طبق یک گزارش تحقیقی که در پلتفرم سابستک و به نقل از چندین مقام آمریکایی منتشر شده، سه دانشمند که پیش از شیوع کرونا در موسسه ویروسشناسی ووهان چین در حال تغییر ژنتیکی ویروس سارس بودند، به دلیل خطای این آزمایش، احتمالا اولین افرادی بودند که در پاییز ۲۰۱۹ به کرونا مبتلا شدند.
این سه دانشمند بن هو، پینگ یو و یان ژو نام دارند و دو نفر آنها در سال ۲۰۱۹ مقالهای را در مورد خط ژنتیکی ویروس سارس در خفاشها در چین منتشر کرده بودند.
وزارت خارجه آمریکا در ژانویه سال ۲۰۲۱ در گزارشی گفته بود چندین دانشمند موسسه ویروسشناسی ووهان در پاییز ۲۰۱۹ و پیش از شیوع کرونا با علائمی شبیه به کرونا بیمار شده بودند.
با این حال، یک ماه بعد وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد درباره اینکه ویروس کرونا از آزمایشگاه ووهان نشات گرفته باشد، اطمینان کمی دارد.
رییس موسسه ویروسشناسی ووهان نیز بارها ارتباط منشاء شیوع کرونا با آزمایشگاه خود را رد کرده بود.
مایکل مککال، رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، در نامهای به جو بایدن با ابراز نگرانی شدید از گزارشها درباره مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و جمهوری اسلامی، گفت این اقدام که بدون هماهنگی کنگره صورت گرفته، نیت دولت بایدن در پایبندی به قانون را زیر سئوال میبرد.
مککال گفت: به موجب لایحه بازبینی توافق هستهای ایران که در سال ۲۰۱۵ با هدف تضمین نظارت کنگره بر سیاست آمریکا درباره برنامه هستهای ایران تصویب شده بود، دولت بایدن موظف بوده درباره هر گونه تفاهم با ایران و نیز جزییات هر ارزیابی راستیآزمایی به کنگره گزارش دهد.
این عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا گفت در حالی که دولت ایالاتمتحده موظف است هر هماهنگی و تفاهم غیررسمی در ارتباط با مساله هستهای ایران را به اطلاع کنگره برساند، گزارشها نشان میدهد دولت بایدن از ماه دسامبر و همزمان با سرکوب وحشیانه اعتراضات مردم ایران، با جمهوری اسلامی در حال مذاکرات غیرمستقیم بوده است.
مککال با اشاره به اقدام «تحریکبرانگیز» ایران در غنیسازی اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد، آمادگی تهران برای غنیسازی ۸۴ درصدی و دستیابی این کشور به دانش غیرقابل بازگشت هستهای، هشدار داد هر گونه توافقی که به جای توقف برنامه هستهای ایران، آن را صرفا محدود کند، به منزله «تضعیف خطرناک» پیمان جهانی منع گسترش سلاحهای هستهای است.
رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا با اشاره به فعالیتهای مخرب ایران در خاورمیانه، حمایت نظامی آن از روسیه در جنگ اوکراین و تلاش جمهوری اسلامی برای کشتن شهروندان آمریکایی در خاک ایالاتمتحده گفت: «دولت بایدن به جای استفاده از اهرم دیپلماسی و بازدارندگی نظامی آمریکا برای جلوگیری از فعالیتهای مخرب ایران، با وعده واهی کاهش تنشها، در حال پاداش دادن به تهران است.»
بر اساس گزارشهای رسانهای مختلف در روزهای اخیر، دولت بایدن برای محدود کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و آزادی زندانیان آمریکایی در ایران، به صورت مخفیانه با تهران در حال مذاکره است.
در یکی از جدیدترین گزارشها، نیویورک تایمز چهارشنبه به نقل از مقامهای ایرانی، آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد دولت بایدن برای محدود کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و آزادی زندانیان آمریکایی در ایران، به صورت مخفیانه با تهران در حال مذاکره است.
