مقابله قوا با مخالفان حجاب اجباری؛ «رفراندوم حجاب بگذاریم باید برای مسایل دیگر هم بگذاریم»

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران گزارش داد یکی از مشکلات عمده زندانیان و متهمان ساکن در زندان تهران بزرگ (فشافویه) هم‌خوان نبودن سرانه فضای در دسترس آن‌ها نسبت به گستردگی محیط زندان است؛ روندی خلاف ماده ۳۴ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور.

بر اساس این آیین‌نامه، چنانچه ظرفیت و فضای فیزیکی زندان قابلیت اجرای مفادی همچون طرح طبقه‌بندی را نداشته باشد، مدیر زندان با هماهنگی مدیرکل زندان‌های استان موظف است با ایجاد تغییر در معماری محیط، فضای لازم را برای سکونت زندانیان و متهمان در شرایط مطلوب فراهم کند.

این موضوع اما تاکنون و در اکثر موارد، مورد توجه مسوولان زندان تهران بزرگ نبوده است.

مرگ بر اثر سقوط از تخت‌های سه طبقه

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر به نقل از یک زندانی که به تازگی از فشافویه آزاد شده، نوشت: «مسوولان زندان با محدودسازی فضای در دسترس زندانیان و متهمان، اقدام به اعمال فشار مضاعف بر آن‌ها می‌کنند. سکونت این افراد در تخت‌های سه طبقه‌ای که ارتفاع طبقه سوم آن به بالای دو متر می‌رسد، به بروز مشکلاتی برای زندانیان منجر شده است.»

به گفته این زندانی سیاسی سابق، در مواردی سقوط شب هنگام زندانیان از طبقات سوم تخت‌ها، به ویژه آن‌هایی که به دلیل حضور در محیط پر تنش، داروهای اعصاب یا خواب‌آور استفاده می‌کنند، به ایجاد «خسارات جبران‌ناپذیری» منجر شده و حتی در مواردی، موجب مرگ این زندانیان شده است.

این بحران اما تنها به زندان فشافویه منحصر نمی‌شود و به گفته این فرد، در زندان‌های دیگری همچون اوین نیز «رایج» است.

او همچنین مورد «مرتضی کارگر» را مثال زد که به دلیل سقوط از طبقه سوم تخت در زندان اوین دچار ضربه مغزی شد و پس از آسیب‌های وارده، او را به جای انتقال به بیمارستان به زندان تهران بزرگ بردند و در نهایت پس از گذشت دو هفته، به دلیل «عدم رسیدگی به موقع پزشکی» جان خود را از دست داد.

کاهش تعداد اتاق‌ها، فحاشی و هتک حرمت زندانیان

این منبع مطلع در گفت‌وگو با هرانا اضافه کرد که مشکلات سرانه فضای در دسترس زندانیان با تصمیم فردی به نام «پیروزفر» که رییس تیپ شش زندان تهران بزرگ است، افزایش یافته؛ چرا که او به‌ جای چاره‌جویی برای حل این مشکل، اقدام به «تخلیه و کاهش تعداد اتاق‌های متعلق به زندانیان و متهمان از ۱۶ اتاق به تنها شش اتاق» کرده که نتیجه‌ این اقدام، افزایش تراکم جمعیت محل سکونت زندانیان است.

به گفته این فرد، پیروزفر در جریان بازدید از اتاق‌ها، با «فحاشی و هتک حرمت» به زندانیان و متهمان، به «مشوش کردن هر چه بیشتر وضعیت روحی آن‌ها» دامن زده و حتی برای اعمال فشار روحی مضاعف بر زندانیان، دستور داده است تا تمامی «پرده‌های روی تخت‌های آنان» کنده شود. پرده‌هایی که به گفته او، تنها حائل بین زندانی‌ها و ناچیزترین وسیله برای ایجاد حریم شخصی میان این افراد به شمار می‌رود.

هرانا در ادامه گزارش خود به نقل از دیگر منابع مطلع یادآوری کرد که فاصله طبقات تخت‌های زندانیان بسیار کم بوده و هیچ‌گونه رسیدگی‌ای به منظور تعمیر و نگهداری از آن‌ها نمی‌شود به‌ طوری‌که اکثر چارچوب‌ها فرسوده و دارای قطعات فلزی از جای در رفته‌اند که با توجه به فضای محدود میان استراحتگاه زندانیان، به دفعات منجر به «ایجاد زخم و بریدگی از ناحیه سر، صورت، کتف، پهلو و شانه زندانیان» شده است.

