زنان بهطور میانگین عمر طولانیتری نسبت به مردان دارند و در برابر زوال شناختی ناشی از کهولت سن مقاومتر هستند. اکنون پژوهشگران به یافتهای شگفتانگیز درباره نقش کروموزوم X «خاموش» دست یافتهاند که میتواند پرده از این راز بردارد؛ پدیدهای که تا امروز نقش آن نادیده گرفته شده بود.
به گزارش نشریه نیچر، یک پژوهش تازه بر روی موشها و جسد انسان نشان میدهد ژنهای محافظتی در کروموزوم X زنان با افزایش سن فعالتر میشوند و از مغز در برابر زوال شناختی محافظت میکنند.
در این مطالعه که اخیرا در مجله ساینس ادوَنسِز منتشر شده، محققان دریافتهاند که با افزایش سن، بیان ژنها در کروموزوم به اصطلاح «خاموش» X، در سلولهایی به نام هیپوکامپ مغز فعال میشوند. این بخش از مغز نقشی کلیدی در یادگیری و حافظه دارد.
دوز مضاعف
سلولهای جنس ماده بهطور طبیعی دارای دو کروموزوم X هستند، یکی از مادر و دیگری از پدر. در مقابل، سلولهای جنس نر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند.
در مراحل اولیه رشد، یکی از دو کروموزوم X در سلولهای ماده غیرفعال میشود، به این صورت که با لایهای از پروتئینها و مولکولهای RNA پوشیده میشود که از بیان ژنهای آن جلوگیری میکند.
دانشمندان باور دارند در این فرآیند غیرفعالسازی، انتخاب اینکه کدام کروموزوم «خاموش» شود، کاملا تصادفی است.
برای بررسی این فرضیه، محققان با افزایش بیان یکی از ژنهای کلیدی به نام پیالپی وان (Plp1) در هیپوکامپ موشهای بالغ هر دو جنس، بهبود قابل توجهی در تواناییهای شناختی آنها مشاهده کردند که با سنجش عملکردشان در پیمایش مارپیچ به اثبات رسید.
ژن پیالپی وان مسئول تولید بخشی از میلین است. میلین پوشش محافظی است که نورونها را احاطه میکند.
دنا دوبال، عصبشناس و متخصص مغز و اعصاب از دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو که رهبری این پژوهش را بر عهده داشته، کروموزوم X را بسیار قدرتمند توصیف کرد و گفت: «این یک تغییر پارادایم است که بدانیم کروموزوم X خاموش در واقع همیشه خاموش نمیماند.»
به گفته دوبال، حدود ۳۰ درصد از ژنهای روی کروموزوم به اصطلاح خاموش X در انسانها فعال هستند که البته این میزان در زنان مختلف متفاوت است.
با این حال، دانشمندان هنوز اطلاعات کمی درباره چگونگی تغییر بیان این ژنها در بافتهای مختلف بدن یا تغییرات آنها در پی افزایش سن دارند.
پژوهشگران با بررسی دقیق فعالیت هر دو کروموزوم X در ۹ نوع اصلی سلولهای مغزی در ناحیه هیپوکامپ موشهای جوان و پیر دریافتند که در موشهای مسنتر، حدود ۱۰۰ ژن روی کروموزوم غیرفعال X، فعالیت بیشتری نسبت به موشهای جوان داشتند.
برای تایید این یافتهها در انسان، تیم تحقیقاتی به بررسی مغز انسانها پرداخت. آنها دریافتند ژن مشابه در انسان در ناحیه پاراهیپوکامپ اجساد زنان نسبت به مردان در سطح بالاتری بیان میشود.
راشل باکلی، متخصص مغز و اعصاب از بیمارستان ماساچوست جنرال، گفت چنین مطالعاتی به دانشمندان کمک میکند تا «سرچشمه مقاومت زنان در برابر زوال شناختی را شناسایی و از آن بهرهبرداری کنند».
با این حال، لیزا موسکونی، عصبشناس از موسسه پزشکی ویل کورنل در نیویورک، خاطرنشان کرد اگرچه زنان عمر طولانیتری دارند، اما بخش بیشتری از زندگیشان را با سلامتی ضعیفتر سپری میکنند و احتمال ابتلا به آلزایمر در آنها بسیار بیشتر است؛ به طوری که دو سوم مبتلایان به این بیماری را زنان تشکیل میدهند.
این دوگانگی، یعنی از یک سو مقاومت بیشتر زنان سالم در برابر زوال شناختی ناشی از پیری و از سوی دیگر احتمال بالاتر ابتلای آنها به آلزایمر، همچنان یک معمای پیچیده برای پژوهشگران باقی مانده است.
باکلی امیدوار است انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه، درک عمیقتری از این پدیده به دست دهد.
