روز ۱۱ فروردین، بیستوششمین جمعه اعتراض مردم زاهدان برخلاف هفتههای گذشته با راهپیمایی بدون سر دادن شعار و در سکوت برگزار شد. این در حالی است که شب گذشته نیروهای حکومتی دست به بازداشت گسترده شهروندان بلوچ زدند. در گالیکش هم امروز معترضان همچون جمعههای گذشته تجمع کردند.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال از تجمع نمازگزاران زاهدانی بدون سر دادن شعار خبر داد.
به درخواست مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، تا پایان ماه رمضان راهپیماییها در سکوت برگزار خواهند شد.
در جریان برگزاری نماز جمعه زاهدان اما مردم با در دست داشتن پلاکاردهایی به بازداشت روحانیون اهل سنت از جمله مولوی عبدالمجید مرادزهی، مشاور مولوی عبدالحمید و از نزدیکان او، اعتراض کردند.
یکی دیگر از نمازگزاران نیز در پلاکاردی خطاب به وحید بهشتی، از او خواست که به اعتصاب غذای خود در مقابل وزارت امور خارجه بریتانیا با درخواست تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران، پایان دهد.
برگزاری این راهپیمایی سکوت به درخواست مولوی عبدالحمید در حالی بود که بنا بر اعلام نتبلاکس، نهادی خصوصی که وضعیت اینترنت در جهان و محدودیتهای دسترسی به آن را رصد میکند، اینترنت شهر زاهدان از صبح روز جمعه با اختلالی گسترده روبهرو شد.
وبسایت نتبلاکس با اشاره به الگوی خاموشی اینترنت در زاهدان نوشت که این قطعیها، اعتراضات ضدحکومتی را در نماز جمعه زاهدان هدف قرار میدهند.
از سوی دیگر، ساعتی پیش حالوش گزارش داد که شامگاه ۱۰ فروردین، نیروهای نظامی و بسیج در محلههای مختلف زاهدان اقدام به بازداشت گسترده شهروندان بلوچ کردهاند اما تا این لحظه هویت بازداشتشدگان مشخص نشده است.
بر اساس این گزارش، کریمآباد، جام جم و کشاورز از جمله محلاتی بودهاند که نیروی انتظامی با حضور در آنها، خودروها و موتورسیکلتها را توقیف و شماری از مردم را پس از تفتیش بدنی، بازداشت کردهاند.
پس از جمعه خونین زاهدان در روز هشتم مهر، مردم این شهر و برخی دیگر از شهرهای استان سیستان و بلوچستان هر هفته به صورت مداوم تظاهرات خیابانی بر پا کرده و خواستار سرنگونی جمهوری اسلامی شدهاند.
در پی تداوم این اعتراضات، فضایی امنیتی در این شهر حاکم شده و شماری از جوانان و نوجوانان بازداشت شدند.
مولوی گرگیج در نماز جمعه گالیکش: کشور سهم همه است
در گالیکش استان گلستان نیز شماری از مردم پس از نماز روز جمعه ۱۱ فروردین ماه به روال هفتههای گذشته تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعار دادند: «آزادی عقیده، حق مسلم ماست ...»
مولوی محمدحسین گرگیج در نماز جمعه گالیکش گفت: «یک دین، یک مذهب و یک گروه نمیتواند حاکم مطلق شود و کشور سهم همه است.»
او با اشاره به انتخاب یک مسلمان به عنوان نخستوزیر (وزیر اول) اسکاتلند گفت: «اما در ایران یک وزیر، یک استاندار یا فرمانده نظامی ارشد اهل سنت نداریم.»
محمدحسین گرگیج، امام جمعه اهل سنت برکنار شده آزادشهر، از اواخر دی ماه سال گذشته از رفتن به منبر و برگزاری نماز جمعه در گالیکش منع و در خانهاش حصر شده است.
با وجود این ممنوعیت، جمعههای متوالی است که او با حمایت و تجمع مردم معترض گالیکش، نماز جمعه این شهر را برگزار میکند.
سپاه پاسداران با اعلام کشته شدن میلاد حیدری، افسر خود در سوریه در تازهترین حمله منتسب به اسرائیل، این کشور را تهدید کرد که پاسخ کشته شدن او را «دریافت خواهد کرد». رسانههای امنیتی در ایران عکس این فرد و خبرگزاری مهر، ویدیوی لحظه دادن خبر مرگ او به خانوادهاش را منتشر کردهاند.
سپاه پاسداران روز جمعه ۱۱ فروردین ماه با انتشار بیانیهای نوشت که حیدری در حمله بامداد جمعه اسرائیل به حومه دمشق کشته شد.
