ابراهیم رئیسی در سخنانی بحرانهای جمهوری اسلامی را «جنگ ترکیبی دشمن» توصیف کرد و گفت: «دشمن به دنبال توقف قطار پیشرفت است چون کشوری که در حال تحریم است با اینقدر پیشرفت همه را حیرت زده میکند.»
چند روز پس از لنگر انداختن دو ناو نظامی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی در بندر ریودوژانیرو، اعتراضهای بینالمللی به برزیل در این رابطه افزایش یافته است.
وزارت امور خارجه اسرائیل روز پنجشنبه ۱۱ اسفند برای دولت لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، پیام هشداری ارسال و اظهار کرد موافقت با پهلوگیری این ناوهای جنگی «یک تحول خطرناک و تاسفبار» است.
اسرائیل در این پیام نوشت: «برزیل نباید به یک حکومت بد طینت که مسوول موارد متعدد نقض حقوق بشر مردم خود، عامل حملات تروریستی در سراسر جهان و تجهیز گسترده سازمانهای تروریستی منطقه است، جایزه بدهد.»
همچنین در این پیام آمده که رژیم ایران «دهها حمله تروریستی علیه کشتیها مرتکب شده و کشتیرانی آزاد را به خطر انداخته که دو مورد آن در همین هفتههای گذشته بوده است.»
وزارت امور خارجه اسرائیل خواستار آن شد که برزیل به این دو ناو دستور خروج فوری بدهد و تاکید کرد که زمان برای صدور دستور خروج کشتیهای ایرانی «هنوز هم دیر نیست».
پیشتر ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا درباره پهلوگیری دو ناو ایرانی در بندر ریودوژانیروی برزیل، به خبرنگار ایراناینترنشنال گفت: «دولت آمریکا با مقامات برزیل در تماس است تا اطمینان حاصل کند سپاه و جمهوری اسلامی در این بخش از کره زمین جایگاه پیدا نکنند.»
او افزود: «مردم و دولت برزیل قطعا نمیخواهند کاری انجام دهند که به رژیمی که مسوول سرکوب وحشیانه مردم خود است، کمک کند.»
تد کروز، سناتور جمهوریخواه آمریکایی نیز به واشینگتن فریبیکن گفته بود: «پهلوگیری دو کشتی جنگی ایران در سواحل برزیل یک تحول خطرناک است و تهدیدی مستقیم علیه امنیت و ایمنی آمریکاییها به شمار میآید.»
او در ادامه تاکید کرده بود با توجه به این که این دو کشتی جنگی ایران تحت تحریم بودهاند، بندر ریودوژانیرو و شرکتهای برزیلی و خارجی دیگری که به این کشتیها خدمات ارائه کرده و با آنها تعامل داشتهاند، با خطر تحریمهای فلجکننده مواجه هستند.
سناتور کروز همچنین گفته بود: «دولت ایالات متحده موظف است در ارتباط با پهلوگیری کشتیهای نظامی ایران در برزیل تحریمهای مربوطه را اعمال کرده و ضمن بازنگری در همکاریهای ضدتروریستی با این کشور، چگونگی اقدامات در مقابله موثر با تروریسم در بنادر برزیل را مورد بررسی قرار دهد.»
در بهمن ماه، رویترز خبر داد که برزیل در آستانه سفر لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رییسجمهوری این کشور به واشینگتن برای دیدار با جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، درخواست جمهوری اسلامی برای پهلو گرفتن دو ناو ارتش در ریودوژانیرو را رد کرده است.
اما ناوبر مکران و ناوچه دنا، دو شناور نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، یکشنبه گذشته پس از این که دولت برزیل علیرغم فشارهای آمریکا برای آنها مجوز صادر کرد، در ریودوژانیرو پهلو گرفتند.
آمریکا به برزیل هشدار داده بود کشتیهای ایران به فعالیتهای تروریستی و تجارت غیرقانونی، مشغولند.