او تاکید کرد: «کروموزوم X یک دنیای شگفتانگیز برای کشف است و ما تازه در آغاز راه هستیم.»
یافتههای این پژوهش میتواند در آینده به توسعه روشهای درمانی جدیدی برای بهبود عملکرد شناختی افراد مسن از هر دو جنس منجر شود؛ درمانهایی که از ساز و کارهای طبیعی محافظتی بدن الهام میگیرند.
بر اساس گزارش نیوز مدیکال، پژوهشگران در مطالعهای گسترده که در مجله معتبر جاما نتورک اوپن منتشر شده، دریافتهاند پیروی از رژیم غذایی مدیترانهای میتواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی، بهویژه سرطانهای کبد و کلیه را کاهش دهد.
این یافتهها در شرایطی اهمیت مییابد که آمار چاقی در سراسر جهان به طرز نگرانکنندهای در حال افزایش است.
رژیم غذایی مدیترانهای یک الگوی تغذیهای سالم و متعادل است که برگرفته از عادات غذایی کشورهای اطراف دریای مدیترانه، مانند یونان، ایتالیا و اسپانیاست.
این رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی و بر پایه غذاهای طبیعی و تازه است که در آن مصرف گوشت قرمز کم است و به جایش گوشت سفید بیشتر استفاده میشود.
چاقی و ارتباط آن با خطر ابتلا به سرطان
بر اساس آمارهای ارائه شده در این پژوهش، شیوع چاقی و اضافهوزن میان سالهای ۱۹۷۵ تا ۲۰۱۶ در بین مردان و زنان بزرگسال به طور چشمگیری افزایش یافته است. برآوردهای اخیر حاکی از آن است که حدود ۳۹ درصد از جمعیت جهان در حال حاضر دچار چاقی یا اضافهوزن هستند.
آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان گزارش داده است وزن اضافی بدن با افزایش خطر ابتلا به سرطان در ۱۳ ناحیه آناتومیکی بدن از جمله کلیه، کبد، پستان، رحم و مری ارتباط دارد.
مطالعات متعدد جمعیتی و کارآزماییهای بالینی، اثرات مفید رژیم غذایی مدیترانهای را در کاهش وزن و کاهش چربی شکمی گزارش کردهاند.
برای مثال، یک پژوهش درباره سرطان و تغذیه در اسپانیا نشان داد در افرادی که اضافهوزن دارند، هرچه پایبندی به رژیم مدیترانهای بیشتر باشد، احتمال پیشرفت به سمت چاقی کمتر خواهد بود.
مطالعه دیگری نشان داد پیروی از رژیم مدیترانهای میزان بقا پس از تشخیص سرطان پستان را بهبود میبخشد.
این مطالعه همچنین نشان داد با هر دو واحد افزایش در امتیاز رعایت رژیم مدیترانهای، خطر کلی ابتلا به سرطان، چهار درصد کاهش مییابد.
در این سیستم امتیازدهی، نمرات بالاتر نشاندهنده رعایت بیشتر اصول این رژیم غذایی است.
یافتههای مشابهی در یک فراتحلیل (بررسی ترکیبی چندین مطالعه) اخیر نیز گزارش شده که نشان میدهد رعایت بیشتر اصول رژیم مدیترانهای، هم خطر مرگ ناشی از سرطان و هم احتمال ابتلا به برخی انواع خاص سرطان را کاهش میدهد.
جزییات مطالعه
در این پژوهش که بر اساس بررسی اطلاعات ۵۲۱ هزار و ۳۲۴ نفر در محدوده سنی ۳۵ تا ۷۰ سال از ۲۳ مرکز تحقیقاتی در ۱۰ کشور مختلف بود، محققان ارتباط میان رعایت اصول رژیم مدیترانهای و خطر سرطانهای مرتبط با چاقی را بررسی کردند.
آنها همچنین بررسی کردند که آیا این ارتباط تحت تاثیر نمایه توده بدنی (BMI) و نسبت دور کمر به دور باسن (WHR) قرار میگیرد یا خیر.
محققان الگوی مصرف ۱۴ گروه غذایی و مواد مغذی را بررسی کردند. آنها میزان مصرف روزانه هر شرکتکننده را بر حسب گرم و کالری دریافتی محاسبه کرده و سپس طی دوره پیگیری تقریبا ۱۵ ساله، موارد جدید ابتلا به سرطان را در میان این افراد شناسایی و ثبت کردند.
یافتههای مطالعه
از مجموع شرکتکنندگان واجد شرایط در این مطالعه، ۲۹.۲ درصد را مردان و ۷۰.۸ درصد را زنان تشکیل میدهند.
میانگین سن شرکتکنندگان ۵۱.۱ سال، میانگین نمایه توده بدنی ۲۵.۳ و نسبت دور کمر به باسن ۰.۸ بوده است.
