تصمیم اتحادیه اروپا برای تحریم کودتاگران نیجر؛ سفر وزیر خارجه حاکمان نظامی به تهران

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (هرانا) در گزارش خود نوشت این افراد در زندان‌های گنبد کاووس، خرم‌آباد، زاهدان، بم، ‌تربت حیدریه، کرج، شیراز، رامهرمز، اهر، مشهد و میناب اعدام شدند.

اتهام هفت نفری که در سه روز گذشته اعدام شدند بر اساس گزارش‌های منتشر شده در سایت سازمان حقوق بشر ایران، هرانا و کمپین «فعالین بلوچ»، عمدتا مربوط به جرایم مواد مخدر بوده است.

پیش از این و در روز ۲۶ مهر، سازمان حقوق بشر ایران از اعدام گروهی دست‌کم ۱۰ مرد زندانی در زندان قزل‌حصار کرج به دلیل اتهامات مرتبط با مواد مخدر خبر داده بود.

اعدام متهمان مواد مخدر در ایران سیری صعودی داشته و در ۹ ماه نخست سال جاری میلادی نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود دو برابر شده است.

در ادامه روند اعدام‌ها در ایران، حکم سه شهروند به نام‌های علی خیربین ۴۲ ساله، اصغر جعفری ۴۰ ساله و مجید موسایی ۳۸ ساله روز دوشنبه یکم آبان در زندان مرکزی شیراز (عادل‌آباد) اجرا شد.

خسرو نقیان شهروند دیگری است که روز یک‌شنبه ۳۰ مهر در زندان مرکزی کرج به دار آویخته شد.

در روز شنبه ۲۹ مهر سه شهروند اعدام شدند که تنها هویت دو تن از آنان با نام‌های داوود جلالی ۳۷ ساله و ظاهر نارویی (شیرزهی) ۳۲ ساله مشخص است.

حکم اعدام جلالی در زندان دستگرد اصفهان و حکم نارویی در زندان مرکزی زاهدان اجرا شد.

یک زن با هویت نامشخص نیز طی این روز در اصفهان اعدام شد.

سازمان حقوق بشر ایران به نقل از یک منبع مطلع نوشت که این زن اهل شهرستان داران و در زندان دولت‌آباد اصفهان محبوس بود و او را برای اجرای حکم به زندان دستگرد منتقل کردند.

از سوی دیگر یک منبع مطلع به کمپین فعالین بلوچ گفت روز شنبه چند شهروند دیگر نیز در زندان مرکزی زاهدان اعدام شدند که از مشخصات آن‌ها اطلاعی در دست نیست.

سازمان حقوق بشر ایران پیش‌تر به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات مرگ خبر داده بود از ۱۱ دی ۱۴۰۱ تا ۱۸ مهر امسال دست‌کم ۵۳۴ نفر در ایران اعدام شده‌اند.

از این تعداد تنها ۷۱ مورد برابر با ۱۷ درصد، به‌صورت رسمی اعلام شده است.

بیشترین فراوانی در این فهرست با ۵۷ درصد، به اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر اختصاص داشته که منجر به اعدام ۳۰۵ تن شده است.

در سطح بین‌المللی، ایران همچنان در صدر کشورهای اعدام‌‌کننده متهمان جرایم مرتبط با مواد مخدر قرار دارد.

از میان ۲۸۵ اعدام مرتبط با مواد مخدر که سازمان بین‌المللی «کاهش آسیب» در سال ۲۰۲۲ در سراسر جهان ثبت کرد، ۹۰ درصد آن‌ها در ایران انجام شده است.

کرین ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید، با اشاره به «افزایش حمله‌های موشکی و پهپادی از سوی گروه‌های نیابتی مورد حمایت ایران» علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق و سوریه که پرسنل آمریکایی در آن مستقر هستند، گفت: «عمیقا نگران احتمال تشدید قابل‌توجه این حملات در روزهای پیش‌ رو هستیم.»

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، هم به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «ایران به حمایت از حماس و حزب‌الله ادامه می‌دهد و ما می‌دانیم که ایران از نزدیک این رویدادها را زیر نظر دارد و در برخی موارد، فعالانه این حملات را تسهیل می‌کند و دیگرانی را که ممکن است بخواهند از درگیری به نفع خود یا به نفع ایران استفاده کنند، تحریک می‌کند.»

