نگرانی سازمان ملل متحد درباره وضعیت سلامت زنان زندانی در کابل

مفاد اولیه این لایحه که «موافقت‌نامه همکاری در حوزه امنیت اطلاعات بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه» نام دارد، در دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی در سال ۱۳۹۹ از سوی محمدجواد ظریف و سرگئی لاوروف، وزیران امور خارجه دو طرف در مسکو به امضا رسید.

این لایحه اردیبهشت سال گذشته با تصویب در هیات وزیران دولت جمهوری اسلامی به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارسال شد.

این کمیسیون حدود چهار ماه پیش لایحه مورد اشاره را تصویب کرد و حالا گزارش آن را برای بررسی به صحن مجلس فرستاده است.

هدف از تدوین این لایحه که ۹ ماده دارد، مبارزه با تهدیدهای سایبری، تقویت امنیت اطلاعات و همکاری بین‌المللی عنوان شده است.

بر اساس متن این موافقت‌نامه، تهدیدهای حوزه امنیت اطلاعات به مواردی مانند اقدامات ناقض حاکمیت، دخالت در امور داخلی دولت‌ها و انتشار اطلاعات زیان‌بار علیه محیط معنوی، اخلاقی و فرهنگی دولت‌ها خلاصه شده‌اند.

این لایحه در زمینه همکاری‌های دوجانبه ۱۴ بند دارد. در یکی از این بندها به «تبادل اطلاعات» و همکاری در زمینه پیگرد قضایی جرایم مجرمانه اشاره شده است.

بند ششم ماده یاد شده نیز به موضوع تبادل اطلاعات بین «نهادهای ذی‌صلاح» دولت‌ها با هدف واکنش به حوادث رایانه‌ای پرداخته است.

در سال‌های گذشته همکاری‌های ارتباطی و سیاسی روسیه و جمهوری اسلامی به شکل فزاینده‌ای گسترش پیدا کرده‌اند.

مرداد سال گذشته روسیه به مقامات وزارت ارتباطات کمک کرد تا ماهواره خیام را به کمک ماهواره‌بر سایوز از خاک قزاقستان به فضا پرتاب کند.

پس از آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین، جمهوری اسلامی در تامین پهپادهای نظامی به یاری این کشور شتافت.

تا کنون بارها اسناد مختلفی درباره این همکاری منتشر شده است اما مقامات جمهوری اسلامی در تریبون‌های عمومی این موضوع را تکذیب کرده‌اند.

روابط بین این دو کشور هر چند نزدیک به نظر می‌رسد اما انتشار اخباری مانند بازداشت برخی شهروندان ایران به اتهام جاسوسی برای روسیه نشان می‌دهد با وجود تمام همکاری‌ها و موافقت‌نامه‌های دو طرفه، رهبران این کشورها هنوز اعتماد کاملی به یکدیگر ندارند.

کلمنتین پروس، وکیل او، چهارشنبه به خبرنگاران گفت به دستور قاضی او به عنوان بخشی از بازداشت پیش از محاکمه، در سلول انفرادی نگهداری می‌شود.

پیش‌تر، دفتر دادستانی ضدتروریسم فرانسه از تحقیقات رسمی درباره رجب‌پور میاندوآب با اتهام‌های «قتل» و «تلاش برای قتل در ارتباط با یک سازمان تروریستی» خبر داده بود.

ژان فرانسوا ریکار، دادستان ضدتروریسم، گفت این فرد ۲۵ ساله که در حمله شامگاه شنبه یک گردشگر آلمانی را در نزدیکی برج ایفل ک‍شت و دو نفر را زخمی کرد، با داعش بیعت کرده.

وی با چاقو و با فریاد «الله اکبر» به رهگذران حمله کرد و به دلیل قتل یک جوان ۲۳ ساله آلمانی- فیلیپینی با دو ضربه چکش و چهار ضربه چاقو، و زخمی کردن دو نفر دیگر دستگیر شد.

یک منبع نزدیک به تحقیقات پلیس به خبرگزاری فرانسه گفت رجب‌پور میاندوآبدر هنگام بازجویی «بسیار خونسردانه» برخورد کرده و به بازرسان گفته «در واکنش به آزار و اذیت مسلمانان در سرتاسر جهان» به این اقدام دست زده.