مطالعات نشان میدهند حدود پنج درصد از افرادی که در ابتدای پژوهش سرطان نداشتند، طی دوره پیگیری به سرطانهای مرتبط با چاقی مبتلا شدند.
نرخ ابتلا در گروههایی با پایبندی کم، متوسط و بالا به رژیم مدیترانهای به ترتیب ۵۳ هزارم، ۴۹ هزارم و ۴۳ هزارم مورد در هر سال-نفر است که روند کاهشی را نشان میدهد.
شرکتکنندگانی که بیشترین پایبندی را به رژیم مدیترانهای دارند، دارای ویژگیهای مشترکی هستند: آنها معمولا تحصیلات بالاتر دارند، جوانتر و غیرسیگاری هستند، هرچند به طور غیرمنتظره، فعالیت بدنی کمتر و مصرف کالری بیشتری دارند.
پژوهشگران پس از در نظر گرفتن همه عوامل تاثیرگذار دریافتند که پیروی بیشتر از این رژیم غذایی، خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
در بررسی جداگانه انواع سرطانها، نتایج جالبی به دست آمد.
پیروی بیشتر از رژیم مدیترانهای به طور خاص خطر سرطانهای کبد، روده بزرگ و کلیه را کاهش میدهد.
حتی پیروی متوسط از این رژیم غذایی میتواند خطر سرطان مری را کم کند و جالب اینجاست که این اثر محافظتی برای همه سرطانها یکسان نیست. بهطور نمونه، برای سرطانهای پستان در دوران پس از یائسگی، رحم و تخمدان، چنین تاثیری مشاهده نشد.
نکته قابل توجه دیگر مربوط به افرادی است که در گذشته سیگاری بودند. این گروه، با رعایت اصول رژیم مدیترانهای میتوانند به طور چشمگیری خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی را کاهش دهند.
به نظر میرسد مصرف متعادل الکل و کاهش مصرف گوشت، عناصر کلیدی این رژیم در کاهش خطر سرطان هستند.
یافته مهم دیگر اینکه این اثر محافظتی مستقل از وزن افراد است. یعنی حتی اگر شاخص توده بدنی بالا یا نسبت دور کمر به باسن زیاد باشد، رژیم مدیترانهای همچنان از شما در برابر سرطان محافظت میکند.
به گزارش رویترز، ربات انساننمای ۱۵۰ کیلوگرمی مجهز به هوش مصنوعی با نام ایرِک (AIREC)، نمونه اولیه ربات انساننمای مجهز به هوش مصنوعی به شمار میرود.
این ربات آیندهای است که دانشمندان ژاپنی برای مقابله با بحران پیری جمعیت و کمبود نیروی کار در حوزه مراقبت سالمندان طراحی کردهاند.
شیگکی سوگانو، استاد دانشگاه واسدا که هدایت پروژه تحقیقاتی ربات ایرِک را بر عهده دارد، در مصاحبه با رویترز گفت: «با توجه به جامعه پیر و کاهش زاد و ولد، ما به پشتیبانی رباتها برای مراقبتهای پزشکی، نگهداری از سالمندان و امور زندگی روزمره خود نیاز خواهیم داشت.»
این پروژه با حمایت مالی دولت ژاپن انجام میشود.
ژاپن، پیشتاز بحران سالمندی در جهان
ژاپن که پیشرفتهترین جامعه سالخورده جهان محسوب میشود، با چالشهایی همچون کاهش نرخ زاد و ولد، افت جمعیت در سن کار و سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی روبهرو است.
نسل جهش جمعیتی ژاپن، جمعیت بزرگی که در پی افزایش زاد و ولد پس از جنگ جهانی دوم بین سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۹ به دنیا آمدند، تا پایان سال ۲۰۲۴ همگی دستکم ۷۵ ساله شدهاند و به گروه سنی «سالمندان مرحله پایانی» پیوستهاند.
این امر فشار مضاعفی بر نظام مراقبت سلامت این کشور وارد میکند.
بر اساس آخرین دادههای وزارت بهداشت ژاپن، تعداد نوزادان متولد شده در سال ۲۰۲۴ برای نهمین سال متوالی کاهش یافته و با افت پنج درصدی، به رکورد کمسابقه ۷۲۰ هزار و ۹۸۸ نفر رسیده است.
چالش فزاینده نظام سلامت ژاپن
در نتیجه این شرایط، بخش پرستاری با بحران جدی در تامین نیروی انسانی مواجه است، بهگونهای که تا دسامبر ۲۰۲۴، به ازای هر ۴.۲۵ موقعیت شغلی در این حوزه تنها یک متقاضی وجود داشته است.