وی همچنین به قصد ایران برای «حفظ سطحی از انکار» اشاره کرد و گفت واشینگتن اجازه چنین کاری به جمهوری اسلامی نمی‌دهد.

در همین حال، شبکه سی‌ان‌ان به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت آمریکا اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در حال برنامه‌ریزی برای تشدید حملات خود علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه‌اند. به گفته این مقام‌ها، به نظر می‌رسد که جمهوری اسلامی این گروه‌ها را برای تشدید حملات تشویق می‌کند.

یک مقام ارشد دفاعی در گفتگو با سی‌ان‌ان درباره «‌تشدید شدید تنش‌ها علیه نیروها و پرسنل آمریکایی در کوتاه‌مدت» هشدار داد و افزود: «اجازه دهید شفاف بگویم. این مسیر به ایران باز می‌گردد. ایران به شبه‌نظامیان و نیروهای نیابتی در سراسر منطقه کمک مالی، تسلیحات، تجهیزات و آموزش می‌رساند. ما برای تشدید اوضاع آماده می‌شویم، هم از جهت دفاع از نیروهایمان و هم آمادگی برای پاسخ قاطعانه.»

پیش‌تر، سنتکام اعلام کرد که بامداد دوشنبه دو پهپاد تهاجمی را قبل از رسیدن به اهداف مورد نظر در نزدیکی مقر نیروهای آمریکایی در جنوب غربی سوریه منهدم کرده است.

در طول هفته گذشته، پایگاه عین‌‌الاسد در غرب عراق، پایگاه الحریر در استان اربیل در شمال این کشور و یک پایگاه نظامی در نزدیکی فرودگاه بغداد، هدف حمله‌های راکتی و پهپادی قرار گرفتند.

با این وجود، پاتریک رایدر سخنگوی پنتاگون، گفت که آمریکا ندیده ایران صراحتا به این گروه‌ها دستور حمله داده باشد. او گفت: «دستور مستقیمی ندیدیم که مثلا خامنه‌ای بگوید بروید و این کار را انجام دهید.»

سخنگوی پنتاگون با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه گفت آمریکا در نهایت ایران را مسوول حملات علیه نیروهای آمریکایی در منطقه می‌داند.

متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، هم در اظهاراتی مشابه درباره افزایش حمله‌های شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه ابراز نگرانی کرد و گفت: «ما ایران را مسئول این حملات می‌دانیم و همانطور که پیش‌تر گفته شده ما برای این حملات آماده می‌شویم و در صورت لزوم آماده پاسخگویی به آن‌ها هستیم.»

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز در یک نشست خبری گفت: «آمریکا حداقل دو بار به ما پیام داده که دو محور داشت؛ آنها اعلام کردند که ما علاقه‌مند به گسترش دامنه جنگ نیستیم و از ما خواستند خویشتن‌داری کنیم و سایر طرف‌ها را هم به خویشتن‌داری دعوت کنیم.»

این اظهارات در حالی مطرح شد که در پی ادامه درگیری‌ها میان حماس و اسرائیل از یک سو، و حزب‌الله لبنان و اسرائیل از سوی دیگر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال گسترش جنگ در منطقه قوت گرفت.

به گفته منابع اسرائیلی، دلیل عمده تاخیر در ورود نیروی زمینی اسرائیل به غزه خرید زمان برای خروج اتباع آمریکایی و اسرائیلی از کشورهای عربی و همزمان اعزام ناوهای هواپیمابر، تفنگداران دریایی و تجهیزات دفاعی آمریکا به منطقه است.

مایکل ادلشتاین، افسر ارشد ارتش اسرائیل، با اشاره به حمله حماس به اسرائیل، به اسکای‌نیوز گفت «از دخالت ایران مدرک داریم» و افزود: «من نمی‌توانم بیش از حد توضیح دهم، اما منظور مرا درک می‌کنید، نه فقط در مورد تجهیزات، بلکه بیشتر از آن.»

به گفته اسکای‌نیوز، سخنان او از اظهارات قبلی مقام‌ها درباره این واقعیت که حکومت ایران از مدت‌ها پیش از حماس حمایت نظامی و مالی می‌کند، فراتر می‌رود.

روزنامه واشینگتن‌پست با اشاره به حضور ۶٠٠ هزار آمریکایی در لبنان و اسرائیل به نقل از چهار مقام دولت آمریکا خبر داد در صورت گسترش جنگ غزه، دولت بایدن برنامه‌ای برای تخلیه دسته‌جمعی شهروندان از خاورمیانه دارد.

