محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در نخستین دیدار خود با یک مقام بلندپایه جمهوری اسلامی، با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه دولت ابراهیم رئیسی در جده دیدار و درباره مسایل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی گفتوگو کرد.
خبرگزاری رسمی عربستان سعودی درباره این دیدار که روز جمعه ۲۷ مرداد برگزار شد، نوشت که در این دیدار «روابط پادشاهی سعودی و جمهوری اسلامی ایران و فرصتهای آتی همکاریهای دو کشور و راههای توسعه آن و تحولات منطقهای و بینالمللی و تلاشهایی که برای آنها انجام شده»، مورد بررسی قرار گرفت.
امیرعبداللهیان نیز در توییتی نوشت که دیدارش با بنسلمان ۹۰ دقیقه طول کشیده است.
او ادامه داد: «گفتوگوی صریح، بیپرده، سودمند و نتیجهبخش، مبتنی بر سیاست همسایگی. با اراده روسای دو کشور، بر مناسبات دوجانبه پایدار در همه زمینهها تاکید شد. در منطقه بر امنیت و توسعه برای همه اتفاق نظر داریم.»
دیدار بن سلمان و امیرعبداللهیان همچنین بالاترین سطح دیدار میان مقامهای دو کشور از زمان امضای توافق احیای روابط تهران و ریاض بود.
پرستیوی، رسانه وابسته به جمهوری اسلامی به نقل از یک عضو هیات ایران، این دیدار را «بسیار خوب» توصیف کرد.
محمد بن سلمان که حاکم واقعی عربستان سعودی به شمار میرود، در سالهای اخیر تلاش کرده تا با وجود تردیدها در روابط نزدیک و تاریخی عربستان سعودی با آمریکا، برای حل تنشهای منطقهای اقدام کند.
جمهوری اسلامی از ابتدای تاسیس خود روابط چندان گرمی با عربستان سعودی نداشته و در سالهای اخیر به دلیل حمایتش از گروههای شبهنظامی شیعی در منطقه به ویژه یمن، روابطش با ریاض پرتنش شده بود.
دو کشور پس از هفت سال قطع رابطه، در اسفند سال گذشته در پکن توافق احیای روابط امضا کردند.
در حالی که سفارتخانههای دو کشور بازگشایی شده، قرار است ابراهیم رئیسی به زودی به عربستان سعودی سفر کند.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان گفت نماینده مجلسی که استقلال ندارد بهتر است «برود پی کارش». او همچنین با اشاره به ماهها تجمع اعتراضی اسرائیلیها علیه سیاستهای دولت بنیامین نتانیاهو گفت اسرائیل برخلاف جمهوری اسلامی، در این مدت حتی یک تن از مردم خود را نکشته است.
نمایندهای که استقلال ندارد، بهتر است برود پی کارش
مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه روز ۲۷ مرداد با اشاره به ثبتنام برای کاندیداتوری انتخابات مجلس شورای اسلامی و «خبرگان رهبری» گفت نمایندهای که استقلال نداشته باشد، بهجای مردم خود را نماینده دولت و نظام بداند، یا نتواند از حق مردم دفاع کند، همان بهتر که «برود پی کارش».
او با اشاره به مشکلاتی که امروز در ایران وجود دارد، به کنایه گفت: «الان هم دولت و مجلس برقرار است و هم نمایندگان خبرگان بر سر کارند اما روز به روز به بحرانهای کشور اضافه میشود و ملت دچار مشکل و گرفتار بنبستهای بیپایان است. حالا آیا با آمدن مجلس و دولت جدید، قرار است این مشکلات حل شود؟»
اگر مسوولان افق روشنی میبینند به ما مردم هم نشانش دهند
امام جمعه اهل سنت زاهدان با تاکید بر اینکه «افق روشنی» برای ایران دیده نمیشود، ادامه داد: «اگر افق روشنی هست که مسوولان آن را میبینند و ما مردم نمیتوانیم ببینیمش، بیانش کنید. اگر قرار است با انتخاب نمایندگان جدید مجلس، زندگی مردم راحت شود، بگویید.»
مولوی عبدالحمید یادآور شد که «اگر افق روشنی در کار نیست و مجلس جدید تکرار مکررات قبلیها خواهد بود»، شرکت در انتخابات و رای دادن مردم هم اثری بر مشکلات کشور نخواهد گذاشت و بیفایده است.
