مارک والاس، مدیر عامل سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، و علیرضا آخوندی،نماینده پارلمان سوئد، در نامه به رییس مجمع جهانی اقتصاد از گزارشها درباره دعوت وزیر خارجه جمهوری اسلامی به نشست هفته آینده این مجمع در داووس ابراز نگرانی کرده و خواستار لغو دعوت و عدم ارائه ویزا به او شدند.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، حضور نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا را در این کشور «بیثبات کننده» خواند و خواستار مذاکره «قاعدهمند» بر سر «خروج سریع» این نظامیان از عراق شد.
سودانی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت بغداد هنوز تاریخ مشخصی برای خروج نظامیان آمریکایی در نظر نگرفته است.
او تاکید کرد رابطه بغداد و ائتلاف بینالمللی باید مورد بازبینی قرار گیرد تا طرفهای داخلی و خارجی نتوانند از آن به عنوان توجیهی برای فعالیتهای خود که ثبات را در عراق و منطقه هدف قرار میدهد، استفاده کنند.
به گفته سودانی، مذاکره بر سر خروج نظامیان آمریکایی باید در فضایی مبتنی بر «درک و گفتوگو» انجام شود.
بسیاری از گروههای شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق مصرانه از دولت این کشور خواستهاند زمینه را برای خروج نیروهای ائتلاف بینالمللی فراهم کند.
این درخواستها پس از حملات اخیر گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به سربازان آمریکایی مستقر در عراق و مقابله به مثل ایالات متحده شدت گرفته است.
از زمان آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، گروههای متحد تهران در عراق، سوریه و یمن، بارها مواضع آمریکا را در منطقه هدف قرار دادهاند. آمریکا نیز در پاسخ حملاتی را علیه این گروهها به انجام رسانده است.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا روز ششم دی در نامهای به مجلس نمایندگان و سنای این کشور، با اشاره به حملات تلافیجویانه واشینگتن علیه شبهنظامیان وابسته به سپاه پاسداران در عراق، هدف از این عملیات را دفاع از نیروهای آمریکایی و جلوگیری از اقدامات مشابه جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش در حمله به مواضع ایالات متحده خواند.
در یکی از آخرین این برخوردها در روز ۱۴ دی، یک فرمانده و یک عضو گروه شبهنظامی حشد الشعبی در حملهای پهپادی به شرق بغداد کشته شدند.
«جنبش نجبا» که یک گروه ضدآمریکایی است، در بیانیهای اعلام کرد مشتاق طالب السعیدی، معاون فرمانده عملیات بغداد این گروه «در حمله آمریکاییها» کشته شده است.
رویترز نوشت گروههای شیعه متحد تهران به صورت رسمی بخشی از نیروهای امنیتی عراق به شمار میروند.
پنتاگون روز ۱۸ دی اعلام کرد در حال حاضر برنامهای برای خارج کردن بیش از دو هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی مستقر در عراق ندارد.
سودانی در ادامه گفتوگو با رویترز پایان مناقشه غزه را تنها راه جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه دانست و هشدار داد در صورت ادامه جنگ حماس و اسرائیل، این منطقه «حساس» که بخش اعظمی از انرژی جهان را تامین میکند، شاهد درگیریهای بیشتری خواهد بود.
حمله مرگبار حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر جان حدود هزار و ۲۰۰ نفر را گرفت.
بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه، تا کنون بیش از ۲۳ هزار فلسطینی نیز در حملات ارتش اسرائیل به نوار غزه کشته شدهاند.
شاهدان عینی از اصابت دستکم دو فروند موشک به محوطه پتروشیمی نگین مکران چابهار خبر دادند. مقامها و رسانههای حکومتی این خبر را تکذیب کردند.
وبسایت خبری رویداد۲۴ به نقل از ساکنان چابهار گزارش داد ظهر چهارشنبه ۲۰ دی صدای تیراندازی و شلیک توپ در این منطقه به گوش رسیده است.