میلر از مخالفت واشینگتن با آتش‌بس خبر داد، چرا که به گفته او، به حماس «امکان استراحت، بازسازی و آماده شدن برای ادامه حمله‌های تروریستی علیه اسرائیل می دهد».

میلر به خبرنگاران گفت: «می‌توانید به خوبی درک کنید که چرا این وضعیت برای اسرائیل غیرقابل‌تحمل است، زیرا برای هر کشوری که از چنین حمله تروریستی وحشیانه‌ای رنج برده باشد و همچنان تهدید تروریستی را دقیقا در مرزهای خود ببیند، وضعیتی غیرقابل‌تحمل خواهد بود.»

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا بر حق اسرائیل برای دفاع از خود تاکید کرد و گفت حماس سازمانی تروریستی‌ست که زیرساخت‌های خود را در ساختمان‌های غیرنظامی از جمله مدارس و بیمارستان‌ها جاسازی کرده است.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، هم در پاسخ به سوالی درباره احتمال برقراری آتش‌بس بین اسرائیل و شبه‌نظامیان فلسطینی گفت: «ما باید گروگان‌ها را آزاد کنیم و سپس می‌توانیم درباره آن صحبت کنیم.»

بر اساس عدد اعلام شده از سوی معاون ابراهیم رئیسی، بودجه در هفت ماه نخست سال با بیش از ۳۶۵ هزار میلیارد تومان عدم تحقق منابع مواجه است.

بنا بر جداول قانون بودجه امسال، دولت باید در هفت ماه سال بیش از یک هزار و ۲۱۴ هزار میلیارد تومان درآمد کسب می‌کرد، اما بنا به اعلام داود منظور، میزان تحقق منابع در این مدت بالغ بر ۸۵۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

میزان عدم تحقق منابع دولت در نیمه نخست سال ۳۴۱ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود، این عدم تحقق منابع در مهرماه ۲۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

رییس سازمان برنامه و بودجه دلایل اصلی عدم تحقق منابع درآمدی بودجه را بیش برآوردی درآمدهای نفتی و درآمدهای پیش‌بینی‌شده از محل واگذاری و مولدسازی اعلام کرده است.

به گفته داود منظور، درآمدهای نفتی در بودجه ۶۲۰ هزار میلیارد تومان پیش بینی شده است، فرض بر این بوده که نفت را با قیمت ۸۰ دلار و به میزان یک و نیم میلیون بشکه در روز بفروشیم اما در بسیاری ماه‌های سال قیمت فروش و میزان صادرات کم بوده است.

منظور در حالی از محقق نشدن درآمدهای نفتی به میزان پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه خبر داده است که پیش از این مقام‌های مختلف دولتی از چند برابر شدن صادرات نفت و درآمدهای ناشی از این محل سخن گفته بودند و حتی مدعی شده بودند که تمام درآمدهای ناشی از صادرات نفت و فرآورده بدون مشکل به داخل کشور منتقل می‌شود.

بر اساس اعلام معاون ابراهیم رئیسی، درآمد حاصل از مولدسازی دارایی‌های دولت در هفت ماه امسال فقط ۱۰ هزار میلیارد تومان بوده است، این در حالی است که درآمد در نظر گرفته شده از این محل در قانون بودجه ۱۰۸ هزار میلیارد تومان است.

به عبارت دیگر میزان تحقق درآمدهای ناشی از مولدسازی دارایی‌های دولت در هفت ماه سال به کمتر از ۱۶ درصد می‌رسد. همچنین به گفته رییس سازمان برنامه و بودجه میزان تحقق درآمدهای ناشی از واگذاری‌ شرکت‌های دولتی در این مدت کمتر از ۲۵ درصد بوده است.

منظور در عین حال، وعده داده بودجه ۱۴۰۳ واقع‌گرایانه خواهد بود به گفته معاون ابراهیم رئیسی، در بودجه ۱۴۰۳ تلاش می‌شود،منابع و هزینه‌ها واقع‌گرایانه تعیین شود به گونه‌ای که انطباق بالایی بین مصارف و منابع اتفاق بیفتد.

اقتصاددانان کسری بودجه را ام‌المصائب اقتصاد ایران نامیده‌اند، کسری بودجه دولت حلقه اول زنجیره‌ای است که در نهایت از طریق مسیرهای تامین این کسری به افزایش نقدینگی منجر شده که در نهایت به افزایش نرخ تورم منتهی می‌شود.

