نتایج یک نظرسنجی تازه که خبرگزاری رویترز و موسسه ایپسوس به صورت مشترک انجام دادهاند، نشان میدهد بیش از نیمی از آمریکاییها، از جمله یکچهارم جمهوریخواهان، معتقدند که دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در جریان تغیر رادیکال سیاست خارجی دولتش «بیش از حد» به روسیه نزدیک شده است.
بر اساس این گزارش که رویترز پنجشنبه منتشر کرد، این نظرسنجی که طی دو روز انجام شد و چهارشنبه به پایان رسید، نشان داد آمریکاییها علاقه چندانی به برنامههای توسعهطلبانه ترامپ ندارند.
این عدم علاقه به ایدههای توسعهطلبانه ترامپ در حالی است که او از تصاحب گرینلند، کانادا و کانال پاناما سخن میگوید.
حدود ۵۶ درصد از شرکتکنندگان در نظرسنجی، از جمله ۸۹ درصد دموکراتها و ۲۷ درصد جمهوریخواهان، با این گزاره که ترامپ بیش از حد به مسکو نزدیک است، موافقت کردند. در مقابل، ۴۰ درصد مخالف این نظر بودند و ۴ درصد به این پرسش پاسخ ندادند.
ترامپ از زمان آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود در ژانویه، سیاست خارجی آمریکا را بهطور اساسی تغییر داده است، از جمله در یک نشست تلویزیونی با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، او را به دلیل عدم تعهد به صلح با روسیه مورد انتقاد قرار داده است.
دولت او از آن زمان، آتشبسی را میان اوکراین و روسیه پیشنهاد داده که با واکنشی سرد از سوی کرملین روبهرو شده است.
چرخش آمریکا به سمت روسیه، شوک متحدان واشنگتن
چرخش سیاست خارجی آمریکا به سمت روسیه، تحت ریاستجمهوری فردی که در گذشته تحسین خود از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، را پنهان نکرده است، موجب نگرانی متحدان آمریکا شده و بحثهایی را در اروپا درباره ضرورت برنامهریزی دفاعی مستقل از ایالات متحده برانگیخته است.
ترامپ استدلال کرده است که موضع او برای پایان دادن به جنگ ضروری است، جنگی که در جریان مبارزات انتخاباتی سال گذشته وعده داده بود در همان روز نخست ریاستجمهوری خود پایان خواهد داد.
نظرسنجی رویترز/ایپسوس همچنین نشان داد که بسیاری از آمریکاییها از رویکرد معاملهگرایانه ترامپ در کمک به اوکراین حمایت میکنند.
تقریبا نیمی از شرکتکنندگان در نظرسنجی، معادل ۴۴ درصد، از طرح ترامپ برای مشروط کردن کمک نظامی آمریکا به اوکراین به دریافت سهمی از منابع معدنی این کشور حمایت کردند. دو سوم جمهوریخواهان و یکپنجم دموکراتها از این پیشنهاد پشتیبانی کردند.
بهطور کلی، میزان محبوبیت ترامپ در چند هفته گذشته ثابت مانده و روی ۴۴ درصد قرار دارد، رقمی که بالاتر از محبوبیت او و جو بایدن، رئیسجمهور دموکرات، در بیشتر دوران ریاستجمهوریشان است.
عدم تمایل آمریکاییها به برنامههای توسعهطلبانه ترامپ
این نظرسنجی نشان داد که آمریکاییها علاقه چندانی به اهداف اعلامشده ترامپ برای گسترش قلمرو ایالات متحده ندارند، در حالی که او به تصاحب گرینلند فکر میکند، از تبدیل کانادا به ایالت پنجاهویکم سخن میگوید، درباره بازپسگیری کنترل کانال پاناما صحبت میکند و حتی ایده تسطیح و بازسازی غزه را مطرح کرده است، اقدامی که احتمالاً به جابهجایی ۲.۱ میلیون فلسطینی منجر خواهد شد.
