همزمان با اعتراض مقامات جمهوری اسلامی به حملات اسرائیل به سوریه و نقش این کشور در سقوط بشار اسد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد این کشور به در هم شکستن «شاخههای تروریستی محور شرارت به رهبری ایران» ادامه خواهد داد.
نتانیاهو در سخنرانی خود در نشست پارلمان به افتخار سانتیاگو پنیا، رییسجمهوری پاراگوئه که به اسرائیل سفر کرده است، گفت: «ما از خود دفاع خواهیم کرد، آینده خود را تضمین خواهیم کرد و برای برقراری روابط مسالمتآمیز با هر کسی که میخواهد در صلح با ما زندگی کند، تلاش خواهیم کرد.»
پس از جنگ در غزه، مقامات اسرائیل بارها از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی موسوم به «محور مقاومت» با عنوان «محور شر» نام برده و بر نابود کردن آن تاکید کردهاند.
نتانیاهو در سخنان خود اسد را «عنصر اصلی محور شر ایران» معرفی کرده و سقوط حکومت او را «روزی تاریخی برای خاورمیانه» خوانده است.
او سقوط اسد را نتیجه مستقیم ضربات اسرائیل به جمهوری اسلامی و حزبالله دانسته است.
با فروپاشی رژیم اسد، حکومت ایران بار دیگر شاهد ضربهای به نفوذ منطقهای خود بود زیرا حکومت پیشین سوریه نقشی محوری در ارتباط تهران و حزبالله ایفا میکرد و در انتقال تسلیحات و مهمات برای این گروه دست داشت.
در ایران، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۱ آذر ماه وعده بازپسگیری سوریه را داد و با اشاره تلویحی به نقش ترکیه، سقوط اسد را «محصول یک نقشه مشترک» آمریکایی و اسرائیلی خواند.
خامنهای همچنین گفت که اسرائیل و آمریکا مسیرهای زمینی و هوایی انتقال نیروهای جمهوری اسلامی به سوریه و کمک به اسد را مسدود کرده بودند.
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در واکنش به سخنان خامنهای گفت: «او بهتر است خودش را سرزنش کند که صدها میلیارد دلار از پول مردم ایران را در سوریه، لبنان و غزه سرمایهگذاری کرد تا بازوهای اختاپوسی را هدایت کند که برای شکست اسرائیل ایجاد کرده است.»
کاتس تاکید کرد که اسرائیل به «جلوگیری از تلاشهای ایران برای قاچاق سلاح و تامین مالی تروریسم در مناطق مرزی با اردن» ادامه خواهد داد.
اعتراض جمهوری اسلامی به حملات اسرائیل به سوریه
مقامهای جمهوری اسلامی همچنین به حملات اسرائیل به سوریه اعتراض کردند.
امیرسعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل، در مجمع عمومی این سازمان ضمن محکوم کردن حمله اسرائیل به سوریه گفت: «اسرائیل بهطور مکرر حقوق بینالملل، از جمله قوانین حقوق بشر و بشردوستانه را نقض کرده است.»
او از سازمان ملل خواست اسرائیل را پاسخگو کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز خواستار «بسیج فوری و موثر کشورهای منطقه و اتحاد آنان» برای توقف حملات اسرائیل به سوریه شد.
در آخرین خبرها از حملات اسرائیل به سوریه، دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد اسرائیل مواضع نظامی در لاذقیه و طرطوس را هدف حملات هوایی قرار داده است.
چهارشنه ۲۱ آذر، لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا در تماس با همتای اسرائیلی خود بر اهمیت رایزنی نزدیک بین آمریکا و اسرائیل در مورد تحولات سوریه تاکید کرد.
پس از سخنرانی یون ساک یال، رییسجمهوری کره جنوبی و دفاع او از اقدام خود درباره اعلام حکومت نظامی، هان دوُنگهون، رهبر حزب حاکم «قدرت مردم» (PPP) خواستار پیوستن اعضای این حزب به اپوزیسیون برای استیضاح یون شد.
به دلیل این اختلافات، حزب حاکم دوپاره شده و برخی اعضای دیگر با استیضاح مخالفت کردند.
حزب حاکم با تاکید بر این اختلافات با اکثریت آرا یکی از اعضای نزدیک به رییسجمهوری را به عنوان رهبر خود انتخاب کرد.
کوئون سونگ دونگ، رهبر جدید حزب حاکم، گفت که سیاست رسمی حزب همچنان مخالفت با استیضاح است.