این نسبت بهمراتب بدتر از نرخ کلی ۱.۲۲ متقاضی بهازای هر موقعیت شغلی در سطح کشور است و بهروشنی از کمبود شدید نیروی کار در بخش پرستاری حکایت دارد.
با وجود تلاشهای دولت ژاپن برای رفع این مشکل از طریق جذب نیروی کار خارجی، شمار کارگران خارجی فعال در این بخش در سال ۲۰۲۳ تنها حدود ۵۷ هزار نفر بوده است.
این رقم کمتر از سه درصد از کل نیروی کار این حوزه را تشکیل میدهد و به هیچوجه پاسخگوی نیاز فزاینده به مراقبان سالمندان نیست.
ژاپن و چالش تامین نیروی انسانی برای مراقبت از سالمندان
طبق دادههای وزارت بهداشت، کار و رفاه ژاپن، این کشور با توجه به کاهش جمعیت در سن کار، تا سال ۲۰۴۰ به حدود ۲ میلیون و ۷۲۰ هزار نیروی کار در بخش مراقبت و پرستاری نیاز خواهد داشت.
این رقم ۲۸ درصد بیشتر از تعداد نیروی فعال در این بخش در سال ۲۰۲۳ است.
تاکاشی میاموتو، یکی از مدیران مجموعه مراقبت از سالمندان ژنکوکای، در مصاحبه با رویترز گفت: «ما بهسختی میتوانیم وضعیت موجود را مدیریت کنیم و در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده، وضعیت بسیار بدتر خواهد شد. فناوری بهترین شانس ما برای جلوگیری از این بحران است.»
فناوری به کمک میآید
مجموعه ژنکوکای فعالانه فناوریهای جدید را در خدمات خود به کار گرفته، اما استفاده از رباتها تاکنون محدود بوده است.
در یکی از مراکز این مجموعه در توکیو، رباتی به اندازه یک عروسک با چشمان درشت به یک مراقب کمک میکند تا با خواندن آهنگهای پاپ و هدایت سالمندان در تمرینات کششی ساده، به آنها روحیه دهد.
این در حالی است که مراقبان انسانی مشغول رسیدگی به سایر وظایف ضروری هستند.
یکی از کاربردیترین فناوریهای مراقبت پرستاری در حال حاضر، حسگرهای خواب هستند که زیر تشک سالمندان قرار میگیرند و با پایش وضعیت خواب آنها، نیاز به گشتزنیهای شبانه مراقبان انسانی را کاهش میدهند.
اگرچه رباتهای انساننمای متعددی مانند اپتیموس از شرکت تسلا برای آیندهای نزدیک در حال توسعه هستند، اما سوگانو معتقد است رباتهایی که بتوانند بهطور ایمن با انسانها تعامل فیزیکی داشته باشند، نیازمند سطح بالاتری از دقت و هوشمندی هستند.
به گفته سوگانو که ریاست انجمن رباتیک ژاپن را نیز بر عهده دارد، رباتهای انساننما در سراسر جهان در حال توسعه هستند، اما به ندرت با انسانها تماس مستقیم دارند.
آنها معمولا تنها کارهای خانه یا برخی وظایف در کارخانهها را انجام میدهند. زمانی که پای انسانها به میان میآید، مسائلی مانند ایمنی و نحوه هماهنگی حرکات ربات با ویژگیهای منحصر به فرد هر شخص، اهمیت پیدا میکند.
ربات ایرِک قادر است به فرد برای نشستن یا پوشیدن جوراب کمک کند، تخم مرغ بپزد، لباسها را تا کند و برخی کارهای مفید دیگر را در خانه انجام دهد. با این حال، سوگانو انتظار ندارد که ایرِک تا حدود سال ۲۰۳۰ برای استفاده در مراکز مراقبت پرستاری و پزشکی آماده شود.
قیمت اولیه این ربات بیش از ۱۰ میلیون ین (۶۷ هزار دلار) خواهد بود.
تاکاکی ایتو، یکی از مراقبان در مرکز ژنکوکای، به آینده پرستاری رباتیک خوشبین است.
او معتقد است اگر رباتهای مجهز به هوش مصنوعی بتوانند شرایط زندگی و ویژگیهای شخصی هر سالمند یا بیمار را درک کنند، ممکن است آیندهای برای ارائه مستقیم مراقبت پرستاری توسط آنها وجود داشته باشد.
ایتو افزود: «اما فکر نمیکنم رباتها بتوانند تمام جنبههای مراقبت پرستاری را درک کنند. آیندهای که در آن رباتها و انسانها با همکاری یکدیگر مراقبت پرستاری را بهبود میبخشند، آیندهای است که من به آن امیدوارم.»
این تجربیات احتمال بروز اختلالات روانی و گرایش به مصرف مواد مخدر را افزایش میدهد.
