آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا در دیدار با گروهی از فعالان مدنی ایرانی گفت که آمریکا شاهد «پدیدهای کاملا درخور توجه» در ایران است که از سوی زنان و جوانان رهبری میشود. او افزود: «این مردم ایران هستند که با شجاعت فوقالعاده برای حقوقی که از آنها سلب شده ایستادگی میکنند.»
بلینکن همچنین گفت که آمریکا در حال کار برای حمایت از کسانی است که بر «حقوق اساسی خود از جمله حق آزادی بیان، حق تجمع و ارتباط با یکدیگر پافشاری میکنند.»
در این نشست رویا حکاکیان، شری حکیمی و نازنین بنیادی حضور داشتند.
جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی صحبت کرده تا «پیام روشن» این اتحادیه را به او منتقل کند. او خطاب به حسین امیرعبداللهیان گفته است سرکوب خشونتآمیز اعتراضات باید فورا متوقف شود و معترضان آزاد شوند.
بورل روز جمعه ۲۲ مهر در توییتر خود نوشت به امیرعبداللهیان این پیام اتحادیه اروپا را منتقل کرده که «مردم در ایران حق اعتراض مسالمتآمیز و دفاع از حقوق اساسی را دارند».
او اضافه کرده است که دسترسی به اینترنت و پاسخگویی، برای شهروندان مورد نیاز است.
این توییت بورل در حالی است که پیشتر نشریه پولیتیکو گزارش داد جمهوری اسلامی در نامهای به دیپلماتهای اتحادیه اروپا تهدید کرده است اگر اروپا تحریمهایی را علیه تهران به دلیل سرکوب اعتراضات اعمال کند، روابط دوجانبه ممکن است ادامه پیدا نکند و «عواقب جدی» داشته باشد.
پیش از این خبرگزاری فرانسه به نقل از چند دیپلمات اروپایی گزارش داد که کشورهای اتحادیه اروپا برای تحریم ایران به دلیل سرکوب اعتراضات به توافق رسیدهاند و دوشنبه هفته آینده این تحریمها را تصویب خواهند کرد.
همچنین در روزهای گذشته وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرد کاترین کولونا، وزیر امور خارجه این کشور، در گفتوگوی تلفنی با امیرعبداللهیان خواستار آزادی فوری شهروندان فرانسوی شده است که بهطور خودسرانه در ایران بازداشت شدند.
پس از آن نیز امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در توییتی نوشت: «فرانسه به خاطر زنانی که شجاعانه حجاب برداشته و در برابر اسلحه ایستادهاند و جوانان و مردانی که برای احقاق حقوق زنان و خواستههای مشترک مبارزه میکنند، سرکوبگری رژیم ایران را محکوم میکند.»
روز جمعه اما ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اظهارات مکرون درباره اعتراضات ایران را «اتهامزنی سیاسی، مداخلهجویانه و مشوق خشونتطلبان و قانونشکنان» دانست و آن را محکوم کرد.
با شروع خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی، قدرتهای غربی تحریمهایی را علیه عوامل سرکوب این اعتراضات در ایران به تصویب رساندند و قرار است اتحادیه اروپا نیز تحریمهایی را در این زمینه وضع کند.
علاوه بر سرکوب اعتراضات در ایران، فروش پهپادهای ساخت ایران به روسیه و به کارگیری آنها در جنگ علیه اوکراین نیز خشم کشورهای اروپایی علیه جمهوری اسلامی را برانگیخته است.
با این حال یک مقام ارشد اتحادیه اروپا اعلام کرد در نشست وزیران امور خارجه این اتحادیه در روز دوشنبه، هیچ تصمیمی درباره تحریم ایران به دلیل فروش پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین گرفته نخواهد شد و این اتحادیه همچنان به دنبال یافتن مدارک مستقل در این باره است.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از خودداری گروهی از بازنشستگان و وابستگان نیروی بسیج و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از حضور در برنامههای سازماندهی شده برای مقابله با خیزش مردم است.
بر اساس تصویر پیامکی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته، سپاه پاسداران برای سرکوب اعتراضات مردمی از بازنشستگان، خانوادهها و وابستگان سپاه و بسیج خواسته است تا خود را به این نیرو معرفی کنند اما با خودداری آنها مواجه شده است.
بر اساس این پیامکها، به وابستگان این نیروی نظامی جمهوری اسلامی گفته شده است که «در شرایط حساس کنونی»، روز شنبه ۲۳ مهر ساعت هشت صبح در میدان سپاه، ستاد محمد رسولالله حضور یابند.
این در حالی است که معترضان برای روز شنبه ۲۳ مهر فراخوانهای متعددی به منظور برگزاری تجمع منتشر و از مردم دعوت کردهاند تا از ساعت ۱۲ ظهر در تمامی شهرهای ایران به خیابان بیایند.