رییسجمهوری کره جنوبی پنجشنبه اپوزیسیون را به تلاش برای «پایین آوردن یک رییسجمهوری منتخب دموکراتیک از قدرت»، ۹ روز پس از تلاش نافرجام او برای اعطای اختیارات گسترده به ارتش متهم کرد.
او در یک سخنرانی طولانی که از تلویزیون پخش شد، گفت: «من تا آخر خواهم جنگید. چه مرا استیضاح کنند و چه از من تحقیق کنند، من با همه چیز روبهرو خواهم شد.»
اظهارات یون، اولین سخنانش پس از صحبتهای روز شنبه بود که در آن عذرخواهی کرد و قول داد سرنوشتش را به دست متحدان سیاسی خود بسپارد.
رییسجمهوری کره جنوبی در حالی از «جنگیدن تا آخر» سخن گفت که هان دوُنگهون گفته است اگر یون استعفا نکند، باید استیضاح شود: «من پیشنهاد میکنم که ما به عنوان سیاست حزبی رای به استیضاح را بپذیریم ... سخنرانی یون شبیه اعتراف به شورش بود.»
یون شنبه ۲۴ آذر، یک هفته پس از شکست اولین تلاش برای استیضاح خود، با دومین استیضاح در پارلمان روبهرو خواهد شد. اگر این استیضاح با موفقیت انجام شود، پرونده به دادگاه قانون اساسی میرود تا در آنجا درباره مشروعیت ریاستجمهوری یون تصمیم گرفته شود. این روند میتواند چهارمین اقتصاد بزرگ آسیا و متحد کلیدی ایالات متحده در منطقه را تا شش ماه در بلاتکلیفی سیاسی نگه دارد.
رییسجمهوری کره جنوبی به اتهام شورش، بهخاطر اعلام حکومت نظامی در سوم دسامبر تحت تحقیقات جنایی قرار دارد. با این که حکومت نظامی ساعاتی بعد لغو شد اما این اقدام بزرگترین بحران سیاسی در کره جنوبی را در دهههای اخیر پدید آورد.
یون در سخنرانی تلویزیونی خود در توجیه اعلام حکومت نظامی گفت که به هر قیمتی باید جلوی تصرف دولت از سوی «گروههای جنایتکار» که امور دولتی را فلج و حاکمیت قانون را مختل کردهاند، گرفته شود.
اشاره او به اقدامات حزب دموکرات، حزب مخالف است که اکثریت پارلمان را در دست دارد و با برخی از پیشنهادهای او مخالفت کرده است.
کیم مین سوک، یکی از اعضای رهبری حزب دموکرات، گفت که سخنرانی یون «نمایشی از توهم شدید» بود.
او از اعضای حزب حاکم خواست تا به استیضاح رییسجمهوری رای دهند.
با آن که حزب مخالف دولت اکثریت پارلمان را در اختیار دارد اما برای رای دادن به استیضاح رییسجمهوری هنوز به هشت رای دیگر از حزب قدرت مردم نیاز دارد.
تلاش پلیس برای یورش دوباره به دفتر ریاستجمهوری
خبرگزاری پونهاپ گزارش داد که پلیس کره جنوبی چهارشنبه بار دیگر تلاش کرده است به دفتر رییسجمهوری این کشور یورش برده و از این مکان تحقیق و تجسس کند.
پلیس کره جنوبی پیش از این نیز برای تحقیق درباره اعلام حکومت نظامی، به دفتر ریاستجمهوری یورش برد.
اقامتگاه رسمی رییسجمهوری در مکان دیگری است و او در زمان حضور نیروهای پلیس در دفترش حضور نداشت.
هک کمیسیون ملی انتخابات از سوی کره شمالی
یون بهطور مفصل در مورد ادعایی مبنی بر هک کمیسیون ملی انتخابات از سوی کره شمالی در سال گذشته پرداخت اما باز هم شاهد و سندی ارائه نکرد.
رییسجمهوری کره جنوبی گفت که این حمله از سوی ماموران اطلاعاتی شناسایی شد اما کمیسیون ملی انتخابات که یک آژانس مستقل است، از همکاری کامل در تحقیقات و بازرسی سیستم خود خودداری کرد.
در انتخابات آوریل ۲۰۲۴ حزب قدرت مردم شکستی قاطع خورد و حزب دموکرات اکثریت قاطع را در پارلمان به دست آورد.
یون گفت که این هک سلامت انتخابات را زیر سوال برده و او را به سوی اعلام حکومت نظامی سوق داده است.