به گفته این منبع، او گفته برج ایفل را انتخاب کرده زیرا «نمی‌توانسته تحمل کند رنگ پرچم اسرائیل روی آن نقش بندد». پرچم اسرائیل به نشانه همبستگی فرانسه با قربانیان حمله شبه‌نظامیان حماس به رنگ پرچم این کشور درآمده بود.

وی افزود زنی، که فرد مهاجم شب پیش از حمله ملاقات کرده و سپس دستگیر شده بود، هم فعلا بدون اتهام آزاد شده.

منبعی دیگر گفت این زن ٢٧ ساله وابسته به «حوزه جهادی» بوده و اخیرا از رجب‌پور میاندوآب پیشنهاد ازدواج دریافت کرده.

به گفته دادستان‌ها، رجب‌پور میاندوآب، که خانواده‌اش مذهبی نیستند، در ١٨ سالگی به اسلام گروید و شروع کرد به مصرف گسترده تبلیغات داعش.

گفته می‌شود مادر رجب‌پور میاندوآب در ماه اکتبر نگرانی‌هایی درباره گرایش‌های فرزندش گزارش کرده بود، اما در آن زمان مدارک کافی برای اقدام قانونی علیه وی وجود نداشت.

به گفته فرانسوا ریکار، در حساب کاربری رجب‌پور میاندوآب که در همان ماه در رسانه اجتماعی ایکس باز شده، «پست‌های زیادی درباره حماس، غزه یا به طور کلی‌تر فلسطین» وجود داشته.

او در حساب کاربری‌اش ویدیویی نیز به زبان عربی منتشر کرده و وانمود می‌کند از نیروهای داعش در افغانستان است.

مقام‌های فرانسوی اعلام کرده‌اند رجب‌پور میاندوآب با عاملان حمله‌های مشابه گذشته در ارتباط بوده، از جمله با یک مرد تبعه چچن که ساموئل پتی، یک معلم مدرسه‌، را در حومه پاریس را سر برید.

حمله وی منجر به واکنش بالاترین مقام‌های فرانسه از جمله امانوئل مکرون، رییس‌جمهور، و الیزابت بورن، نخست‌وزیر، شد.

سرویس جهانی بی‌بی‌سی در گزارشی شواهدی از تجاوز جنسی، خشونت جنسی و مثله کردن زنان در جریان حملات هفتم اکتبر حماس ارائه کرده است.

پیش از این مجله تبلت روایاتی از حمله نیروهای حماس به یک فستیوال موسیقی در جنوب اسرائیل منتشر کرد که در آن جزییاتی از تجاوز به دختران جوان در کنار اجساد دیگر شرکت‌کنندگان به دست نیروهای این گروه شبه‌نظامی به چشم می‌خورد.

اکنون چندین نفر از کسانی که در جمع‌آوری و شناسایی اجساد کشته‌شدگان حمله هفتم اکتبر حماس حضور داشته‌اند به بی‌بی‌سی گفته‌اند شواهد متعددی از تجاوز جنسی از جمله شکستگی لگن، کبودی، بریدگی و پارگی در بدن‌ها دیده‌اند و قربانیان از کودکان و نوجوانان تا سنین بالاتر بوده‌اند.

شاهد عینی از محل جشنواره نوا

پلیس اسرائیل به طور خصوصی ویدیوی «شهادت وحشت‌آور» زنی را که در زمان حمله در محل جشنواره نوا بوده، به خبرنگاران نشان داده است.

این شاهد آنچه را شبه‌نظامیان حماس بر سر یک زن آوردند، چنین توصیف می‌کند:‌ «آن‌ها به آن زن به صورت گروهی تجاوز کردند. اندام‌های او را مثله کردند و در حالی که آخرین مهاجم در حال تجاوز به او بود به سرش شلیک کردند.»

در ویدیوی شهادت، زنی که به عنوان شاهد «S» معرفی شده است، می‌گوید که مهاجمان، قربانی را میان خودشان دست به دست می‌کردند: «او زنده بود .... از پشت تنش خون می آمد.»

این شاهد در ادامه به جزییات بیشتر می‌‌پردازد و می‌گوید که چگونه مردان قسمت‌هایی از بدن قربانی را در جریان تجاوز به او، بریده‌اند.

او می‌گوید: «آن ها سینه‌اش را تکه تکه کردند و در خیابان انداختند و با اندام بریده شده او بازی می‌کردند.»

این شاهد می‌گوید که قربانی به دست مرد دیگری که لباس فرم بر تن داشت سپرده شد. مرد یونیفرم‌پوش شروع به تجاوز به زن کرد و قبل از اینکه کارش تمام شود، به سر زن شلیک کرد.