در مغز نوجوانان آسیبدیده چه رخ میدهد؟
به گزارش نوروساینس، جونگمین کیم-اسپون و بروکس کاساس، پژوهشگران حوزه روانشناسی، عملکرد مغز نوجوانان را طی یک دهه بررسی کردند.
بر اساس یافتههای آنها، نوجوانانی که دوران کودکی سختی را پشت سر گذاشتهاند، هنگام انجام فعالیتهای نیازمند تمرکز و خودکنترلی، عملکرد مغزی غیرمعمولی از خود نشان میدهند.
کیم-اسپون در این رابطه گفت: «پژوهش ما نشان میدهد تجربیات نامطلوب اولیه زندگی نهتنها بر سلامت روان تاثیر میگذارد و میتواند باعث افسردگی و اضطراب شود، بلکه مسیر رشد مغز را نیز تغییر میدهد.»
آنچه این مطالعه را منحصر به فرد میکند، بررسی دقیق مکانیسمهای مغزی است که تحت تاثیر این آسیبها قرار میگیرند.
کیم-اسپون افزود: «تا سن ۱۸ سالگی، بیش از نیمی از بزرگسالان در آمریکا حداقل یک نوع تجربه نامطلوب را پشت سر گذاشتهاند. با این حال، درک ما از چگونگی تغییر تدریجی مغز و سیستم عصبی در نتیجه این تجربیات، که موجب افزایش آسیبپذیری در برابر اختلالات سلامت روان و سوءمصرف مواد میشود، همچنان بسیار محدود است.»
بررسی طولانیمدت تاثیر آسیبهای کودکی
تیم تحقیقاتی در سال ۲۰۱۴ با دعوت از نوجوانان مناطق روستایی، حومهنشین و شهری جنوب غربی ویرجینیا، کارولینای شمالی، تنسی و ویرجینیای غربی، این مطالعه را آغاز کرد.
پژوهشگران طی ۱۰ سال با استفاده از اسکن سالانه امآرآی، پرسشنامهها و آزمونهای عصبی-شناختی، عملکرد مغز شرکتکنندگان، نشانگرهای زیستی-عصبی و مراحل مختلف رشد آنها را بررسی کردند.
همچنین محققان بهصورت سالانه روابط خانوادگی، توانایی تصمیمگیری، آغاز و میزان مصرف مواد، ویژگیهای شخصیتی و ارتباطات اجتماعی این نوجوانان را ارزیابی کردند تا تصویری جامع از عوامل تاثیرگذار بر زندگی آنها به دست آورند.
ارتباطات مغزی، عامل کلیدی در پیشبینی مصرف مواد
پژوهشگران گروهی از نوجوانان بدون سابقه مصرف مواد را از ۱۴ تا ۲۱ سالگی بهمدت هفت سال زیر نظر گرفتند.
نتایج نشان داد الگوی ارتباطی میان نواحی مختلف مغز در مقایسه با توانایی کنترل شناختی (مهارت تنظیم رفتار برای رسیدن به اهداف و غلبه بر واکنشهای خودکار) میتواند نقش موثرتری در پیشبینی گرایش به مصرف مواد در آینده ایفا کند.
بهطور مشخص، ارتباط قویتر میان دو ناحیه مهم مغز، بخش پشتی قشر سینگولیت قدامی و قشر جانبی پشتی پیشپیشانی که هر دو برای کنترل شناختی نقشی حیاتی دارند، با تاخیر در شروع مصرف مواد ارتباط مستقیم دارد.
نکته مهم این است که در بررسیهای پژوهشگران، این الگوی ارتباطی حدود یک سال پیش از آغاز مصرف مواد، بهطور قابل توجهی کاهش مییابد.
این تغییر میتواند بهعنوان یک نشانگر زیستی برای شناسایی افراد در معرض خطر به کار گرفته شود.
انعطافپذیری عصبی
یافتههای این گروه تحقیقاتی، شواهد تازهای در تایید انعطافپذیری عصبی مغز (نوروپلاستیسیتی) ارائه میدهد.
بر اساس این پژوهش، افرادی که در کودکی تجربه بدرفتاری داشتهاند، در اوایل دوره نوجوانی با تاخیر در عملکردهای مغزی مرتبط با کنترل شناختی مواجه میشوند؛ با این حال، مغز از ظرفیت قابل توجهی برای «جبران» این تاخیر برخوردار است.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد عملکرد مغزی این نوجوانان اغلب از اواسط تا اواخر نوجوانی به حالت طبیعی «بازمیگردد».
این توانایی از قدرت انعطافپذیری سیستم عصبی حکایت دارد و میتواند زمینهساز فرصتهای ارزشمندی برای طراحی مداخلات موثر در جهت حمایت از این نوجوانان باشد.