در حالی که هنوز منابع مستقل درباره درجه و ماموریت این سپاهی کشته شده در سوریه گزارشی ندادهاند، سپاه او را «از مستشاران نظامی» خود در سوریه معرفی کرد.
این در حالی است که اسرائیل هنوز درباره حمله روز جمعه واکنشی نداشته و مسوولیت آن را بر عهده نگرفته است.
سپاه پاسداران اما در بیانیه خود آنچه را «سکوت و بیعملی مجامع موثر جهانی در قبال» حملات اسرائیل در سوریه خوانده، محکوم کرده و مدعی شده که این حملات «نقض حاکمیت و تمامیت سرزمینی یک کشور مستقل عضو سازمان ملل» است.
سپاه همچنین تهدید کرده که «بیتردید» اسرائیل «پاسخ» این حمله را دریافت خواهد کرد.
این تهدید در حالی است که در هفته گذشته دو حمله از سوی شبهنظامیان تحت حمایت سپاه در سوریه علیه نیروهای آمریکایی انجام شد که آمریکا به دومین حمله پاسخی نداد.
این اولین بار نیست که اعضا و فرماندهان سپاه در حملات منتسب به اسرائیل در سوریه کشته میشوند و معمولا جمهوری اسلامی از اطلاعرسانی دقیق و سریع در این زمینه خودداری میکند.
کانال تلگرامی سپاه سایبری پاسداران به نقل از یک خبرنگار اسرائیل نوشت که ممکن است اعلام امروز سپاه «به معنی تلاش برای انتقام» باشد.
کمی قبل از این اعلام سپاه، سانا، خبرگزاری رسمی سوریه با نسبت دادن حمله جدیدی به اسرائیل در بامداد جمعه علیه سوریه، اعلام کرد در این حمله موشکهایی به اهدافی در جنوب غربی دمشق اصابت کردند و خسارات مادی به بار آوردند.
این دومین حمله منتسب به اسرائیل در نزدیکی دمشق در کمتر از یک شبانهروز است.
در جریان اولین حمله، دو سرباز سوری در اطراف دمشق مجروح شدند.
وزارت امور خارجه سوریه در حساب توییتری خود پس از دومین حمله مدعی شد این حمله «مشخصا در مرحله کنونی برای فرار اسرائیل از فروپاشی داخلی است».
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم حملات منتسب به اسرائیل در سوریه را محکوم کرد و آنها را «متجاوزانه» و «نقض اَشکار و مستمر قوانین و مقررات بینالمللی» خواند.
کنعانی هم مانند وزارت امور خارجه سوریه، حملات منتسب به اسرائیل علیه سوریه را «به منظور انحراف توجهات از بحرانها و شکافهای عمیق داخلی اسرائیل» دانست.
اسرائیل به ندرت درباره چنین حملاتی اظهارنظر میکند اما مقامهای این کشور بارها تاکید کردهاند اجازه نخواهند داد جمهوری اسلامی در سوریه حضور نظامی خود را تثبیت کند.
از ابتدای ماه جاری میلادی تاکنون همچنین دو حمله منتسب به اسرائیل علیه فرودگاه حلب، دومین فرودگاه بزرگ سوریه گزارش شده است: در اولین حمله که روز هفتم مارس انجام شد سه نفر کشته شدند و در دومین حمله که روز ۲۲ مارس (دوم فروردین) انجام شد، خسارات مادی وارد آمد.
از زمان زلزله اخیر ترکیه و سوریه که حدود شش هزار کشته در سوریه بر جای گذاشت، تعداد زیادی از هواپیماهای حامل کمکهای بشردوستانه ایران در فرودگاه حلب به زمین نشستند اما پیشتر یک منبع نظامی اسرائیل به جمهوری اسلامی هشدار داد اگر تجهیزات و تسلیحات نظامی را زیر پوشش کمکهای بشردوستانه به مردم زلزلهزده سوریه به این کشور منتقل کند، بدون تردید پاسخ نظامی قاطعی از سوی اسرائیل دریافت خواهد کرد.
آسوشیتدپرس نوشت که علاوه بر فرودگاهها، اسرائیل بنادر دریایی سوریه در مناطق تحت کنترل دولت را نیز هدف قرار داده تا از ارسال تسلیحات از ایران به گروههای شبه نظامی مورد حمایت تهران، از جمله حزبالله لبنان جلوگیری کند.
عبدالحمید اسماعیلزهی در خطبههای نماز جمعه روز ۱۱ فروردین «قشرگرایی و مذهبگرایی» جمهوری اسلامی در طول چهار دهه را دوری از «جمهوریت» و انتخاب مردم دانست و گفت امروز تمام اصناف اعتراض دارند اما در مقابل، مدیران ضعیفی بر سر کارند که نه اختیاری دارند و نه از دستشان کاری ساخته است.