شهادت مرد دیگری که در محل جشنواره بود

یک مرد که روز حمله در محل جشنواره حضور داشته، به بی‌بی‌سی گفته است «صداها و فریادهای قتل، تجاوز و سر بریدن» را می‌شنیده.

در شهادت او آمده است: «برخی از زنان قبل از مرگ مورد تجاوز قرار گرفتند. برخی در حین مجروح شدن مورد تجاوز قرار گرفتند. تروریست‌ها به اجساد بی‌جان برخی از آن‌ها تجاوز کردند. می‌خواستم به آن‌ها کمک کنم اما هیچ کاری از دستم بر نمی‌آمد.»

شرایط بازماندگان

بنا بر گزارش بی‌بی‌سی، تصور می‌شود تعداد کمی از قربانیان زنده مانده‌اند تا داستان خود را تعریف کنند.

می گولان، وزیر توانمند‌سازی زنان اسرائیل به بی‌بی‌‌سی گفت که چند قربانی تعرض یا تجاوز جنسی، از این حملات جان سالم به در برده‌اند و همگی در حال حاضر تحت درمان روان‌پزشکی هستند.

او تاکید کرد: «اما تعداد بسیار کمی زنده مانده‌اند. اکثریت به طرز وحشیانه‌ای به قتل رسیده‌اند. بازماندگان در شرایطی نیستند که بتوانند صحبت کنند؛ نه با من و نه با کس دیگری از دولت یا از رسانه‌ها.»

گولان در ادامه به بی‌بی‌سی گفت: «من با حداقل سه دختر صحبت کردم که اکنون به دلیل تجاوز هایی که شاهد آن بوده‌اند و به دلیل شرایط روانی بسیار سخت، در بیمارستان بستری هستند. آن‌ها برای اینکه جان سالم به در ببرند وانمود کرده‌اند که مرده‌اند؛ در نتیجه شاهد جنایات حماس بوده‌اند، آن را تماشا کرده‌اند و همه چیز را شنیده‌اند. آنان در حال حاضر نمی‌توانند با این ماجرا کنار بیایند.»

یاکوف شابتای، رییس پلیس اسرائیل نیز به بی‌بی‌سی گفت صحبت کردن برای بسیاری از بازماندگان این حملات دشوار است.

او فکر می‌کند برخی از این بازماندگان هرگز درباره آنچه دیده یا تجربه کرده‌اند، شهادت نخواهند داد.

بر اساس گزارش‌ها، برخی بازماندگان قصد خودکشی دارند.

یکی از کسانی که با تیم‌های بازماندگان کار می‌کند به بی‌بی‌سی گفته است برخی از این افراد خود را کشته‌اند.

عکس‌ها و ویدیوها

پس از حمله حماس، عکس‌های متعددی از محل جنایات گرفته شده است. این تصاویر اجساد زنانی را نشان می‌دهند که از کمر به پایین برهنه هستند یا با لباس‌ زیر‌های پاره ‌شده، پاهای باز و علایمی از ضربات به اندام تناسلی و پاها دیده می شوند.

در ویدیوهایی که حماس از جنایات خود برداشته، زنی با دست‌بند نشان داده می‌شود که گروگان گرفته شده است. آثار بریدگی روی بازوهای این زن و لکه خون بزرگی پشت شلوارش دیده می‌شود.

سایر ویدیوها زنانی را نشان می‌دهند که به وسیله شبه‌نظامیان برده می‌شوند و برهنه یا نیمه‌ برهنه به نظر می‌ رسند.

شهادت داوطلبان جمع آوری اجساد قربانیان

به گزارش بی‌بی‌‌سی، بسیاری از شواهد به وسیله داوطلبانی به دست آمده‌اند که به جمع‌آوری اجساد کمک کردند.

یکی از این داوطلبان که از سوی سازمان مذهبی زکا به محل رفته، در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی به نشانه‌های شکنجه و مثله کردن اشاره کرده است.

به گفته این داوطلب، رحم یک زن حامله قبل از کشته شدن شکافته شده بوده و جنینش در حالی که داخل بدنش بوده، چاقو خورده است.

بی‌بی‌سی نتوانسته است مستقلا صحت این گزارش را تایید کند.

یکی دیگر از داوطلبان شهادتی کتبی از مشاهده اجساد دو زن ارائه کرده است که دست و پاهایشان به تخت بسته شده بوده.