اسنادی که به دست ایراناینترنشنال رسیده نشان میدهند جمهوری اسلامی درباره وصول بدهیهای خود از عراق دروغ میگوید و بانک تجارت عراق تاکنون از پذیرفتن درخواستهای تهران از جمله برای انتقال بخشهایی از پول مسدود شده ایران به امارات متحده عربی و ترکمنستان خودداری کرده است.
اصل سند را از طریق این لینک بخوانید
بر اساس این اسناد که نشاندهنده مذاکرات مقامهای وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و مقامهای عراقی است، بلال الحمدانی، سرپرست جدید بانک تجارت عراق به محمدکاظم آل صادق، سفیر جمهوری اسلامی در بغداد گفته است: «مکاتبه اخذ مجوز تامین مالی محموله خریداری شده ۶۶ هزار تن جو به ارزش ۳۲ میلیون یورو از سوی شرکت ایرانی گرین میدلایست از سوی بانک تجارت عراق برای بانک مرکزی ارسال شده و منتظر تایید آنها خواهیم بود.»
دیدار سفیر جمهوری اسلامی با سرپرست بانک تجارت عراق در روز پنجم بهمن صورت گرفته است.
الحمدانی همچنین اضافه کرده است: «در خصوص دستور پرداخت مبلغ ۴۷۰ میلیون یورو بدهی شرکت ملی گاز ایران به ترکمن گاز و آخرین پیگیریهای انجام شده از اوفک، اگر خزانهداری آمریکا با آن موافقت به عمل آورد، با بانک مرکزی مکاتبه خواهم کرد.»
او همچنین گفته که در ارتباط با درخواست انتقال ۴۷ میلیون دلار بابت بدهی جمهوری اسلامی به شرکت برق ترکمنستان نیز با آمریکا مکاتبه شده اما هنوز نتیجهای نگرفته است.
این اسناد نشان میدهند هنوز انتقال دو میلیارد دلار از منابع شرکت ملی گاز ایران و توانیر به بانکهای اماراتی انجام نشده است.
اسناد مورد نظر همچنین فاش میکنند که دولت ابراهیم رئیسی درباره بازپسگیری بدهیهای خود از عراق طی دو سال اخیر همواره اطلاعات نادرست ارائه کرده است.
در خرداد ماه، خبرگزاری مهر به نقل از یک مقام آگاه مدعی شده بود: «هماکنون پرداخت مطالبات گازی ایران از طرف عراق به صورت ماهانه و روتین انجام میشود و هیچ بدهیای از این بابت از عراقیها نداریم.»
جواد اوجی، وزیر نفت هم در آذر ماه گفت: «خوشبختانه ما در سال گذشته و امسال در رابطه با وصول طلبهای خود در بحث صادرات گاز به عراق موفق شدیم همه معوقات را بگیریم.»
اما این سندها بیانگر آن هستند که با وجود ادعاهای دروغین در رسانهها، مقامهای جمهوری اسلامی پشت میزه مذاکره در بغداد، «سیاست التماس» را در پیش گرفتهاند. هر چند نظر به پرداخت نشدن مبلغ مورد نیاز از سوی بغداد، تهران حتی نمیتواند پول ۶۶ هزار تن جو به ارزش ۳۲ میلیون یورو را بپردازد که پیشتر سفارش داده و خریداری کرده است.
سند مورد نظر تایید میکند پرداخت از محل بدهی عراق به ایران به سفارت جمهوری اسلامی هم متوقف شده و همچنین طرف عراقی اعلام کرده است شرکتهای جدید معرفی شده باید مسیری طولانی را برای کسب مجوز از آمریکا طی کنند.