امام جمعه اهل سنت زاهدان در حالی خطبههای خود را ایراد کرد که اینترنت این شهر با اختلال مواجه بود و برخلاف هفتههای گذشته، سخنان او به صورت زنده از شبکههای اجتماعی منسوب به او پخش نشد.
اسماعیلزهی در این سخنرانی با اشاره به مناسبت ۱۲ فروردین و سالروز همهپرسی «رای به جمهوری اسلامی»، گفت: «مردم در این رفراندوم "جمهوریت" را خواستند تا در همه امور رای و نظرشان دخیل و تعیینکننده باشد و این فرصت زیبا و خوبی بود تا حکومت با استفاده از ظرفیت دین اسلام، چتر برابری را بر سر همه شهروندان ایران، از زن و مرد تا دیندار و لاییک گسترده کند.»
جمهوری اسلامی به اقلیتهای مختلف ظلم کرد
مولوی عبدالحمید در ادامه بروز مشکلات کنونی کشور را ناشی از «قشرگرایی و مذهبگرایی» نظام و عدم پایبندی به «جمهوریت» خواند و گفت: «چتر نظام بر سر همه مردم به صورت برابر گسترده نشد و دغدغههایی در اقلیتهای مختلف به وجود آمد و بسیاری از مظالم در حق آنان صورت گرفت.»
او با اشاره به تبعیضی که جمهوری اسلامی در این چهار دهه علیه سنیها روا داشته است، از گزینشهایی گفت که در سطوح مختلف حکومت اجرا شد و نگذاشت افراد و مدیران سنی که شایستهتر بودند به سمتهای کلیدی مانند «ریاستجمهوری، وزارت، سفارت و حتی استانداری» راه پیدا کنند.
اسماعیلزهی یادآور شد: «وقتی نگاه مذهبی [چه سنی و چه شیعه] بر کشور حاکم باشد حلقه [خودیها] را تنگ میکند. همانطور که در این سالها قشر خاص و محدودی بالا آمدند و ریاست جمهوری و مدیریت کلان و منطقهای کشور را در اختیار خود گرفتند. در این سالها بیدینها که هیچ، دیندارهایی را که فکر آزاد داشتند هم کنار گذاشتند و سراغ کسانی رفتند که تظاهر به دین و مذهب میکنند.»
دغدغه اهل سنت برای آزادیهای مذهبی و رفع تبعیض
امام جمعه اهل سنت زاهدان در ادامه گفت: «گاهی فکر میکنم کاش این عزیزان ما، شیعههای توانمند را [به عرصه مدیریت] میآوردند. حق اهل سنت را که ندادند، دستکم شایستگان شیعه را بر سر کار میآوردند که به نفع مردم کار کنند.»
او همچنین با اشاره به محدودیت مذهبی اهل سنت از سوی حکومت گفت: «در این سالها فشارها و سختیهای بسیاری بر اهل سنت وارد کردند و در آخر برنامهای درست کردند که مدیریت تمام امور مذهبی اهل سنت را دست گروهی در تهران قرار داد که در ساختمانش از دربان تا مدیر، حتی یک اهل سنت وجود ندارد. یک سنی چطور میتواند به چنین نهادی اعتماد کند و مسایل مذهبیاش را به دست آن بسپارد.»
مولوی عبدالحمید همچنین با تاکید بر اولویت «مسایل ملی» گفت اگر مشکل در سطح کلان برطرف شود، مسایل اقلیتها و مشکلات منطقهای و مذهبی هم برطرف میشوند.
او تاکید کرد: «مردم بلوچستان و اهل سنت امروز دغدغههایی مثل آزادیهای مذهبی، در دست داشتن اختیار امور مذهبی، رفع فشارها و ضرورت به کارگیری شایستگان سنی را در امور دارند.»
چه کسانی در پروژههای عظیم معادن ارزشمند بلوچستان دست دارند؟
او در ادامه به طرح واگذاری سواحل مکران اشاره کرد و گفت: «میخواهند تمامی این سواحل ارزشمند را به کسانی دیگر واگذار کنند در حالی که مردمی آنجا زندگی میکنند که برای حفاظت از آن کشته دادند و حق آنهاست در منافع پتروشیمی و کارخانجاتی که راهاندازی میشود و ضایعات و مشکلاتش را هم خودشان تحمل میکنند نیز شریک باشند. اگر قرار به آبادسازی سواحل مکران است اولویت با مردم بومی است و باید آنها را تعلیم داد و دانش لازم را برای کار در صنایعش به آنان آموزش داد. این کار به عهده سیستم و نظام است تا خود مردم اینجا را آباد کنند.»