در شهادت او آمده است: «یکی از زنان مورد "ترور جنسی" قرار گرفته و چاقویی در واژنش فرو رفته بود. تمام اعضای داخلی او برداشته شده بود.»

او به بی‌بی‌سی گفته است: «در محل جشنواره، پناهگاه‌های کوچک پر بودند از انبوهی از اجساد زنان که لباس‌هایشان در قسمت بالایی پاره شده بود اما پایین تنه‌شان کاملا برهنه بود. وقتی نگاه دقیق‌تری به آن ها انداختیم جای شلیک یک گلوله مستقیم به مغز هر کدامشان دیده می‌شد.»

شواهد به دست آمده از بازجویی‌ها

دولت اسرائیل از اسنادی گفته است که بر اساس آن‌ها شبه‌نظامیان حماس در حمله هفتم اکتبر (۱۵ مهر) به شکلی سیستماتیک و برنامه‌ریزی شده به اعمال خشونت جنسی و تجاوز پرداخته‌اند.

ویدیو کلیپ‌هایی از بازجویی برخی مهاجمان اسیر شده حماس منتشر شده است که در آن‌ها می گویند زنان را به منظور تجاوز جنسی هدف قرار داده‌اند.

تجاوز جنسی سیستماتیک به زنان

یک کارشناس حقوقی در موسسه روابط بین‌الملل دیویس در دانشگاه عبری اورشلیم به بی‌بی‌سی گفت: «به نظر می رسد حماس همانند داعش در عراق و مانند آنچه در بوسنی اتفاق افتاد، می‌دانست چگونه بدن زنان را مورد حمله قرار دهد.»

به گفته دکتر لوی، آن‌ها می‌دانستند با زنان چه کنند: «تجاوز جنسی، بریدن اندام‌‌هایشان و مثله کردن اندام تناسلی‌ زنان. دانستن این موضوع که آن‌ها برای انجام دادن چنین جنایاتی با این جزییات و در این ابعاد آمادگی داشتند وحشتناک است.»

کمیسیون مدنی به ریاست دکتر لوی، برای جمع آوری شهادت در مورد جنایات جنسی، خواستار به رسمیت شناخته شدن بین‌المللی حمله هفتم اکتبر شد.

به گفته لوی، این جنایت یک سوء‌استفاده سیستماتیک و «جنایت علیه بشریت» بود: «ما الگوهای مشخصی را می‌بینیم. بنابراین هیچ چیز تصادفی نبوده. آن‌ها با یک دستور روشن آمده بودند. این تجاوز، به قصد نسل‌کشی بوده است.»

دیوید کاتز از واحد جرایم سایبری اسرائیل که در تحقیقات شرکت دارد، به خبرنگاران گفته است: «هنوز خیلی زود است ثابت کنیم خشونت جنسی بخشی از این حمله برنامه‌ریزی شده بوده اما داده‌های استخراج شده از تلفن‌های مهاجمان حماس نشان می‌دهد همه چیز سیستماتیک بوده است.»

به گفته او، هر اقدامی که از سوی مهاجمان در آن روز انجام شده سیستماتیک بوده و هیچ چیز تصادفی اتفاق نیفتاده: «تجاوز جنسی به صورت سیستماتیک صورت گرفته است.»

شناسایی اجساد قربانیان

بازرسان اذعان می ‌کنند در اولین روزهای پر هرج و مرج پس از حملات، فرصت‌ها برای مستند سازی دقیق صحنه‌های جنایت یا گرفتن شواهد پزشکی قانونی محدود شده یا از دست رفته‌اند.

گولان در این مورد به بی‌بی‌سی گفت: «در پنج روز اول، هنوز تعدادی از تروریست‌ها داخل خاک اسرائیل بودند و صدها جسد در همه جا وجود داشت. آن‌ها سوزانده شده بودند یا اعضای بدنشان قطع شده بود. آن‌ها را کاملا قصابی کرده بودند.»

دین السدون، سخنگوی پلیس، در یک نشست خبری به خبرنگاران گفت: «این رویداد یک کشتار دسته‌جمعی است. اولین اقدام ما شناسایی قربانیان بود؛ البته نه لزوما در بررسی صحنه جنایت. مردم منتظر بودند تا ببینند چه بر سر عزیزانشان آمده است.»

السدون در ادامه گفت: «به این منظور اجساد برای شناسایی به پایگاه ارتش برده شدند. در آن جا برخی از مهم‌ترین شواهد به بازرسان ارائه شد.»