دستور به جمع‌آوری کتاب‌های زندانیان

محدودیت فضای در دسترس اما تنها مشکلی نیست که به دستور رییس تیپ شش زندان فشافویه به زندانیان تحمیل شده است بلکه به گفته منابع مطلع، پیروزفر در تازه‌ترین اقدام، جمع‌آوری کتاب‌های زندانیان را در دستور کار قرار داده و تمامی این کتاب‌ها را به بخش فرهنگی زندان منتقل کرده است.

پیش از این هم شماری از زندانیان سابق، پس از آزادی از فشافویه درباره وضعیت ناگوار این زندان اطلاع‌رسانی کرده بودند. از جمله رسول هویدا، پیراپزشک و از درویشان گنابادی که سال ۹۷ دوران محکومیتش را در این زندان می‌گذارند، درباره «تراکم جمعیت بسیار بالای زندان» در بندهای عمومی هشدار داده و گفته بود حتی بعضی از زندانی‌ها مجبورند داخل راهروهای بند و ورودی سرویس بهداشتی بخوابند.

«امکانات پزشکی و اقلام دارویی بسیار ناچیز»، «غیر استریل بودن بهداری» و «کمبود پزشک و کادر درمان» از دیگر مواردی بودند که این درویش زندانی درباره وضعیت فشافویه با بیش از ۱۵ هزار زندانی به آن اشاره کرده بود.

وجود گال، شپش، ساس و موش در زندان و بدرفتاری و خشونت شدید زندان‌بانان در برخورد با افراد محبوس هم از دیگر مواردی است که پیش از این درباره فشافویه گزارش شده است.

زندان فشافویه یا همان زندان تهران بزرگ در سال‌های گذشته به دلیل «نقض جدی حقوق بشر» و نیز کشتار و سرکوب معترضان در آبان ۹۸ از سوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم شده است.

نقض حقوق اولیه زندانیان اما تنها محدود به این زندان نیست و تاکنون از زندان‌های دیگر هم بارها گزارش شده است. از جمله الهام احمدی، درویش محبوس در زندان زنان قرچک، خرداد ماه سال ۹۷ با انتشار یک فایل صوتی درباره وضعیت نامناسب این زندان و برخوردهای نامناسب زندان‌بانان، گفته بود در این زندان آب شیرین وجود ندارد.

منابع ایران‌اینترنشنال گفتند در حمله شب سی‌ویکم مارس، یک مرکز اطلاعاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی - که با مشارکت سوریه اداره می‌شود - در محله الموزه دمشق هدف حمله قرار گرفت.

بر اساس گزارش این منابع، در این حملات دو تن از اعضای سپاه پاسداران به نام‌های میلاد حیدری و مقداد مهقانی کشته شدند که به گفته این منابع، هر دو از پژوهشگران اطلاعاتی سپاه پاسداران در سوریه بودند و به همین دلیل اعضای ارشد سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به سرپرستی حسین طائب، رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه، در روزهای گذشته از خانواده‌های عزادار این افراد در ایران عیادت کردند.

به گفته این منابع، این حملات به نظر می‌آید واکنش اسرائیل به حمله تروریستی یک هفته پیش از آن بوده که در منطقه مگیدو در داخل اسرائیل و به وسیله فردی که به گفته اسرائیل از سوی حزب‌الله لبنان فرستاده شده بود، انجام شد.

بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی منابع ایران‌اینترنشنال، سازمان‌های اطلاعاتی سپاه پاسداران در تلاش هستند تا با کمک حزب‌الله در آینده حملات تروریستی را در داخل اسرائیل هدایت کنند.

این منابع همچنین خبر دادند مراکز اطلاعاتی هدف حمله، از جمله به جمع‌آوری اطلاعات درباره ارتش اسرائیل و برنامه‌ریزی برای حملات تروریستی علیه اسرائیل مشغول بودند.

دیده‌بان حقوق بشر سوریه روز چهارشنبه ۱۶ فروردین اعلام کرد حملات شامگاه دوشنبه اسرائیل به سوریه انبارهای متعلق به جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان را در مجاورت فرودگاه بین‌المللی دمشق هدف قرار داد.

بر اساس این گزارش، در حملات اسرائیل به سوریه دست‌کم پنج نظامی از جمله اعضای سپاه پاسداران و حزب‌الله لبنان کشته شدند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل هم به تازگی اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران، مسوول ۹۵ درصد از تهدیدهای امنیتی علیه اسرائیل است.

نتانیاهو که در مراسمی با حضور رییس اداره امنیت داخلی اسرائیل به مناسبت یک عید یهودیان صحبت می‌کرد، در ادامه به جمهوری اسلامی هشدار داد: «آن‌هایی که می‌خواهند به اسرائیل آسیب برسانند بدانند که نهایتا خونشان گردن خودشان است.»

