور کامل از عرصه حکومت کنار گذاشته نشوند.
کاپریلس توانست به مجلس راه یابد، اما روزالس کرسی فرمانداری را از دست داد.
ائتلاف ونته ونزوئلا به رهبری ماچادو و ادموندو گونزالس، نامزد مورد حمایت اپوزیسیون در انتخابات ریاستجمهوری، در طول روز تصاویری از حوزههای رایگیری خالی منتشر کرد و آن را نشاندهنده بیاعتنایی مردم به «نمایش انتخاباتی» دانست.
با اینحال دولت ساعات رایگیری را تمدید کرد و مدعی مشارکت بالا در آن شد.
خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی میدانی از حوزههای رایگیری در چندین شهر ونزوئلا نوشت میزان مشارکت به مراتب کمتر از انتخابات ریاستجمهوری در هفتم مرداد سال گذشته بود.
موسسه نظرسنجی دلفوس تخمین زد تنها ۱۶ درصد از واجدان شرایط در انتخابات شرکت کردهاند.
دولت چپگرا و اقتدارگرای مادورو از سال ۲۰۱۳ و بهدنبال مرگ هوگو چاوز، قدرت را در این کشور در دست دارد.
او ۲۱ دی سال گذشته برای سومین دوره شش ساله متوالی بهعنوان رییسجمهوری ونزوئلا سوگند یاد کرد.
مقامهای انتخاباتی دولت مادورو در مرداد ۱۴۰۳ بدون انتشار جزییات آرا، بهسرعت پیروزی او را اعلام کردند؛ اقدامی که با واکنش اپوزیسیون روبهرو شد.
مخالفان با جمعآوری دادهها از شعب رایگیری، نتایجی را منتشر کردند که از برتری چشمگیر نامزد مورد حمایتشان، گونزالس، حکایت داشت.
سرکوب اعتراضات پس از انتخابات منجر به کشته شدن ۲۸ نفر، بازداشت صدها نفر و افزایش انزوای بینالمللی ونزوئلا و تشدید تحریمها علیه آن بهویژه از سوی آمریکا شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، فروردینماه مجوز شرکت نفتی شِورون را برای ادامه استخراج نفت خام ونزوئلا لغو کرد؛ اقدامی که میتواند آخرین روزنه مالی دولت مادورو را نیز ببندد.
ونزوئلا یکی از متحدان اصلی جمهوری اسلامی است. در سالهای اخیر، مواضع سیاسی تهران و کاراکاس و همچنین تحریمهای نفتی آمریکا علیه این دو، موجب نزدیکی بیش از پیش آنها شده است.
ترامپ یکشنبه چهار خرداد، در فرودگاه موریستاون در ایالت نیوجرسی، گفت که دانشجویان آمریکایی به دلیل اشغال ظرفیتها از سوی دانشجویان خارجی نمیتوانند وارد هاروارد شوند.
رییسجمهوری آمریکا افزود: «من با دانشجویان خارجی مشکلی ندارم. اما نباید ۳۱ درصد باشند. این تعداد زیاد است، چون آمریکاییهایی هستند که میخواهند به این دانشگاه و دیگر دانشگاهها بروند، اما نمیتوانند، چون ۳۱ درصد خارجی هستند.»
به گزارش خبرگزاری هیل، سهم دانشجویان خارجی در هاروارد در واقع ۲۷ درصد از کل جمعیت دانشجویی این دانشگاه است.
در این گزارش آمده، دانشجویان خارجی در هاروارد و دیگر دانشگاههای آمریکا معمولا شهریه کامل پرداخت میکنند و این مساله از نظر اقتصادی برای آمریکا سودآور است و در عمل بهنوعی هزینههای دانشجویان آمریکایی را پوشش میدهد.
واکنش چین
لغو مجوز دانشگاهِ هاروارد برای ثبت نام دانشجویان خارجی ابعاد تازهای به تنشها میان چین و آمریکا بخشیده است. یکپنجم دانشجویان خارجی این دانشگاه را شهروندان چین تشکیل میدهند. وزرات امور خارجه چین هشدار داده است که همکاریهای آموزشی چین و آمریکا نباید سیاسی شود.
یکی از مقامات کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت: «هاروارد مدتهاست به حزب کمونیست چین اجازه سوءاستفاده داده و از آزار و اذیتهای خودسرانه و هدایتشده این حزب در دانشگاه چشمپوشی کرده است.»
شماری از قانونگذاران آمریکایی — که بسیاری از آنها جمهوریخواه هستند — با ابراز نگرانی درباره نفوذ دولت چین در دانشگاه هاروارد، چین را به سوءاستفاده از این دانشگاه برای دسترسی به فناوریهای پیشرفته آمریکا و دور زدن قوانین امنیتی متهم کردهاند.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، جمعه دوم خرداد در یک نشست خبری اعلام کرد که همکاری آموزشی میان چین و آمریکا به نفع هر دو طرف است.
او افزود: «چین همواره با سیاسی کردن همکاریهای آموزشی مخالف بوده است. اقدامات مرتبط آمریکا فقط به وجهه و اعتبار بینالمللی آن لطمه خواهد زد.»