بر اساس صورت‌های مالی منتشر شده از سوی این دو خودروساز، زیان انباشته ایران خودرو در پایان شهریورماه امسال به ۹۷ هزار میلیارد تومان رسید که در مقایسه با زیان انباشته این شرکت در مدت مشابه پارسال، بیشتر از ۳۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.

زیان خالص شرکت ایران خودرو در شش ماه نخست سال، ۲۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان بود. زیان خالص ایران خودرو در این دوره در مقایسه با عملکرد شش ماه نخست سال ۱۴۰۱ بیش از ۶۷ درصد افزایش یافته است.

زیان خالص شرکت سایپا، دیگر خودروساز بزرگ دولتی نیز در پایان ۶ ماه نخست سال، بالغ بر ۷ هزار و ۲۳۰ میلیارد تومان بود که نسبت به زیان خالص این شرکت در مدت مشابه سال قبل، حدود ۴.۵ برابر بیشتر شده است.

زیان انباشته شرکت سایپا در پایان شهریورماه امسال نیز به بیش از ۴۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رسید، زیان انباشته سایپا در پایان نیمه نخست پارسال، بیش از ۳۸ هزار و ۳۷۶ میلیارد تومان گزارش شد که نشان می‌دهد زیان انباشته این خودروساز، در این دوره حدود ۱۹ درصد بیشتر شده است.

بر اساس گزارش‌های شش ماهه خودروسازان، ایران‌خودرو به ازای هر سهم بیش از ۷۴ تومان زیان و سایپا نیز زیانی ۳۷ تومانی به ازای هر سهم شناسایی کردند.

پیش از این زیان انباشته دو گروه خودروسازی ایران خودرو و سایپا بر اساس صورت‌های تلفیقی شرکت‌های زیر مجموعه این دو گروه خودروسازی در پایان پارسال حدود ۱۶۴ هزار میلیارد تومان اعلام شده بود، با تداوم زیان‌دهی این دو شرکت احتمال افزایش زیان انباشته گروه‌های خودروسازی در پایان امسال بسیار زیاد است.

انتشار صورت‌های مالی شش ماهه دو خودروساز بزرگ دولتی با ناامیدی سهامداران این دو شرکت همراه بود و تداوم زیان‌کاری خودروسازان بر وضعیت شاخص‌های بورس نیز اثرگذار بود.

به طوریکه شاخص کل بورس در روز دوشنبه، بیش از ۱۰ هزار واحد معادل نیم درصد کاهش یافت.

همزمان با انتشار گزارش‌های مالی ناامیدکننده دو خودروساز بزرگ دولتی، عباس علی‌آبادی، وزیر صمت از تلاش برای شکستن انحصار در بازار خودرو و حذف قیمت‌گذاری دستوری خبر داد و از مردم خواست برای خرید خودرو عجله نکنند.

طبق ارزیابی وزیر صمت، شرایط رو به بهبود است و با واردات خودرو، افزایش تولید و سیاست های دولت، آرامش به بازار خودرو بر می‌گردد.

وزیر صمت همچنین از ابلاغ قریب الوقوع آیین‌نامه اجرایی واردات خودروهای کارکرده خبر داد که به گفته او هفته گذشته در هیات دولت تصویب شده است.

به گفته علی‌آبادی در این آیین‌نامه، کمیته ناظری تعیین شده تا مراقبت کند که توده مردم از این موضوع آسیب نبینند، وزیر صمت به ترکیب این کمیته ناظر اشاره‌ای نکرده است.

انتقاد از عملکرد خودروسازان داخلی در ماه‌های گذشته بالا گرفته و حتی محمدحسین طاهری، دبیر ستاد امر به معروف نیز از قیمت‌گذاری به گفته او بی ضابطه خودرو توسط شورای رقابت انتقاد کرد و گفت: همین برای نابودی نظام بس است.

محمد حسین طاهری پرسید چگونه قیمت یک خودروی ۴۰۰ میلیون تومانی با اضافه کردن آپشن به ۶۰۰ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند درحالی که قرار بود قیمت‌ها را اصلاح کنند اما نتوانستند قیمت بازار را کاهش بدهند به جای آن قیمت کارخانه را افزایش دادند.