در واکنش به حملات اسرائیل در خاک سوریه، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل در نامه‌ای به دبیر کل این سازمان درباره این حملات و کشته شدن دو نیروی سپاه پاسداران اعلام کرد که جمهوری اسلامی برای دادن «پاسخ قاطعانه به هر تهدیدی از سوی اسرائیل و دفاع از امنیت خود» تردید نخواهد کرد.

کانون صنفی معلمان ایران (تهران) نیز در واکنش به بازداشت سخنگوی خود بیانیه‌ای منتشر کرد و نوشت: «ترجیع‌بند تکراری این سال‌های ما بازداشت، اتهام/تهمت، غیرقانونی، امنیت، دادگاه، قانون، دین، عدالت و دیگر واژگان حقی است که در ذهن و زبان و عمل گزمه‌های استبداد از آن‌ها اراده باطل می‌شود.»

در این بیانیه همچنین تاکید شد: «محمد حبیبی خصومت و خشونت اینان را برمی‌انگیزد و هر بار که ذیل فرمان‌هایی عمومی از زندان، اخراج از کار، ... رها می‌شود، کینه‌توزانه مترصدند تا به هر بهانه نامربوطی بار دیگر او را به بند بکشند و چه بهانه‌ای بهتر از نقدهای عمیق، جدی، صریح و دلسوزانه محمد بر آشفته بازاری که نامش را نظام آموزشی و نظام اجرایی گذاشته‌اند؟»

این کانون همچنین خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط حبیبی و سایر معلمان زندانی شد.

نیروهای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، سخنگوی کانون صنفی معلمان ایران (تهران) را صبح روز ۱۶ فروردین در مدرسه‌ای که تدریس می‌کند بازداشت کردند و پس از تفتیش خانه‌اش که با «فحاشی، تهدید و ضرب و شتم» نسبت به او و همسرش همراه بود، این فعال صنفی را به بند ۲۰۹ زندان اوین فرستادند.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران نیز در بیانیه‌ای که برای حمایت از این فعال صنفی منتشر کرد، با اشاره به شیوه بازداشت حبیبی که خلاف قسمت موخر ماده چهار قانون آیین دادرسی کیفری بوده، نوشت: «ورود به حریم خصوصی افراد نباید به گونه‌ای باشد که به حیثیت اشخاص آسیب وارد شود اما با ورود [نیروهای وزارت اطلاعات] به مدرسه، به حیثیت شغلی این معلم شریف لطمه وارد شده است.»

نویسندگان بیانیه همچنین با اشاره به «اصل ۳۹ قانون اساسی» که درباره ممنوعیت هتک حرمت و حیثیت بازداشتی‌ها و زندانیان است، تاکید کردند: «این مهم توسط نیروهای نادان اطلاعاتی حکومت اسلامی رعایت نشده و مقام قضایی صادر کننده حکم بازداشت آقای حبیبی، در قبال رفتار نادرست و عملکرد خلاف قانون اساسی نیروهای امنیتی با نام‌برده و خانواده محترم ایشان مسوول است و باید به این رفتار متخلفانه نیروهای اطلاعاتی نیز رسیدگی کند.»

روز گذشته و ساعاتی پس از دستگیری محمد حبیبی، خدیجه پاک‌ضمیر، همسر او، در توییتی از گفت‌وگوی تلفنی کوتاه خود با این فعال صنفی خبر داد و به نقل از او گفت که در خودرو و حین انتقال از خانه به زندان، هدف ضرب و جرح نیروهای اطلاعاتی قرار گرفته است.

حبیبی روز چهارشنبه با حکم قضایی بازپرسی «شهید مقدسی اوین» به اتهام «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» دستگیر شد.

او ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ و یک روز پیش از برگزاری تجمع سراسری معلمان معترض، از سوی ماموران امنیتی در تهران بازداشت و اواخر بهمن ماه سال گذشته، پس از تحمل حدود ۱۰ ماه حبس، تحت عنوان «فرمان عفو» از اوین آزاد شد.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در بیانیه خود ضمن محکوم کردن دستگیری و بازداشت این فعال صنفی، خواهان آزادی هر چه سریع‌تر حبیبی و تمامی «مطالبه‌گران راه آزادی و برابری» شد.

این شورای صنفی هم‌زمان بیانیه دیگری برای حمایت از سلیمان عبدی، معلم اهل سقز منتشر کرد که روز ۲۸ اسفند از سوی نیروهای سرکوب بازداشت شد.