به گفته این مقامهای آگاه، طبق توافق احتمالی بین ایران و آمریکا، جمهوری اسلامی میپذیرد که فراتر از غلظت ۶۰ درصد اورانیوم غنیسازی نکند و همکاریهای خود را با بازرسان هستهای بینالمللی افزایش دهد.
طبق این گزارش، ایران همچنین در توافق احتمالی جدید میپذیرد که از حمله نیروهای نیابتی خود به پیمانکاران آمریکایی در عراق و سوریه جلوگیری کرده و از فروش موشک بالستیک به روسیه خودداری کند.
نیویورک تایمز به نقل از این مقامها افزود: ایران در مقابل از آمریکا توقع دارد از اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی خودداری کند، توقیف محمولههای نفتی ایران را متوقف کند و در شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه برنامه هستهای تهران قطعنامه ارائه نکند.
از سوی دیگر، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، چهارشنبه به المانیتور گفت: ایران و آمریکا به توافق درباره تبادل احتمالی زندانیان «نزدیک» هستند و احتمالا برخی موضوعهای فنی از جمله چارچوب زمانی و اجرایی این توافق باید مشخص شود. او افزود: «فکر میکنم دوطرف در حال حلوفصل این موضوعها باشند.»
وزیر خارجه عمان همچنین گفت که در ارتباط با مساله هستهای ایران «فضای مثبتی» وجود دارد و مقامهای ایران برای رسیدن به توافق «جدی» هستند. او افزود: مقامهای ایران مایلند تا زمانی که طرف مقابل نیز با حسن نیت پاسخ دهد، این روند را ادامه دهند.
پیشتر در روز یکشنبه، علی خامنهای به احتمال توافقهایی در زمینه هستهای اشاره کرد و گفت: «ممکن است در زمینههایی بخواهند توافق کنند، توافق اشکالی ندارد اما زیرساختهای صنعت هستهای نباید دست بخورد.»
از سوی دیگر، ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی سابق، روز پنجشنبه گفت: صنایع هستهای (غیر از نیروگاه بوشهر که آن هم ابزاری شد در دست روسها و پوتین برای دوشیدن مردم ایران) تماما به خاطر حفظ حکومت غیرقانونی، غاصبانه، نامشروع و مادامالعمر علی خامنهای، جبار ایران ایجاد شده و تداوم پیدا کرده است.
در پی انتشار گزارشها درباره مذاکرات بین ایران و آمریکا، نیویورک تایمز نیز به نقل از مقامهای ایرانی، آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد دولت بایدن برای محدود کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و آزادی زندانیان آمریکایی در ایران، به صورت مخفیانه با تهران در حال مذاکره است.
به گفته این مقامهای آگاه، طبق توافق احتمالی بین ایران و آمریکا، جمهوری اسلامی میپذیرد که فراتر از غلظت ۶۰ درصد اورانیوم غنیسازی نکند و همکاریهای خود را با بازرسان هستهای بینالمللی افزایش دهد.
طبق این گزارش، ایران همچنین در توافق احتمالی جدید میپذیرد که از حمله نیروهای نیابتی خود به پیمانکاران آمریکایی در عراق و سوریه جلوگیری کرده و از فروش موشک بالستیک به روسیه خودداری کند.
نیویورک تایمز به نقل از این مقامها افزود: ایران در مقابل از آمریکا توقع دارد از اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی خودداری کند، توقیف محمولههای نفتی ایران را متوقف کند و در شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه برنامه هستهای تهران قطعنامه ارائه نکند.
علی واعظ، مدیر بخش ایران اندیشکده بینالمللی گروه بحران، به نیویورک تایمز گفت هدف از هیچیک از این تفاهمها رسیدن به یک توافق جامع نیست، بلکه هدف این است که فعالیتهایی را که از خط قرمز عبور کردهاند تحت کنترل درآورده، وضعیت متشنج کنونی را به ثبات نزدیک کرده و برای دیپلماسی و توافق هستهای در آینده زمان بیشتری ایجاد کند.»