دانشگاه هاروارد تصمیم دولت را «مجازات دانشگاه برای دیدگاههایش» دانست و آن را نقض اصل آزادی بیان عنوان کرد.
چرا دانشجویان چینی دردسرساز شدهاند؟
دانشگاه هاروراد در دهههای گذشته روابط گستردهای با نهادهای دانشگاهی و دولتی چین برقرار کرده است که شامل مراکز مطالعاتی و همکاریهای تحقیقاتی میشود. افزون بر این، یکپنجم دانشجویان بینالمللی این دانشگاه را دانشجویان چینی تشکیل میدهند و بخش مهمی از هزینههای دانشگاه را تامین میکنند.
دانشجویان چینی علاوه بر هاروارد در باقی دانشگاههای آمریکا حضور پررنگی دارند. به گزارش وزارت امنیت داخلی آمریکا، در سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴، دانشجویان چینی ۲۵ درصد از کل دانشجویان بینالمللی در این کشور را تشکیل میدادند.
یاقو وانگ، پژوهشگر حقوق بشر که خود از چین به آمریکا آمده، درباره تصمیم دولت ترامپ گفت: «نگرانیها درباره نفوذ پکن مشروعاند، اما محروم کردن دانشجویان خارجی راهحل نیست. این سیاست، هم برای آمریکا و هم برای ارزشهای جهانیاش، زیانبار خواهد بود.»
لغو دستور دولت در دادگاه فدرال
قاضی فدرال ماساچوست روز جمعه، تنها یک روز پس از صدور دستور کاخ سفید علیه هاروارد، اجرای آن را بهطور موقت متوقف کرد. دانشگاه هاروارد هم شکایتی رسمی علیه دولت تنظیم کرد.
در پی صدور این دستور، دانشگاه علم و فناوری هنگکنگ اعلام کرد که آماده پذیرش دانشجویان فعلی و پذیرفتهشدههای هاروارد در برنامههای کارشناسی و تحصیلات تکمیلی خود است.
رسانهها از افزایش بیسابقه تماسها از سوی والدین نگران و متقاضیان تحصیل در آمریکا خبر دادهاند که حالا مسیرهای جایگزین مانند بریتانیا و کانادا را بررسی میکنند.
در سطح داخلی نیز این اقدام با انتقادهای گسترده روبهرو شده است. کریس گلس، استاد دانشگاه بوستون، در یادداشتی نوشت: «پیامد فوری این تصمیم، بیثباتی فاجعهبار است. دانشجویان بینالمللی اکنون باید بین ترک برنامههای پژوهشی یا از دست دادن وضعیت اقامتی خود، یکی را انتخاب کنند.»
او هشدار داد که دانشجویان خارجی در برخی از دانشکدههای هاروارد، از جمله مدرسه کسبوکار، بهطور میانگین ۳۰ تا ۵۹ درصد جمعیت دانشجویی را تشکیل میدهند و حذف آنها میتواند به تعطیلی برخی برنامههای تحصیلات تکمیلی بینجامد.
همزمان با این اقدام، وزارت آموزش آمریکا از دانشگاهها خواسته اطلاعات کاملتری درباره کمکهای مالی دریافتی از منابع خارجی ارائه دهند؛ اقدامی که منتقدان آن را بخشی از تلاش گستردهتر برای تحدید آزادیهای دانشگاهی در آمریکا میدانند.
همزمان، فشارهای کاخ سفید بر سایر دانشگاههای آمریکا نیز افزایش یافته است. برخی از قانونگذاران جمهوریخواه میگویند چین از روابط خود با نهادهای دانشگاهی برای دستیابی به فناوریهای پیشرفته، دور زدن قوانین امنیتی آمریکا و سرکوب منتقدان استفاده میکند.
در همین حال، حملات دولت ترامپ به دانشجویان بینالمللی تنها به چین محدود نشده است. طی سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴ بیش از یک میلیون دانشجوی خارجی در دانشگاههای آمریکا ثبتنام کردهاند که به گفته انجمن آموزش بینالمللی (NAFSA)، بیش از ۴۴ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور تزریق کردهاند.
سهم دانشگاه هاروارد از این مبلغ، تنها در سال گذشته بالغ بر ۳۸۴ میلیون دلار برآورد شده است.
بیشتر بخوانید: دولت ترامپ مجوز دانشگاه هاروارد آمریکا برای ثبتنام دانشجویان بینالمللی را لغو کرد | ایران اینترنشنال
بنا بر گزارش بنیاد ملی سیاستهای آمریکا، در صورت ممنوعیت تحصیل دانشجویان خارجی، ثبتنام در مقاطع کارشناسی دستکم ۲ درصد و در مقاطع تحصیلات تکمیلی بیش از ۱۱ درصد کاهش خواهد یافت.
این دانشجویان بخش بزرگی از نیروهای تحقیقاتی، بهویژه در رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی (STEM) را تشکیل میدهند. بیش از ۷۰ درصد از دانشجویان تحصیلات تکمیلی در رشتههایی مانند مهندسی برق و علوم رایانه، خارجی هستند.
برخی کارشناسان هشدار دادهاند که بدون حضور دانشجویان خارجی، بسیاری از دانشگاهها با مشکل ارائه تنوع دروس و حفظ ظرفیت آموزشی مواجه خواهند شد.