با ادامه مسمومیتهای سریالی دختران دانشآموز و گسترش این موارد به خوابگاههای دخترانه، واکنشهای جهانی و داخلی در اعتراض به ادامه ناامنی دختران در محیطهای آموزشی ادامه دارد و شخصیتها و گروههای مختلف خواستار پاسخگویی جمهوری اسلامی در این زمینه شدند.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، با ابراز نگرانی عمیق از مسموم شدن دختران دانشآموزان در ایران، از جمهوری اسلامی خواست در این ارتباط یک تحقیق و تفحص کامل و شفاف انجام دهد.
سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید با اشاره به اینکه آمریکا درباره علت اصلی این مسمویمتها اطلاعی ندارد گفت: «دختران کوچکی که به مدرسه میروند، تنها باید نگران یادگیری باشند. آنها نباید برای ایمنی فیزیکی خود نیز نگران باشند. در عین حال، در حال حاضر اطلاعات ما در این مورد کافی نیست.»
یونیسف نیز در واکنش به مسمومیت دانشآموزان دختر در ایران نوشت: «مدرسه، پناهگاهی امن برای یادگیری کودکان و نوجوانان در محیطی ایمن و حمایتگر است. این گونه حوادث میتواند تاثیر منفی بر نرخ بالای آموزش کودکان، به ویژه دختران، که در دهههای اخیر به دست آمده است، بگذارد.»
با گسترش اعتراضات به مسمومیتهای سریالی دانشآموزان، بنیاد ستار بهشتی از تهدید گوهر عشقی به مرگ با گاز سمی خبر داد و گفت عشقی یک تماس بیشماره دریافت کرده که در آن به او گفته شد: «خفه میشی یا با گاز سمی خفهات کنیم؟»
عشقی در واکنش به این تهدید در توییتی گفت: «قسم به خون فرزندانم، دختران شیر دل و پسران دلیرم، ایستادهام تا پایان.»
اما مسمومیت دختران تنها به مدارس محدود نمانده است. رییس دانشگاه علوم پزشکی البرز اعلام کرد ۲۱ نفر از دانشجویان خوابگاه دخترانهای در کرج به دلیل مسمومیت به بیمارستان کوثر منتقل شدند و حال عمومی آنها رو بهبودی است.
یکی از دانشجویان در خوابگاه دختران بنیاد کرج گفت که دانشجویان ابتدا بویی شبیه به گاز را در طبقه بالای ساختمان احساس کردند، اما سپس این بو از طبقه همکف نیز احساس شد.
همچنین علی محبوبیپور، مدیرکل امنیتی و انتظامی استانداری اردبیل، اعلام کرد که ۴۸ دانشآموز در مدرسه دخترانه راه زینب در اصلاندوز روز پنجشنبه دچار مسمومیت و به بیمارستان منتقل شدند. به گفته او، کادر این مدرسه هم مسموم شدند اما «حال تمامی آنها در حال بازگشت به شرایط عادی است.»
برخی دانشجویان گفتند بویی را که احساس کردند شبیه به بوی «زباله» بوده و باعث سوزش چشم آنها شده است.
در ادامه اعتراضات به این مسمومیتها، بیش از ۲۷۰ نفر از سینماگران، روزنامهنگاران، فعالان مدنی و اهالی فرهنگ و هنر در بیانیهای «فاجعه مسمومیت عمدی و زنجیرهوار» دانشآموزان دختر در مدارس کشور را محکوم کردند و هشدار دادند این مساله هدفی جز ایجاد رعب و وحشت و بالا بردن هزینه برای بدیهیترین حقوق دختران جامعه ندارد.
این بیانیه با اشاره به اسیدپاشی به زنان در اصفهان در سال ۱۳۹۳، خاطرنشان کرد «ابعاد و زوایای این حملات وحشیانهی طالبانی» بر حاکمیت پوشیده نیست، همچنان که در فاجعه اسیدپاشی نبود.