وقتی از شرکتکنندگان خواسته شد که اولویتهای ترامپ را از میان چند گزینه انتخاب کنند، تنها ۱ درصد گسترش قلمرو آمریکا را انتخاب کردند، در حالی که ۶۱ درصد مهار تورم و ۱۳ درصد کاهش اندازه دولت فدرال را در اولویت قرار دادند.
میزان حمایت از برنامههای توسعهای ترامپ:
تنها ۱۷ درصد از پاسخدهندگان، از جمله ۲۶ درصد جمهوریخواهان، از هدف ترامپ برای الحاق کانادا حمایت کردند.
حدود ۲۱ درصد از پاسخدهندگان، از جمله ۳۴ درصد جمهوریخواهان، از تصاحب غزه با هدف برقراری صلح در خاورمیانه حمایت کردند.
بسیاری از کارشناسان، طرح ترامپ برای غزه را غیرعملی میدانند و گروههای حقوق بشری هشدار دادهاند که این اقدام به معنای پاکسازی قومی خواهد بود.
ترامپ در اهداف خود برای تصاحب گرینلند و کانال پاناما از حمایت بیشتری برخوردار است. بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس، ۶۵ درصد از جمهوریخواهان موافق این گزاره بودند که «ایالات متحده باید کنترل کانال پاناما را برای حفاظت از اقتصاد خود به دست گیرد.» در مقابل، ۸۹ درصد دموکراتها مخالف این نظر بودند.
حدود ۴۵ درصد از جمهوریخواهان با این گزاره موافقت کردند که «آمریکا باید کنترل گرینلند را برای تقویت دفاع نظامی خود به دست گیرد.» در همین حال، ۸۸ درصد دموکراتها با این نظر مخالف بودند.
دولت دانمارک تأکید کرده است که گرینلند، که بخشی خودمختار از قلمرو این کشور است، فروشی نیست. اما ترامپ تهدید کرده که در صورت مقاومت دانمارک، تعرفههایی را علیه این کشور اعمال خواهد کرد. ترامپ، گرینلند را به دلیل موقعیت استراتژیک آن، برای امنیت ملی آمریکا حیاتی دانسته است.
وزیران خارجه گروه هفت، شامل آلمان، ایالات متحده، ایتالیا، بریتانیا، ژاپن، فرانسه و کانادا، همراه با اتحادیه اروپا، برای دو روز به منظور برگزاری نشستی در شهر توریستی لا مالبای، واقع در تپههای کبک کانادا گرد هم آمدهاند.
نشستهای گروه هفت معمولا بر اجماع در خصوص مسائل کلیدی بینالمللی متمرکز بوده است.
پیش از این مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته بود که در نشست گروه هفت درباره «تصرف کانادا» بحث نخواهد شد.
مهمترین موضوع در دستور کار شرکای واشینگتن، دریافت گزارشی از مذاکرات روبیو با مقامهای اوکراینی در جده عربستان سعودی است. کییف در این مذاکرات آمادگی خود را برای توافق آتشبس فوری ۳۰ روزه اعلام کرده است.
همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از دو فرد آگاه گزارش داد مسکو فهرستی از مطالبات خود را به آمریکا ارائه کرده تا توافقی برای پایان جنگ علیه اوکراین و بازتنظیم روابط با واشینگتن حاصل شود.
اختلافات بر سر تعرفهها و رویکرد نسبت به روسیه و چین
در آستانه اولین نشست گروه هفت در دوران ریاست کانادا بر این گروه، تدوین یک بیانیه نهایی جامع و مورد توافق، با چالشهایی روبهرو بوده است.
تصمیم واشینگتن برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر تمام واردات فولاد و آلومینیوم، واکنش فوری کانادا و اتحادیه اروپا را در پی داشته و بر میزان تنشها افزوده است.