برخی ویدیوهای منتشر شده از منفجر شدن دستکم دو موشک در آسمان چابهار خبر میدهند.
جواد سپاهی، فرماندار چابهار، برخی گزارشها را درباره اصابت موشک به پتروشیمی نگین مکران رد و دلیل مشاهده شدن دود در آسمان چابهار را برگزاری رزمایش نیروی دریایی سپاه پاسداران عنوان کرد.
او افزود: «رزمایش نیروهای مسلح در این منطقه بدون هیچ خسارتی و با موفقیت انجام شده است.»
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی نوشت فعال شدن سامانه پدافند هوایی در دریای عمان به دنبال برگزاری رزمایش «پیامبر اعظم ۱۸» سپاه، موجب وقوع حوادث امروز چابهار شده است.
رویداد۲۴ اتفاقات رخ داده در جریان این رزمایش را «عجیب» توصیف و از «بیخبری و فقدان اطلاعرسانی صحیح» درباره این حادثه انتقاد کرد.
رویداد۲۴ اضافه کرد این برای دومین بار در روزهای گذشته است که برگزاری رزمایش دریایی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، ترس و نگرانی مردم را در نقاط مختلف در پی داشته است.
به گزارش این رسانه، شامگاه ۱۹ دی صدای تیراندازی و انفجار در شهر آستارا در استان گیلان شنیده شد.
شبکه شرق نوشت برگزاری «رزمایش شبانه نیروهای پدافندی نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی» منشا این صداها بوده است.
حمید موسوی، معاون سیاسی، اجتماعی و امنیتی فرمانداری آستارا هدف از برگزاری این رزمایش را «سنجش آمادگی نیروهای نظامی مستقر ارتش» دانست و اذعان کرد مردم منطقه به دلیل مطلع نبودن از دلیل انفجارها «ممکن است نگران شده باشند».
جمهوری اسلامی پهپاد تهاجمی جدیدی طراحی کرده که قرار است در جریان جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شود. شبکه تلویزیونی اسکاینیوز روز چهارشنبه ۲۰ دی به نقل از یک منبع امنیتی مطلع خبر داد این پهپاد که شاهد ۱۰۷ نام دارد، از نوع انفجاری است.
شاهد۱۰۷ میتواند برای عملیات شناسایی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
این پهپاد مجهز به فنآوری لازم برای یافتن اهداف جنگی باارزش است و از این جهت میتوان آن را با سامانههای راکتی چندپرتابه ساخت آمریکا و انگلیس که به اوکراین ارسال شدهاند، مقایسه کرد.
اسکاینیوز افزود ممکن است تهران با امضای قراردادی به ارزش دو میلیون دلار، تعدادی از این پهپادها را در اختیار مسکو قرار دهد.
منبع امنیتی مطلع به اسکاینیوز گفت این اقدام نشاندهنده میزان پشتیبانی جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ اوکراین است.
به گفته او، پهپاد شاهد ۱۰۷ که از خانواده شاهد ۱۰۱ است، ۲/۵ متر طول دارد و طول بال آن به سه متر میرسد.
دم این پهپاد "V" شکل است و برد آن حدود هزار و ۵۰۰ کیلومتر برآورد میشود.
شاهد ۱۰۷ را میتوان از وسایل نقلیه پرتاب کرد.
پیش از این آمریکا و دیگر کشورهای غربی بارها جمهوری اسلامی را متهم کردهاند که پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ را به روسیه ارسال کرده تا در جریان عملیات نظامی در اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
مقامهای روسیه و ایران هنوز درباره این خبر اظهار نظر نکردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۲۸ آذر ۱۰ نهاد و چهار شخص مستقر در ایران، مالزی، هنگکنگ و اندونزی را که از برنامه تولید پهپاد جمهوری اسلامی حمایت میکنند، تحریم کرد.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری ایالات متحده گفت اقدامهای غیرقانونی جمهوری اسلامی در تولید پهپادهای مرگبار و تحویل آنها به روسیه و گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه، از بین برنده ثبات است.
