فناوری در حال دگرگون کردن نظام مراقبت سلامت ژاپن است. در تصویری که بهزودی به واقعیت تبدیل خواهد شد، یک ربات هوشمند با دقت فراوان، سالمندی را به پهلو میچرخاند، حرکتی که برای تعویض پوشک یا پیشگیری از زخم بستر در سالمندان انجام میشود.
به گزارش رویترز، ربات انساننمای ۱۵۰ کیلوگرمی مجهز به هوش مصنوعی با نام ایرِک (AIREC)، نمونه اولیه ربات انساننمای مجهز به هوش مصنوعی به شمار میرود.
این ربات آیندهای است که دانشمندان ژاپنی برای مقابله با بحران پیری جمعیت و کمبود نیروی کار در حوزه مراقبت سالمندان طراحی کردهاند.
شیگکی سوگانو، استاد دانشگاه واسدا که هدایت پروژه تحقیقاتی ربات ایرِک را بر عهده دارد، در مصاحبه با رویترز گفت: «با توجه به جامعه پیر و کاهش زاد و ولد، ما به پشتیبانی رباتها برای مراقبتهای پزشکی، نگهداری از سالمندان و امور زندگی روزمره خود نیاز خواهیم داشت.»
این پروژه با حمایت مالی دولت ژاپن انجام میشود.
ژاپن، پیشتاز بحران سالمندی در جهان
ژاپن که پیشرفتهترین جامعه سالخورده جهان محسوب میشود، با چالشهایی همچون کاهش نرخ زاد و ولد، افت جمعیت در سن کار و سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی روبهرو است.
نسل جهش جمعیتی ژاپن، جمعیت بزرگی که در پی افزایش زاد و ولد پس از جنگ جهانی دوم بین سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۹ به دنیا آمدند، تا پایان سال ۲۰۲۴ همگی دستکم ۷۵ ساله شدهاند و به گروه سنی «سالمندان مرحله پایانی» پیوستهاند.
این امر فشار مضاعفی بر نظام مراقبت سلامت این کشور وارد میکند.
بر اساس آخرین دادههای وزارت بهداشت ژاپن، تعداد نوزادان متولد شده در سال ۲۰۲۴ برای نهمین سال متوالی کاهش یافته و با افت پنج درصدی، به رکورد کمسابقه ۷۲۰ هزار و ۹۸۸ نفر رسیده است.
چالش فزاینده نظام سلامت ژاپن
در نتیجه این شرایط، بخش پرستاری با بحران جدی در تامین نیروی انسانی مواجه است، بهگونهای که تا دسامبر ۲۰۲۴، به ازای هر ۴.۲۵ موقعیت شغلی در این حوزه تنها یک متقاضی وجود داشته است.
این نسبت بهمراتب بدتر از نرخ کلی ۱.۲۲ متقاضی بهازای هر موقعیت شغلی در سطح کشور است و بهروشنی از کمبود شدید نیروی کار در بخش پرستاری حکایت دارد.
با وجود تلاشهای دولت ژاپن برای رفع این مشکل از طریق جذب نیروی کار خارجی، شمار کارگران خارجی فعال در این بخش در سال ۲۰۲۳ تنها حدود ۵۷ هزار نفر بوده است.
این رقم کمتر از سه درصد از کل نیروی کار این حوزه را تشکیل میدهد و به هیچوجه پاسخگوی نیاز فزاینده به مراقبان سالمندان نیست.
ژاپن و چالش تامین نیروی انسانی برای مراقبت از سالمندان
طبق دادههای وزارت بهداشت، کار و رفاه ژاپن، این کشور با توجه به کاهش جمعیت در سن کار، تا سال ۲۰۴۰ به حدود ۲ میلیون و ۷۲۰ هزار نیروی کار در بخش مراقبت و پرستاری نیاز خواهد داشت.
این رقم ۲۸ درصد بیشتر از تعداد نیروی فعال در این بخش در سال ۲۰۲۳ است.
تاکاشی میاموتو، یکی از مدیران مجموعه مراقبت از سالمندان ژنکوکای، در مصاحبه با رویترز گفت: «ما بهسختی میتوانیم وضعیت موجود را مدیریت کنیم و در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده، وضعیت بسیار بدتر خواهد شد. فناوری بهترین شانس ما برای جلوگیری از این بحران است.»
فناوری به کمک میآید
مجموعه ژنکوکای فعالانه فناوریهای جدید را در خدمات خود به کار گرفته، اما استفاده از رباتها تاکنون محدود بوده است.
در یکی از مراکز این مجموعه در توکیو، رباتی به اندازه یک عروسک با چشمان درشت به یک مراقب کمک میکند تا با خواندن آهنگهای پاپ و هدایت سالمندان در تمرینات کششی ساده، به آنها روحیه دهد.