او با اشاره به اینکه امروز انتهای فعالیت یک نماینده مجلس به پیگیری وظایف دولت در تامین آب و برق و بنزین و آسفالت راهها محدود شده است، گفت: «نمایندگان در دنیای دیگر، این حرفها را در مجلس خود فریاد نمیزنند. آنها قانونگذار هستند و به سیاستهای دولت انتقاد و بر اجرای قانون نظارت میکنند. نماینده باید تمام مسوولان را بپاید و بر سیاست خارجی نظارت کند اما اگر مانند سابق برای "نان و نام" باشد، تکرار مکررات است و مشکلی را حل نمیکند.»
حضور نماینده «خبرگان» چه فایدهای دارد وقتی نتواند بر سازمانهای زیرنظر خامنهای نظارت کند؟
مدیر دارالعلوم زاهدان به انتخابات خبرگان رهبری هم اشاره کرد و گفت اگر نمایندگان مجلس خبرگان نتوانند بر سازمانهای زیرمجموعه نهاد رهبری که «قَدَر و تاثیرگذارند» نظارت کنند، حضورشان چه فایدهای دارد؟
اسماعیلزهی ادامه داد: «این نمایندگان باید با خود رهبری هم از نزدیک صحبت کنند و درد و مشکلات مردم را به گوش او برسانند چرا که فقط خدا را نمیتوان زیر سوال برد.»
او با تاکید بر اینکه «مسوول یعنی کسی که باید پاسخگو باشد»، علی خامنهای را هم نیازمند به «مشورت» خواند و گفت اعضای مجلس خبرگان که به او «نزدیکاند و دستشان میرسد» باید درد مردم را به گوش رهبر جمهوری اسلامی برسانند؛ اما اگر این کار را نمیکند و صرفا به «گفت و نشست و برخاست» با او میپردازند، حضورشان در این مجلس «بیفایده» است.
اسم «بعضیها» را در کشور تبدیل به خط قرمز کردهاند
مولوی عبدالحمید تاکید کرد: «اگر نگاه و سیاستها تغییر نکند، تغییر ژرفی در کشور رخ ندهد و تحول به نفع مردم نشود، گرفتاریها برقرار میماند؛ حتی اگر نماینده مجلس و خبرگان و رییسجمهوری را تغییر دهیم و دوباره انتخاب کنیم.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان همچنین هشدار داد «بالاترین خطر» برای مقامهای جمهوری اسلامی این است که دسترسی به مسوولان نباشد و حرف مردم به گوش آنها نرسد: «یا اسم بعضی بزرگان را تبدیل به خط قرمز کنند که نباید به زبان مردم بیاید.»
اسماعیلزهی با دفاع از «آزادی بیان، اندیشه و قلم» در کشورهای آمریکایی و اروپایی و «ارزشمند» خواندن آن گفت: «من ندیدم تاکنون در ایران کسی از مجلس یا خبرگان به نفع مردم استعفا بدهد. اگر هم کسی استعفا بدهد بدبختش میکنند.»
اسرائیل برخلاف حکومت ایران، مردم خودش را نمیکشد
او با تمجید از «دنیایی که حرف و انتقاد در آن آزاد است» به تحولات اخیر اسرائیل و تصمیم دولت بنیامین نتانیاهو برای محدود کردن اختیارات قضایی اشاره کرد که در ماههای گذشته اعتراض مردم و نیروهای مسلح این کشور را در پی داشته است.
مولوی عبدالحمید خاطرنشان کرد: «عجیب است. همه بلند شده و اعتراض کردهاند که آقای نتانیاهو، شما میخواهید سیستم حکومتی را به سمت دیکتاتوری ببرید. خلبانها و نیروهای ذخیره ارتش استعفا دادهاند چرا که نمیخواهند از دیکتاتوری دفاع کنند. همین حکومتی را که بارها به آن اعتراض و محکومش کردهایم ببینیم چه خوبیهایی دارند.»
