الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان در پاسخ به پرسشی درباره سخنان اهانتآمیز در اردبیل بدون نام بردن از خامنهای با اشاره به آنچه «نگرش نفرتآمیز ملای استانی» خواند، گفت: «به هر حال، او خودش بهتنهایی نیامده و آنجا بنشیند. ما خوب میدانیم چه کسی او را منصوب کرده است.»
علیاف ادامه داد: «واکنش او چیست؟ آیا از این موضوع حمایت میکند یا خیر؟ و چه کسی از آذربایجان عذرخواهی خواهد کرد؟ آیا عذرخواهی خواهند کرد یا خیر؟»
وی افزود: «البته این موضوع غیرقابل قبول است. بنابراین، ما بر این باوریم که ملای استانی باید مجازات شود. حداقل باید از سمت خود برکنار شده و از آذربایجان عذرخواهی کند.»
به گفته رییسجمهور آذربایجان، پس از پایان جنگ دوم قرهباغ، این کشور متوجه شده است که کامیونهای سوختی از ایران بهطور منظم از ارمنستان به قرهباغ سفر میکنند و «این ماجرا با اتفاقات هم خندهدار و هم غمانگیز ادامه یافت. پلاکهای جعلی ارمنی روی کامیونهای سوخت ایرانی چسبانده شده بود، طوری که گویی ارمنی هستند. اما روی آنها نوشتههایی به زبان فارسی نیز وجود داشت. این موضوع ما را بسیار شگفتزده کرد.»
«به عبارت دیگر، این تقلب آنقدر بیدقت و ناشیانه بود که واقعا آدم را برای بیان آن درمانده میکند.»
ترامپ سهشنبه ۱۸ دی، در یک کنفرانس مطبوعاتی در پاسخ به این سوال که آیا استفاده از زور نظامی یا اقتصادی در پاناما و گرینلند را رد میکند، گفت: «نه، من نمیتوانم در مورد هیچ یک از این دو به شما اطمینان دهم. اما میتوانم این را بگویم، ما برای امنیت اقتصادی به آنها نیاز داریم.»
ترامپ همچنین متعهد شد که نام خلیج مکزیک را به خلیج آمریکا تغییر دهد و قول خود مبنی بر اعمال تعرفه های سنگین بر مکزیک و کانادا را تکرار کرد.
او در مورد این خلیج گفت: «این خلیج سرزمینهای زیادی را در بر میگیرد. خلیج آمریکا. چه اسم قشنگی.»
این کنفرانس مطبوعاتی که دومین کنفرانس ترامپ از زمان پیروزی او در انتخابات پنجم نوامبر است، یک روز پس از تایید رسمی پیروزیاش در کنگره برگزار شد.
کمی قبل از این اظهارات، ترامپ پیش از آغاز سفر پسر ارشدش به گرینلند، در شبکههای اجتماعی نوشت: «گرینلند یک مکان باورنکردنی است و مردم آن، اگر و زمانی که بخشی از کشور ما شوند، بسیار سود خواهند برد. عظمت را به گرینلند بازگردانید».
اما پس از ورود دونالد ترامپ جونیور به فرودگاه نوک در سهشنبه، مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، گفت: «گرینلند متعلق به گرینلندیها است».
فرزند ارشد ترامپ هنگامی که از هواپیما پیاده شد، به رسانههای گرینلند گفت که او بهعنوان یک «گردشگر» این سفر را انجام میدهد و هیچ ملاقات رسمی را برنامهریزی نکرده است.
با این حال، پدرش اندکی پس از آن، گمانهزنیها درباره این سفر را دوباره برانگیخت و اعلام کرد که این جزیره «نیاز به امنیت، قدرت و آرامش دارد. این معاملهای است که باید انجام شود.»
ترامپ جونیور همچنین در رستورانی در نووک حضور یافت و در حالی که حامیانش او را محاصره کرده بودند صحبتهای ترامپ را میشنیدند که از طریق تلفن درباره توافق احتمالی در مورد گرینلند سخن میگفت.