این در حالی است که مراقبان انسانی مشغول رسیدگی به سایر وظایف ضروری هستند.
یکی از کاربردیترین فناوریهای مراقبت پرستاری در حال حاضر، حسگرهای خواب هستند که زیر تشک سالمندان قرار میگیرند و با پایش وضعیت خواب آنها، نیاز به گشتزنیهای شبانه مراقبان انسانی را کاهش میدهند.
اگرچه رباتهای انساننمای متعددی مانند اپتیموس از شرکت تسلا برای آیندهای نزدیک در حال توسعه هستند، اما سوگانو معتقد است رباتهایی که بتوانند بهطور ایمن با انسانها تعامل فیزیکی داشته باشند، نیازمند سطح بالاتری از دقت و هوشمندی هستند.
به گفته سوگانو که ریاست انجمن رباتیک ژاپن را نیز بر عهده دارد، رباتهای انساننما در سراسر جهان در حال توسعه هستند، اما به ندرت با انسانها تماس مستقیم دارند.
آنها معمولا تنها کارهای خانه یا برخی وظایف در کارخانهها را انجام میدهند. زمانی که پای انسانها به میان میآید، مسائلی مانند ایمنی و نحوه هماهنگی حرکات ربات با ویژگیهای منحصر به فرد هر شخص، اهمیت پیدا میکند.
ربات ایرِک قادر است به فرد برای نشستن یا پوشیدن جوراب کمک کند، تخم مرغ بپزد، لباسها را تا کند و برخی کارهای مفید دیگر را در خانه انجام دهد. با این حال، سوگانو انتظار ندارد که ایرِک تا حدود سال ۲۰۳۰ برای استفاده در مراکز مراقبت پرستاری و پزشکی آماده شود.
قیمت اولیه این ربات بیش از ۱۰ میلیون ین (۶۷ هزار دلار) خواهد بود.
تاکاکی ایتو، یکی از مراقبان در مرکز ژنکوکای، به آینده پرستاری رباتیک خوشبین است.
او معتقد است اگر رباتهای مجهز به هوش مصنوعی بتوانند شرایط زندگی و ویژگیهای شخصی هر سالمند یا بیمار را درک کنند، ممکن است آیندهای برای ارائه مستقیم مراقبت پرستاری توسط آنها وجود داشته باشد.
ایتو افزود: «اما فکر نمیکنم رباتها بتوانند تمام جنبههای مراقبت پرستاری را درک کنند. آیندهای که در آن رباتها و انسانها با همکاری یکدیگر مراقبت پرستاری را بهبود میبخشند، آیندهای است که من به آن امیدوارم.»
این تجربیات احتمال بروز اختلالات روانی و گرایش به مصرف مواد مخدر را افزایش میدهد.
در مغز نوجوانان آسیبدیده چه رخ میدهد؟
به گزارش نوروساینس، جونگمین کیم-اسپون و بروکس کاساس، پژوهشگران حوزه روانشناسی، عملکرد مغز نوجوانان را طی یک دهه بررسی کردند.
بر اساس یافتههای آنها، نوجوانانی که دوران کودکی سختی را پشت سر گذاشتهاند، هنگام انجام فعالیتهای نیازمند تمرکز و خودکنترلی، عملکرد مغزی غیرمعمولی از خود نشان میدهند.
کیم-اسپون در این رابطه گفت: «پژوهش ما نشان میدهد تجربیات نامطلوب اولیه زندگی نهتنها بر سلامت روان تاثیر میگذارد و میتواند باعث افسردگی و اضطراب شود، بلکه مسیر رشد مغز را نیز تغییر میدهد.»
آنچه این مطالعه را منحصر به فرد میکند، بررسی دقیق مکانیسمهای مغزی است که تحت تاثیر این آسیبها قرار میگیرند.
کیم-اسپون افزود: «تا سن ۱۸ سالگی، بیش از نیمی از بزرگسالان در آمریکا حداقل یک نوع تجربه نامطلوب را پشت سر گذاشتهاند. با این حال، درک ما از چگونگی تغییر تدریجی مغز و سیستم عصبی در نتیجه این تجربیات، که موجب افزایش آسیبپذیری در برابر اختلالات سلامت روان و سوءمصرف مواد میشود، همچنان بسیار محدود است.»
بررسی طولانیمدت تاثیر آسیبهای کودکی
تیم تحقیقاتی در سال ۲۰۱۴ با دعوت از نوجوانان مناطق روستایی، حومهنشین و شهری جنوب غربی ویرجینیا، کارولینای شمالی، تنسی و ویرجینیای غربی، این مطالعه را آغاز کرد.
