با گذشت دور روز از انتشار عکسهای تکاندهنده فرهاد میثمی در زندان که حاکی از کاهش وزن شدید او در پی اعتصاب غذا است، ابراز نگرانی فعالان حقوق بشری، کنشگران سیاسی و فعال در حوزه زنان درباره سلامتی این زندانی سیاسی و درخواستشان برای پایان اعتصاب غذای او ادامه دارد.
روز شنبه ۱۵ بهمن، ۳۸۰ کنشگر حقوق زنان در نامهای از فرهاد میثمی خواستند تا به اعتصاب غذای خود پایان دهد.
آنان تاکید کردند: «زمانی که خشونت بیامان از هجوم مداومش باز نمینشیند، زنده ماندن مقاومت است.»
این کنشگران، «زنده ماندن» را نخستین شاخص زندگی در خیزش اعتراضی-انقلابی «زن، زندگی، آزادی» خوانده و از میثمی خواستند بهخاطر «آیندهای که به تکتک ارادههایی چون اراده تو نیاز داریم» اعتصاب غذای خود را بشکند.
در بخشی از بیانیه این کارزار که همچنان برای امضای عمومی در دسترس است، آمده: «چهار ماه است که "علیه اعدام"، "علیه آزارهایِ حجاب اجباری" و "برای آزادی شماری از کنشگران سیاسی-مدنی"، بدنت را دور از هیاهوی رسانهای ابزار مبارزهات کردهای. به راستی چهطور میشود خشونت موجود را مریی کرد جز از مجرای ذرهذره رنج را بر بدن آشکار کردن؟»
نویسندگان و امضاکنندگان نامه همچنین انتشار تصویر تکیده میثمی را در این روزگارِ «زجر اندر زجر اندر زجر» عاملی برای توجه دوباره به «اراده مقاوم انسانی در جهت پیشبرد خواستههایی انسانی» دانسته و تاکید کردند: «گویی که همچنان میتوان چنین مقاوم بود. هنوز میتوان روی اراده انسانی حساب کرد و میتوان دیگری را بر خود ارجح دانست و تبلورِ مبارزه خشونتپرهیز شد.»
در پایان این نامه تاکید شده است: «ما مطالبات تو را فریاد میزنیم و تا تحقق آنها دست از مبارزه با ظلم نخواهیم کشید.»
به موازات این نامه اما کارزاری هم از طرف «جمعی از دوستان و حامیان فرهاد میثمی» برای جمعآوری امضا در مورد وضعیت وخیم او و لزوم آزادی فوریاش راهاندازی شد که تاکنون به حدود هفت هزار امضا رسیده است.
سازمان عفو بینالملل نیز روز جمعه با انتشار بیانیهای خواستار آزادی «فوری و بدون قید و شرط» فرهاد میثمی، مدافع حقوق بشر زندانی در ایران شد.
این سازمان با تاکید بر این که «تصاویر تکاندهنده» میثمی یادآور نقض حقوق بشر از سوی مقامهای جمهوری اسلامی است، در بیانیه خود یادآور شد: «او از ژوییه ۲۰۱۸ تنها به دلیل مبارزه مسالمتآمیز علیه قوانین تبعیضآمیز حجاب اجباری به ناحق زندانی شده است.»
نسرین ستوده، وکیل حقوق بشری نیز با بیان این که خواستههای «فرهاد» مبنی بر توقف اعدامها، کشتارها و محاکمات نمایشی، آزادی زندانیان سیاسی بهویژه شش تن از آنان یعنی ناهید شیر بیشه، نیلوفر حامدی، بهاره هدایت، رضا شهابی، محمد حبیبی و مصطفی نیلی زیاد نیست، گفت: «صدای فرهاد باشیم، قبل از آن که جانش را از دست بدهد.»
ستوده همچنین کنش مدنی فرهاد میثمی را مصداق بارز این سخن ولتر دانست که «من حاضرم جانم را فدا کنم تا تو آزادانه حرفت را بزنی».
در روزهای گذشته نیلوفر حامدی، خبرنگار نویسنده اولین گزارش از کشته شدن مهسا امینی و یکی از زندانیانی که فرهاد میثمی با خواست آزادی او اعتصاب غذا کرده، از میثمی درخواست کرد به این اعتصاب پایان دهد.