کیم-اسپون در این باره گفت: «با گسترش پژوهشها درباره انعطافپذیری عصبی در دوران نوجوانی، میتوانیم پتانسیل مغز را بهعنوان نقطه هدف برای مداخلات پیشگیرانه شناسایی کنیم.»
او افزود: «این مداخلات میتوانند به نوجوانانی که با شرایط سختی در زندگی روبهرو شدهاند، کمک کنند تا علیرغم مشکلات گذشته، عملکرد سالم و انعطافپذیری را در مغز خود بازیابی کنند.»
ادامه تحقیقات
با توجه به نتایج به دست آمده، تیم تحقیقاتی قصد دارد این مطالعه را پنج سال دیگر ادامه دهد.
در این مرحله، با ورود شرکتکنندگان به دهه سوم زندگی، پژوهشگران بر روابط اجتماعی و محیط زندگی آنها تمرکز خواهند کرد تا دریابند چگونه این عوامل به مقابله جوانان با چالشهای اوایل بزرگسالی کمک میکنند.
کیم-اسپون در این زمینه گفت: «کمک به رشد سالمتر جوانان کاری لذتبخش است و مشتاقانه منتظر کشفیات سالهای آینده هستیم.»
با گسترش این تحقیقات، کیم-اسپون و همکارانش میتوانند راهکارهای موثر محافظتی را توسعه دهند تا به افرادی که در معرض خطر بالای اختلالات روانی و اعتیاد قرار دارند، کمک کنند و سلامت آینده آنها را بهبود ببخشند.
کیم-اسپون معتقد است ما در آغاز مسیر درک بهتر عوامل موثر بر سلامت روان و سوءمصرف مواد در جوانان هستیم.
او افزود: «تجربیات نامطلوب، دشوار هستند، اما راههایی برای کمک به رشد سالمتر این جوانان وجود دارد، مانند حمایت والدین، آموزش و تجربیات مثبت با همسالان.»
دیلیمیل با استناد به اطلاعات منتشر شده از سوی داروخانه زنجیرهای بوتس در بریتانیا گزارش داد تعداد مردان ۱۸ تا ۳۵ سالهای که از سرویس آنلاین درمان اختلال نعوظ این داروخانه استفاده کردهاند، در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش از آن، ۵۰ درصد افزایش یافته است.
این گروه سنی اکنون نزدیک به یکچهارم تمام جستوجوهای مربوط به اختلال نعوظ در وبسایت «پزشک آنلاین» این داروخانه را تشکیل میدهند.
عوامل موثر بر افزایش اختلال نعوظ در جوانان
کارشناسان نسبت به افزایش مشکلات نعوظ در مردان جوان هشدار میدهند و عواملی چون استرس روزمره، خستگی و مصرف بیش از حد الکل را از دلایل اصلی آن میدانند.
آمارها نشان میدهد بیش از چهار میلیون مرد در بریتانیا با اختلال نعوظ مواجه هستند، وضعیتی که فرد برای رسیدن به نعوظ یا حفظ آن دچار مشکل میشود.
در گذشته، این مشکل بیشتر مردان مسنتر را تحت تاثیر قرار میداد، بهطوری که نزدیک به نیمی از مردان ۴۰ تا ۷۰ ساله از مشکلات نعوظ خبر داده بودند. با این حال، این روند اکنون دستخوش تغییر شده و شمار قابل توجهی از مردان جوان نیز با این چالش روبهرو هستند.
به گفته شیخا راچنا کومار، پزشک عمومی و متخصص سلامت جنسی در سرویس آنلاین بوتس، اختلال نعوظ، بهویژه در مردان بالای ۴۰ سال، یک مشکل شایع است، اما در حال حاضر این وضعیت بهطور فزایندهای در میان جوانان نیز به چشم میخورد.
او افزود: «صرف نظر از سن، بیشتر مردان در مقطعی از زندگی خود با ناتوانی در دستیابی به نعوظ یا حفظ آن مواجه میشوند که بهطور معمول ناشی از استرس روزمره، خستگی، احساس اضطراب یا مصرف بیش از حد الکل است. این عوامل میتوانند جریان خون را کاهش دهند، سیگنالهای عصبی را دستخوش تغییر کنند و باعث اختلال هورمونی در عملکرد نعوظ شوند.»
هشدار در مورد بیماریهای زمینهای
کومار تاکید کرد تجربه موردی اختلال نعوظ امری طبیعی است و معمولا جای نگرانی ندارد.
با این وجود، او هشدار داد مشکلات مداوم در نعوظ میتواند زنگ خطری برای بیماریهای جدیتری از جمله مشکلات قلبی و عروقی، فشار خون بالا و دیابت باشد.
بیشتر مبتلایان به اختلال نعوظ میتوانند با استفاده از داروهای بدون نسخه یا داروهای تجویزی این مشکل را مدیریت کنند.