از سوی دیگر ایالات متحده تلاش کرده است برای گفتمان مرتبط با اوکراین خطوط قرمز تعیین کند و در عین حال با صدور بیانیه درباره محدودسازی «ناوگان سایه» روسیه – شبکهای از کشتیهای نفتکش که تحریمها را دور میزنند – مخالفت کرده و در عوض خواهان لحنی شدیدتر علیه چین شده است.
روبیو دوشنبه هشدار داد واشینگتن مخالف هرگونه گفتمانی است که بتواند به تلاشها برای گفتوگو میان روسیه و اوکراین آسیب بزند.
او چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگاران گفت که یک بیانیه خوب از سوی گروه هفت، باید تلاش ایالات متحده را برای پیشبرد فرایند پایان دادن به جنگ، به رسمیت بشناسد.
دیپلماتهای گروه هفت اظهار کردهاند که نتایج مثبت نشست جده دستکم میتواند گفتوگوها درباره اوکراین را تسهیل کند.
از زمان بازگشت ترامپ به قدرت در اول بهمن ماه، ایالات متحده رویکرد حمایت حداقلی نسبت به اوکراین اتخاذ کرده و ضمن اعمال فشار برای رسیدن به یک توافق سریع به منظور پایان دادن به جنگ، از توجه به نقش شرکای اروپایی در مذاکرات آینده خودداری کرده و همزمان روابط خود را با مسکو بهبود بخشیده است.
از تعرفهها تا الحاق پنجاهویکمین ایالت
با به قدرت رسیدن ترامپ، حتی ژاپن که بهشدت به تضمینهای امنیتی آمریکا متکی است، خود را در تیررس حملات او دیده است.
به گزارش رویترز، یکی از دیپلماتهای اروپایی به طعنه گفت: «اوضاع بسیار پیچیده است. شاید بهتر باشد صبر کنیم تا دوباره گروه هشت تشکیل شود!»
ترامپ پیشتر پیشنهاد داده بود که با بازگرداندن روسیه به این گروه، گروه هشت دوباره احیا شود. روسیه در سال ۲۰۱۴ و پس از الحاق کریمه به خاک خود، از گروه هشت کنار گذاشته شد.
رویترز نوشت که شاید هیچ کشوری بیش از کانادا شاهد اختلافات عمیق با واشینگتن نبوده است.
روابط میان ایالات متحده و کانادا به پایینترین سطح خود رسیده؛ بهویژه پس از تهدیدهای ترامپ برای اعمال تعرفه بر تمامی واردات از کانادا و اظهارنظرهای مداوم او درباره امکان الحاق کانادا به ایالات متحده به عنوان پنجاهویکمین ایالت.
روبیو در پاسخ به این گمانهزنیها گفت: «ما در گروه هفت روی تمام این مسائل تمرکز خواهیم کرد. این نشست درباره تصاحب کانادا نیست.»
با این حال، این سخنان نتوانسته است نگرانیهای اوتاوا را کاهش دهد.
موضع تهاجمی کانادا در گروه هفت
ملانی جولی، وزیر خارجه کانادا، چهارشنبه اعلام کرد که قصد دارد در نشست گروه هفت موضعی تهاجمی اتخاذ کند.
او اظهار داشت: «در هر نشست، موضوع تعرفهها را مطرح خواهم کرد تا واکنشی هماهنگ با اروپاییها تنظیم کرده و بر آمریکاییها فشار بیاورم.»
دیپلماتهای اروپایی نیز گفتهاند که امیدوارند در نشست گروه هفت، بهطور مستقیم ارزیابی کنند که روبیو تا چه حد در تعیین سیاست خارجی آمریکا تاثیرگذار است.
ترامپ تاکنون از مقامات مختلفی خارج از وزارت خارجه برای هدایت مذاکرات حساس، از اوکراین گرفته تا خاورمیانه، استفاده کرده است. این امر باعث نگرانی متحدان واشینگتن شده که اظهارات متناقض و غیرمنتظرهای از مقامات آمریکایی دریافت کردهاند.