اوایل مهر ماه سال گذشته شورای توسعه مکران با ریاست حسین دهقان، از فرماندهان سپاه تشکیل شد و هیات دولت مصوبه تعیین محدوده جغرافیایی این ساحل هزار کیلومتری را ابلاغ کرد.
امام جمعه اهل سنت زاهدان همچنین به وجود «معادن بسیار بزرگ و کوههای معدنی و قیمتی» در منطقه اشاره کرد که بسیاری از آنها از سوی شرکتهایی در تهران ثبت میشوند و بهرهبرداری از این معادن برای بومیها ممنوع است.
اسماعیلزهی تشریح کرد: «منافع این معادن را کجا میبرند؟ چه کسانی در این پروژههای عظیم و معادن بزرگ دست دارند؟ خدا میداند. اما ضایعات و نقصان و دود بهرهبرداری از آن به چشم مردم ما میرود و منافعش به آنها نمیرسد. در حالی که این معادن بزرگ میتوانند استان سیستان و بلوچستان را متحول و آباد کنند.»
دلار هفت تومانی را تحویل گرفتید و به بیش از ۵۰ هزار تومان رساندید
مولوی عبدالحمید در ادامه سخنان خود دوباره به سالروز برگزاری رفراندوم اشاره کرد و گفت: «آن روز که قدرت را از پهلوی تحویل گرفتید دلار هفت تومان بود. چرا امروز باید به بیش از ۵۰ هزار تومان برسد؟ اگر به جای هفت تومان، ۷۰ تک تومانی هم میشد جای اعتراض داشت چه برسد به قیمتهای کنونی.»
او با اشاره به فشار سنگین اقتصادی که همه طبقات جامعه را متاثر کرده است، گفت: «امروز تمام اصناف از بازنشستگان و کارگران گرفته تا معلمان اعتراض دارند و میگویند درآمدمان به خرجمان نمیخورد. مدیریتی که با این سلسله [جمهوری اسلامی] جلو آمد، در آخر به مدیران بسیار ضعیفی گیر کرد که از دستشان کاری ساخته نیست و بسیاریشان میگویند اصلا اختیاری نداریم و تصمیمگیری در جای دیگری است.»
مشکلات اهل سنت در دوره رئیسی سنگینتر و بیشتر شد
امام جمعه اهل سنت زاهدان اصلاحطلبان را که زمانی با اقبال و رای مردم هم روبهرو بودند مثال زد که در آخر گفتند «هیچ کاری نمیتوانیم بکنیم چون اختیارات نداریم» و یادآور شد: «حالا این را که اختیاری داشتند یا نه خدا میداند اما در حالی که مردم با تمام وجود به آنها رای داده بودند هیچ کاری دستکم برای اهل سنت نکردند.»
اسماعیلزهی با اشاره به مشارکت «بخشی از جمعیت شیعه و سنی ایران» در انتخابات دوره سیزدهم ریاستجمهوری با همه چالشهای موجود، گفت با روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی، مشکلات برای اهل سنت «سنگینتر و بیشتر» شد و دهها نمازخانه سنیها را تعطیل کردند.
او در ادامه خاطرنشان کرد: «چه کسی باور میکند جمهوری اسلامی نماز را تعطیل میکند؟! این چه مسلمانی است؟ نماز و نمازخانه چه ضرری دارد که تعطیلش کردید؟ در یکی از بزرگترین نمازخانههای سنی مشکل به وجود آوردند و گفتند مجوز بگیرید یا تعطیلتان میکنیم. گفتیم از کجا مجوز بگیریم؟ گفتند نمیدانیم! یک بار از یکی از وزیران ارشاد پرسیدم مجوز اقامه نماز را شما صادر میکنید؟ گفت مجوز نماز را خدا صادر کرده است ....»
مولوی عبدالحمید از فعالیت بزرگترین مسجد مسلمانان در روسیه در کنار کاخ کرملین مثال زد و گفت: «من آمال سران روس را تایید نمیکنم اما بزرگانش گفتند ادیان و مذاهب در کشورشان آزاد است و دولت کاری به آن ندارد و مفتی خود مسلمانان مجوزها را صادر میکند. در حالی که روسها یک زمانی مخالف مذهب و دین بودند و وقتی به نتیجه نرسیدند تصمیم به آزادی همه ادیان و مذاهب گرفتند. ما هم باید از تجربیات دنیا استفاده میکردیم که فشار مذهبی نتیجه نمیدهد.»