شاهزاده رضا پهلوی، مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال مدنی، حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز اوکراینی، جعفر پناهی، فیلمساز زندانی، کیهان کلهر، آهنگساز و نوازنده سرشناس ایرانی، زهرا رهنورد، فعال سیاسی و همسر میرحسین موسوی، رابرت مالی، نماینده ويژه آمریکا در امور ایران، هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا و شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان نیز پیش از این به اعتصاب غذای فرهاد میثمی واکنش نشان داده بودند.
فرهاد میثمی از ۱۰ مهر و همزمان با خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» اعلام اعتصاب غذای چند مرحلهای و سه خواسته اصلی خود را اعلام کرد.
این پزشک و فعال سیاسی که به دلیل کنشگری در مخالفت با حجاب اجباری به شش سال زندان محکوم شده، از مرداد سال ۱۳۹۷ بدون حتی یک روز مرخصی در زندان بهسر میبرد.
میثمی ۱۳ بهمن پس از مدتها اعتصاب غذا در نامهای از زندان رجاییشهر کرج اعلام کرد به نشانه «روزگار تلختر از زهری که جمهوری اسلامی برای همگان آفریده» به مدت ۱۰روز آب تلخ خواهد نوشید.
انتشار عکسهای تکاندهنده او در حالی است که بر اساس گزارشها، از زمان آغاز اعتصاب کنونیاش ۵۰ کیلوگرم از وزن خود را از دست داده است.
در وبسایت شورای آتلانتیک اما مطلبی منتشر شده که به راهکارهای احتمالی آمریکا برای مبارزه با تهدیدات اینچنینی در خاک این کشور پرداخته است.
نقشه ترور چه بود؟
توطئه این بار نقشهای حسابشدهتر از نوبت پیش و تلاش برای ربودن مسیح علینژاد بود اما آنچه نقشه این بار را از دیگر توطئههای اینچنینی متمایز میکند این است که این بار با تلاش افبیآی و شرکای خارجی آن، هر سه فرد متهم به ترور علینژاد بازداشت شدند.
البته دادستان آمریکا نام فردی را که هدف توطئه بود اعلام نکرد اما این شخص مسیح علینژاد، از منتقدان سرسخت جمهوری اسلامی است.
این که تلاشهای جمهوری اسلامی برای استراق سمع، آزار، ربایش و حتی کشتن مخالفان در خارج ایران طی ماههای اخیر بالا گرفته باشد تعجبی ندارد چرا که این وقایع با شدت یافتن مخالفتها در داخل همراه شده است.
افرادی چون مسیح علینژاد حالا نقش مهمی دارند تا در خارج ایران، حکومتها را مجاب کنند سیاست خارجی متفاوتی در پیش بگیرند که از مردم ایران و نه از جمهوری اسلامی حمایت کند.
در کنار اقدامات متنوع جمهوری اسلامی برای خاموش کردن صدای چنین افرادی، اجیر کردن آدمکش هم به چشم میخورد که در کنار بقیه موارد، از راههای رژیم برای ترساندن و تهدید در خارج مرزهای ایران است تا از این طریق به آزادی بیان و شکل گرفتن انجمن و گردهمایی برای آن، ضربه بزند.
همزمان با اعتراضات در ایران، تهدید جمهوری اسلامی برای جهان هم بیشتر شده است و قابلیت مهار این تهدیدات، عاملی مهم در تامین امنیت مخالفان رژیم در خارج خواهد بود.
توانایی جمهوری اسلامی در هدف گرفتن مخالفانش در خارج چقدر است؟
حملات جمهوری اسلامی بر نامعلوم بودن مکان و قابلیت انکار حمله متمرکز است. مثلا تهدیدی از این دست که: «نمیدانی کی و کجا هدف قرار میگیری و وقتی اتفاق بیفتد نمیتوانی اثبات کنی که ما انجامش دادهایم.»
این غیرقابل پیشبینی بودن حمله به نفع رژیم است اما قابلیت انکار احتمالی برای جمهوری اسلامی در حال از دست رفتن است. کشورهای اروپایی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۹، برای نخستین بار جمهوری اسلامی را برای این دست حملات به تاسیسات نفتی آرامکو در عربستان سعودی، پاسخگو کردند.