نویسندگان بیانیه، بازداشت این معلم باسابقه را در راستای «سرکوب جنبش به حق مردم ایران برای عدالت‌جویی و آزادی‌خواهی و نیز انتقام از معلمان و فعالان صنفی» خوانده و گفتند: «نیروهای سرکوب، محل کار ایشان را مورد تفتیش قرار دادند و در آستانه نوروز به منزلشان هم هجوم بردند.»

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران با اعلام انزجار از «این‌ همه ستمگری و سرکوب‌گری که حاکمیت در مواجهه با معلمان فرهیخته ایران پیش گرفته»، رفتار «غیرقانونی و غیر انسانی» که با سلیمان عبدی و خانواده‌اش شده را به شدت محکوم کرد و هشدار داد در صورت تداوم چنین اعمالی، از ظرفیت‌های قانونی در برابر این بیدادها استفاده کرده و همه معلمان و آزادی‌خواهان را «برای مقابله با این ستمگری‌ها» فرا می‌خواند.

این نهاد صنفی همچنین از «کنش قانونی معلمان شهر سقز» که قرار است امروز (پنج‌شنبه ۱۷ فروردین) در مواجهه با برخورد غیرقانونی با آقای عبدی انجام شود، حمایت کرد.

در این بیانیه، سه خواسته و پیام فعالان صنفی خطاب به حاکمیت ذکر شده است: «سلیمان عبدی را آزاد کنید! معلمان زندانی را آزاد کنید! جای معلم زندان نیست، مدرسه است.»

بر اساس گزارش فعالان صنفی، حکم جلب سلیمان عبدی به اتهام «تشویش اذهان عمومی از طریق سخنرانی در قبرستان آیچی و تبلیغ علیه نظام» و پس از سخنرانی‌اش بر مزار کشته‌شدگان اعتراضات اخیر، از سوی اداره اطلاعات شهرستان سقز صادر و پس از بازداشت، قرار آزادی او در قبال تودیع وثیقه صادر شد.

علاوه بر سلیمان عبدی و محمد حبیبی، ده‌ها معلم و فعال صنفی دیگر نیز در سال گذشته بازداشت و به حبس‌های گاه طولانی‌مدت محکوم شدند. برخی دیگر نیز هنوز در وضعیتی بلاتکلیف در بازداشت به سر می‌برند.

بر اساس گزارش‌ها در این دیدار، بیانیه مشترک میان ایران و عربستان سعودی با حضور وزیر امور خارجه چین، به امضای امیرعبداللهیان و بن فرحان رسید.

به گزارش ایرنا، در این بیانیه آمده است که دو طرف توافق کردند نمایندگی‌های دو کشور طی زمان مورد توافق، بازگشایی شود و اقدامات لازم را برای گشایش سفارت‌خانه‌های دو کشور در ریاض و تهران و سرکنسولگری‌های این دو کشور در جده و مشهد صورت دهند.

همچنین بر اساس این بیانیه، دو طرف توافق کردند هماهنگی‌های لازم را میان هیات‌های فنی برای بررسی راه‌های گسترش همکاری میان دو کشور از جمله از سرگیری پروازها و سفرهای متقابل هیات‌های رسمی و بخش خصوصی و تسهیل اعطای روادید برای شهروندان دو کشور از جمله روادید عمره، ادامه دهند.

به دنبال امضای این بیانیه مشترک از سوی تهران و ریاض، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد روابط رسمی ایران و عربستان سعودی آغاز شد.

کنعانی روز پنج‌شنبه ۱۷ فروردین ماه گفت: «در چارچوب مذاکرات وزیران امور خارجه ایران و عربستان سعودی، مقرر شد هیات‌های دولتی و خصوصی دو کشور با هم دیدار و زمینه‌های گسترش همکاری‌های تجاری و اقتصادی و همکاری در زمینه سرمایه‌گذاری مشترک را فراهم کنند.»

او در ادامه گفت:‌ «همچنین توافق شد با دیدار هیات‌های فنی، خطوط هوایی بین دو کشور برقرار شود. صدور روادید در حوزه‌های مختلف اقتصادی و تجاری و صدور روادید عمره تسهیل می‌شود. می‌توانیم بگوییم روابط رسمی بین دو کشور فعال شده است.»

پیش‌ از این و در روز جمعه ۱۹ اسفند، رسانه‌های ایران و عربستان سعودی از توافق دو کشور برای از سر گیری روابط دوجانبه خبر داده و نوشتند که این توافق در جریان سفر علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی به پکن به دست آمده است.