اوایل دیماه، نخستوزیر گرینلند در پاسخ به اظهارات ترامپ، در مورد «مالکیت و کنترل» جزیره وسیع قطب شمال که بیش از ۶۰۰ سال بخشی از دانمارک بوده، گفت که این سرزمین «فروشی نیست».
موت اگده، (Mute Egede)، نخستوزیر گرینلند سوم دی، در بیانیهای نوشت: «گرینلند مال ماست. ما برای فروش نیستیم و هرگز برای فروش نخواهیم بود. ما نباید مبارزه طولانی خود برای آزادی را از دست بدهیم.»
ترامپ قبل از آن اعلام کرده بود که کن هاوری، سفیر سابق آمریکا در سوئد، را بهعنوان سفیر دولت خود در کپنهاگ انتخاب کرده است.
او درباره وضعیت گرینلند، بخش نیمه خودمختار دانمارک و میزبان پایگاه بزرگ نیروی هوایی ایالات متحده، اظهارنظر کرد و در شبکههای اجتماعی نوشت: «برای اهداف امنیت ملی و آزادی در سراسر جهان، ایالات متحده آمریکا احساس میکند که مالکیت و کنترل گرینلند یک ضرورت مطلق است.»
ترامپ جزییات بیشتری در مورد این موضوع ارائه نکرد، اما راسموس جارلوف، عضو پارلمان دانمارک از حزب مخالف محافظهکار، در شبکه اجتماعی ایکس گفت که دولت دانمارک باید به صراحت بیان کند که کنترل گرینلند قابل بحث یا مذاکره نیست.
جارلوف که ریاست کمیته دفاعی پارلمان نیز را بر عهده دارد، گفت: «اگر هدف فعالیتهای ایالات متحده کنترل قلمرو دانمارک است، باید آن را ممنوع و با آن مقابله کرد. آنان اصلا نمیتوانند آنجا باشند.»
گرینلند که پایتختش به نیویورک نزدیکتر است تا کپنهاگ، دارای ثروت معدنی، نفت و گاز طبیعی است، اما توسعه آن روندی کند داشته و اقتصاد آن به ماهیگیری و یارانههای سالانه دانمارک متکی است.
گرینلند با داشتن پایگاه هوایی پیتوفیک، از نظر استراتژیک برای ارتش ایالات متحده و سیستم هشدار زودهنگام موشکهای بالستیک آمریکا مهم است و کوتاهترین مسیر از اروپا به آمریکای شمالی از این جزیره میگذرد.
ترامپ در دوره قبلی ریاست جمهوری خود، علاقهاش را برای خرید گرینلند ابراز کرد، اما این پیشنهاد بلافاصله از سوی دانمارک و همچنین مقامات جزیره قبل از هر گونه گفتوگوی رسمی رد شد.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک در آن زمان پیشنهاد ترامپ را «پوچ» توصیف کرد. ترامپ رد پیشنهادش را «زننده» خواند و سفر خود به کپنهاگ را لغو کرد.
گرینلند از سال ۲۰۰۹ حق اعلام استقلال از دانمارک را دارد، اما این جزیره با ۵۶ هزار نفر جمعیت تاکنون از انجام این کار خودداری کرده است.
پیشتر دونالد ترامپ در مطلبی در تروث سوشال با انتقاد از رویه پاناما در اعمال تعرفههای سنگین بر کشتیهای نظامی و تجاری آمریکا، هشدار داد واشینگتن تقاضا خواهد کرد که کانال پاناما را پس بگیرد.
ترامپ اول دی ماه، با اشاره به اهمیت حیاتی کانال پاناما برای اقتصاد و امنیت ملی آمریکا و اینکه ایالاتمتحده برای ساخت این کانال «هزینههای مالی و جانی سنگینی» پرداخت کرده است، اقدام پاناما در اعمال تعرفههای سنگین بر کشتیهای تجاری و نظامی آمریکا را «غیرمنصفانه و غیرعاقلانه» خواند.
ترامپ تهدید کرد اگر این رویه پاناما ادامه یابد، آمریکا تقاضا خواهد کرد که کانال پاناما را به طور کامل پس بگیرد.