پژوهشگران طی ۱۰ سال با استفاده از اسکن سالانه امآرآی، پرسشنامهها و آزمونهای عصبی-شناختی، عملکرد مغز شرکتکنندگان، نشانگرهای زیستی-عصبی و مراحل مختلف رشد آنها را بررسی کردند.
همچنین محققان بهصورت سالانه روابط خانوادگی، توانایی تصمیمگیری، آغاز و میزان مصرف مواد، ویژگیهای شخصیتی و ارتباطات اجتماعی این نوجوانان را ارزیابی کردند تا تصویری جامع از عوامل تاثیرگذار بر زندگی آنها به دست آورند.
ارتباطات مغزی، عامل کلیدی در پیشبینی مصرف مواد
پژوهشگران گروهی از نوجوانان بدون سابقه مصرف مواد را از ۱۴ تا ۲۱ سالگی بهمدت هفت سال زیر نظر گرفتند.
نتایج نشان داد الگوی ارتباطی میان نواحی مختلف مغز در مقایسه با توانایی کنترل شناختی (مهارت تنظیم رفتار برای رسیدن به اهداف و غلبه بر واکنشهای خودکار) میتواند نقش موثرتری در پیشبینی گرایش به مصرف مواد در آینده ایفا کند.
بهطور مشخص، ارتباط قویتر میان دو ناحیه مهم مغز، بخش پشتی قشر سینگولیت قدامی و قشر جانبی پشتی پیشپیشانی که هر دو برای کنترل شناختی نقشی حیاتی دارند، با تاخیر در شروع مصرف مواد ارتباط مستقیم دارد.
نکته مهم این است که در بررسیهای پژوهشگران، این الگوی ارتباطی حدود یک سال پیش از آغاز مصرف مواد، بهطور قابل توجهی کاهش مییابد.
این تغییر میتواند بهعنوان یک نشانگر زیستی برای شناسایی افراد در معرض خطر به کار گرفته شود.
انعطافپذیری عصبی
یافتههای این گروه تحقیقاتی، شواهد تازهای در تایید انعطافپذیری عصبی مغز (نوروپلاستیسیتی) ارائه میدهد.
بر اساس این پژوهش، افرادی که در کودکی تجربه بدرفتاری داشتهاند، در اوایل دوره نوجوانی با تاخیر در عملکردهای مغزی مرتبط با کنترل شناختی مواجه میشوند؛ با این حال، مغز از ظرفیت قابل توجهی برای «جبران» این تاخیر برخوردار است.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد عملکرد مغزی این نوجوانان اغلب از اواسط تا اواخر نوجوانی به حالت طبیعی «بازمیگردد».
این توانایی از قدرت انعطافپذیری سیستم عصبی حکایت دارد و میتواند زمینهساز فرصتهای ارزشمندی برای طراحی مداخلات موثر در جهت حمایت از این نوجوانان باشد.
کیم-اسپون در این باره گفت: «با گسترش پژوهشها درباره انعطافپذیری عصبی در دوران نوجوانی، میتوانیم پتانسیل مغز را بهعنوان نقطه هدف برای مداخلات پیشگیرانه شناسایی کنیم.»
او افزود: «این مداخلات میتوانند به نوجوانانی که با شرایط سختی در زندگی روبهرو شدهاند، کمک کنند تا علیرغم مشکلات گذشته، عملکرد سالم و انعطافپذیری را در مغز خود بازیابی کنند.»
ادامه تحقیقات
با توجه به نتایج به دست آمده، تیم تحقیقاتی قصد دارد این مطالعه را پنج سال دیگر ادامه دهد.
در این مرحله، با ورود شرکتکنندگان به دهه سوم زندگی، پژوهشگران بر روابط اجتماعی و محیط زندگی آنها تمرکز خواهند کرد تا دریابند چگونه این عوامل به مقابله جوانان با چالشهای اوایل بزرگسالی کمک میکنند.
کیم-اسپون در این زمینه گفت: «کمک به رشد سالمتر جوانان کاری لذتبخش است و مشتاقانه منتظر کشفیات سالهای آینده هستیم.»
با گسترش این تحقیقات، کیم-اسپون و همکارانش میتوانند راهکارهای موثر محافظتی را توسعه دهند تا به افرادی که در معرض خطر بالای اختلالات روانی و اعتیاد قرار دارند، کمک کنند و سلامت آینده آنها را بهبود ببخشند.
کیم-اسپون معتقد است ما در آغاز مسیر درک بهتر عوامل موثر بر سلامت روان و سوءمصرف مواد در جوانان هستیم.