بریتانیا، فرانسه و آلمان آذر ماه امسال در بیانیهای مشترک از حکومت ایران به دلیل «حمایت عامدانه از جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین» و ارسال صدها پهپاد به روسیه انتقاد کردند.
به گفته این سه کشور، تحویل این پهپادها با آگاهی از این موضوع بوده است که مسکو از آنها برای هدف قرار دادن شهرهای اوکراین و زیرساختهای حیاتی استفاده میکند.
اسکاینیوز خبر داد تهران و مسکو در آستانه دستیابی به توافقی هستند که بر اساس آن جمهوری اسلامی موشکهای بالیستیک زمین به زمین در اختیار روسیه قرار میدهد.
برد برخی از این موشکها به بیش از ۳۰۰ کیلومتر میرسد.
به گزارش اسکاینیوز، انتظار میرود تحویل این موشکها به روسیه به زودی انجام پذیرد.
حملات روسیه به اوکراین در روزهای اخیر شدت گرفته است. رسانهها روز ۱۸ دی از تهاجم گسترده ارتش روسیه به ساختمانها و زیرساختهای شهری در اوکراین خبر دادند.
روسیه روز هشتم دی در بزرگترین حمله هوایی خود از زمان آغاز جنگ اوکراین، چندین شهر را در این کشور هدف قرار داد. دستکم ۳۰ نفر در جریان این حملات کشته و بیش از ۱۶۰ تن دیگر مجروح شدند.
در روزهای گذشته جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت که جمهوری اسلامی موشکهای بالیستیک دوربرد به روسیه تحویل نداده است اما واشینگتن معتقد است مسکو قصد خرید سامانههای موشکی از ایران دارد.
کربی تاکید کرد آمریکا میخواهد تحریمهایی را در ارتباط با معاملات تسلیحاتی روسیه اعمال کند.
روسیه روز ۲۵ مهر اعلام کرد با توجه به پایان یافتن تحریمهای موشکی جمهوری اسلامی مطابق برجام، مسکو دیگر محدودیتی در ارائه فنآوری موشکی به تهران نمیبیند.
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای گفت مراودات موشکی میان تهران و مسکو دیگر نیازی به تایید شورای امنیت ندارد.
توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) شامل یک سری از لغو محدودیتها موسوم به بندهای غروب است که بر اساس آن، قرار بود محدودیتها علیه جمهوری اسلامی کاهش یابد.
شورای اتحادیه اروپا روز ۲۵ مهر در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد تحریمها علیه برنامه تسلیحاتی و موشکی جمهوری اسلامی را پس از روز موسوم به روز انتقال برجام (۱۸ اکتبر) حفظ کند.
در این بیانیه آمده است طبق ارزیابی شورای اروپا دلایل معتبری برای خودداری از لغو این محدودیتها بر اساس آنچه در برجام پیشبینی شده بود، وجود دارد.
علی سلاجقه، رییس سازمان حفاظت محیط زیست ایران گفت مالچپاشی دریاچه ارومیه «کذب» است و فقط یک نوع مالچ «دوستدار محیط زیست» در قالب طرحی تحقیقاتی در «مساحتی حدود ۶۰ متر مربع» پاشیده شده است.
روز دوشنبه ۱۸ دی شبکه استانی سهند گزارشی ویدیویی از شروع پروژه مالچپاشی در سواحل دریاچه ارومیه در عجبشیر منتشر کرد. با وجود تکذیب سازمان حفاظت محیط زیست و به دلیل ابهامها و اظهارات متناقض، نگرانیها درباره ابعاد و آثار این پروژه ادامه دارد.