فتوای غیرشرعی بودن هزینهکرد سرمایه ایرانیان از سوی حکومت در دیگر کشورها
امام جمعه اهل سنت زاهدان در ادامه خطاب به مسوولان امر گفت: «تا نگاه شما عوض نشود و تغییراتی ژرف و کلان در کشور رخ ندهد، من مطمئنم چیزی درست نمیشود.»
او با اشاره به سخن برخی سردرمداران نظام مبنی بر مهار تورم و گرانی در سال جاری تصریح کرد: «با این روند بعید میدانم مشکل اقتصادی بهبود پیدا کند و میدانم که مردم هم مایوساند.»
مولوی عبدالحمید با تاکید بر این که «تا نگاهها داخلی نباشد مشکلات حل نمیشود»، گفت: «این حق ملت ایران است که سرمایه و درآمدش برای خودش هزینه شود. فتوا و نگاه دینی من آن است که اگر ملت ایران راضی نباشد، نمیتوانیم سرمایههایش را از نظر شرعی در خارج از ایران خرج کنیم زیرا چراغی که به خانه رواست، به مسجد حرام است.»
اسماعیلزهی همچنین «دینگریزی» را ناشی از فرصتسوزی جمهوری اسلامی در جاری کردن دیانت در جامعه خواند و به «علمای شیعه و سنی» توصیه کرد: «ملت را ول نکنید. این رها کردن ضرری دارد که غیر قابل جبران است. علما باید در کنار مردم باشند چون ماموریت ما همین است. علما به منزله چوپان هستند و باید بالای سر رمه بایستند. اشتباه بزرگی است که علمای شیعه و سنی، مردم خود را رها کنند.»
هیچ حکومتی جز جمهوری اسلامی، مردم خودش را با اسلحه جنگی نمیزند
او با مقایسه برخورد حاکمیت با مردم معترض در ایران با کشورهای فرانسه و اسرائیل گفت: «در همین اسرائیل که هر فحشی بلدیم به آن میدهیم، ۱۰۰ هزار نفر در یک راهپیمایی شرکت میکنند بی آن که کسی کشته شود. یا در فرانسه پلیس برای مقابله با معترضان تنها با پاشیدن آب برخورد میکند. این رفتارها خیلی فرق دارد با برخورد پلیس جمهوری اسلامی که با اسلحههای جنگی و ساچمهای به مردم شلیک میکنند. هیچ کجا دولت مردم خودش را نمیزند.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان در ادامه خطاب به حاکمان جمهوری اسلامی خاطرنشان کرد: «میدانید که انتخابات شما را اهل سنت گرم کرده است. اما من ۳۰ سال دنبال شما بودم و گفتم با بزرگان حرف دارم بگذارید حرفم را بزنم. اما تنها توانستم با روسای جمهوری صحبت کنم که از دستشان کاری برنمیآید.»
انتهای مسیری که حکومت میرود بنبست است
مولوی عبدالحمید بدون نام بردن از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از تلاش خود در این سالها برای ملاقات و گفتوگو با رهبر جمهوری اسلامی خبر داد و گفت: «بارها گفتم با بزرگان حرف دارم اما وقت ملاقات ندادند. نمیدانم که تقاضای من به گوش بزرگان قوم رسید یا نه، اما خطاب به آنها میگویم بگذارید منتقد و مخالف شما حرفش را بزند چرا که قویترین سیاست این است.»
او خطاب به حاکمیت گفت به جای برخورد خصمانه و با قوه قهریه با مردم، باید به خواسته آنان تن داد: «توصیهام به مسوولان این است که چارهجویی کنید اگر نه، مسیری که میروید انتهایش بنبست است.»
توصیه به طالبان: ویژگیهای عصر حاضر را در حکومت اسلامی در نظر بگیرید
امام جمعه اهل سنت زاهدان در بخش پایانی صحبتهایش، «بزرگان و سران دولت طالبان و تصمیمگیرندگان افغانستان» را خطاب قرار داد و از آنان خواست ویژگیها و شرایط خاص «عصر جدید» را در حکومت اسلامی در نظر بگیرند و اسلام را متناسب با «امروز» و نگاهی بلند عرضه کنند.
مولوی عبدالحمید با تاکید بر این که نباید امروز طبق فتوای فقیه هزار سال پیش عمل کرد، خطاب به طالبان گفت: «به خوبی واقف هستید که اسلام یک قرآن و یک تعلیم دارد. دین همین است و هرچه هست در کتاب و سنت است. اکنون در عصر جدید به سر میبرید که شرایط خاص خود را دارد نه ۱۰۰ و ۲۰۰ سال پیش یا دوره خلفای راشدین. عصر حاضر، ضرورتهای دیگری دارد.»
