محمدرضا رئوف شیبانی، نماینده ویژه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در منطقه غرب آسیا، گفت که تهران به شکل غیرمستقیم با مسئولان کنونی سوریه در ارتباط بوده و پیامهایی نیز از آنها دریافت کرده است اما «تصمیم خاص» خود درباره دمشق را در «زمان مناسب» خواهد گرفت.
رئوف شیبانی در مصاحبهای که شنبه ۲۷ بهمن منتشر شد، سخنان اسعد حسن الشیبانی، وزیر خارجه دولت انتقالی سوریه، مبنی بر «تبادل پیامهای مثبت بین تهران و دمشق» را تایید کرد.
او گفت نگاه جمهوری اسلامی نسبت به تحولات سوریه و از سرگیری روابط با این کشور، «رو به جلو» است.
الشیبانی، ۲۴ بهمن در «اجلاس جهانی دولتها» در دبی گفت دمشق از تهران و مسکو «پیامهای روشن و مثبتی» دریافت کرده اما این پیامها باید به «یک سیاست روشن و مشخص» تبدیل شوند تا بتوانند به مردم سوریه «احساس اطمینان» دهند.
نماینده ویژه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در منطقه غرب آسیا در این زمینه گفت: «ما با تأمل و تأنی تحولات سوریه را رصد میکنیم و در زمان مناسب تصمیم خاص خودمان را خواهیم گرفت.»
جمهوری اسلامی و روسیه، دو متحد اصلی رژیم بشار اسد بودند و نقشی محوری در بقای حکومت او پس از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ ایفا کردند.
احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقالی، ۱۶ بهمن با انتقاد از سیاستهای جمهوری اسلامی گفت: «حضور شبهنظامیان ایرانی در سوریه در دوران حکومت پیشین، خطری استراتژیک بود که کل منطقه را تهدید میکرد.»
رئوف شیبانی گفت مواضع جمهوری اسلامی درباره تحولات دمشق «روشن» است.
به گفته او، تهران خواهان مشارکت «همه جریانهای سیاسی سوریه» در تعیین سرنوشت این کشور و مخالف هر گونه دخالت خارجی در امور داخلی آن است.
الشیبانی نیز در سخنرانی خود گفته بود جمهوری اسلامی و روسیه پیامهای روشنی در مورد احترام به دولت جدید و حاکمیت مردم سوریه دادهاند اما «زخمهایی در میان مردم سوریه باقی مانده» و سوریها از دست این دو کشور رنج کشیدهاند.
پیشتر دو نماینده سابق مجلس شورای اسلامی بهطور جداگانه تایید کردند حکومت ایران دستکم ۳۰ میلیارد دلار برای حفظ اسد در قدرت هزینه کرد.
در نهایت، مخالفان مسلح سوری در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تاکنون چند بار وعده بازپسگیری سوریه از حاکمان جدید این کشور را داده است.
گروسی جمعه در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به خبرنگاران گفت اعضای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از این آژانس خواستهاند گزارش جامعی درباره برنامه هستهای ایران آماده کند تا پس از نشست شورای حکام در ماه مارس منتشر خواهد شد.
گروسی ادامه داد جمهوری اسلامی احتمالا تا زمان گزارش بعدی آژانس در هفتههای آینده، حدود ۲۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با غلظت تا ۶۰ درصد خواهد داشت.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «فکر میکنم زمان در این مورد برای ما رو به پایان است، اما این بدان معنا نیست که نمیتوانیم کاری را سریع انجام دهیم.»
گروسی هشدار داد که روند پرشتاب جمهوری اسلامی برای غنیسازی اورانیوم با غلظت تا ۶۰ درصد «نشانهای است که باید بسیار جدی گرفته شود.»
ماه گذشته، گروسی گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی شواهدی مبنی بر ساخت سلاح هستهای تهران ندارد، اما جمهوری اسلامی به طور کامل با آژانس همکاری نمیکند.
او جمعه افزود: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی حضور فعال دارد و همه اطلاعات و عناصر را در اختیار دارد، اما وقتی نوبت به سیاست میرسد، کشورها تصمیمگیرنده هستند.»
