موسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم (سیپری) در گزارشی اعلام کرد اوکراین بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ به بزرگترین واردکننده تسلیحات عمده تبدیل شده و ۸.۸ درصد از مجموع واردات جهانی اسلحه را به خود اختصاص داده است.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۲۰ اسفند منتشر شد، میزان واردات تسلیحات اوکراین در این بازه زمانی در مقایسه با سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، حدود ۱۰۰ برابر افزایش یافته است.
سیپری افزود پس از حمله روسیه، دستکم ۳۵ کشور به اوکراین تسلیحات ارسال کردند و همچنان تحویل سلاح بیشتر به این کشور در دستور کار قرار دارد.
۴۵ درصد تسلیحات عمده ارسالشده به اوکراین از آمریکا تامین شد و پس از آن، آلمان با ۱۲ درصد و لهستان با ۱۱ درصد، در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
پس از اوکراین، کشورهای هند، قطر، عربستان سعودی، پاکستان، ژاپن، استرالیا، مصر، ایالات متحده و کویت، در میان بزرگترین واردکنندگان تسلیحات جهان طی این دوره جای دارند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک-پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
گزارش سیپری در حالی منتشر میشود که رسانهها ۱۳ اسفند به نقل از مقامهای ارشد آمریکا گزارش دادند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تمامی کمکهای نظامی به اوکراین را متوقف و اعلام کرده تا زمانی که رهبران اوکراین تعهدی «صادقانه» به صلح نشان ندهند، این کمکها از سر گرفته نخواهد شد.
افزایش ۱۵۵ درصدی واردات تسلیحات کشورهای اروپایی
سیپری در ادامه گزارش خود اعلام کرد واردات تسلیحات کشورهای اروپایی در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ با افزایش ۱۵۵ درصدی همراه بوده که این مساله را میتوان به نگرانی از تهدیدات روسیه و ابهامات موجود در مورد سیاست خارجی آمریکا نسبت داد.
با این حال، بهجز اوکراین، نام کشور اروپایی دیگری در میان ۱۰ واردکننده نخست تسلیحات عمده جهان به چشم نمیخورد.
هرچند واردات تسلیحات در اروپا و آمریکا در این بازه زمانی افزایش یافته اما سایر مناطق جهان از این روند پیروی نکردند. در نتیجه، حجم کلی جابهجایی تسلیحات در جهان در دوره ۲۰۲۰-۲۰۲۴ تقریبا در همان سطح دورههای ۲۰۱۵-۲۰۱۹ و ۲۰۱۰-۲۰۱۴ باقی ماند.
متیو جورج، مدیر برنامه انتقال تسلیحات در موسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم، در تحلیل این دادهها گفت آمار جدید بهوضوح نشان میدهد کشورهای اروپایی برای مقابله با تهدیدات روسیه، تقویت تسلیحاتی خود را در دستور کار قرار دادهاند.
جورج افزود: «با این حال، برخی واردکنندگان عمده تسلیحات، از جمله عربستان سعودی، هند و چین، با وجود نگرانیهای شدید از تهدیدات در مناطق خود، به دلایل مختلف کاهش چشمگیری در حجم وارداتشان داشتهاند.»
در هفتههای اخیر، دولت ترامپ کوشیده است از روابط مسکو و واشینگتن که در دوره جو بایدن به سردی گراییده بود، تنشزدایی کند.
این رویکرد با نارضایتی متحدان اروپایی آمریکا همراه شده و به نگرانیها در خصوص چشمانداز امنیتی اروپا در برابر تهدیدات روسیه دامن زده است.
آمریکا، بزرگترین صادرکننده تسلیحات جهان
سیپری در گزارش خود نوشت آمریکا سهم خود از مجموع صادرات جهانی تسلیحات را به ۴۳ درصد رسانده و جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین صادرکننده تسلیحات بیش از پیش تثبیت کرده است.
فرانسه، روسیه، چین، آلمان، ایتالیا و بریتانیا نیز رتبههای دوم تا هفتم این فهرست را به خود اختصاص دادند.
در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، ایالات متحده ۶۶ درصد از تسلیحات وارداتی اسرائیل را تامین کرد و آلمان با ۳۳ درصد و ایتالیا با یک درصد در ردههای بعدی قرار گرفتند.
