روزنامه دنیای اقتصاد به نقل از مرکز پژوهشهای مجلس گزارش داد «جمعیت دچار فقر مسکن در ایران» در سال ۱۴۰۰ به ۵۵ درصد رسیده است. بر اساس این گزارش، نرخ فقر مسکن در ایران ۲/۷ برابر میانگین جهانی بوده است.
این گزارش نشان میدهد درصد خانوارهای دچار فقر مسکن از یک سوم خانوارها در ابتدای دهه ۹۰، به بیش از نیمی از خانوارها در پایان این دهه رسیده است و نرخ فقر مسکن در این دهه، از ۳۳ درصد به ۵۵ درصد رسیده است.
اما در نبود آمار رسمی، رسانهها در ایران از افزایش قیمت و اجارهبهای مسکن و تبعات ناشی از آن در سال جاری نیز گزارش دادهاند.
افزایش بدمسکنی از طریق زندگی در حلبیآبادها و حاشیهنشینی در شهرهای بزرگ، در کنار پشتبام خوابی، خانههای اشتراکی و کانکسخوابی، از جمله موارد ذکر شده در گزارشهای رسانهها هستند.
پیش از این و در اواسط اردیبهشت ماه، سایت تجارتنیوز با اشاره به دو برابر شدن تقاضا برای خرید و اجاره کانکس به منظور سکونت، از افزایش ۱۰ درصدی قیمت این کانکسها از ابتدای امسال خبر داد.
در گزارش تجارتنیوز از یک فروشنده کانکس در محدوده اتوبان آزادگان تهران نقل شد که تقاضا برای خرید کانکس نسبت به چهار یا پنج ماه گذشته «دو برابر» شده است و در بین خریداران، کسانی هم هستند که آنها را برای سکونت میخواهند و از طرفی، همین افزایش تقاضا باعث شده قیمت این کانکسها از شروع سال «هفت تا ۱۰ درصد» بالا برود.
افزایش تقاضا برای این کانکسهای حداکثر ۲۰ متری که استانداردهای حداقلی را هم برای سکونت ندارند در شرایطی است که برای خرید هر متر از آن باید «حداقل پنج میلیون تومان» پرداخت.
بر اساس گفتههای فروشندگان، قیمت کانکس دستدوم هم برای هر متر بین دو تا سه میلیون تومان است.
قیمت اجاره این کانکسها نیز دستکمی از مبالغ خرید آن ندارد. تجارتنیوز به نقل از یک تولیدکننده نوشت که برای اجاره یک کانکس ۲۰ متری که هم بتوان از آن برای فروش ضایعات استفاده کرد و هم جای خواب باشد، به مشتری پیشنهاد «اجاره ۲۰ میلیون تومان رهن و ماهانه چهار میلیون تومان» داده است.
این رسانه اقتصادی در ادامه به آگهیهای اجاره هم رجوع کرد و نوشت که البته با مبالغ کمتری هم میتوان در «متراژ، کاربری متفاوت و شهرهای گوناگون» کانکس اجاره کرد؛ مبلغی بین یک میلیون تا سه میلیون تومان اجارهبها و کمتر از ۱۰ میلیون تومان رهن.
افزایش روز به روز قیمت مسکن برای خرید و اجاره از یکسو و چند برابر شدن هزینه ساخت و ساز از سوی دیگر، در سالهای گذشته باعث رشد سکونتگاههای غیررسمی و پدیده «بد مسکنی» به ویژه در پایتخت و اطراف آن شده است.
در سه سال اخیر خبر اجاره پشتبامها برای شبخوابی، اتوبوسخوابی افراد بیخانمان، موتورخانهنشینی، چادرنشینی و پیش از همه آنها گورخوابی، به دلیل ناتوانی مردم از پرداخت اجارهبهای خانه، واکنشهای بسیاری در پی داشته است.
اسفند سال گذشته نیز روزنامه هممیهن از رواج اجاره خانههای «اشتراکی» از سوی دو یا چند خانواده خبر داده بود.