کمیسیون ملی انتخابات کره جنوبی اعلام کرد که سال گذشته برای رسیدگی به «آسیبپذیریهای امنیتی» با سرویس اطلاعات ملی مشورت کرده است اما دستکاری انتخابات عملا «غیرممکن» است.
مقامات گفتهاند که فیلمهای مداربسته نشان میدهند سربازان پس از اعلام حکومت نظامی از سوی رییسجمهوری وارد اتاق سرور کامپیوتری کمیسیون ملی انتخابات شدند. هنوز روشن نیست که آیا آنها تجهیزاتی را با خود بردهاند یا خیر.
یون در سخنرانی خود از اقدامش برای اعلام حکومت نظامی بهعنوان یک حرکت «نمادین» با هدف افشای توطئه اپوزیسیون به منظور «نابودی کامل کشور» و فروپاشی اتحاد با ایالات متحده دفاع کرد.
بنا بر این گزارش، سه فرد آگاه از این اقدامها که نخواستهاند نامشان فاش شود، گفتند روسیه اسد را متقاعد کرد که او در برابر پیشروی شبهنظامیان مسلح، با محوریت تحریرالشام، شکست خواهد خورد و پیشنهاد دادند که اسد و خانوادهاش فورا به شیوهای امن از سوریه خارج شوند.
یک فرد نزدیک به کرملین نیز که از روند این تلاشها مطلع بوده است، به بلومبرگ گفت ولادیمیر پوتین در حال حاضر در تلاش است که پی ببرد چرا سرویسهای اطلاعاتی روسیه نتوانسته بودند، پیش از آنکه خیلی دیر شود متوجه تهدید فزاینده علیه حاکمیت اسد شوند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از اظهارنظر فوری درباره این گزارش خودداری کرده است.
یک فرد آگاه دیگر نیز که نامش فاش نشده است به بلومبرگ گفت پس از آنکه ارتش سوریه در پی اندکی مقاومت از حلب و حما عقبنشینی کرد و مخالفان مسلح حمص را محاصره کردند، روسیه به این نتیجه رسید که نمیتواند از حکومت اسد محافظت کند.
تنها چند ساعت پس از خروج اسد، مخالفان مسلح بدون مقاومت خاصی دمشق را تحت کنترل گرفتند.
روسیه اکنون نگران سرنوشت دو پایگاه نظامی خود در سواحل غربی سوریه، شامل یک پایگاه دریایی در طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم در جنوب شرض لاذقیه است و تلاش میکند بر حفظ منافع استراتژیک خود در سوریه و خاورمیانه متمرکز شود.
پوتین تاکنون درباره سقوط اسد اظهارنظر علنی نکرده است.
اخیرا تصاویری ماهوارهای منتشر شد که نشان میداد پس از سرنگونی بشار اسد، کشتیهای نیروی دریایی روسیه پایگاه خود در طرطوس سوریه را ترک کردهاند و برخی از آنها در فواصلی دورتر از ساحل، لنگر انداختهاند.
در این مدت، رسانههای دولتی روسیه تلاش کردهاند در چگونگی پوشش خبرهای خود، اسد را مقصر شرایط به وجود آمده معرفی کنند.
وزارت خارجه روسیه، یکشنبه ۱۶ آذر از کنارهگیری بشار اسد از قدرت خبر داد و گفت مسکو با «همه گروههای مخالف سوریهای» در تماس است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، یک روز پیش از فرار اسد، درباره بحران سوریه با همتایان خود در جمهوری اسلامی، ترکیه و قطر گفتوگو کرده بود.
پس از شدت گرفتن درگیریهای داخلی در سوریه، روسیه و جمهوری اسلامی با اعزام نیروهای نظامی و شبهنظامی به سوریه، از حکومت بشار اسد در برابر مخالفان محافظت کردند.
با این حال، در نبرد ۱۴ ساله سوریه، سرانجام شبهنظامیانی که عمدتا مورد حمایت ترکیه بودهاند، محوریت کنترل بر دمشق را به دست گرفتند.
به گزارش بلومبرگ، اگرچه مقامهای ترکیه بهطور رسمی دخالت در سقوط حکومت بشار اسد در سوریه را تکذیب کردهاند اما منافع پرشمار سیاسی و اقتصادی آنکارا در تحولات اخیر سوریه، نشان از اثرگذاری دولت رجب طیب اردوغان در رخدادهای اخیر دارد.