سیپری افزود با وجود جنگ غزه، واردات تسلیحات اسرائیل در این دوره در مقایسه با پیش از آن، تا حد زیادی ثابت مانده است.
به گزارش این موسسه، دشمنان اسرائیل، از جمله حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن به سلاحهای جمهوری اسلامی متکی هستند و «حزبالله و حوثیها از موشکها و پهپادهای تامینشده از سوی ایران علیه اسرائیل استفاده کردهاند».
عبدالباسط البحر، سخنگوی ارتش یمن، ۱۵ دی اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از تضعیف گروههای نیابتی خود در منطقه، ارسال تسلیحات بیشتر به حوثیها را در دستور کار قرار داده است.
نتایج رسمی که روز یکشنبه منتشر شد، نشان داد کارنی در زمانی پرآشوب هدایت دولت را به دست خواهد گرفت، در حالی که کانادا در میانه یک جنگ تجاری با متحد دیرینه خود، آمریکا تحت ریاستجمهوری دونالد ترامپ، قرار دارد و باید بهزودی انتخابات سراسری برگزار کند.
کارنی ۵۹ ساله با کسب ۸۶ درصد آرا، کریستیا فریلند، وزیر دارایی پیشین را در رقابتی شکست داد که در آن کمتر از ۱۵۲ هزار عضو حزب رای دادند.
کارنی درباره ترامپ گفت: «کسی در تلاش است اقتصاد ما را تضعیف کند.» این اظهارنظر او در گردهمایی حزب حاکم با واکنشهایی همراه با هو کردن ترامپ مواجه شد. کارنی افزود: «او به کارگران، خانوادهها و کسبوکارهای کانادایی حمله میکند. نباید اجازه دهیم موفق شود.»
کارنی تاکید کرد: «این دیگر روندی عادی نخواهد بود. باید کارهایی انجام دهیم که قبلا حتی تصورش را هم نکرده بودیم، با سرعتهایی که فکرش را نمیکردیم ممکن باشد.»
ترودو در ماه ژانویه اعلام کرد که پس از بیش از ۹ سال در قدرت، به دلیل کاهش شدید محبوبیتش کنارهگیری خواهد کرد. این امر حزب لیبرال را ناچار به برگزاری سریع رقابتی برای انتخاب جانشین او کرد.
ترودو گفت: «اشتباه نکنید، این لحظهای تعیینکننده برای کشور است. دموکراسی امری بدیهی نیست. آزادی بدیهی نیست. حتی خود کانادا نیز بدیهی نیست.»
روز یکشنبه، دهها معترض با پلاکاردهایی علیه ترامپ در مقابل ساختمان پارلمان کانادا در اتاوا تجمع کردند.
کارنی که پیشینهای در سیاست ندارد، استدلال کرد که بهترین گزینه برای احیای حزب و نظارت بر مذاکرات تجاری با ترامپ است. ترامپ تهدید کرده تعرفههای بیشتری علیه کانادا اعمال کند، که میتواند اقتصاد وابسته به صادرات کانادا را فلج کند.
ترودو در واکنش به تعرفههای وضعشده از سوی ترامپ، ۳۰ میلیارد دلار کانادا تعرفه تلافیجویانه علیه ایالات متحده اعمال کرده است.
کارنی گفت: «دولت من تعرفههایمان را حفظ خواهد کرد تا زمانی که آمریکاییها به ما احترام بگذارند.»
کارنی نخستین فردی است که خارج از عرصه سیاست و بدون سابقه سیاسی قابلتوجه نخستوزیر کانادا میشود. او گفته است که تجربهاش بهعنوان اولین فردی که ریاست بانک مرکزی دو کشور گروه هفت، کانادا و انگلیس، را بر عهده داشته، او را به بهترین گزینه برای مواجهه با ترامپ تبدیل میکند.
به گزارش رویترز، چشمانداز شروعی تازه برای حزب لیبرال تحت رهبری کارنی، در کنار تعرفههای ترامپ و طعنههای مکرر او درباره الحاق کانادا بهعنوان پنجاهویکمین ایالت آمریکا، منجر به احیای چشمگیر جایگاه حزب لیبرال شده است.