در حالی که گزارشها حاکی از تلاش آمریکا برای رسیدن به یک توافق هستهای با ایران است، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل بار دیگر «مخالفت مجدانه» خود با توافق هستهای با جمهوری اسلامی را اعلام کرد و هشدار داد این توافق جدید مانع از دستیابی تهران به سلاح هستهای نمیشود.
نتانیاهو روز یکشنبه در آغاز جلسه هفتگی کابینه اسرائیل گفت: «اولین ماموریت ما جلوگیری از هستهای شدن ایران است.»
او افزود: «بارها و بارها به دوستان آمریکایی خود اعلام کردیم و امروز نیز این کار را تکرار میکنم که با توافقها [با ایران] و در راس آنها، توافق اولیه موسوم به برجام که فقط راه ایران را برای رسیدن به بمب هموار و همراه با صدها میلیون دلار میکند، مخالف هستیم.»
نتانیاهو ادامه داد که «مخالفت اصولی» او با برجام نقشی در تضمین عدم بازگشت آمریکا به آن توافق داشته است.
او گفت: «همچنین به آنها [آمریکاییها] گفتهایم که محدودترین تفاهمها که به آنها «توافقهای کوچک» میگویند، از نظر ما در خدمت هدف نیستند و ما با آنها موافقیم.»
نخست وزیر اسرائیل همچنین بار دیگر تاکید کرد که دولت این کشور برای دفاع از خود در برابر تجاوزهای ایران هم در حوزه هستهای و هم از طریق استفاده از گروههای نیابتی خود، هر کاری که لازم باشد انجام خواهد داد.
این اظهارات نتانیاهو در حالی است که یولی ادلشتاین، رییس کمیته امور خارجی و دفاعی پارلمان اسرائیل (کنست)، اعلام کرد که اگر ایران و آمریکا به تفاهم قابل قبولی برسند که «شامل نظارت دقیق بر برنامه هستهای ایران» باشد، اسرائیل میتواند آن را بپذیرد.
ادلشتاین روز شنبه ۲۷ خرداد درباره توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به رسانههای اسرائیلی گفت: «این یک توافق گسترده نیست، بیشتر شبیه یک توافق کوچک، یک یادداشت تفاهم است و من فکر میکنم اگر نظارت واقعی وجود داشته باشد، اسرائیل میتواند با آن کنار بیاید.»
به گفته مقامهای ایرانی و غربی، واشینگتن در حال مذاکره با ایران برای ترسیم گامهایی است که میتواند شامل محدود کردن برنامه هستهای ایران باشد.
این گامها به جای توافقی که مستلزم تایید از سوی کنگره آمریکاست، مانند برجام که در سال ۲۰۱۸ از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهور وقت آمریکا، کنار گذاشته شد، میتواند بهعنوان یک «تفاهم» تلقی شود.
خبرگزاری رویترز نوشت که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از اظهارنظر درباره اینکه آیا اظهارات ادلشتاین، یکی از اعضای حزب لیکود، منعکسکننده دیدگاههای نخستوزیر است یا نه، خودداری کرد.
نتانیاهو روز سهشنبه، پیش از ارائه گزارش به کمیته خارجه و دفاع پارلمان، در سخنانی تلویزیونی گفت: «موضع ما روشن است. هیچ توافقی با ایران، اسرائیل را ملزم نمیکند، زیرا هر کاری که لازم باشد برای دفاع از خود انجام خواهد داد.»
او افزود: «من فکر میکنم مخالفت ما با توافق - بازگشت به برجام - کارساز است.»
نتانیاهو گفت: «هنوز تفاوتهایی در نگرشها وجود دارد و ما این را در مورد توافقات کوچکتر نیز پنهان نمیکنیم. ما موضع خود را چه در جلسات غیرعلنی و چه در جلسات علنی به وضوح اعلام کردهایم.»
رویترز نوشت که عنصر اصلی تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا که هنوز نامشخص باقی مانده، میزان موافقت ایران با مهار غنیسازی اورانیوم است.
مقامهای اسرائیلی نزدیک به نتانیاهو در این ماه نظرات بالقوه متفاوتی در مورد این موضوع ارائه کردهاند.
تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی نتانیاهو، گفته که اسرائیل در هیچ تفاهم جدیدی به اندازه برجام «آسیب» نمیبیند، اما «مترصد» هرگونه حرکت ایران به غنیسازی بیش از ۶۰ درصد اورانیوم است.
هانگبی در مصاحبهای که روز جمعه در روزنامه اسرائیل هیوم منتشر شد، با اشاره به غنیسازی ۹۰ درصدی اورانیوم که برای ساخت بمب اتمی نیاز است، افزود که غنیسازی بالاتر از ۶۰ درصد یک اقدام آشکار است که «برای نیازهای تسلیحاتی» صورت میگیرد.
با این حال، اما هفته گذشته، ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل که هانگبی را در سفر اخیر به واشنگتن و گفتوگو با مقامهای آمریکایی در مورد ایران همراهی کرد، موافقت با هرگونه «نگه داشته شدن» سطوح فعلی غنیسازی در ایران را زیر سوال برد.
او در مجمع جهانی کمیته یهودیان آمریکا در تلآویو گفت: «این بدان معناست که شما با سطح بالاتری از غنیسازی در ایران آشتی میکنید. ما فکر میکردیم که این ایده بدی بود و امروز هم فکر میکنیم ایده بدی است.»
دولت جو بایدن، رییسجمهور آمریکا که در احیای توافق سال ۲۰۱۵ شکست خورده، امیدوار است برخی از محدودیتها را در مورد ایران بازگرداند تا از دستیابی این کشور به سلاح هستهای جلوگیری کند؛ تسلیحاتی که تهدیدی برای امنیت اسرائیل و آغازگر یک مسابقه تسلیحاتی منطقهای است.
با این حال، آمریکا تاکنون گزارشهایی را که مبنی بر تلاش برای دستیابی به یک توافق موقت با تهران است، رد کرده و جمهوری اسلامی نیز گفته که برای ساخت بمب اتمی تلاش نمیکند.