او ادامه داد: «اگر امام ابوحنیفه و دهها عالم دیگر امروز حضور داشتند صدها فتوای خود را مطابق با شرایط امروز تغییر میدادند. باید جهان امروز را ببینید. دنیا عوض شده و دیگر دنیای یک قرن پیش نیست. باید با عصر حاضر حرکت کنید و به زنان و دختران افغان اجازه تحصیل بدهید.»
اسماعیلزهی همچنین به سران طالبان توصیه کرد به «هزارهها و برادران شیعه توجه خاص کنند»، از همه اقوام افغان، در مدیریت استفاده کنند و نگاهی برابر به همه آنها داشته باشند و حتی اگر غیرمسلمان شایستهای در افغانستان وجود دارد از او هم در مدیریت استفاده کنند.
او توجه به زنان را «مایه خوشنامی و استحکام دولت» (طالبان) دانست و خطاب به آنان گفت: «آزادی بیان و انتقاد به شما ضرر نمیزند.»
از سوی دیگر مولوی عبدالحمید به جامعه جهانی توصیه کرد در نگاه به افغانستان «انصاف» داشته، نمایندگیهای خود را در این کشور دایر کنند، دولت طالبان را به رسمیت بشناسند و اجازه بدهند خود را ثابت کند.
همایون غنیزاده، کارگردان، فایلی صوتی از سانسورچیهای نمایشش که یک نفرشان آخوند است منتشر و حضور این «هیات نظارت بر نمایش» در بازبینی اثرش را مقابل یک تلمبه «چاهبازکن»، به پرفورمنس تبدیل کرد. از سوی دیگر، نمایش یک بوسه در خیابان از صداوسیما، شبکه نسیم را وادار به عذرخواهی کرد.
غنیزاده، کارگردان سینما و تئاتر که ممنوعالفعالیت است، در پست اینستاگرامی خود که آن را به مناسبت روز جهانی تئاتر منتشر کرده، نوشته است وزارت ارشاد هیاتی از سانسورچیهای خود را برای بازبینی تئاتر او از قم فرستاده تا این نمایش ۲۰ دقیقهای که بدون بازیگر و تنها با حضور یک چاهبازکن است، در غیاب کارگردانش ببینند.
این کارگردان تئاتر یادآوری کرده که «شورای ارزشیابی و نظارت» ادارهکل هنرهای نمایشی که از آنها با عنوان «سانسورچی» یاد میکند «هیچوقت نمیخواهند بهصورت رسمی اعتراف به ممنوعالکاری هنرمندی» کنند و برای همین به منظور جلوگیری از فعالیت یک «هنرمند ممنوعالکار»، متوسل به توجیهاتی دیگر میشوند.
به گفته او اما خود «قرار گرفتن سانسورچیها مقابل یک چاهبازکن بدون حضور کارگردان و درگیر شدن آنها با اثر»، تبدیل به یک اثر تئاتری و پرفورمنسی «پر از مفهوم» شده و وقتی «یک نفر ملبس به لباس حوزه» در جمع هیات سانسور است، ماجرا از چیزی که تصور میشد هم «فانتزیتر» از آب درمیآید.
غنیزاده در ادامه به «شرح صحنه» مورد اشارهاش پرداخته و نوشته است: «آنها که برای سانسور تئاتر آمده بودند خودشان جزیی از تئاتر شده بودند و مانده بودند این تئاتر با شرکت خودشان را دیگر چه کسی باید سانسور کند؟!»
کارگردان نمایشهای «آنتیگونه» و «کالیگولا» در توضیح فایل صوتی کوتاهی که از گفتوگوی هیات سانسور با مدیر تماشاخانه شهرزاد هنگام بازبینی منتشر کرده، نوشته است: «حرفهای چاهبازکن، یکی از ماموران سانسور را به شدت عصبانی میکند تا جایی که الفاظی رکیک را با صدای بلند نسبت به اثر به کار میبرد و بعد از آن فیلم ضبط شده این پرفورمنس را مصادره میکند. مدیریت سالن آنها را به آرامش دعوت میکند. بعد از دقایقی سکوت! این هیات مجددا تئاتر خود را ادامه میدهد و دیالوگهایش را آغاز میکند.»
به گفته غنیزاده، این دیالوگها «تنها چکیدهای از نظرات در خفای آنهاست که بعد از آرامش ایشان به زبان رانده شده» و در «اتفاقی نادر» توانسته ثبت و خودش تبدیل به نمایش رادیویی بسیار بسیار کوتاهی شود: «افسوس که فیلم آن و حرفهای کامل ایشان نتوانست نجات پیدا کند.»