با این حال، متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری روز چهارشنبه خود تاکید کرد: «شایعهها درباره یک توافق هستهای یا توافق موقت با ایران اشتباه و گمراهکننده است.» او تاکید کرد اولویت اصلی آمریکا جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است و دیپلماسی بهترین راه برای رسیدن به این هدف است.
از سوی دیگر، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، چهارشنبه به المانیتور گفت: ایران و آمریکا به توافق درباره تبادل احتمالی زندانیان «نزدیک» هستند و احتمالا برخی موضوعهای فنی از جمله چارچوب زمانی و اجرایی این توافق باید مشخص شود. او افزود: «فکر میکنم دوطرف در حال حلوفصل این موضوعها باشند.»
وزیر خارجه عمان همچنین گفت که در ارتباط با مساله هستهای ایران «فضای مثبتی» وجود دارد و مقامهای ایران برای رسیدن به توافق «جدی» هستند. او افزود: مقامهای ایران مایلند تا زمانی که طرف مقابل نیز با حسن نیت پاسخ دهد، این روند را ادامه دهند.
پیشتر در روز یکشنبه، علی خامنهای به احتمال توافقهایی در زمینه هستهای اشاره کرد و گفت: «ممکن است در زمینههایی بخواهند توافق کنند، توافق اشکالی ندارد اما زیرساختهای صنعت هستهای نباید دست بخورد.»
روز سهشنبه نیز بنیامین نتانیاهو در نشست خود با کمیته امور خارجه و دفاعی کنست گفت که آمریکا در حال دستیابی به تفاهم یا «توافق کوچک» با جمهوری اسلامی است. بر اساس این توافق، ایران در قبال آزادسازی پولهای بلوکه شدهاش، از غنیسازی اورانیوم بالای ۶۰ درصد خودداری خواهد کرد و زندانیان نیز مبادله خواهند شد.
به گزارش رسانههای اسرائیل، نتانیاهو در این نشست تلویحا گفت که اسرائیل میتواند با این توافق کوچک احتمالی آمریکا با ایران کنار بیاید.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه مذاکرات غیرمستقیم تهران با واشینگتن را تایید کرد اما مبنای مذاکرات صورت گرفته را «همان توافق امضا شده» برجام دانست و «برخی گمانهزنیهای رسانهای مبنی بر توافق موقت و امثال این موارد که توافقی جایگزین برجام باشد» را رد کرد.
با وجود انکار گزارشها از توافق احتمالی موقت میان ایران و آمریکا، متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز سهشنبه، در نشست خبری خود گزارشها درباره آزادسازی حدود سه میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده ایران در عراق را تایید کرد. او گفت که این وجوه فقط میتواند برای معاملات بشردوستانه و سایر معاملاتی که شامل تحریم نمیشوند، استفاده شود.
هفته گذشته، آکسیوس به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد که مقامهای آمریکا و ایران ماه گذشته در عمان گفتوگوهایی غیرمستقیم برگزار کردند و در این مذاکرات مقامهای عمانی پیامهای دو طرف را میان اتاقهای جداگانه بین مقامات این دو کشور منتقل میکردند.
الکساندر لوکاشنکو رییسجمهور بلاروس اعلام کرد که این کشور تسلیحات هستهای تاکتیکی روسی را که «سه برابر قویتر» از بمبهای هستهای پرتاب شده روی هیروشیما و ناکازاکی هستند، دریافت کرده است.
لوکاشنکو روز چهارشنبه به یک شبکه تلویزیونی دولتی روسیه گفت: «ما موشکها و بمبهایی داریم که از روسیه دریافت کردهایم. بمبها سه برابر قویتر از بمبهای هیروشیما و ناکازاکی هستند.»
در جریان جنگ جهانی دوم، ارتش آمریکا این دو شهر ژاپن را با بمبهای هستهای بمباران کرد.