آلبانیزی چهارشنبه ۲۲ اسفند این تصمیم ترامپ را برخلاف «روحیه دوستی دیرینه بین دو کشور» و بهطور بنیادین در تضاد با منافع شراکت اقتصادی استرالیا خواند که در بیش از ۷۰ سال گذشته سودمند بوده است.
او گفت کانبرا به تلاشهای خود برای «مشارکت سازنده» با واشینگتن ادامه خواهد داد تا استرالیا از تعرفهها مستثنی شود.
استرالیا امیدوار بود از تعرفهها معاف شود اما این تعرفه ۲۵ درصدی قرار است از ساعت ۱۵ چهارشنبه به وقت شرق استرالیا برابر با حدود هشت صبح پنجشنبه ۲۳ اسفند به وقت ایران، اجرایی شود.
علاوه بر استرالیا، شماری دیگر از کشورها هم مشمول دستور ترامپ برای افزایش تعرفهها بر واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده شدهاند.
نخستوزیر استرالیا اعمال تعرفههای متقابل بر کالاهای آمریکایی را رد کرد و گفت که این اقدام سازنده نیست و قیمتها را برای مصرفکنندگان استرالیایی افزایش داده و موجب تورم خواهد شد.
برخلاف استرالیا، کمیسیون اروپا که مسئول هماهنگی امور تجاری اتحادیه اروپاست، به سرعت به این موضوع واکنش نشان داد و گفت از ماه آوریل (حدود یک هفته دیگر)، تعرفههای متقابلی بر کالاهای آمریکایی به ارزش ۲۸ میلیارد دلار اعمال خواهد کرد.
انتقاد تند وزیر استرالیایی از سیاست دولت ترامپ
پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا، تصمیم دولت ترامپ بر وضع تعرفه برای واردات از این کشور را «بیدلیل و ناعادلانه» خواند و گفت که نپذیرفتن معافیت تعرفهای «شیوه مناسبی برای رفتار با یک دوست و شریک نیست».
این تندترین انتقاد یک وزیر ارشد دولت استرالیا از دولت جدید آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید محسوب میشود.
وانگ به اسکاینیوز گفت با وجود ارائه استدلالهای استرالیا در مورد این تعرفهها، مشاوران ارشد رییسجمهوری آمریکا به صراحت اعلام کردهاند «موضع آنها سختتر شده» و این بار هیچ معافیتی در کار نخواهد بود.
اقدام ترامپ برای تقویت حمایتها از تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم آمریکایی، تعرفههای جهانی ۲۵ درصدی را به صدها محصول فرعی ساخته شده از این فلزات، از پیچ و مهره گرفته تا تیغههای بولدوزر و قوطیهای نوشابه، گسترش میدهد.
وزیر خارجه استرالیا تاکید کرد که اگرچه اتحاد میان دو کشور پابرجا خواهد ماند اما کسبوکارها و مصرفکنندگان آمریکایی بیشترین آسیب را از این تعرفههای گسترده خواهند دید.
وانگ گفت: «نکتهای که ما بر آن تاکید داریم این است که این تعرفهها به نفع مردم آمریکا نبوده و با دوستی و رابطه اقتصادی خوبی که دو کشور ما داشتهاند، سازگار نیست.»
سیاستهای تجاری ترامپ و افزایش تعرفهها باعث افت شاخص بازارهای سهام جهان، نگرانیها درباره افزایش قیمت کالاها، تشدید تورم و کاهش اعتماد مصرفکنندگان شده است. سرمایهگذاران نیز بیم آن دارند که سیاستهای ترامپ، بدون در نظر گرفتن منافع شرکتهای بزرگ اجرا شود.
کاخ سفید این نگرانیها را بیاساس دانسته و معتقد است سیاست تعرفهای ترامپ، شرکتها را مجبور به سرمایهگذاری بیشتر در ایالات متحده خواهد کرد.