او در پایان با اشاره به «روز جهانی تئاتر» این روز را تنها هنگامی قابل تبریک گفتن دانست که اداره سانسور و «قوانین عقب افتاده و تفکرات منحط حضرات» واسطه بین هنرمند و مخاطبش نباشد و «سانسور و سانسورچی با تمام مخلفاتش به تاریخ بپیوندد».
این کارگردان تئاتر همچنین رسیدن به این چشمانداز و «بقا و حیات آبرومندانه هنر و هنرمند» را مانند هر مساله دیگری در ایران تنها از یک شاهراه و مسیر مادر به نام «زن زندگی آزادی» دانست و تاکید کرد: «باور دارم هر مساله و موضوع و مشکلی باید خودش را در ایران امروز با معیارهای این شعار تنظیم کند و تطبیق دهد.»
خبر آماده شدن نمایش «چاهبازکن» همایون غنیزاده، اسفند ماه سال ۱۴۰۰ از سوی روابط عمومی این اثر در اختیار رسانهها قرار گرفت اما پس از انتشار آن، وحید فخرموسوی، رییس وقت شورای ارزشیابی و نظارت ادارهکل هنرهای نمایشی در تماسی شبانه با خبرنگاران ضمن تهدیدشان، از آنان خواست تا خبر اجرای این نمایش را حذف کنند.
در خلاصه داستان این نمایش که در اختیار رسانهها قرار گرفته بود آمده است: «این نمایش بدون بازیگر درباره مصائب زندگی یک چاهبازکن است که با تماشاگر صحبت میکند و در اتفاقی غریب تلاش میکند در مقابل چشمان مخاطب تکان بخورد.»
عذرخواهی شبکه نسیم برای پخش زنده یک بوسه
اما پخش اتفاقی بوسهای از یک دختر و پسر در برنامه رئالیتی شوی «چهار شگفتانگیز» از شبکه نسیم منجر شد روابط عمومی این شبکه از «رخداد پیشآمده» عذرخواهی کند.
در این اطلاعیه آمده است: «ضمن بررسی ابعاد کامل این اتفاق پس از مسجل شدن، برخورد قاطع با مسببین این رویداد را در دستور کار خود دارد.»
بیانیه این شبکه درباره اتفاقی است که روز پنجشنبه ۱۰ فروردین ماه افتاد و در جریان ضبط و پخش زنده کلیپی از یکی از برنامههای شبکه نسیم در شبکههای اجتماعی، دو جوان در حال رد شدن از مقابل دوربین یکدیگر را میبوسند.
برخورد تحقیرآمیز سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوریاسلامی در سفر او به مسکو واکنشهایی را حتی از سوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی برانگیخت و به موضوعی بحثبرانگیز در شبکههای اجتماعی تبدیل شد.
بر اساس یک ویدیوی منتشر شده، امیرعبداللهیان در خودروی خود منتظر استقبال لاوروف مقابل ساختمان وزارت امور خارجه روسیه در مسکو بوده اما لاوروف آنجا از او استقبال نکرده است.
در این ویدیو لاوروف هنگام ورود امیرعبداللهیان به ساختمان وزارت امور خارجه روسیه میگوید: «نمیخواستی پیاده شوی؟»
امیرعبداللهیان میگوید: «منتظر بودم.»
لاوروف از امیرعبداللهیان میپرسد که منتظر چه بوده اما او پاسخ نمیدهد.
پس از پخش گسترده این ویدیو و شکل گرفتن موجی از واکنشها به تحقیر مقامهای جمهوری اسلامی از سوی روسیه، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت که «به دلیل هوای بارانی» مسکو، لاوروف در «مکان استقبال» منتظر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی بود.
کنعانی مدعی شد: «برخی که با انگیزههای مختلف اصولا از ارتباطات و تبادل هیاتهای ایران با طرفهای مختلف نگرانند، دنبال حاشیهسازیهای ناشیانه هستند؛ خصوصا در شرایطی که با سفری بسیار موفق و دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی و راهبردی و موضوعات مهم منطقهای هم مواجه شوند.»
اما این اولین بار نیست که مقامهای جمهوری اسلامی مورد تحقیر روسیه در جریان سفرهایشان به مسکو قرار میگیرند.
در سال ۱۳۹۹ زمانی که محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، به عنوان پیامرسان علی خامنهای به مسکو رفت، ناگهان دیدار قالیباف با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه لغو شد و دلیل آن را پروتکلهای بهداشتی کرونا اعلام کردند.
همچنین دی ماه ۱۴۰۰در همان بدو ورود ابراهیم رئیسی به فرودگاه مسکو، پوتین از رییسجمهوری ایران در فرودگاه استقبال نکرد.
این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی برای سفرهای مقامهای دولت روسیه به تهران، عالیترین سطح تشریفات را به جا میآورند.