اسماعیلزهی در ادامه با مقایسه رفتار دولت اسرائیل با معترضان نسبت به آنچه جمهوری اسلامی انجام میدهد، گفت: «تعجب این است که در اسرائیل، یک نفر هم از معترضان و نیروهای مخالفان دولت کشته نشده. اسرائیل فلسطینیها را میکشد اما مردم خودش را نه. یعنی فرق میگذارند بین ملت خودشان با دیگران. اما چرا اینجا اینطور نیست؟»
او یادآوری کرد که در ایران بسیاری از جوانان معترض، دانشگاهیها و روزنامهنگاران در زندان هستند و حکومت با آنکه «اینها ملت ایران هستند»، آنها را میزند و در بند میکند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان ادامه داد: «اخیرا کسی از فرماندهان بسیج گفته بود اگر دوباره اعتراضی شود سرکوبش میکنیم. سرکوب ملت، کار نادرستی است. بسیج باید درد مردم را بشنود. مگر اینها که چشمشان را از دست دادند، کشته شدند یا به زندان افتادند به خاطر آمریکا و اسرائیل بوده؟ اینها مشکل دارند، گرسنه هستند، تحقیر و با بنبست روبهرو شدهاند. حرف آنها حرف حساب و منصفانه است و باید این حرف را بشنوید.»
مولوی عبدالحمید از مقامهای حکومت خواست در برابر انتقادات مردم «اگر جواب قانعکنندهای» دارند، یا «افق روشنی» پیشبینی میکنند به ملت نشان دهند و خطاب به فرماندهان نظامی و قضات از آنها خواست تا مشکلات مردم را نه تنها به علی خامنهای منتقل کنند بلکه با او «جر و بحث کنند و چانه بزنند».
او هشدار داد که مردم نمیتوانند وضعیت کنونی کشور را برای مدتی طولانی تحمل کنند.
تخریب و آتش زدن جنگلها «فساد» است
اسماعیلزهی در بخشی دیگر از خطبههای خود بر «رفع تبعیض و تقسیمبندی مردم به خودی و غیرخودی» تاکید کرد و با اشاره به اینکه نگهداری منابع طبیعی از وظایف حکومت است، گفت: «تخریب جنگلها و ضرر زدن به محیط زیست و سوختن جنگلها مصداق فساد است.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان در حالی این خطبهها را خواند که در میانه صحبتهایش مانند جمعههای گذشته اینترنت زاهدان با اخلال و قطعی مواجه شد.
مارتین اسکورسیزی، کارگردان مطرح آمریکایی نام جواد نوروزبیگی، تهیهکننده فیلم «برادران لیلا» را از کارزار علیه احکام قضایی صادر شده برای او و سعید روستایی، کارگردان این فیلم که اخیرا راهاندازی کرده بود، حذف کرد. همزمان فرانسیس فورد کاپولا هم از روستایی حمایت کرد.
اسکورسیزی، فیلمساز بزرگ آمریکایی، روز چهارشنبه ۲۵ مرداد در اعتراض به صدور حکم زندان علیه سعید روستایی و جواد نوروزبیگی از سوی دادگاهی در تهران، با هدف جلب حمایت برای تجدیدنظر در آن، کارزار جمعآوری امضا راهاندازی کرده بود.
او اما ساعاتی بعد در پست اینستاگرامی خود نام آقای نوروزبیگی را حذف کرد. روستایی و نوروزبیگی به «فعالیت تبلیغی علیه نظام» متهم و از سوی دادگاه با چندین حکم مجازات روبهرو شدهاند.
کانون فیلمسازان مستقل ایران به حذف نام نوروزبیگی از کارزار اسکورسیزی واکنش نشان داد و از سینماگران حامی آزادی بیان در سراسر جهان تشکر کرد.
این کانون در بیانیهای نوشت: «اگر چه شرایط پیچیده فیلمسازی در ایران موجب میشود که گاه نامهایی چون جواد نوروزبیگی که خود سرهنگ سپاه و وابسته به سیستم سانسور و سرکوب است به عنوان تهیهکننده یا تصمیمگیرنده در فیلم آورده شود اما جامعه سینمایی مستقل ایران هرگز نقش کارگزاران سانسور و نظامیان رخنه کرده به سینما را فراموش نمیکند.»
کانون فیلمسازان مستقل ایران همچنین نوشت: «دستگیری، فشار و آزار سینماگران ایرانی محدود به گروه خاص و شناخته شده نیست. حمایت از جوانان بینام سینمای ایران که هر روز تحت فشار و تهدید هستند و رسانهها توجهی به وضعیت آنها ندارند ضروری است.»