لوکاشنکو و ولادیمیر پوتین پیشتر بر سر استقرار موشکهای هستهای کوتاهبرد روسیه در خاک بلاروس به توافق رسیدند. با این حال این تسلیحات در بلاروس هم تحت فرماندهی روسیه باقی خواهند ماند.
همچنین بلاروس یکی از پایگاههای پشتیبانی تهاجم روسیه در اوکراین بود که از فوریه سال گذشته آغاز شد.
خبر استقرار تسلیحات هستهای روسی در بلاروس در شرایطی منتشر شده که ضدحملههای ارتش اوکراین برای بازپسگیری مناطق تحت تصرف روسیه در اوکراین از چند روز پیش آغاز شده است.
در فروردینماه و یک روز پس از آن که پوتین اعلام کرد روسیه تسلیحات هستهای تاکتیکی خود را در بلاروس مستقر میکند، مشاور امنیتی رییس جمهور اوکراین هشدار داد که این طرح مسکو بلاروس را بیثبات خواهد کرد.
الکسی دانیلوف، مدیر شورای امنیت و دفاع اوکراین روز یکشنبه در حساب توییتر خود نوشت: «کرملین بلاروس را به عنوان یک گروگان هستهای گرفته است.»
او افزود که پروژه مسکو برای استقرار چنین سلاحی در بلاروس گامی به سوی «بیثباتسازی داخلی» بلاروس است.
واشینگتن نیز اعلام کرد که مقامات آمریکا «به نظارت بر این وضعیت ادامه خواهند داد» اما دلیلی برای «تعدیل وضعیت استراتژیک هستهای خود» نمیبینند.
فیلیپو گراندی، رییس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، اعلام کرد درگیریهای اوکراین و سودان میلیونها نفر دیگر را آواره کرده و اکنون تعداد آوارگان جهان که به دلایل مختلف مجبور شدهاند خانههای خود را ترک کنند، به رکورد ۱۱۰ میلیون نفر رسیده است.
گراندی روز چهارشنبه در مقر سازمان ملل متحد در ژنو به خبرنگاران گفت که درگیریهای سودان تعداد آوارگان را در هفتههای اخیر شدیدا افزایش داده است.
این در حالی است که وضعیت پناهجویان پیشتر در سال گذشته میلادی با تهاجم روسیه به اوکراین و همچنین به قدرت رسیدن دوباره طالبان در افغانستان فوقالعاده وخیم شده بود.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در گزارش سالانه خود اعلام کرد که هرگز تعداد کل پناهجویان فراری از کشورشان یا افراد آواره در داخل مرزهای کشورها به این حد بالا نرسیده بود.
بر اساس این گزارش، در پایان سال گذشته، تعداد ۱۰۸.۴ میلیون نفر به عنوان آواره یا پناهنده در سراسر جهان به ثبت رسیدهاند.
این رقم ۱۹.۱ میلیون نفر بیشتر از آمار پایان سال ۲۰۲۱ است و افزایش بیسابقهای را در این زمینه نشان میدهد.
رییس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در کنفرانس مطبوعاتی خود در ژنو گفت: «ما ۱۱۰ میلیون نفر داریم که به دلیل درگیری، آزار و اذیت، تبعیض و خشونت که اغلب با انگیزههای دیگر به ویژه تاثیر تغییرات آبوهوایی ترکیب شده، فرار کردهاند.»
او تاکید کرد: «این یک کیفرخواست علیه وضعیت جهان ماست».
بر اساس آمار سازمان ملل، در سال ۲۰۲۲، از مجموع آوارگان و پناهندگان، ۳۵.۳ میلیون نفر پناهنده و ۵۲.۵ میلیون نفر آواره بودهاند. همچنین ۵.۴ میلیون نفر متقاضی پناهندگی و ۵.۲ میلیون نفر دیگر نیازمند حمایت بینالمللی بودند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اضافه کرده که همه این افراد «تقریبا در همه جا با محیط خصمانهتر، به ویژه در مورد پناهندگان، روبهرو هستند.»
