دمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین به ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری این کشور پیشنهاد داد تا روابط دیپلماتیک کییف با تهران را قطع کند. همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه از قصد جمهوری اسلامی برای فروش بیشتر تسلیحات به روسیه خبر داد.
کولبا روز سهشنبه ۲۶ مهر در ویدیویی که در حساب فیسبوک خود منتشر کرد گفت با توجه به خسارات گسترده وارد آمده از سوی پهپادهای ایرانی به زیرساختهای غیرنظامی اوکراین و نظر به کشتهها و جراحات بر جای مانده بر شهروندان، پیشنهاد قطع روابط دیپلماتیک با ایران را برای بررسی به رییسجمهوری ارائه میکند.
به گفته رییس دستگاه دیپلماسی اوکراین، تهران پهپادهای ایرانی را در اختیار روسیه قرار داده، در حالی که به اوکراین گفته است «مخالف جنگ» است و از هیچ یک از طرفین حمایت نمیکند.
در روزهای اخیر، کییف بارها استفاده روسیه از پهپادهای ساخت ایران - از جمله پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۶ - را برای حمله به زیرساختهای انرژی غیرنظامی در اوکراین محکوم کرده است.
کولبا در توضیح پیشنهاد خود به رییسجمهور زلنسکی پس از گزارشهای رسانهها مبنی بر ارسال قریبالوقوع موشکهای زمین به زمین ایران به مسکو، بر «گزارشهایی درباره ادامه احتمالی ارسال تسلیحات از سوی ایران به روسیه» تاکید کرد.
او در این ویدیو با انتقاد از اینکه «اقدامات ایران شرارت و دروغی است که ما آن را تحمل نخواهیم کرد»، گفت: «تهران مسوولیت کامل تخریب روابط با اوکراین را بر عهده دارد.»
وزیر امور خارجه اوکراین با این حال گفت که اگر ایران ارسال تسلیحات به روسیه را متوقف کند، در این پیشنهاد تجدید نظر کند.
همزمان با این اظهارات وزیر امور خارجه اوکراین اما خبرگزاری رویترز از موافقت جمهوری اسلامی برای ارسال موشکها و پهپادهای بیشتر به روسیه، با وجود مخالفت غرب خبر داد.
رویترز بر اساس اظهارات دو مقام ارشد و دو دیپلمات ایرانی نوشت این کشور قول داده علاوه بر پهپادهای بیشتر، موشکهای زمین به زمین به روسیه ارسال کند؛ اقدامی که احتمالا خشم آمریکا و دیگر متحدان غربی آن را برمیانگیزاند.
بر اساس این گزارش، این توافق روز ششم اکتبر، در سفر محمد مخبر، معاون اول ابراهیم رئیسی به همراه دو مقام سپاه پاسداران و یک مقام شورای عالی امنیت ملی به مسکو، امضا شده است.
یکی از دیپلماتهای ایرانی که در جریان این سفر قرار گرفته به رویترز گفت روسها پهپادهای بیشتری همراه موشکهای بالستیک ایرانی، به ویژه از نوع فاتح و ذوالفقار و با دقت بالا، درخواست کردهاند.
همچنین یک مقام غربی که در جریان این موضوع قرار گرفته تایید کرد توافقی بین ایران و روسیه برای ارائه موشکهای بالستیک کوتاهبرد سطح به زمین از جمله ذوالفقار وجود دارد.
پیشتر واشینگتن پست نیز گزارش داد که ایران در حال آمادگی برای افزایش ارسال مخفیانه تسلیحات سنگین خود به مسکو از جمله موشکهای زمین به زمین است.
روزنامه آمریکایی واشینگتن پست روز یکشنبه ۲۴ مهر به نقل از مقامهای امنیتی آمریکا و متحدانش، نوشت این برای اولین بار است که جمهوری اسلامی موشکهای زمین به زمین به روسیه ارسال میکند.
مقامهای امنیتی آمریکا و همپیمانانش به این روزنامه گفتند جمهوری اسلامی و روسیه در این زمینه به طور مخفیانه به توافق رسیدند و این توافق شامل موشکهای فاتح-۱۱۰ و ذوالفقار نیز میشود که به ترتیب قادر به اصابت به اهدافی در فاصلههای ۳۰۰ و ۷۰۰ کیلومتر هستند.
پس از تهاجم روسیه به اوکراین، جمهوری اسلامی بارها گزارشهای مربوط به ارسال تسلیحات از ایران به روسیه را رد کرده است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «ما با روسیه همکاری دفاعی داریم اما سیاست ما در قبال جنگ اوکراین، عدم ارسال سلاح به طرفین درگیر، توقف جنگ و پایان دادن به آوارگی مردم است.»
این در حالی است که به تازگی فاکسنیوز خبر داد روسیه، بلاروس را با دهها پهپاد ساخت ایران تجهیز کرده است.
همچنین دوشنبه هفته گذشته، ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد روسیه در حملات مرگبار اخیر به زیرساختهای انرژی و غیرنظامیان در چند شهر اوکراین از جمله کییف، از دهها موشک و پهپادهای شاهد ساخت ایران استفاده کرد.
استفاده از پهپادهای ایرانی در این حملات در حالی است که اواسط مهر ماه نیز مقامهای شهر بیلا تسرکفا در استان کییف اوکراین اعلام کردند شش پهپاد انتحاری ساخت ایران یک ساختمان بلند را هدف قرار دادند که این حمله موجب به آتشسوزی شدید در این برج شد.
آن حمله، اولین حمله روسیه با پهپادهای ساخت ایران در استان کییف و در نزدیکی پایتخت اوکراین بود.
ارتش اوکراین ۲۲ شهریور اعلام کرد برای اولین بار با «پهپادهای انتحاری» ساخت ایران که از سوی روسیه در تهاجم به اوکراین مورد استفاده قرار گرفتهاند مواجه شده و یکی از آنها را سرنگون کرده است.