علاوه بر دارودرمانی، تغییرات سبک زندگی مانند ورزش منظم، ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و پیروی از الگوی تغذیه سالم میتواند گردش خون را بهبود ببخشد و به تقویت توانایی نعوظ کمک کند.
تاثیرات روانی و اجتماعی اختلال نعوظ
مدیریت استرس روزانه نیز میتواند در کاهش اثرات اختلال نعوظ موثر باشد؛ مشکلی که خود میتواند موجب تشدید اضطراب و نگرانی فرد شود.
کومار در همین زمینه گفت: «مردانی که بهطور منظم در رسیدن به نعوظ مشکل دارند یا نمیتوانند آن را به اندازه کافی برای رابطه جنسی حفظ کنند، اغلب دچار کاهش اعتماد به نفس و اضطراب میشوند. این افراد ممکن است از گفتوگو با شریک زندگی خود طفره بروند یا حتی از برقراری روابط عاطفی کنارهگیری کنند.»
او اضافه کرد: «گفتوگو با شریک زندگی، گامی اساسی در کاهش بار عاطفی اختلال نعوظ است. ارتباط صادقانه به ایجاد اعتماد و همدلی در رابطه کمک میکند و این میتواند به غلبه بر مشکل نعوظ بینجامد، البته به شرطی که بیماری زمینهای دیگری وجود نداشته باشد.»
توصیههای پزشکی
به افرادی که بهطور مداوم در دستیابی به نعوظ یا حفظ آن برای رابطه جنسی با مشکل مواجه هستند، توصیه میشود حتما با پزشک خود مشورت کنند.
مراجعه به پزشک برای شناسایی علت اصلی مشکل و بررسی احتمال وجود بیماریهای زمینهای ضروری است.
با توجه به افزایش قابل توجه آمار مردان جوان مبتلا به اختلال نعوظ، کارشناسان بر اهمیت آگاهیرسانی عمومی و شکستن تابوهای گفتوگو درباره سلامت جنسی تاکید دارند. این امر میتواند به تشخیص بهموقع و درمان موثرتر اختلال نعوظ منجر شود.
پژوهشهای اخیر اهمیت حیاتی میکروبیوم دهان را برجسته کردهاند. یک میکروبیوم متعادل در هضم غذا نقش دارد و از لثهها محافظت میکند.
آیا خمیردندان به این توازن کمک میکند یا آن را مختل میسازد؟ و آیا خمیردندانهای آینده میتوانند به گونهای طراحی شوند که با میکروبیوم دهان همکاری کنند، نه اینکه در مقابل آن قرار بگیرند؟
میکروبیوم دهان
به گزارش وبسایت کانورسیشن، دهان یکی از متراکمترین زیستگاههای میکروبی در بدن است که بیش از ۷۰۰ گونه باکتری در آن زندگی میکنند.
این باکتریها نه تنها سطح دندانها و لثهها را در قالب بیوفیلم — یک اجتماع چسبناک و ساختارمند که میتواند هم مفید باشد و هم مضر — پوشش میدهند، بلکه در بزاق نیز رشد میکنند و به پویایی میکروبیوم دهان یاری میرسانند.
یک میکروبیوم سالم شامل باکتریهایی است که به تنظیم سطح PH (معیاری برای سنجش میزان اسیدی یا قلیایی بودن یک ماده)، تجزیه غذا و حتی تولید ترکیبات ضدمیکروبی طبیعی کمک میکنند.
هنگامی که این تعادل به دلیل رژیم غذایی، بهداشت ضعیف دهان یا برخی شرایط پزشکی، مختل میشود، میزان باکتریهای مضر افزایش پیدا میکند.
این عدم تعادل که با عنوان «دیسبیوز» شناخته میشود، با پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه ارتباط دارد.
خمیردندان چگونه عمل میکند؟
کارکرد اصلی خمیردندان نابودی مستقیم باکتریها نیست، بلکه برهم زدن بیوفیلم (لایه چسبناک باکتریایی) است که محیط مناسبی برای رشد باکتریهای مضر فراهم میکند.
هنگام مسواک زدن، این بیوفیلم بهصورت مکانیکی از سطح دندانها و لثهها پاک میشود و مواد ساینده موجود در خمیردندان به شکستن و از بین بردن بیشتر این لایه کمک میکنند.
بیشتر خمیردندانها حاوی فلوراید هستند که نقش مهمی در تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی دارد.
نکته جالب این است که فلوراید بهطور مستقیم باکتریها را از بین نمیبرد، بلکه شرایط را برای باکتریهای تولیدکننده اسید مانند استرپتوکوکوس موتانس (که نقش اصلی در ایجاد پوسیدگی دندان دارد)، دشوارتر میکند و توانایی آسیبرسانی آنها را کاهش میدهد.