تحقیر مقامهای جمهوری اسلامی از سوی دولت پوتین در حالی است که جمهوری اسلامی در سالهای اخیر سیاست نزدیکی به چین و روسیه را در پیش گرفته است.
همچنین جمهوری اسلامی به دلیل ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین، متحمل تحریمهای گسترده کشورهای غربی شده است.
پس از آن که وزارت دفاع جمهوری آذربایجان ادعای اخیر فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی را درباره حضور «اسرائیل و نیروهای داعش» در خاک جمهوری آذربایجان «افترا و تهمتی زشت» خواند، جمهوری اسلامی خواستار توضیح آذربایجان درباره همکاری با اسرائیل شد.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه ۱۱ فروردین ادعا کرد اظهارات وزیر امور خارجه اسرائیل مبنی بر توافق با وزیر امور خارجه آذربایجان در مورد «تشکیل یک جبهه متحد علیه ایران» سندی از تصمیم اسرائیل برای «تبدیل خاک جمهوری آذربایجان به عرصه تهدید علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی» است.
کنعانی از مقامهای جمهوری آذربایجان خواست در این زمینه توضیح دهند.
این در حالی است که وزارت دفاع جمهوری آذربایجان روز پنجشنبه ۱۰ فروردین در بیانیهای، به اظهارات اخیر کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی پاسخ داد.
حیدری گفته بود که در قفقاز «چندین موضوع بسیار حساس» وجود دارد که یکی از آنها حضور اسرائیل «در داخل مرزهای» آذربایجان است و به گفته او، جمهوری اسلامی چنین حضوری «را در کشورهای منطقه تحمل نمیکند و با آن مقابله خواهد کرد.»
وزارت دفاع جمهوری آذربایجان در بیانیه خود سخنان حیدری را «چرندیات» خواند و نوشت: «کیومرث حیدری مدعی است آذربایجان در جنگ ۴۴ روزه از تروریستهای داعشی که از سوریه آورده شده بودند استفاده کرده و آنها هنوز در این کشور هستند.»
اشاره بیانیه به این ادعای حیدری است که گفته بود: «تعدادی از تروریستهای داعشی از سوریه به میزبانی یکی از کشورهای طرف تخاصم به منطقه دعوت شدند و جمهوری اسلامی هنوز اطمینان حاصل نکرده که اینها منطقه را ترک کردند.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «ابتدا اعلام میکنیم اتهام طرف ایرانی مبنی بر حضور هر گونه نیروی خارجی در خاک جمهوری آذربایجان بیاساس و کاملا غیر قابل قبول است. در کل هیچ عنصر خارجیای در خاک این کشور وجود ندارد.»
وزارت دفاع جمهوری آذربایجان با تاکید بر این که «ارتش سرافراز آذربایجان به تنهایی سرزمینهای ما را از اشغال آزاد کرد»، ادعای فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی را «یک اتهام و تهمت پوچ» خواند.
این بیانیه همچنین اضافه کرد: «مایه استهزا و خندهدار است که این اتهام از سوی مقام نظامی ارشد کشوری علیه جمهوری آذربایجان مطرح میشود که خود حامی تروریسم است و نامش در کشورهای مختلف با ترور گره خورده است.»
وزارت دفاع جمهوری آذربایجان همچنین به اظهارات حیدری درباره جنگ باکو و ارمنستان هم اشاره کرده که در آن، این فرمانده ارتش جمهوری اسلامی، تغییر در مرزهای دولتی در منطقه را «غیر قانونی» خوانده و گفته بود ایران «اجازه تغییر مرز در کشورهای همسایه» را نمیدهد.
این بیانیه، ایران و فرانسه را «دو متحد اصلی ارمنستان در جهان» خواند و گفت ارمنستان ۳۰ سال سرزمینهای آذربایجان و ۱۳۲ کیلومتر مرز دولتی آذربایجان و ایران را «اشغال» کرد اما جمهوری اسلامی نه تنها حتی یک بار هم ارمنستان را متهم نکرد بلکه «روابط برادری خود را هم با ارمنیها» قویتر کرد.
روابط جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان در ماههای اخیر و به ویژه پس از ماجرای حمله مسلحانه به سفارت آذربایجان در تهران و کشته شدن رییس تیم امنیتی سفارت، تیره شده است.
بهمن ماه سال گذشته به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران حمله شد که باکو آن را «تروریستی» خواند و سفارت خود را در ایران بست.
جنگ شش هفتهای جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه ناگارنو - قرهباغ در پاییز ۱۳۹۹ نیز یکی از عوامل تنشزا در روابط جمهوری اسلامی با همسایگان خود بوده است.