در بیانیه این کانون آمده است: «احکام قوه قضاییه جمهوری اسلامی درباره سینماگران آشکارا تحت نفوذ نهادهای امنیتی رژیم است. این احکام بیش از هر چیز برای تهدید و کوچک شمردن هنرمندان صادر میشود و بیانگر رفتار غیرانسانی و غیراخلاقی رژیم جمهوری اسلامی است.»
اما در ادامه حمایتهای بینالمللی از سعید روستایی، فرانسیس فورد کاپولا، کارگردان فیلمهای «پدرخوانده»، با انتشار متن کارزار و عکسی از سعید روستایی در حساب اینستاگرمی خود، خواستار لغو محکومیت روستایی در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی شد.
پیشتر جشنواره فیلم کن در فرانسه نیز در واکنش به صدور این حکم، آن را «حمله جدی علیه آزادی بیان» دانست و محکوم کرد.
فیلم «برادران لیلا»، ساخته سعید روستایی در بخش اصلی و رقابتی جشنواره فیلم کن سال ۲۰۲۲ حضور یافت و سپس پخش آن در ایران ممنوع شد.
در بیانیه جشنواره کن آمده است که حکم قضایی علیه سعید روستایی ۳۴ ساله و جواد نوروزبیگی، «یک بار دیگر هجمه جدی به آزادی بیان هنرمندان، سینماگران و تهیهکنندگان ایرانی را نشان داد.»
همچنین در داخل ایران، کانون کارگردانان سینمای ایران صدور حکم زندان، پنج سال ممنوعیت از ملاقات با اهالی سینما و آموزش اجباری در دانشکده صداوسیمای قم برای سعید روستایی را محکوم کرد.
این کانون حکم دستگاه قضایی جمهوری اسلامی را «عجیبترین» حکم قضایی در تاریخ سینمای ایران و «تلاش بیهوده در جهت تحقیر» این سینماگر جوان خواند.
مهدی خویی، استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه «علامه طباطبایی» از اخراج خود خبر داد. در واکنش، جمعی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی این دانشگاه با انتشار بیانیهای، تعلیق دانشجویان و تهدید و اخراج استادان را «تلاش مذبوحانه سرسپردگان استبداد» برای از بین بردن دانشگاه خواندند.
شامگاه پنجشنبه ۲۶ مرداد، مهدی خویی در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) نوشت: «من، معلم جامعهشناسی در دانشگاه علامه که به کسی باجی نداد و خدایش میداند که خود را تنها و فقط به مردم و دانشجو متعهد میدید، بعد از هفت سال تدریس، نامه قطع همکاری (اخراج) گرفتهام.»
او در ادامه نوشت: «از خانهام یعنی دانشگاه در حال رانده شدن هستم و مستاصلم که از این ظلم شکایت به کجا بَرَم.»
در پی انتشار این خبر، جمعی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه با انتشار بیانیهای به اخراج این استاد اعتراض کردند.
آنها دانشگاه و به خصوص دانشکده علوم اجتماعی را «قلب تپنده ایستادگی و مقاومت علیه ظلم» خواندند و با اشاره به اخراج مهدی خویی و آرمین امیر، یادآور شدند که به همین دلیل «تیر ۱۰۰ شعبه سرکوب و ستم» نیز همواره این «قلب رنجور اما تپنده» را نشانه میرود.
نویسندگان بیانیه همچنین تعلیق دانشجویان و اخراج استادانِ «جان به در برده از خفقان» را «تلاش مذبوحانه سرسپردگان استبداد برای از میان بردن دانشگاه به عنوان قلب تپنده ایستادگی علیه ظلم» خواندند.
در بخش دیگری از این متن اعتراضی دانشجویان برای اعلام حمایت از مهدی خویی آمده است: «در صورت ملغی نشدن این فرایند در سریعترین زمان ممکن و پایان نیافتن دخالتهای بیجا و امنیتی در زمینه فعالیت اساتید و دانشجویان، از حضور در کلاسهای درس خودداری خواهیم کرد.»