از آن زمان دستگاههای اطلاعاتی غرب و نه تنها ایالات متحده با مشاهده و جمعآوری اطلاعات، توطئههای جمهوری اسلامی را در خارج از ایران خنثی کردهاند.
با وجود چنین اقداماتی، میل جمهوری اسلامی به حملات خارجی همچنان برجاست و به نظر میرسد راهبرد آن حالا بیشتر بسته به شانس باشد.
در مورد توطئه برای ترور مسیح علینژاد، این نخستین بار نیست که جمهوری اسلامی در خاک آمریکا نقشه ترور میکشد. در سال ۱۹۷۹ هم علیاکبر طباطبایی، سخنگوی سفارت ایران در دوران حکومت پهلوی را در ایالت مریلند ترور کرد و در سال ۲۰۱۱ هم نقشه ترور سفیر عربستان سعودی در واشینگتن را کشید.
اقدام جمهوری اسلامی برای قتل سفیر عربستان سعودی در واشینگتن ناشیانه بود و از آن پس، نشانی از آن «دست و پا چلفتی» بودن در نقشههای جمهوری اسلامی به چشم نمیخورد.
ایالات متحده هم از واقعه توطئه ترور سفیر عربستان سعودی درس گرفت که باید هماهنگی بهتری بین سرویسهای اطلاعاتی و پردازش اطلاعات جمعآوری شده برقرار باشد.
اما خطر جمهوری اسلامی در خاک آمریکا تا چه اندازه بزرگ است و واشینگتن چطور میتواند آن را متوقف کند؟
دولت آمریکا در طی سالهای اخیر به رویکردهای تندتری روی آورده تا برنامه هستهای جمهوری اسلامی را محدود کند. مقامهای ایرانی، سپاه پاسداران و دیگر کسبوکارهای دولتی و خصوصی در ایران تحت شدیدترین تحریمهای اقتصادیاند. بسیاری از این تحریمها، تحریمهایی یکجانبه از سوی ایالات متحدهاند.
این که حالا سه نفر به اتهام نقشه ریختن برای قتل مسیح علینژاد در بازداشت به سر میبرند، گامی رو به جلو است و این افراد محاکمه نیز خواهند شد اما از زاویه دیگر، چنین توطئههایی، تصورات معمول درباره «بازدارندگی» را هم به چالش میکشند: مثلا اینکه تلافی نظامی مانند کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در بازداشتن تهران از حمایت از تروریسم در خاک آمریکا موثر نبوده است.
با این حال راههای دیگری مثل همکاری نزدیک با متحدان آمریکا برای منزوی کردن هر چه بیشتر جمهوری اسلامی، در تغییر دادن رفتار این رژیم موثر بوده است.
جمهوری اسلامی آسیبپذیر است و ایالات متحده نیاز دارد تا تمرکزش را از برنامه هستهای فراتر ببرد تا موفق به ایجاد تغییر در رفتار رژیم حاکم بر ایران شود؛ به ویژه زمانی که مردم ایران با اعتراضاتشان میکوشند جامعهشان را به راهی ببرند تا در آینده نیازی به حملات و بازداشتهای اینچنینی در خاک آمریکا وجود نداشته باشد.
از آنجا که هیچ چیزی، چه بمب اتم چه موشک بالستیک و کروز و پهپاد نمیتواند از ایران به خاک آمریکا برسد، جمهوری اسلامی همچنان به هدف قرار دادن افراد ادامه خواهد داد. آمریکاییها در سراسر جهان زندگی و به جایجای دنیا سفر میکنند، پس میتوانند همه جا آماج حمله قرار بگیرند.
آمریکا نمیتواند تمام شهروندانش را درون یک حصار در امان نگه دارد. پس باید راههایی پیدا کند که در همکاری با بقیه کشورها و در برخی موارد با فشار آوردن بر آنها، سفر اجیرشدگان جمهوری اسلامی به خارج ایران را دشوارتر کند و چنین توطئههایی را با منع صدور ویزا برای افراد خانواده کسانی که در کشیدن چنین نقشههایی دست دارند، دشوار کند. این افراد نباید اجازه داشته باشند به راحتی در غرب زندگی کنند.