خودروسازان و مقام‌های دولتی در وزارت صمت، قیمت گذاری دستوری برای خودروهای تولیدی و همچنین مشکلات افزایش نرخ ارز و تامین قطعات تحت تاثیر تحریم‌ها را از جمله عوامل زیان‌‌دهی این شرکت‌های عنوان می‌کنند، اما صاحب‌نظران حوزه صنعت خودرو ناکارآمدی مدیران، انحصار در بخش تولید خودرو و رقابتی نبودن این صنعت و همچنین ساختار مدیریتی و مالکیتی خودروسازان را از جمله دلایل زیان‌دهی خودروسازان اعلام می‌کنند.

نشست موسوم به ۳+۳ در حالی به میزبانی جمهوری اسلامی برگزار شد که نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف، رییس جمهوری آذربایجان برای از سرگیری مذاکرات صلح میان دو کشور اعلام آمادگی کرده‌اند.

۳+۳ مدل پیشنهادی جمهوری اسلامی برای همکاری میان کشورهای منطقه و حل بحران منطقه قفقاز است و سه کشور قفقاز (ارمنستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان) و سه کشور دیگر (ایران، روسیه و ترکیه) را در برمی‌گیرد.

بنا بر اعلام رسانه‌های ایرانی و بین‌المللی، گرجستان به دلیل اختلافات ارضی و سیاسی با روسیه در این نشست شرکت نکرد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در این نشست پایان جنگ در قفقاز را یک «فرصت تاریخی» دانست و تاکید کرد: «نوبت صلح، همکاری و پیشرفت در قفقاز فرارسیده است.»

ابراهیم رئیسی در دیدار وزیر خارجه ارمنستان گفت: «جمهوری اسلامی برای کمک به حل و فصل اختلافات موجود میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان آمادگی دارد.»

خبرگزاری تسنیم، رسانه نزدیک به سپاه پاسداران، با اشاره به برگزاری این نشست در تهران نوشت جمهوری اسلامی راهبرد خود در قبال منطقه قفقاز را مورد بازنگری قرار داده است.

به گزارش این رسانه، تحولات رخ داده پس از حمله اخیر آذربایجان به قره‌باغ، از جمله «تاکید باکو و آنکارا برای ایجاد کریدور شرق به غرب موسوم به زنگزور»، جمهوری اسلامی را بر آن داشت تا درباره سیاست‌های پیشین خود در این منطقه تجدید نظر کند.

نخست‌وزیر ارمنستان روز ۲۵ مهر اعلام کرد کشورش آماده امضای توافق صلح با آذربایجان تا پایان سال است. پاشینیان افزود تحقق این امر به اراده سیاسی نیاز دارد و ایروان از این اراده برخوردار است.

پیش از این و در روز ۱۶ مهر علی‌اف، رییس‌جمهوری آذربایجان نیز گفته بود در صورت موافقت ارمنستان، باکو آماده است فورا با این کشور بر سر میز مذاکره بنشیند.

مذاکرات روز دوشنبه برای حل مناقشه قره‌باغ در حالی برگزار شد که ترکیه و آذربایجان رزمایش سه‌روزه‌ای را به نام مصطفی کمال آتاتورک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه، آغاز کرده‌اند.

وزارت دفاع آذربایجان اعلام کرد سه هزار نیروی نظامی این کشور در رزمایش آتاتورک شرکت می‌کنند.

بنا بر گزارش‌ها، این رزمایش در نقاط مختلف آذربایجان از جمله باکو، نخجوان و منطقه مناقشه برانگیز قره‌باغ برگزار می‌شود.

جمهوری آذربایجان و ارمنستان سه سال پیش و پس از حدود سه دهه، بار دیگر بر سر حاکمیت قره‌باغ کوهستانی با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتش‌بسی تحت حمایت مسکو امضا شد. با این حال تنش‌ها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه یافت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر شد تا اینکه سرانجام نیروهای آذربایجان وارد قره‌باغ کوهستانی شدند و حاکمیت بر آن را از آن خود کردند.

قره‌باغ بر اساس قوانین بین‌المللی بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته می‌شود اما اکثریت جمعیت در این منطقه را ۱۲۰ هزار ارمنی تشکیل می‌دادند که بسیاری از آن‌ها در پی مناقشه اخیر به ارمنستان گریختند.

این منطقه در جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ بین دو کشور از کنترل جمهوری آذربایجان خارج شده بود.