او افزود: «تجربیات نامطلوب، دشوار هستند، اما راههایی برای کمک به رشد سالمتر این جوانان وجود دارد، مانند حمایت والدین، آموزش و تجربیات مثبت با همسالان.»
دیلیمیل با استناد به اطلاعات منتشر شده از سوی داروخانه زنجیرهای بوتس در بریتانیا گزارش داد تعداد مردان ۱۸ تا ۳۵ سالهای که از سرویس آنلاین درمان اختلال نعوظ این داروخانه استفاده کردهاند، در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش از آن، ۵۰ درصد افزایش یافته است.
این گروه سنی اکنون نزدیک به یکچهارم تمام جستوجوهای مربوط به اختلال نعوظ در وبسایت «پزشک آنلاین» این داروخانه را تشکیل میدهند.
عوامل موثر بر افزایش اختلال نعوظ در جوانان
کارشناسان نسبت به افزایش مشکلات نعوظ در مردان جوان هشدار میدهند و عواملی چون استرس روزمره، خستگی و مصرف بیش از حد الکل را از دلایل اصلی آن میدانند.
آمارها نشان میدهد بیش از چهار میلیون مرد در بریتانیا با اختلال نعوظ مواجه هستند، وضعیتی که فرد برای رسیدن به نعوظ یا حفظ آن دچار مشکل میشود.
در گذشته، این مشکل بیشتر مردان مسنتر را تحت تاثیر قرار میداد، بهطوری که نزدیک به نیمی از مردان ۴۰ تا ۷۰ ساله از مشکلات نعوظ خبر داده بودند. با این حال، این روند اکنون دستخوش تغییر شده و شمار قابل توجهی از مردان جوان نیز با این چالش روبهرو هستند.
به گفته شیخا راچنا کومار، پزشک عمومی و متخصص سلامت جنسی در سرویس آنلاین بوتس، اختلال نعوظ، بهویژه در مردان بالای ۴۰ سال، یک مشکل شایع است، اما در حال حاضر این وضعیت بهطور فزایندهای در میان جوانان نیز به چشم میخورد.
او افزود: «صرف نظر از سن، بیشتر مردان در مقطعی از زندگی خود با ناتوانی در دستیابی به نعوظ یا حفظ آن مواجه میشوند که بهطور معمول ناشی از استرس روزمره، خستگی، احساس اضطراب یا مصرف بیش از حد الکل است. این عوامل میتوانند جریان خون را کاهش دهند، سیگنالهای عصبی را دستخوش تغییر کنند و باعث اختلال هورمونی در عملکرد نعوظ شوند.»
هشدار در مورد بیماریهای زمینهای
کومار تاکید کرد تجربه موردی اختلال نعوظ امری طبیعی است و معمولا جای نگرانی ندارد.
با این وجود، او هشدار داد مشکلات مداوم در نعوظ میتواند زنگ خطری برای بیماریهای جدیتری از جمله مشکلات قلبی و عروقی، فشار خون بالا و دیابت باشد.
بیشتر مبتلایان به اختلال نعوظ میتوانند با استفاده از داروهای بدون نسخه یا داروهای تجویزی این مشکل را مدیریت کنند.
علاوه بر دارودرمانی، تغییرات سبک زندگی مانند ورزش منظم، ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و پیروی از الگوی تغذیه سالم میتواند گردش خون را بهبود ببخشد و به تقویت توانایی نعوظ کمک کند.
تاثیرات روانی و اجتماعی اختلال نعوظ
مدیریت استرس روزانه نیز میتواند در کاهش اثرات اختلال نعوظ موثر باشد؛ مشکلی که خود میتواند موجب تشدید اضطراب و نگرانی فرد شود.
کومار در همین زمینه گفت: «مردانی که بهطور منظم در رسیدن به نعوظ مشکل دارند یا نمیتوانند آن را به اندازه کافی برای رابطه جنسی حفظ کنند، اغلب دچار کاهش اعتماد به نفس و اضطراب میشوند. این افراد ممکن است از گفتوگو با شریک زندگی خود طفره بروند یا حتی از برقراری روابط عاطفی کنارهگیری کنند.»
او اضافه کرد: «گفتوگو با شریک زندگی، گامی اساسی در کاهش بار عاطفی اختلال نعوظ است. ارتباط صادقانه به ایجاد اعتماد و همدلی در رابطه کمک میکند و این میتواند به غلبه بر مشکل نعوظ بینجامد، البته به شرطی که بیماری زمینهای دیگری وجود نداشته باشد.»
توصیههای پزشکی
به افرادی که بهطور مداوم در دستیابی به نعوظ یا حفظ آن برای رابطه جنسی با مشکل مواجه هستند، توصیه میشود حتما با پزشک خود مشورت کنند.