آغاز ماجرا، ابهامها و نگرانیها
روزنامه شرق روز چهارشنبه ۲۰ دی در گزارشی با عنوان «مومیایی کردن دریاچه ارومیه» به این موضوع پرداخت.
روز دوشنبه، شبکه سهند در استان آذربایجان شرقی گزارشی ویدیویی از شروع پروژه مالچپاشی در سواحل دریاچه ارومیه در شهرستان عجبشیر منتشر کرد که در آن مسوولان محلی با «تحقیقاتی» خواندن این پروژهها، هدف از آن را جلوگیری از فرسایش خاک و تثبیت پوشش گیاهی در منطقه عنوان کردند.
چند بار در این گزارش اعلام شد که این مالچها «تجزیهپذیر و سازگار با محیط زیست» هستند و به پوشش گیاهی و جانوری منطقه آسیبی نمیرسانند اما بنا بر گزارش شرق، در تصاویر شیوه مالچپاشی بسیار ابتدایی و با شلنگهایی با قطر کم انجام میشود که شباهتی به اجرای چنین پروژههایی در شرایط استاندارد ندارد.
شرق در ادامه به طرح پرسشهایی درباره این پروژه مانند «جنس مالچها»، «نوع سازگاری آن با زیستبوم منطقه» و «حجم اجرای پروژه» پرداخت و نوشت مطالعاتی که مسوولان را به انجام چنین اقدامی واداشته مشخص نیست کجا و متعلق به چه گروه یا افرادی هستند.
این روزنامه به پیشینه ماجرای «مالچپاشی» در پروژههای احیای دریاچه ارومیه پرداخت و یادآور شد که اوایل تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه در دهه ۹۰ هم چنین اقدامی انجام گرفت اما نتایج آن، باعث شد پرونده این پروژه مطالعاتی بسته شود.
یک دهه بعد و در حالی که همه از «پایان دریاچه ارومیه» حرف میزنند یکباره اجرای پروژه مالچپاشی دوباره در دستور کار قرار گرفته و خبرساز شده است.
روزنامه «پیام ما» به نقل از یک منبع آگاه نوشت: «اظهارنظرها درباره مالچپاشی ابهامات زیادی دارد. آیا قرار است بخشهایی از دریاچه را جدا کنند و در آنها گیاهان مقاوم بکارند و بخش دیگر را احیا کنند یا خیر؟»
به گفته این منبع، دریاچه برای احیا به ۳/۴ میلیارد متر مکعب آب نیاز دارد و وعدههای مسوولان روی دو میلیارد مترمکعب است.
این منبع آگاه گمانهزنی کرد احتمالا همین تفاوت، باعث شده است راهکار مالچپاشی در برخی پهنهها و آبرسانی در بقیه مناطق مدنظر قرار گیرد تا جلوی ریزگردها گرفته شود.
واکنشها به مالچپاشی؛ از توقف پروژه تا تکذیب
رسانههای ایران یک شبانهروز بعد از انتشار خبر مالچپاشی در ساحل دریاچه ارومیه، به نقل از مسوولان استانی در آذربایجان شرقی خبر دادند که این اتفاق «بدون مجوز» انجام شده است.
شهنام اشتری، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی از توقف مالچپاشی در ساحل دریاچه ارومیه خبر داد و گفت این اقدام بدون انجام هماهنگی و اخذ مجوزهای لازم از سوی این سازمان و ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام شده است.
مسوولان سازمان حفاظت محیط زیست در آذربایجان غربی که عمده مساحت دریاچه در این استان است نیز بهطور کلی درباره این اتفاق اظهار بیاطلاعی کردند.
رییس سازمان حفاظت محیط زیست نیز روز چهارشنبه در اظهار نظری متفاوت با مدیرکل این سازمان در آذربایجان شرقی، به خبرنگاران گفت مالچپاشی دریاچه ارومیه کذب است و فقط یک نوع مالچ «دوستدار محیط زیست» در قالب طرحی تحقیقاتی در «مساحتی حدود ۶۰ متر مربع» پاشیده شده است.