در پایان این مذاکرات، بیانیه سه‌جانبه‌ای در پکن با امضای شمخانی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی و دبیر شورای عالی امنیت ملی، مساعد بن‌محمد العیبان، وزیر مشاور و عضو شورای وزیران و مشاور امنیت ملی عربستان سعودی و وانگ ئی، عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس دفتر کمیسیون مرکزی امور خارجی حزب و عضو شورای دولتی جمهوری خلق چین صادر شد.

بر اساس متنی که رسانه‌های ایران و عربستان سعودی از این بیانیه منتشر کردند، تهران و ریاض توافق کردند «ظرف حداکثر دو ماه، روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفته و سفارت‌خانه‌ها و نمایندگی‌ها را بازگشایی کنند».

همچنین بر اساس این توافق، «دو کشور با تاکید بر احترام به حاکمیت و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر» در زمینه اجرای موافقت‌نامه‌های همکاری‌های پیشین توافق کردند.

تهران و ریاض پس از حمله نیروهای بسیجی به مراکز دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد در حدود هفت سال پیش روابطشان را قطع کردند.

در آذر ماه ۱۴۰۱، آسوشیتدپرس به نقل از مقام‌های عراقی اعلام کرد که مذاکرات دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی و عربستان سعودی که با میانجی‌گری بغداد در جریان بود، به دلیل ادعای تهران مبنی بر تحریک اعتراضات ضدحکومتی ایرانیان از سوی ریاض، متوقف شده بود.

در همین حال سخنگوی دولت اعلام کرد خرید ارز سهمیه‌ای با کارت ملی در سال جاری، ملاکی برای قطع یارانه و تغییر دهک‌بندی یارانه‌بگیران از سوی وزارت رفاه است.

یکی از صرافان دولتی به ایران‌اینترنشنال گفت که پس از این بخشنامه، عملا ارزی برای فروش در اختیار صرافی‌ها قرار نمی‌گیرد و بانک‌ها هم در افتتاح حساب ارزی موانعی را برای متقاضیان ایجاد می‌کنند که منجر به آشفتگی در بازار شده است.

به گفته او، برخی از متقاضیان در مراجعه برای افتتاح حساب ارزی با اصرار بانک برای افتتاح حساب مدت‌دار به منظور عدم پرداخت اسکناس ارز روبه‌رو شده‌اند.

او اضافه کرد که برخلاف ادعای مسوولان، مردم دیگر با کاهشی شدن روند قیمت هیجان‌زده نمی‌شوند و دلارهای خود را نمی‌فروشند.

به گفته این فعال بازار ارز، افکار عمومی باور دارد قیمت دلار در آینده رشد بیشتری خواهد کرد و بنابراین خریداران دلار به راحتی به فروشنده تبدیل نمی‌شوند.

بانک مرکزی در سال جدید در یک بخشنامه، محدودیت‏‌های جدید خرید ارز سهمیه‌ای را اعلام کرد. از جمله این محدودیت‌ها عدم ارائه اسکناس از سوی کارگزاری‌ها و واریز ارز به حساب‌های ارزی متقاضیان، کاهش سهمیه از پنج هزار به دو هزار یورو و همچنین محدودیت ۳۶۵ روز برای خرید مجدد است.

حساب ارزی ایجاد شده برای دریافت ارز هم باید با حداقل ۱۰۰ دلار موجودی به مدت شش ماه باز بماند.

در همین حال خرید ارز سهمیه‌ای با کارت ملی، ملاکی برای قطع یارانه و تغییر دهک‌بندی یارانه‌بگیران از سوی وزارت رفاه اعلام شده است.

علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت، اعلام کرد که دریافت ارز دو هزار و پنج هزار یورویی یکی از منابع اطلاعاتی است که وزارت رفاه می‌تواند از آن برای تعیین دهک خانوار استفاده کند زیرا کسانی که ارز می‌گیرند، عموما جزو افرادی هستند که در دهک بالا قرار دارند.

بانک مرکزی در اطلاعیه‌ دیگری نیز اعلام کرد معاملات سکه طلای ربع بهار آزادی با نماد «ربع سکه» در سامانه معاملات مرکز مبادله ارز و طلای ایران آغاز شده و اشخاص حقیقی برای خرید ربع سکه، می‌توانند از روز چهارشنبه ۱۶ فروردین‌ ماه به صرافی‌های عضو مرکز مبادله ارز و طلای ایران مراجعه کنند که برای خرید ربع سکه از مرکز اقدام کرده‌اند.

هر شخص بالای ۱۸سال صرفا یک بار در سال می‌تواند اقدام به خرید ربع سکه کند و اشخاصی که پیش از این از بورس کالای ایران ربع سکه خریداری کرده‌‎اند، امکان خرید مجدد ربع سکه را در مرکز مبادله ایران نخواهند داشت.