این شواهد در مرکز موقت و کانتینرهای یخچال‌دار که برای شناسایی اجساد در پایگاه نصب شده بودند، گرد‌آوری شدند: «اینجا بود که تیم‌های بازرسی به ما گفتند شواهد واضحی از تجاوز جنسی و خشونت جنسی بر روی بدن اجساد دیده ‌اند؛ از جمله شکستگی لگن‌ ناشی از آزار و اذیت خشونت‌ آمیز.»

کاپیتان مایان، یکی از نیروهای ذخیره در تیم پزشکی قانونی اسرائیل، به بی‌بی‌سی گفت: «در میان اجساد، زنان از هر سنی وجود داشتند. ما قربانیان تجاوز را دیدیم؛ زنانی را که مورد تجاوز قرار گرفته بودند. بررسی پاتولوژیست‌های تیم بازرسی وجود کبودی‌ها، بریدگی‌ها و پارگی‌ها را تایید می‌کند. ما می‌دانیم قربانیان مورد آزار جنسی قرار گرفته‌اند.»

کاپیتان مایان در پاسخ به سوال خبرنگار بی‌بی‌سی در مورد تعداد زنانی که طبق مشاهدات او مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، گفت: «بسیاری ... بسیاری از زنان و دختران از تمامی سنین.»

بر اساس این گزارش، شناسایی و تعیین تعداد دقیق قربانیان به دلیل وضعیت اجساد تا حدودی دشوار است.

دکتر لوی به بی‌بی‌سی گفت: «در برخی موارد فقط قسمت بسیار کوچکی از بدن قربانیان باقی مانده؛ مانند انگشت پا یا دست که شناسایی را بسیار سخت می‌کند. مردم سوخته و خاکستر شده‌اند. چیزی که می‌خواهم بگویم این است که شاید هیچ‌وقت ندانیم دقیقا چه تعداد کشته شده‌اند.»

حمایت دیر هنگام برخی از نهادهای بین‌الملی در امور زنان

هفته گذشته، نهاد زنان سازمان ملل متحد بیانیه‌ای صادر و اعلام کرد که به صراحت حملات وحشیانه حماس را محکوم می ‌کند.

این نهاد از گزارش‌های بی‌شمار جنایات مبتنی بر جنسیت و خشونت جنسی در طول این حملات ابراز نگرانی کرد.

در مقابل، مقام‌های اسرائیلی تاکید دارند که دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی حقوق زنان برای محکوم کردن آنچه در هفتم اکتبر اتفاق افتاده، بسیار کند عمل کرده‌اند.

علاوه بر موضوع جنگ در غزه، جنگ اوکراین، تولید نفت و منازعات سوریه، یمن و سودان در دستور کار مذاکرات رهبران دو کشور قرار داشت.

پوتین در این دیدار گفت روابط مسکو و ابوظبی به «سطح بی‌سابقه‌ای» رسیده است.

کرملین پیش از این امارات را «بزرگ‌ترین شریک اقتصادی روسیه در جهان عرب» نامیده بود.

سفر پوتین به امارات در حالی انجام می‌شود که این کشور هم‌اکنون میزبان نشست اقلیمی سازمان ملل متحد موسوم به کاپ ۲۸ است.

هنوز خبری در مورد حضور احتمالی رییس‌جمهوری روسیه در این نشست منتشر نشده است.

مذاکرات بر سر حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی از محورهای اصلی کاپ ۲۸ است.

شبکه خبری بی‌بی‌سی، سفر پوتین به امارات را «کم‌سابقه» خواند.

این اولین سفر رییس جمهوری روسیه به خاورمیانه از زمان آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ است.

دیوان کیفری بین‌المللی در اسفند ۱۴۰۱ حکم بازداشت پوتین را به دلیل متهم شدن او به ارتکاب جنایات جنگی و ربودن کودکان اوکراینی صادر کرد.

از آن زمان رییس‌جمهوری روسیه به ندرت به سفرهای خارجی می‌رود.

پوتین پیش از این از شرکت در اجلاس بریکس در آفریقای جنوبی و اجلاس جی-۲۰ در هند امتناع کرده بود.

رییس‌جمهوری روسیه قرار است از امارات متحده عربی، برای دیدار با مقام‌های عربستان سعودی، به این کشور سفر کند.

او در عربستان سعودی با محمد بن‌ سلمان، ولیعهد این کشور دیدار خواهد کرد.