او گفت تا کنون با پهنههای خشک شدهای با پوشش خاکی در دریاچه ارومیه روبهرو بودیم اما اکنون با مکانی مواجهیم که نمک خالص است و در بخشهایی از آن که مالچپاشی شده، از لحاظ پوشش «چیز خاصی جز رطوبت» وجود ندارد.
پیش از سلاجقه، میثم سعیدی، مدیرکل روابط عمومی این سازمان در شبکه اجتماعی ایکس آغاز مالچپاشی را «جنگ روانی» و «فریب سربازان رسانههای چرک دشمن» خوانده بود.
این واکنش در شرایطی است که شبکه استانی خبر از اجرای مالچپاشی بهمنظور «تثبیت تودههای نمکی و جلوگیری از حرکت ریزگردها به سمت شهرهای نزدیک دریاچه ارومیه» داد.
در این برنامه خبری از عجبشیر بهعنوان شهری نام برده شد که به دلیل داشتن بیشترین ساحل دریاچه، آغازگر طرح تحقیقاتی مالچپاشی است.
دریاچه ارومیه و نگرانیها درباره خشک شدن و حواشی مرتبط با آن، در سالهای گذشته و به صورت دورهای در صدر اخبار قرار گرفته است.
هفته گذشته و در اواسط دی ماه، ویدیوها و تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شد که حاکی از استقرار تعدادی کامیون در بستر خشک شده دریاچه ارومیه بود.
شمار زیادی از کاربران این کامیونها را متعلق به چینیها با هدف برداشت لیتیوم از دریاچه خواندند.
در واکنش، وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) برداشت لیتیوم از دریاچه ارومیه را «دروغ» خواند و گفت این وزارتخانه مجوزی برای برداشت نمک از دریاچه ارومیه صادر کرده و تصاویر منتشر شده هم مربوط به همین عملیات است.
پیش از او سعید سهند، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفته بود این تصاویر مربوط به برداشت نمک از سه منطقه «انگنه، آق گنبد و آق زیارت قرهباغ» با وسعت ۲۰ هکتار است و هیچ ماده معدنی دیگری جز نمک خشک از سطح دریاچه برداشت نمیشود.
پیش از این هم گزارشهایی درباره حضور شرکتهای چینی در منطقه با هدف خرید شورابههای دریاچه ارومیه و برداشت ماده معدنی ارزشمند لیتیوم از آن منتشر شده بود.
روزنامه اعتماد پیش از این با انتشار آخرین تصاویر ماهوارهای از دریاچه ارومیه نوشت در یک سال اخیر، آب دریاچه ارومیه حدود ۸۰ درصد خشک شده و حالا فقط چهار درصد از سطح آب دریاچه به جا مانده که مساوی با مرگ قطعی ششمین دریاچه آب شور جهان و بزرگترین دریاچه داخلی ایران است.
طبق آخرین گزارش مرکز تحقیقات سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف با عنوان «آنالیز تراز سطح و حجم دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای»، در ۲۵ سال اخیر و از سال ۱۳۷۷ تا کنون، ۹۷ درصد از سطح آب دریاچه ارومیه کاسته شده است.
گزارشها حاکی از آن است که کارشناسان و متخصصان حوزه محیط زیست، دیگر امیدی به احیای دریاچه ارومیه ندارند.
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، به ایراناینترنشنال گفت ایالات متحده برای مقابله با انواع تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه، همه گزینهها را بر روی میز دارد.
پیلی با اشاره به تشدید تنشها در منطقه و تاکید آمریکا به همه طرفها برای پرهیز از ایجاد تنش گفت: «اکنون جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش نباید از وضعیت موجود سوءاستفاده کرده و منافع بیثباتکننده خود را پیش ببرند.»