این بیانیه افزود: «امروز پدران، همسران، برادران و پسران ایرانی به خوبی میدانند که جامعه امن، آزاد و شاد در گرو امنیت، آزادی و شادی زنان است. دیگر کسی به افکار طالبانی مجال نمیدهد. از اهمالکاری دست بردارید و به رسم انسانیت و برای اجرای عدالت به حملات وحشیانهی این کوتهفکران خاتمه دهید.»
وحید بهشتی، فعال حقوق بشر، نیز با انتشار ویدیویی در هشتمین روز اعتصاب غذای خود در برابر وزارت خارجه بریتانیا با هدف تقاضا برای تروریست شناختن سپاه، گفت: «سپاه حد و مرزی نمیشناسد، حتی دختران دانشآموز هم امنیت ندارند. از دولت بریتانیا میخواهم سپاه را در فهرست تروریسم قرار دهد.»
در همین حال، یک دانشآموز پسر با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت که تصمیم گرفته در حمایت از دختران مسمومشده، روز شنبه ۱۳ اسفندماه به مدرسه نرود.
همزمان با ادامه مسموم شدن دانشآموزان، یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش و احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی، به قم سفر و با مراجع تقلید دیدار کردند.
جعفر سبحانی، مرجع تقلید، در دیدار با وزیر آموزش و پرورش خواستار برخورد با عاملان مسموم کردن دانشآموزان و اطلاعرسانی در اینباره شده است.
مقامات جمهوری اسلامی در همین حال به کوچکنمایی این مسمومیتها و ربط دادن آن به «دشمنان» ادامه دادند. حسین نوری همدانی، مرجع تقلید شیعه، گفت: «دشمنان به بهانه مسمومیت در مدارس به دنبال ضعیف نشان دادن ما هستند.»
شهرام کرمی، دادستان کرمانشاه، نیز درباره مسموم شدن دانشآموزان در این شهر گفت که بر اساس «آزمایشات» انجام شده،«مسمومیت جدی در کار نبوده و کسی هم در بیمارستان بستری نشده است»
از سوی دیگر، انسیه خزعلی معاون رئیسی در امور زنان درباره مسمومیت دانشآموزان در مدارس گفت: «مسمومیت دانشآموزان را دشمن ایجاد کرده است و به آن دامن میزند تا سوء استفاده و بهرهبرداری سیاسی کند.» او افزود: «امیدواریم با شناسایی عوامل مسمومیت دانش آموزان دختر، زمینه آرامش این قشر فراهم شود.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سفر قریبالوقوع رافائل گروسی، مدیرکل این سازمان، به ایران و دیدار او با مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی خبر داد و گفت گروسی روز شنبه پس از بازگشت از این سفر در وین نشستی مطبوعاتی برگزار خواهد کرد.
آژانس به جزییات این دیدارها اشاره نکرد، اما رویترز به نقل از دیپلماتهای آگاه گزارش داد یکی از دیدارهای گروسی با ابراهیم رئیسی خواهد بود.
سفر گروسی به ایران، در آستانه نشست فصلی شورای حکام آژانس در روز دوشنبه صورت میگیرد.
رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، روز پنجشنبه پس از دیدار با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین گفت ایالاتمتحده برای تصمیمگیری درباره گامهای بعدی خود در ارتباط با برنامه هستهای ایران، منتظر گزارش گروسی از سفر قریبالوقوع خود به ایران است.
رابرت مالی گفت: «با متحدان خود در اروپا و سراسر جهان که از برنامه هستهای ایران نگران هستند، از نزدیک در تماس هستیم و پس از گزارش آژانس تصمیمگیری خواهیم کرد.»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران خاطرنشان کرد: نگرانیهای آمریکا درباره عدم همکاری ایران با آژانس و تعدادی موضوع حل نشده، از جمله کشف ذرات اورانیم غنی شده با غلظت نزدیک به ۸۴ درصد، به قوت خود باقی است.
مالی از اظهارنظر درباره گزارش والاستریت ژورنال درباره اختلاف آمریکا و اروپا بر سر واکنش به غنیسازی ۸۴ درصدی اورانیوم توسط جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس، خودداری کرد.