مراجعه به پزشک برای شناسایی علت اصلی مشکل و بررسی احتمال وجود بیماریهای زمینهای ضروری است.
با توجه به افزایش قابل توجه آمار مردان جوان مبتلا به اختلال نعوظ، کارشناسان بر اهمیت آگاهیرسانی عمومی و شکستن تابوهای گفتوگو درباره سلامت جنسی تاکید دارند. این امر میتواند به تشخیص بهموقع و درمان موثرتر اختلال نعوظ منجر شود.
پژوهشهای اخیر اهمیت حیاتی میکروبیوم دهان را برجسته کردهاند. یک میکروبیوم متعادل در هضم غذا نقش دارد و از لثهها محافظت میکند.
آیا خمیردندان به این توازن کمک میکند یا آن را مختل میسازد؟ و آیا خمیردندانهای آینده میتوانند به گونهای طراحی شوند که با میکروبیوم دهان همکاری کنند، نه اینکه در مقابل آن قرار بگیرند؟
میکروبیوم دهان
به گزارش وبسایت کانورسیشن، دهان یکی از متراکمترین زیستگاههای میکروبی در بدن است که بیش از ۷۰۰ گونه باکتری در آن زندگی میکنند.
این باکتریها نه تنها سطح دندانها و لثهها را در قالب بیوفیلم — یک اجتماع چسبناک و ساختارمند که میتواند هم مفید باشد و هم مضر — پوشش میدهند، بلکه در بزاق نیز رشد میکنند و به پویایی میکروبیوم دهان یاری میرسانند.
یک میکروبیوم سالم شامل باکتریهایی است که به تنظیم سطح PH (معیاری برای سنجش میزان اسیدی یا قلیایی بودن یک ماده)، تجزیه غذا و حتی تولید ترکیبات ضدمیکروبی طبیعی کمک میکنند.
هنگامی که این تعادل به دلیل رژیم غذایی، بهداشت ضعیف دهان یا برخی شرایط پزشکی، مختل میشود، میزان باکتریهای مضر افزایش پیدا میکند.
این عدم تعادل که با عنوان «دیسبیوز» شناخته میشود، با پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه ارتباط دارد.
خمیردندان چگونه عمل میکند؟
کارکرد اصلی خمیردندان نابودی مستقیم باکتریها نیست، بلکه برهم زدن بیوفیلم (لایه چسبناک باکتریایی) است که محیط مناسبی برای رشد باکتریهای مضر فراهم میکند.
هنگام مسواک زدن، این بیوفیلم بهصورت مکانیکی از سطح دندانها و لثهها پاک میشود و مواد ساینده موجود در خمیردندان به شکستن و از بین بردن بیشتر این لایه کمک میکنند.
بیشتر خمیردندانها حاوی فلوراید هستند که نقش مهمی در تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی دارد.
نکته جالب این است که فلوراید بهطور مستقیم باکتریها را از بین نمیبرد، بلکه شرایط را برای باکتریهای تولیدکننده اسید مانند استرپتوکوکوس موتانس (که نقش اصلی در ایجاد پوسیدگی دندان دارد)، دشوارتر میکند و توانایی آسیبرسانی آنها را کاهش میدهد.
شماری از خمیردندانها حاوی عوامل ضدباکتریایی هستند، از جمله تریکلوزان که بهدلیل نگرانیهای ایمنی در برخی کشورها ممنوع شده است، یا ترکیبات جدیدتری مانند فلوراید قلع و ترکیبات روی.
این مواد بهطور خاص باکتریهای مضر را هدف قرار میدهند؛ با این حال همچنان بحث و تردیدهایی درباره تاثیر احتمالی آنها بر میکروبهای مفید دهان وجود دارد.
تاثیر خمیردندان بر میکروبیوم دهان
با وجود مصرف روزانه خمیردندان، تحقیقات درباره تاثیر آن بر میکروبیوم دهان همچنان در حال تکمیل است.
برخی پژوهشها حاکی از آن است که عوامل ضدباکتریایی موجود در خمیردندانها میتوانند همزمان باعث کاهش باکتریهای مفید و مضر شوند و احتمالا میکروبیوم دهان را بهگونهای تحت تاثیر قرار دهند که ابعاد و پیامدهای آن هنوز بهطور کامل شناخته نشده است.
در سوی مقابل، برخی مطالعات نشان میدهند میکروبیوم دهان پس از مسواک زدن نسبتا سریع بازسازی میشود، بنابراین هرگونه اختلال در آن موقتی خواهد بود.
دانشمندان اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا خمیردندانهای آینده میتوانند با رویکردی هدفمند، باکتریهای مضر را کاهش دهند و در عین حال گونههای مفید را حفظ کنند.