او با تاکید بر حمایت آمریکا از اسرائیل در مبارزه با تروریسم و ادامه تلاشهای واشینگتن برای رسیدگی به وضعیتی انسانی در غزه، گفت ایالات متحده به مقابله با رفتارهای بیثباتکننده ایران ادامه میدهد.
او به همکاری آمریکا با متحدان و شرکای بینالمللی خود برای مقابله با تهدیدها در منطقه، از جمله تشکیل ائتلاف نظامی بینالمللی در دریای سرخ برای مقابله با حملههای حوثیها به خطوط کشتیرانی اشاره کرد و گفت که واشینگتن در این زمینه از همه ابزارهای موجود استفاده خواهد کرد.
پیلی خاطرنشان کرد: «آمریکا برای رسیدگی به همه تهدیدهای جمهوری اسلامی، از نقض حقوق بشر در ایران تا حمایت از حوثیها در حمله به خطوط کشتیرانی بینالمللی، حمایت از تروریسم و تشدید تنشهای هستهای، از همه ابزارهای موجود استفاده میکند و هیچ گزینهای را از روی میز حذف نخواهد کرد.»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران با اشاره به اینکه حملههای حوثیها به خطوط کشتیرانی، تجارت جهانی و زنجیره عرضه کالاهای ضروری در منطقه را تحت تاثیر قرار داده، گفت تشکیل ائتلاف بینالمللی نظامی در دریای سرخ نشان میدهد کشورهای جهان در حال آگاه شدن درباره حمایت ایران از این حملهها هستند.
پیلی اظهار نظرهای مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه حوثیها به صورت مستقل این حملهها را انجام میدهند، مردود دانست و تاکید کرد کشورهای دیگر نیز باید مانند آمریکا از جمهوری اسلامی و حوثیها بخواهند به این اقدامهای خود پایان دهند.
پیلی با اشاره به اینکه در نتیجه اقدامهای آمریکا، جمهوری اسلامی و حوثیها در عرصه جهانی مطرود شدهاند، تاکید کرد واشینگتن فعالیتهایش را در مقابله با سایر فعالیتهای جمهوری اسلامی، از جمله ارسال سلاح به حوثیها و سایر گروههای نیابتیاش تشدید خواهد کرد.
پرونده هستهای
نماینده ویژه آمریکا با تاکید بر اینکه واشینگتن هرگز به ایران اجازه دستیابی به سلاحهای هستهای نخواهد داد و برای این منظور همه گزینهها را روی میز دارد، گفت که در عین حال دیپلماسی همچنان بهترین و موثرترین راه برای حل و فصل مساله هستهای ایران در بلندمدت است.
پیلی گفت با این حال در این مقطع با توجه به اقدامهای تنشزای جمهوری اسلامی، از رسیدن به راهحل دیپلماتیک برای پرونده هستهای تهران «بسیار بسیار دور هستیم».
حقوق بشر
آبرام پیلی وضعیت حقوق بشر در ایران را «بسیار وحشتناک» توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی در موارد متعدد از جمله بازداشتهای گسترده، خشونتهای جنسی، اعدامهای بدون دادگاه و ...، به نقض فاحش حقوق بشر پرداخته است.
او رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در ایران را یکی از مهمترین اولویتهای خود در سال ۲۰۲۴ دانست و تاکید کرد آمریکا به حمایت از مردم ایران، تقویت صدای آنها و ادامه ارتباطات آنها با جامعه بینالملل ادامه خواهد داد و در همکاری با متحدان و شرکای خود به پاسخگو کردن حکومت ایران ادامه خواهد داد.
پیلی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا قرار است جایگزین رابرت مالی شود گفت: «از سمت کنونی خود بسیار راضی هستم و به مسوولیتهای خود در این زمینه ادامه خواهم داد.»
او به دلیل ملاحظات مربوط به محرمانه نگه داشتن اطلاعات خصوصی، از اظهار نظر درباره ادامه فعالیت رابرت مالی در سمت نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، خودداری کرد.