نویسندگان و امضاکنندگان بیانیه با دادن هشدار درباره «ستارهدار» کردن دانشجویان پس از اخراج اساتید، نوشتند: «اجازه نخواهیم داد صندلی دانشجو نیز مانند کرسی استادی، امتیازی انحصاری در اختیار همفکران و کاسهلیسان حاکمیت باشد.»
آنها در پایان متن اعتراضی خود، مقامهای حکومتی را خطاب قرار دادند که: «دانشگاه خانه ماست، نه پادگانی برای قلدریهای خودسرانه و فراقانونی آقایان. اگر میخواهید این خانه را از ما بگیرید، باید بر سرش با صاحبان حقیقی آن زورآزمایی کنید.»
در جریان خیزش انقلابی ایرانیان و در پی همراهی دانشجویان با اعتراضات مردمی، شماری از استادان دانشگاههای سراسر ایران به دلیل حمایت از دانشجویان معترض از کار معلق یا اخراج شدند.
با تداوم سرکوب استادان، در روزهای گذشته دستکم چهار استاد در دانشگاههای فردوسی مشهد، علوم پزشکی ایران و اصفهان به دلیل حمایت از دانشجویان معترض برای ساعاتی بازداشت و از ادامه تدریس منع شدند.
شوراهای صنفی دانشجویان کشور پیشتر اخراج سیاسی استادان دانشگاه تنها به اتهام حمایت از دانشجویان را «پروژه تصفیه» خوانده و هشدار داده بود این روند در بلندمدت با تهی ساختن دانشگاه از استادان متعهد و دغدغهمند و ارجحیت یافتن معیارهای فشل و غیرآکادمیک، میتواند راه ورود نیروهای فاقد وجاهت علمی به دانشگاه را هموار کند.
دادستانی شهر کُلن اعلام کرد محاکمه پنج شهروند ایرانی به اتهام انتقال مواد مخدر به آلمان آغاز شده است. این افراد به قاچاق مواد مخدر به ارزش میلیونها یورو متهم شدهاند. این مواد از طریق کشورهای منطقه بالکان به آلمان وارد شده است.
بر اساس اعلام دادستانی کلن، یکی از افراد در این پرونده متهم است قصد داشته همراه همسر و فرزند تازه متولد شده خود، مواد مخدر را به سوئیس منتقل کند.
همچنین بر اساس تحقیقات دادستانی، آنها این مواد مخدر را از طریق کامیون از بالکان به آلمان منتقل میکردند و در یک مورد به یک مامور ۱۰ هزار یورو رشوه دادهاند.
دادستانی کلن اضافه کرد که متهمان، برخی از این مواد را در خانههای خود پنهان کرده بودند.
دستگیری این افراد در شرایطی است که جمهوری اسلامی از قاچاق مواد مخدر به عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر کشورهای غربی استفاده میکند.
در سالهای گذشته، محمدمسعود زاهدیان، رییس وقت پلیس مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی، کشورهای اروپایی را تهدید کرد اگر «سهم خود» را نپردازند، باید مواد مخدر را در کشورهایشان «به صورت گرمی» جمع کنند.
در موارد دیگری هم مقامهای جمهوری اسلامی ایران از جمله حسن روحانی، رییسجمهوری پیشین، پس از خروج آمریکا از برجام، اروپاییها را به دادن اجازه عبور مواد مخدر از ایران به مقصد اروپا تهدید کردهاند.
روحانی گفته بود: «تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی باعث آسیب به توان ایران در مقابله با ترانزیت مواد مخدر، تروریسم و هجوم پناهجویان و در نتیجه از دست رفتن بخشی از امنیت اتحادیه اروپا میشود.»
اردیبهشت سال گذشته، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد ۶۴۰ کیلوگرم ماده مخدر متآمفتامین، موسوم به «شیشه» را از یک کشتی ماهیگیری در دریای عمان کشف و ضبط کرده که خدمه آن خود را ایرانی معرفی کردهاند.
طبق اعلام سنتکام، این محموله متآمفتامین که ارزش آن ۳۹ میلیون دلار برآورد میشود، پس از کشف به همراه کشتی حامل آن توقیف شد و ۹ خدمه کشتی به یکی از کشورهای منطقه فرستاده شدند تا به ایران مسترد شوند.
در همان زمان، منابع دیپلماتیک به ایراناینترنشنال گفتند نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با استفاده از قاچاقچیان مواد مخدر، قصد انجام سه ترور در ترکیه، آلمان و فرانسه را داشته است.