گزارش این کمیساریا اضافه میکند که سه چهارم پناهجویان به کشورهای کمدرآمد و متوسط فرار میکنند و فقط یک چهارم میتوانند خود را به کشورهای ثروتمند جهان برسانند.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود گزارشها درباره آزادسازی حدود سه میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده ایران در عراق را تایید کرد. او گفت که این وجوه فقط میتواند برای معاملات بشردوستانه و سایر معاملاتی که شامل تحریم نمیشوند، استفاده شود.
میلر سهشنبه در نشست خبری خود خاطرنشان کرد این اقدام در راستای انجام تراکنشهای انساندوستانه انجام میشود و در سالهای گذشته دولتهای پیشین آمریکا نیز مطابق با قانون ایالاتمتحده چنین تراکنشهایی را با هماهنگی دولت عراق تایید کردهاند.
از سوی دیگر، ضیاء الناصری مشاور نخست وزیر عراق در گفتوگو با ایراناینترنشنال پرداخت بدهیهای ایران به صورت نقد را کاملا رد کرد. او گفت سازوکاری که بانک تجارت عراق برای پرداخت بدهی به ایران در نظر گرفته، مورد تایید تمامی بانکهای بینالمللی است.
عقیل الشویلی، کارشناس رسانهای بانک تجارت عراق، نیز در گفتوگو با ایراناینترنشنال تایید کرد روند پرداخت بدهیها به ایران بر اساس مکانیسمی خواهد بود که هر سه کشور عراق، ایران و ایالات متحده بر آن توافق کردهاند.
پیشتر در روز یکشنبه، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد وزارت خارجه عراق گزارش داد که این کشور پس از دریافت موافقت آمریکا، حدود دو میلیارد و ۷۶۰ میلیون دلار بدهی خود بابت خرید گاز و برق از ایران را به این کشور پرداخت خواهد کرد.
این مقام آگاه که نامش فاش نشده روز شنبه به رویترز گفت که وزیر خارجه عراق پس از دیدار با آنتونی بلینکن همتای آمریکایی خود در حاشیه کنفرانس اخیر ریاض، این موافقت آمریکا را به دست آورده است.
از سوی دیگر، یحیی آلاسحاق، رییس اتاق بازرگانی ایران و عراق نیز به خبرگزاریهای ایرانی گفت که بخشی از وجوه بلوکه شده ایران برای هزینه زائران ایرانی و مواد غذایی وارداتی استفاده میشود.
عراق به دلیل چندین دهه درگیری و جنگ و همچنین اعمال تحریمهای بینالمللی علیه این کشور، در زمینه تامین انرژی به ایران وابسته است.
با این حال، تحریمهای آمریکا علیه صنعت نفت و گاز ایران، پرداخت پول به جمهوری اسلامی از سوی عراق بابت این خریدهایش را با مشکل مواجه کرده و این مساله به یکی از مسائل مورد اختلاف میان تهران و بغداد تبدیل شده است، به طوری که در سالهای اخیر جمهوری اسلامی بارها جریان گاز را به تلافی این بدهیها قطع کرده است.
در اسفندماه گذشته، نامههایی محرمانه از وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی به دست ایراناینترنشنال رسید که علاوه بر این که نشان میدهند بانک تجارت عراق چه سختگیریهایی را درباره برداشت از پول مسدود شده ایران اعمال میکند، از ناهماهنگیها در این زمینه در دولت ابراهیم رئیسی نیز پرده برمیداشت.
بر اساس سندی شامل چندین نامه محرمانه جدید وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تجارت بانک عراق حاضر به انجام تراکنشهای میلیاردی مورد درخواست طرف ایرانی برای جمهوری اسلامی نبود و فقط در موارد بشردوستانه و در مقادیر کوچک حاضر است منابع ایران را، آن هم با سختگیریهای شدید و با نظارت کامل وزارت خزانهداری آمریکا آزاد کند.