گروسی گفت که هنوز نتوانسته با دولت جدید آمریکا در مورد پرونده هستهای جمهوری اسلامی رایزنیهای سیاسی داشته باشد و منتظر است تا دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، نماینده ویژه خود را برای پرونده جمهوری اسلامی معرفی کند.
در میانه نگرانیهای جهانی درباره برنامه هستهای تهران، ترامپ علاقه خود را برای دستیابی به یک توافق در این زمینه ابراز کرده است.
ترامپ معتقد است جمهوری اسلامی نیز مایل است با ایالات متحده توافق کند.او جایگزین چنین توافقی را حملات هوایی علیه سایتهای هستهای ایران دانست.
مقامات اسرائیلی بارها احتمال اقدام نظامی علیه برنامه هستهای ایران را مطرح کردهاند، اما ترامپ تاکید کرده که امیدوار است توافق بر سر برنامه هستهای ایران باعث شود که ایالات متحده مجبور به حمایت از حمله اسرائیل به ایران نباشد.
جلوگیری از هستهای شدن جمهوری اسلامی، اولویت اسرائیل
گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، جمعه در کنفرانس امنیتی مونیخ تاکید کرد که جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به تسلیحات هسته ای بالاترین اولویت اسرائیل است.
او هشدار داد که جمهوری اسلامی اگر به سلاح هستهای مجهز شود، نه تنها برای اسرائیل بلکه برای اروپا و خاورمیانه نیز به تهدیدی جدی بدل خواهد بود.
سعار در حالی که راهحل دیپلماتیک را ممکن میدانست، نسبت به احیای برنامه جامع اقدام مشترک امضا شده در سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام، بدون تجدید نظرهای اساسی هشدار داد.
او با بیان اینکه دستیابی به این هدف از طریق ابزارهای سیاسی مفید خواهد بود، تاکید کرد که هرگونه توافق جدید باید تفاوت اساسی با برجام داشته باشد.
جمهوری اسلامی تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده، اما در ماههای اخیر برخی مقامات جمهوری اسلامی خواستار تغییر دکترین هستهای تهران شدهاند.
بو عاصی، خواستار ارائه گزارش دقیق از سوی نهادهای امنیتی لبنان و کنترل مرزهای این کشور «بدون بهانهجویی درباره کمبود امکانات» شد.
همزمان، روزنامه الشرقالاوسط به نقل از یک منبع امنیتی نوشت هزاران نفر پس از سقوط حکومت اسد، مخفیانه وارد لبنان شدهاند و هنوز مشخص نیست که در میان آنان نیروهای سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی سوریه نیز وجود دارند یا نه.
یک مقام قضایی لبنان که نامش ذکر نشده، به الشرقالاوسط گفت برخی از مقامات دولت اسد از لبنان عبور کرده و به خارج از این کشور رفتهاند.
او درباره عدم تعقیب این مقامات گفت: «آنان در خاک لبنان جرمی انجام ندادهاند و به همین دلیل تحت تعقیب قرار نگرفتهاند.»
رفعت اسد، عموی رییسجمهوری سابق سوریه و بثینه شعبان، مشاور اسد، از جمله مقامات دولت سوریه هستند که از لبنان به کشورهای دیگر رفتهاند.
وحید جلالزاده، معاون وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بهمن ماه به بیروت سفر کرد.
او در این سفر خواستار حمایت لبنان از پناهندگان سوری وارد شده به لبنان پس از سقوط اسد شد و گفت که برخی از این آوارگان، ایرانیالاصل هستند.
الشرقالاوسط به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داده بود که جلالزاده «برای تسهیل انتقال دهها ایرانی از دمشق به بیروت و تضمین پرواز آنها به تهران از طریق فرودگاه بینالمللی رفیق حریری به لبنان سفر کرده» است.
این منبع گفته بود بیشتر این افراد در بیروت و حومه آن، بهویژه منطقه سیده زینب سکونت دارند.
بر اساس این گزارش، سپاه پاسداران این افراد را در زمان حکومت اسد از ایران به دمشق منتقل کرده و به آنها تابعیت سوریه اعطا شده است.
الشرقالاوسط نوشت که یکی دیگر از اهداف سفر جلالزاده به بیروت، رسیدگی به وضعیت سوریهایی است که به لبنان گریختهاند.
جمهوری اسلامی نگران است این افراد بازداشت و به دولت جدید سوریه تحویل داده شوند.