سحرگاه روز جمعه ۲۹ اردیبهشت خبر اعدام سه نفر از متهمان «خانه اصفهان» منتشر و ساعاتی بعد درباره فراخوانی برای تجمع دانشجویی در روز شنبه، با «پوشیدن لباس سیاه» اطلاعرسانی شد.
در پاسخ به این فراخوان و در اعتراض به اعدام کاظمی، میرهاشمی و یعقوبی، دانشجویان دانشگاه «بهشتی» تهران لباسِ عزا بر تن و تجمعی اعتراضی برگزار کردند.
این تجمع در حالی در فضایی امنیتی شکل گرفت که به گفته شوراهای صنفی دانشجویان کشور، کمی قبلتر «پلیس فتا طی تماسی، اقدام به تهدید دستگیری یکی از دانشجویان» کرده بود.
به گفته این تشکل، تجمع از همان ابتدای شکلگیری با «برخورد فیزیکی حراست» و ضرب و شتم دانشجویان به دست این نیروها، به خشونت کشیده شد: «لباسِ چندین دانشجوی پسر در این برخوردها پاره شد و همچنین نیروهای حراست با دست به صورت دختران حملهور شدند تا ماسک آنان را به منظور شناسایی دربیاورند.»
کانال تلگرام شوراهای صنفی دانشجویان کشور همچنین گزارش داد طی این درگیری، رییس حراست دانشگاه با فریاد، سعی در تهدید دانشجویان به قصد پراکنده کردن آنان داشت اما دانشجویان فریاد «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
گزارشهای دیگر نیز از این دانشگاه حاکی است با وجود تلاش حراست برای سرکوب، تجمع دانشجویان معترض با سر دادن شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور»، «این همه سال جنایت/ مرگ بر این ولایت» و «قسم به خون یاران/ ایستادهایم تا پایان» ادامه پیدا کرد.
در دانشگاه «تهران» نیز دانشجویان دانشکده هنرهای زیبا با پوشیدن لباس سیاه، در اعتراض به اعدام مجید کاظمی، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی تحصن کردند.
همزمان، شماری از دانشجویان این دانشگاه نیز در اعتراض به «احکام کمیتههای انضباطی و احضارهای فلهای» دست به تحصن مقابل اتاق معاونت کل دانشگاه و رییس کمیته انضباطی زدند.
تصاویر و گزارشهای منتشر شده از دانشگاه «تربیت مدرس» تهران نیز حاکی از تحصن دانشجویان در اعتراض به اعدام متهمان پرنده «خانه اصفهان» و اجرای احکام ظالمانه اعدام بود.
در دانشگاه «زنجان» نیز دانشجویان در اعتراض به فشارها و محدودیتهای جدید دانشگاه و اعلام همبستگی با خانواده اعدامشدگان، ضمن پوشیدن لباس سیاه تجمع کردند.
«دانشجو میمیرد ذلت نمیپذیرد»، «میگن بودجه ندارن بهجاش دیوار میسازن» و «دانشجو داد بزن حقت رو فریاد بزن» از جمله شعارهای دانشجویان معترضان بود.
روز جمعه گروهی از دانشجویان دانشگاه «امیرکبیر»، در فراخوانی از دانشجویان سراسر ایران خواستند روز ۳۰ اردیبهشت در «راستای همبستگی و اعلام انزجار از اعدام جوانان بیگناه خانه اصفهان» با لباس مشکی در دانشگاهها حاضر شوند.
صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی، سه نفر از متهمان پرونده موسوم به خانه اصفهان در حالی سحرگاه جمعه ۲۹ اردیبهشت اعدام شدند که در روزهای گذشته شمار زیادی از شهروندان، چهرههای فرهنگی، سیاسی و نهادهای حقوق بشری در داخل و خارج از ایران، خواهان توقف اجرای احکام آنان شده بودند.
جمهوری اسلامی مدعی است این سه تن در جریان حمله روز ۲۵ آبان سال گذشته در منطقه خانه اصفهان، سه «مدافع امنیت» را کشتهاند اما بارها اعلام شد که هیچ سند و مدرکی جز «اعترافات اجباری» آنان وجود ندارد.