برخی پژوهشهای جدید بر نقش پروبیوتیکها و پربیوتیکها تمرکز کردهاند؛ موادی که بهجای بر هم زدن تعادل اکوسیستم دهان، بهطور فعال از شکلگیری و حفظ میکروبیومی سالمتر در دهان پشتیبانی کنند.
ارتباط میکروبیوم دهان با سلامت عمومی
حفظ تعادل میکروبیوم دهان تنها به پیشگیری از پوسیدگی دندان محدود نمیشود.
بر اساس شواهد علمی، بیماریهای لثه با مشکلات جدی سلامتی همچون بیماریهای قلبی، دیابت و عوارض بارداری ارتباط مستقیم دارد.
التهاب ناشی از باکتریهای مضر دهان میتواند از محدوده دهان فراتر برود و به مشکلات سلامتی بلندمدت در سایر بخشهای بدن منجر شود.
مسواک زدن منظم با خمیردندان حاوی فلوراید، دو بار در روز، همراه با تمیز کردن فضای بین دندانها، به کاهش قابل توجه تعداد باکتریها در دهان کمک میکند.
این عادت ساده اما موثر، خطر ابتلا به بیماریهای دهانی و همچنین بیماریهای سیستمیک مرتبط با آن را به میزان چشمگیری کاهش میدهد.
خمیردندان دوستدار میکروبیوم
با افزایش دانش بشر درباره میکروبیوم دهان، خمیردندانهای آینده احتمالا رویکردی هوشمندتر و هدفمندتر خواهند داشت.
پیشبینی متخصصان این است که در آینده، بهجای بهکارگیری مواد ضدباکتریایی که بدون تمایز تمام میکروبها را هدف قرار میدهند، فرمولهای جدید خمیردندان با تمرکز بر حفظ تعادل طبیعی میکروبیوم توسعه خواهند یافت؛ محصولاتی که با حمایت از باکتریهای مفید، همزمان با مهار گونههای مضر، به سلامت پایدار دهان کمک میکنند.
در میان ترکیبات امیدبخش، آرژینین نامی آشنا است؛ یک اسید آمینه طبیعی که رشد باکتریهای مفید را تقویت میکند.
همچنین ضدمیکروبهای گیاهی که با هدف قرار دادن هوشمندانه بیوفیلمهای مضر، به باکتریهای سودمند آسیبی نمیرسانند، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفتهاند.
با این وجود، این حوزه تحقیقاتی هنوز در مراحل ابتدایی خود به سر میبرد و به پژوهشهای گستردهتری نیاز است تا اثرات بلندمدت این مواد بر اکوسیستم پیچیده دهان بهطور کامل مشخص شود.
به احتمال فراوان نوآوریهای آینده در تولید خمیردندان به سوی فرمولهای دوستدار میکروبیوم پیش خواهد رفت، محصولاتی که با درک عمیقتر از اکوسیستم دهان طراحی میشوند.
با این حال، در حال حاضر توصیه متخصصان بهداشت دهان و دندان همان اصول پایه و اثباتشده است: روزی دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید؛ پس از مسواک زدن دهان خود را آب بکشید و خمیردندان اضافی را بیرون بریزید؛ هر روز با استفاده از نخ دندان یا سایر ابزارهای مناسب، فضای بین دندانهای خود را تمیز کنید.
بر اساس گزارش دیلی میل، این پژوهش به بررسی دقیق تاثیرات این محصول پرداخته و نشان میدهد استفاده منظم از سیگارهای الکترونیکی میتواند کاربران را در معرض خطر ابتلا به سه بیماری زوال عقل، بیماریهای قلبی و نارسایی اندامهای حیاتی قرار دهد.
بر اساس برآوردهای دیلی میل، استفاده از سیگارهای الکترونیکی در بریتانیا بهطور بیسابقهای افزایش یافته و حدود یکدهم بزرگسالان از این محصول استفاده میکنند.
سیگارهای الکترونیکی به عنوان گزینهای کمخطرتر برای ترک سیگار شناخته میشوند اما نظرسنجیها نشان میدهند حدود هشت درصد از کسانی که اکنون از این محصول استفاده میکنند، پیش از آن هرگز سیگار نکشیده بودند.
خطرات پنهان در بخار نیکوتین
دکتر ماکسیم بویدین، متخصص توانبخشی قلبی و سرپرست این مطالعه، توضیح داد که سیگار الکترونیکی به دلیل مکانیسم عملکردش که شامل استنشاق نیکوتین از طریق بخار تولید شده به وسیله گرم کردن مایعی حاوی پروپیلن گلیکول، گلیسیرین، طعمدهندهها و سایر مواد شیمیایی است، خطراتی به همراه دارد.