پیشتر در روز پنجشنبه، وال استریت ژورنال به نقل از چند دیپلمات غربی گزارش داد در حالی که اروپاییها در واکنش به غنیسازی ۸۴ درصدی اورانیوم توسط جمهوری اسلامی، از صدور بیانیه انتقادی علیه ایران در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی حمایت میکنند، ایالات متحده تمایل به انجام چنین کاری ندارد.
از سوی دیگر، یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با اشاره به سفر قریبالوقوع مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران گفت واشینگتن منتظر گزارش آژانس از این دیدار است و در این مدت با شرکا و متحدان اروپایی و منطقهای خود در تماس نزدیک قرار دارد.
این سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از عدم همکاری ایران با آژانس و تشدید اقدامات تحریکآمیز هستهای تهران «که هیچ هدف مشروع غیرنظامی ندارد» به شدت ابراز نگرانی کرد و بر حمایت ایالات متحده از تلاشهای آژانس برای پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات پادمانی خود تاکید کرد.
وزارت خزانه داری آمریکا ۲۰ کشتی و ۱۱ شرکت مستقر در چین، امارات و ویتنام را به دلیل انتقال و فروش نفت جمهوری اسلامی تحریم کرد. وزارت بازرگانی آمریکا نیز علیه ۲۸ شرکت و نهاد چینی به دلیل تهدید امنیت ملی آمریکا، از جمله تعامل با ایران، محدودیتهای صادراتی اعمال کرد.
طبق اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، دو شرکت که هدف این تحریمها قرار گرفتهاند در چین مستقر هستند و بقیه در امارات متحده عربی و ویتنام هستند.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش به تحریمهای جدید این کشور علیه ۲۰ کشتی و ۱۱ شرکت مرتبط با جمهوری اسلامی نوشت: «ما به اجرای تحریمهای خود علیه ایران ادامه خواهیم داد.»
با این حال، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل در واکنش به تحریمهای جدید آمریکا به رویترز گفت: «ما به این تحریمها عادت کردهایم، اما اگر آمریکا بخواهد روزی به برجام بازگردد، برای این دولت لغو کردن این تحریمها چالشبرانگیز خواهد بود.»
از سوی دیگر، وزارت بازرگانی آمریکا نیز علیه ۲۸ شرکت و نهاد چینی به دلیل تهدید امنیت ملی آمریکا، از جمله تعامل با یک شرکت تحت تحریم الکترونیک ایرانی وابسته به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، محدودیتهای صادراتی اعمال کرد.
وزارت بازرگانی آمریکا کمک این نهادهای چینی به برنامه موشکی بالستیک پاکستان و ارائه ابزارهای نظارتی به حکومت نظامی میانمار را از دیگر دلایل این تحریم عنوان کرد.
در اواخر بهمن ماه نیز، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد شش شرکت تولید کننده محصولات پتروشیمی در ایران و شرکتهای تابعه آنها و نیز سه شرکت در مالزی و سنگاپور را به دلیل نقش کلیدی آنها در تولید، فروش و انتقال صدها میلیون دلار تولیدات پتروشیمی و نفتی ایران، تحریم کرده است.
پتروشیمی امیرکبیر و شرکت تابعه آن پتروشیمی سیمرغ، پتروشیمی لاله، تینا تدبیر مارون، افق سپهر مارون و صنایع تکمیلی مارون، شرکتهای ایرانی هستند که در فهرست تحریمهای قبلی آمریکا قرار گرفتند.
آمریکا در ماههای اخیر به دلیل اقدامات جمهوری اسلامی در سرکوب معترضان ایران، ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین و نیز فروش غیرقانونی محصولات نفتی و پتروشیمی در نقض تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای خود، حکومت ایران را هدف چندین دور تحریم قرار داده است.