کرملین هدف از این سفر را تلاش برای کاهش تنش‌ها در منطقه عنوان کرد.

عربستان سعودی و امارات در قبال جنگ اوکراین موضعی بی‌طرفانه اتخاذ کردند و از پیوستن به تحریم‌های اعمال شده از سوی کشورهای غربی علیه مسکو سر باز زدند.

بسیاری از کارشناسان نظامی و چهره‌های سیاسی با اشاره به فرسایشی شدن جنگ روسیه و اوکراین می‌گویند درگیری‌ها میان طرفین به بن‌بست رسیده است.

پیش از این و در روز هفتم آبان، الکساندر لوکاشنکو، رییس‌جمهوری بلاروس و از متحدان اصلی پوتین هشدار داد روسیه و اوکراین در جنگ با یکدیگر به بن‌بست رسیده‌اند.

با شعله‌ور شدن آتش درگیری‌ها میان حماس و اسرائیل، اکنون توجه‌ها به خاورمیانه معطوف شده و جنگ اوکراین به حاشیه رفته است. این امر نگرانی کی‌یف را در پی داشته که برای ادامه رویارویی با روسیه به کمک‌های مالی و نظامی کشورهای غربی وابسته است.

به گزارش رویترز، پوتین روز پنج‌شنبه ۱۶ آذر از ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی در مسکو میزبانی خواهد کرد.

سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد دگرگونی‌های گسترده و پرشتاب در یخچال‌های مناطق قطبی و کوه‌های مرتفع، تهدیدی برای جان میلیون‌ها نفر به شمار می‌رود.

به گزارش این سازمان، تولید روزافزون گازهای گلخانه‌ای باعث بالا رفتن دمای زمین و در نتیجه شتاب چشمگیر روند ذوب شدن یخ‌ها شده ‌است.

در این گزارش آمده است تحلیل رفتن یخچال‌های طبیعی در دراز‌مدت عواقب سنگینی برای منابع آبی میلیون‌ها نفر در جهان به همراه خواهد داشت و می‌تواند با افزایش سطح آب دریاها تهدیدی جدی برای ساکنان مناطق کم‌ارتفاع‌تر باشد.

جان کری، نماینده ویژه رییس‌جمهوری آمریکا در امور اقلیم روز چهارشنبه ۱۵ آذر از کشورهای جهان خواست برای مقابله با تغییرات اقلیمی رویکرد جدی‌تری اتخاذ کنند.

او تاکید کرد زمان گرفتن تصمیم‌های مهم در مذاکرات اقلیمی فرا رسیده است.

به گفته کری، اقتصاد جهانی قطعا به مرحله «کم‌کربن» و «بدون ‌کربن» خواهد رسید اما برای دور ماندن از عواقب بحران کنونی در حوزه تغییرات اقلیمی، این گذار باید هر چه سریع‌تر انجام شود.

خبرگزاری رویترز روز ۱۵ آذر در گزارشی نوشت پرسش محوری درباره کاپ ۲۸ این است که آیا این نشست می‌تواند به اولین توافق جهانی درباره حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی منتهی شود.

اسپن بارت اید، وزیر امور خارجه نروژ گفت حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی برای رسیدن به هدف نهایی که برخورداری از سیستم‌های انرژی بدون تولید گازهای‌ گلخانه‌ای است، ضروری به نظر می‌رسد.

رسانه‌ها از دوبی خبر دادند در نشست اقلیمی سازمان ملل متحد، اولین پیمان بین‌المللی درباره کاهش گازهای گلخانه‌ای ناشی از سیستم‌های سرمایشی امضا شد.

این پیمان به امضای ۶۳ کشور از جمله آمریکا و کانادا رسید.

آلودگی ناشی از خنک‌کننده‌ها، یخچال‌ها و سرماسازها، هفت درصد مجموع آلاینده‌های گلخانه‌ای جهان را تشکیل می‌دهد.

در جریان کاپ ۲۸، سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس، وابسته به اتحادیه اروپا، اعلام کرد سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال تاریخ بوده است.

رویترز روز ۱۴ آذر خبر داد مذاکرات بر سر حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی و گنجاندن عبارت مربوط به آن در توافق نهایی نشست اقلیمی سازمان ملل متحد همچنان ادامه دارد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مذاکرات در زمینه تخصیص بودجه و سرمایه‌گذاری در زمینه تغییرات اقلیمی به بخشی محوری از کاپ ۲۸ بدل شده است.