دکتر بویدین تاکید کرد که وقتی این ترکیب از فلزات و مواد شیمیایی وارد بدن میشود، نمیتوان انتظار داشت هیچ تاثیری بر سلامتی نداشته باشد.
او در توضیحات خود به نکته مهمی اشاره کرد: «برخلاف سیگارهای معمولی که افراد مجبورند برای ادامه مصرف، سیگار جدیدی روشن کنند، در سیگارهای الکترونیکی این محدودیت وجود ندارد و کاربران میتوانند به طور مداوم و در مکانهایی که سیگار کشیدن معمولی ممنوع است، به استفاده ادامه دهند.»
محققان اشاره میکنند که محتوای بالای نیکوتین در این محصولات، باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون میشود، رگهای خونی را منقبض میکند و به دیوارههای شریانها آسیب میرساند.
نتایج مطالعه
پژوهشگران در این مطالعه، داوطلبانی با میانگین سنی ۲۷ سال را که همگی از سطح آمادگی جسمانی مشابهی برخوردار بودند، بررسی کردند.
برای دقت بیشتر در نتایج، از شرکتکنندگان خواسته شد ۱۲ ساعت پیش از هر آزمایش، تنها آب مصرف کنند و از مصرف سیگار، سیگار الکترونیکی و انجام فعالیت ورزشی خودداری کنند.
محققان برای بررسی سلامت رگهای خونی، از روشی خاص به نام «آزمایش جریان خون» استفاده کردند.
در این روش، ابتدا یک فشارسنج روی بازوی فرد بسته میشود، سپس با تغییر فشار دستبند، میزان انعطافپذیری و توانایی رگ برای گشاد شدن در پاسخ به تغییرات جریان خون سنجیده میشود.
این آزمایش که به اختصار FMD نامیده میشود، یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص سلامت عروق خونی است.
در یک رگ سالم، دیواره رگ باید بتواند با تغییر جریان خون منبسط و منقبض شود اما نتایج آزمایش نشان داد که رگهای این افراد این توانایی طبیعی خود را از دست دادهاند.
به گفته متخصصان، این آسیبهای عروقی میتواند در آینده منجر به مشکلات جدی قلبی-عروقی شود.
واکنشها و اقدامات پیشگیرانه
اگرچه سازمان بهداشت ملی بریتانیا (NHS) همچنان سیگارهای الکترونیکی را ایمنتر از سیگارهای معمولی میداند، متخصصان سلامت سالهاست نسبت به خطرات این محصولات و ناآگاهی از اثرات بلندمدت آنها هشدار میدهند.
پزشکان نگرانند که در دهههای آینده با موجی از بیماریهای ریوی، مشکلات دندانی و حتی سرطان در افرادی که از سنین پایین به استفاده از این محصولات روی آوردهاند، مواجه شوند.
سازمان بهداشت جهانی در ماه ژوییه سال گذشته میلادی، دستورالعملی منتشر و وضعیت سیگارهای الکترونیکی را «پیچیده» توصیف کرد.
این سازمان اعلام کرد به دلیل کمبود اطلاعات کافی درباره مضرات و فواید این محصولات، نمیتواند آنها را به عنوان روشی برای ترک سیگار توصیه کند.
در واکنش به نگرانیهای فزاینده، دولت بریتانیا تصمیم گرفته از ماه ژوئن سال جاری میلادی (بین خرداد و تیر سال ۱۴۰۴)، سیگارهای الکترونیکی یکبار مصرف را ممنوع کند.
صنعت ویپینگ دیدگاه متفاوتی در این زمینه دارد.
دکتر مارینا مورفی، سخنگوی علمی انجمن صنعت ویپینگ بریتانیا، در واکنش به این مطالعه گفت: «میلیونها نفر سالهاست که از محصولات ویپینگ به طور ایمن استفاده میکنند.»
او تاکید کرد تمام دادههای موجود نشان میدهند خطرات سلامتی مرتبط با ویپینگ احتمالا از پنج درصد خطرات سیگارهای معمولی فراتر نمیرود.
در مقابل، دکتر بویدین، سرپرست این مطالعه، نظر متفاوتی دارد.
او گفته است: «تنها مزیت سیگارهای الکترونیکی کمک به افراد برای ترک سیگار است اما اگر افراد به استفاده مداوم از آنها ادامه دهند، نتیجه، مشابه استعمال سیگارهای معمولی خواهد بود.»
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، برخلاف آنچه در شبکههای اجتماعی ادعا میشود، پژوهشهای علمی نشان نمیدهند که زنان از نظر بیولوژیکی به خواب بیشتری نیاز دارند.