سپاه پاسداران یکی از بزرگترین کارتلهای ترانزیت مواد مخدر جهان را در اختیار دارد و همچنین از باندهای قاچاق برای ترور مخالفان نظام استفاده میکند.
روزنامه واشینگتنپست به مدارکی دست یافته که نشان میدهد روسیه در حال پیشرفت مداوم به سمت تولید انبوه پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی است و قصد دارد تا تابستان ۲۰۲۵، شش هزار فروند از این پهپادها رو تولید کند.
این اسناد که مربوط به زمستان ۲۰۲۲ تا بهار ۲۰۲۳ هستند، از سوی یکی از افراد مخالف حمله به اوکراین که در پروژه روسیه برای ساخت پهپاد شاغل بوده، در اختیار واشینگتنپست قرار گرفته است.
به گزارش واشینگتنپست، این پروژه چند میلیارد دلاری در مساحتی به بزرگی ۱۴ زمین فوتبال در منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا در جمهوری تاتارستان روسیه و در ۸۰۰ کیلومتری شرق مسکو واقع شده و قصد دارد تا تابستان ۲۰۲۵ برای روسیه شش هزار پهپاد تولید کند.
طبق این اسناد، یک مقام امنیتی بازنشسته روسیه مسئول مسائل امنیتی این پروژه است و در همین حال گذرنامههای نیروهای ماهر پروژه توقیف شده تا آنها نتوانند از کشور خارج شوند.
طبق این گزارش، مهندسان این پروژه در مکاتبات و اسناد خود از عبارتهای رمزی استفاده کردهاند، از جمله اینکه به جای پهپاد از واژه «قایق» و به جای ایران از «ایرلند» یا «بلاروس» استفاده میکنند.
به گفته واشینگتنپست، در صورت موفقیت این پروژه، کمبود ذخیره پهپادی روسیه برطرف شده و تلاشهای اوکراین برای بازپسگیری مناطق اشغال شده خود مختل خواهد کرد.
بر اساس این اسناد، با وجودی که این پروژه دستکم یک ماه از برنامه تعیین شده عقبتر است، مسکو توانسته پیشرفت مداومی در زمینه تولید پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران، با برد هزار ۶۰۰ کیلومتر، داشته باشد و در تلاش است کیفیت و عملکرد این نوع پهپاد را نسبت به نمونه ایرانی آن، ارتقاء دهد.
تیم پژوهشگرانی که این اسناد افشا شده را بررسی کردهاند معتقدند این پروژه با چالشهای مختلفی، از جمله کمبود نیروی کار مواجه است، اما مسکو ممکن است بتواند بر این چالشها غلبه یابد.
دولت روسیه و نمایندگی ایران در سازمان ملل از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کردهاند.
پهپاد شاهد-۱۳۶ ایران که در روسیه با نام گران-۲ شناخته میشود، قابلیت حمل ۵۳ کیلوگرم مواد منفجره به سمت هدف مورد نظر را دارد. مردم اوکراین به دلیل صدای بلند این پهپاد، به آن «موتورسیکلت پرنده» میگویند.
به گزارش واشینگتنپست به نقل از ارزیابیهای مقامهای اطلاعاتی اوکراین، روسیه در سه ماه گذشته با بیش از ۶۰۰ پهپاد شاهد-۱۳۶ به اوکراین حمله کرده است.
به گفته واشینگتنپست، توافق همکاری ایران و روسیه برای ساخت این کارخانه در آلابوگا که در نوامبر گذشته نهایی شد، شامل انتقال طراحی، آموزش کارکنان و ارائه قطعات الکترونیکی این پهپادها بوده است.
بر اساس اسناد ارائه شده به واشینگتنپست، تهران موافقت کرده فرانشیز پهپادهای شاهد-۱۳۶ را به روسیه بدهد و متخصصان ایرانی اسناد پروژه، قطعات مهندسی معکوس شده و دانش ساخت این پهپادها را به روسیه منتقل کنند.
طبق اسنادی که مدیر این پروژه در فوریه گذشته تهیه کرده، هزینه جنبههای مختلف این پروژه بیش از دو میلیارد دلار برآورد شده است که بیش از نیمی از این پول به ایران داده میشود. ایران تاکید کرده به دلیل نوسان ارزش روبل، پول خود را به صورت دلار یا طلا دریافت خواهد کرد.