شماری از خمیردندانها حاوی عوامل ضدباکتریایی هستند، از جمله تریکلوزان که بهدلیل نگرانیهای ایمنی در برخی کشورها ممنوع شده است، یا ترکیبات جدیدتری مانند فلوراید قلع و ترکیبات روی.
این مواد بهطور خاص باکتریهای مضر را هدف قرار میدهند؛ با این حال همچنان بحث و تردیدهایی درباره تاثیر احتمالی آنها بر میکروبهای مفید دهان وجود دارد.
تاثیر خمیردندان بر میکروبیوم دهان
با وجود مصرف روزانه خمیردندان، تحقیقات درباره تاثیر آن بر میکروبیوم دهان همچنان در حال تکمیل است.
برخی پژوهشها حاکی از آن است که عوامل ضدباکتریایی موجود در خمیردندانها میتوانند همزمان باعث کاهش باکتریهای مفید و مضر شوند و احتمالا میکروبیوم دهان را بهگونهای تحت تاثیر قرار دهند که ابعاد و پیامدهای آن هنوز بهطور کامل شناخته نشده است.
در سوی مقابل، برخی مطالعات نشان میدهند میکروبیوم دهان پس از مسواک زدن نسبتا سریع بازسازی میشود، بنابراین هرگونه اختلال در آن موقتی خواهد بود.
دانشمندان اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا خمیردندانهای آینده میتوانند با رویکردی هدفمند، باکتریهای مضر را کاهش دهند و در عین حال گونههای مفید را حفظ کنند.
برخی پژوهشهای جدید بر نقش پروبیوتیکها و پربیوتیکها تمرکز کردهاند؛ موادی که بهجای بر هم زدن تعادل اکوسیستم دهان، بهطور فعال از شکلگیری و حفظ میکروبیومی سالمتر در دهان پشتیبانی کنند.
ارتباط میکروبیوم دهان با سلامت عمومی
حفظ تعادل میکروبیوم دهان تنها به پیشگیری از پوسیدگی دندان محدود نمیشود.
بر اساس شواهد علمی، بیماریهای لثه با مشکلات جدی سلامتی همچون بیماریهای قلبی، دیابت و عوارض بارداری ارتباط مستقیم دارد.
التهاب ناشی از باکتریهای مضر دهان میتواند از محدوده دهان فراتر برود و به مشکلات سلامتی بلندمدت در سایر بخشهای بدن منجر شود.
مسواک زدن منظم با خمیردندان حاوی فلوراید، دو بار در روز، همراه با تمیز کردن فضای بین دندانها، به کاهش قابل توجه تعداد باکتریها در دهان کمک میکند.
این عادت ساده اما موثر، خطر ابتلا به بیماریهای دهانی و همچنین بیماریهای سیستمیک مرتبط با آن را به میزان چشمگیری کاهش میدهد.
خمیردندان دوستدار میکروبیوم
با افزایش دانش بشر درباره میکروبیوم دهان، خمیردندانهای آینده احتمالا رویکردی هوشمندتر و هدفمندتر خواهند داشت.
پیشبینی متخصصان این است که در آینده، بهجای بهکارگیری مواد ضدباکتریایی که بدون تمایز تمام میکروبها را هدف قرار میدهند، فرمولهای جدید خمیردندان با تمرکز بر حفظ تعادل طبیعی میکروبیوم توسعه خواهند یافت؛ محصولاتی که با حمایت از باکتریهای مفید، همزمان با مهار گونههای مضر، به سلامت پایدار دهان کمک میکنند.
در میان ترکیبات امیدبخش، آرژینین نامی آشنا است؛ یک اسید آمینه طبیعی که رشد باکتریهای مفید را تقویت میکند.
همچنین ضدمیکروبهای گیاهی که با هدف قرار دادن هوشمندانه بیوفیلمهای مضر، به باکتریهای سودمند آسیبی نمیرسانند، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفتهاند.
با این وجود، این حوزه تحقیقاتی هنوز در مراحل ابتدایی خود به سر میبرد و به پژوهشهای گستردهتری نیاز است تا اثرات بلندمدت این مواد بر اکوسیستم پیچیده دهان بهطور کامل مشخص شود.
به احتمال فراوان نوآوریهای آینده در تولید خمیردندان به سوی فرمولهای دوستدار میکروبیوم پیش خواهد رفت، محصولاتی که با درک عمیقتر از اکوسیستم دهان طراحی میشوند.
با این حال، در حال حاضر توصیه متخصصان بهداشت دهان و دندان همان اصول پایه و اثباتشده است: روزی دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید؛ پس از مسواک زدن دهان خود را آب بکشید و خمیردندان اضافی را بیرون بریزید؛ هر روز با استفاده از نخ دندان یا سایر ابزارهای مناسب، فضای بین دندانهای خود را تمیز کنید.