دکتر سوزان برتیش، متخصص اختلالات خواب در بیمارستان بریگام اند ویمنز بوستون، تاکید میکند که هیچ شواهد علمیای برای تایید این ادعا وجود ندارد.
او میگوید اگرچه زنان زمان بیشتری را در رختخواب میگذرانند اما این به معنای نیاز ذاتی آنها به خواب بیشتر نیست.
در یک مطالعه گسترده در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران دادههای نظرسنجی از بیش از ۵۶ هزار بزرگسال آمریکایی را تحلیل کردند. در این نظرسنجی، از شرکتکنندگان خواسته شد تا گزارش کنند در ۲۴ ساعت گذشته وقت خود را چگونه گذراندهاند.
نتایج نشان داد زنان به طور میانگین ۱۱ دقیقه بیشتر از مردان برای خواب زمان صرف میکنند اما نکته کلیدی اینجاست که این زمان اضافه، لزوما به معنای خواب واقعی نیست.
زمان گزارش شده شامل دقایقی میشود که افراد در تلاش برای به خواب رفتن بودهاند. این تمایز مهم است زیرا طبق تحقیقات، زنان به طور قابل توجهی بیشتر از مردان از بیخوابی رنج میبرند.
این پژوهش یافته مهم دیگری را نیز آشکار کرد: احتمال اینکه زنان به دلیل مسئولیتهای مراقبتی بهویژه در ارتباط با کودکان، با وقفه در خواب مواجه شوند، تقریبا پنج برابر بیشتر از مردان است.
آکادمی پزشکی خواب آمریکا (National Sleep Foundation) در سال ۲۰۲۳ یک نظرسنجی آنلاین روی بیش از دو هزار بزرگسال انجام داد که نتایج تکاندهندهای داشت.
بر اساس این مطالعه، احتمال اینکه زنان با احساس خستگی از خواب بیدار شوند، تقریبا دو برابر مردان است.
این یافتهها نشان میدهند مشکل اصلی نه در مدت زمان خواب، بلکه در کیفیت آن نهفته است.
بر اساس این مطالعات، زمان بیشتری که زنان در رختخواب میگذرانند، ممکن است به دلیل اختلالهای مکرر در خوابشان و نیاز به زمان بیشتر برای جبران این وقفهها باشد.
عوامل متعددی در کیفیت پایینتر خواب زنان نقش دارند
دکتر شلبی هریس، روانشناس بالینی متخصص اختلالات خواب در نیویورک، توضیح میدهد که هورمون پروژسترون با خواب بهتر ارتباط مستقیم دارد و کاهش این هورمون پیش از دوره قاعدگی، میتواند کیفیت خواب را کاهش دهد.
این مشکل در دوران پیش از یائسگی و پس از آن نیز به دلیل تغییرات هورمونی تشدید میشود.
دکتر ربکا رابینز، متخصص خواب و استادیار پزشکی در دانشکده پزشکی هاروارد، به عامل مهم دیگری اشاره میکند.
او میگوید که مسئولیتهای بیشتر زنان در مراقبت از خانواده و انجام کارهای خانه میتواند به نگرانی و استرس بیشتر منجر شود.
به گفته او، یادآوری وظایفی مانند بردن لباسها به خشکشویی، رسیدگی به اقوام، بردن فرزندان به مدرسه و تنظیم وقتهای پزشکی، همگی میتوانند به بروز نگرانی منجر شوند و نگرانی و استرس از مهمترین عوامل اختلال خواب هستند.
دکتر راشل سالاس، متخصص مغز و اعصاب و متخصص پزشکی خواب در مرکز پزشکی جانز هاپکینز، به نکته مهم دیگری اشاره میکند.
به گفته او، اختلالات خواب مانند بیخوابی، آپنه خواب و سندرم پای بیقرار با افزایش سن در زنان شایعتر میشود. نکته نگرانکننده این است که تشخیص آپنه خواب در زنان اغلب با تاخیر انجام میشود، زیرا علائم معمول مانند خروپف یا از خواب پریدن همراه با تنگی نفس در آنها کمتر دیده میشود.
بنیاد ملی خواب آمریکا توصیه میکند که بزرگسالان به طور کلی به هفت تا ۹ ساعت خواب در شب نیاز دارند اما این میزان میتواند از فردی به فرد دیگر متغیر باشد.
متخصصان میگویند استفاده از ساعتهای هوشمند برای پیگیری خواب میتواند مفید باشد اما بهترین راه برای تشخیص کافی بودن خواب، توجه به احساس خستگی در طول روز است.
اگر فردی با وجود خواب کافی همچنان احساس خستگی میکند، این میتواند نشانهای از وجود یک اختلال خواب باشد و باید حتما به پزشک مراجعه کند.