به گزارش واشینگتنپست، بلندپروازانهترین مرحله این پروژه مرحله نهایی آن است که قرار است به موجب آن تا سپتامبر ۲۰۲۵ روسیه بتواند با کمترین کمک از سوی ایران، بیش از چهار هزار پهپاد تولید کند.
طبق این اسناد، چالش اصلی این پروژه کمبود تجهیزات الکترونیکی است. بیش از ۹۰ درصد تراشههای کامپیوتری و قطعات الکترونیکی این پهپادها در غرب و عمدتا در آمریکا تولید میشوند و از ۱۳۰ قطعه مورد نیاز این پهپادها تنها ۴ قلم آن در روسیه تولید میشود.
بر اساس بررسیهای صورت گرفته بر اسناد افشا شده، هیچیک از قطعههای مورد نیاز، منحصرا برای ساخت پهپادهای نظامی نیستند و به موجب قوانین کنترل صادرات وزارت بازرگانی آمریکا، هیچکدام آنها جزو فناوریهای حساس به شمار نمیآیند.
در همین حال در این اسناد، هیچ مدرکی دال بر اینکه شرکتهای غربی مستقیما قطعات پهپادها را به ایران و روسیه داده باشند، وجود ندارد.
به گزارش واشینگتنپست، موتور پهپاد شاهد-۱۳۶ بر اساس مهندسی معکوس موتور هواپیمای آلمانی لیمباخ ال-۵۵۰-ای ساخته شده که دو دهه پیش به صورت غیرقانونی به دست ایران رسیده بود.
طبق این گزارش، تیم روسیه در پروژه آلابوگا همچنین خواستار دیدار با مقامهای شرکت مادو ایران، که به صورت غیرقانونی موتور و قطعات پهپاد را بر اساس فناوری غرب تولید میکند، شدهاند. مادو سال گذشته به دلیل کمک به روسیه در جنگ اوکراین تحت تحریمهای غرب قرار گرفت.
طبق اسناد رسیده به واشینگتنپست، پروژه آلابوگا برای تامین نیروهای متخصص خود با مشکلات فراوانی مواجه است. در حالی که قرار است این کارخانه روزی سه شیف و با ۸۱۰ کارمند در هر شیفت کار کند، تیم تولید از نظر متخصصان در حوزههای اصلی و پیچیدهای همچون قطعات الکترونیکی دچار کمبود نیرو است.
طبق این اسناد، بسیاری از کارکنان پروژه آلابوگا، از جمله مدیران پروژه، مهندسان و کارگران، برای آموزش به مراکز تولید پهپاد در ایران سفر کردهاند.
به گفته کسی که این اسناد را در اختیار واشینگتنپست گذاشته، وقتی در ۹ بهمن ماه گذشته گروهی از کارکنان روسی این پروژه به تهران رفته بودند، سرویس اطلاعاتی اسرائیل یکی از مراکز تسلیحاتی ایران در اصفهان را که گفته میشود محل تولید پهپاد و موشک بوده، هدف قرار داد.
طبق این گزارش، مقامهای ایران از ترس اینکه اسرائیل به مراکزی که تیم روسیه بازدید میکند حمله نکند، از خروج مهندسان و مدیران روسی از هتل جلوگیری کردند.
بر اساس اسناد افشا شده، تا پایان بهار امسال حدود ۲۰۰ کارمند و ۱۰۰ دانشجوی روسیه در تاسیسات پهپادی ایران آموزش دیدند.
گزارش واشینگتنپست همچنین با اشاره به اعتراضهای مقامهای روسیه به عملکرد تولیدکنندگان ایرانی پهپاد، خاطرنشان کرد ۲۵ درصد پهپادهای ارائه شده از سوی ایران به روسیه آسیب دیدهاند و در محمولهای که در ماه فوریه به روسیه تحویل داده شد، ۱۲ پهپاد کار نمیکردند.
از سوی دیگر، اسناد افشا شده نشان میدهد که تیم روسیه دانش و تجربه لازم برای تعمیر و جایگزینی قطعات پهپادهای آسیبدیده و خراب را ندارد.