بنا بر اخباری که به ایراناینترنشنال رسیده اما بسیاری از این افراد، خانوادهها و وابستگان سپاه و بسیج از مشارکت در سرکوب اعتراضات سراسری خودداری کرده و در این امر مشارکت نمیکنند.
آنها با طرح بهانههایی مانند این که در سفر هستند، درگیر بیماری شدهاند و مواردی از این قبیل، از حضور و مشارکت در سرکوب اعتراضات مردمی سر باز میزنند و همین امر موجب شده تا جمهوری اسلامی در تلاش برای پایان دادن به خیزش مردم با مشکلات متعددی مواجه شود.
این البته اولین بار نیست که سپاه پاسداران برای انجام عملیاتهای خود به بازنشستگان و خانواده سپاهیان و بسیجیان متوصل میشود.
در ماههای گذشته نیز اخباری درباره این که نیروی قدس سپاه برای انجام عملیات برونمرزی از بازنشستگان سپاه استفاده کرده، منتشر شده بود.
اکنون و در حالی که حدود یکماه از آغاز خیزش سراسری مردم ایران گذشته و این اعتراضات همچنین ادامه دارد، جمهوری اسلامی از هیچ تلاشی برای مقابله با این اعتراضات فروگذار نکرده است.
بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی سازمان حقوق بشر ایران، در این اعتراضات تاکنون دستکم ۲۰۱ نفر کشته شدهاند که ۲۳ نفر از آنان کودکان زیر ۱۸ سال بودهاند.
خشم گسترده مردم از تعرض ماموران یگان ویژه به یک دختر معترض ادامه دارد. برخی کاربران شبکههای اجتماعی این اقدام را سیستماتیک و بر اساس دستور مقامهای ارشد جمهوری اسلامی میدانند.
با وجود گذشت حدود دو روز از انتشار ویدیوی تعرض علنی یک مامور یگان ویژه به یک دختر معترض و بازتاب گسترده آن، مسلم معین، مسوول سازمان فضای مجازی بسیج، گزارشها درباره تعرض نیروهای امنیتی به زنان را «اباطیل» خواند.
معین نوشت: «اباطیلی مثل تعرض نیروی پلیس و... فقط برای انفعال پلیس و ایجاد یک سپر رسانهای برای لیدرهای زن اغتشاشات در گروههای سه تا پنج نفره سازمان یافته است که میخواهند هسته اولیه آشوب و سپس جنایت را شکل دهند. جوگیری عدهای در این مورد شبیه روزهای اول آشوب و تامین سوخت جنایتهای بعدی است.»
رسانههای وابسته به سپاه پاسداران و نهادهای امنیتی هم هنوز گزارشی در این باره منتشر نکردهاند.
در ویدیوی منتشر شده در شبکههای اجتماعی، یکی از نیروهای یگان ویژه، با لباس فرم، به زنی معترض دستدرازی میکند و به گفته ضبط کننده این ویدیو، ماموران به این اقدام او میخندند.
از سرنوشت زن جوان معترض اطلاعی در دست نیست اما در این ویدیو دیده میشود که ماموران در نهایت او را رها میکنند.
این ویدیو در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته است.
در همین حال سینا قنبرپور، خبرنگار، در توییتی خواستار استعفای فرمانده کل انتظامی کشور شد.
او تاکید کرد: «آقای فرمانده فراجا، برای بار دوم از شما میخواهم به حرمت مردم و امنیتی که نتوانستید برایشان برقرار کنید، استعفا دهید. مامورانتان بیش از هر زمان دیگری امنیت زنان را به مخاطره انداختهاند.»
نفیسه آزاد، پژوهشگر جامعهشناسی شهری هم در این باره نوشته است: «وقتی تریبون رسانه رسمی کشور در اختیار استاد دانشگاهی است که معترضان را فاحشه و هرزه میخواند، باید هم مردی در لباس رسمی پلیس جرات داشته باشد در روز روشن و در برابر چشمهای روشن خیابان و میانِ خیلِ همکارانش، به زنی تعرض کند.»
برخی کاربران شبکههای اجتماعی نیز با اشاره به این اقدام ماموران امنیتی در انظار عمومی، درباره آزار جنسی معترضان بازداشت شده ابراز نگرانی کردهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، ماموران امنیتی زنان بازداشت شده در جریان خیزش مردمی را به شکلهای مختلف مورد آزارهای متفاوت قرار دادهاند و از جمله آنان را هنگام بازرسی، در مقابل دوربین مداربسته لخت کردهاند.
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی نیز اعلام کردهاند تعرض به زنان معترض یک اقدام سیستماتیک بوده و با دستور مقامات انجام میشود.
پیشتر نیز ویدیوی مشابهی از بازداشت زن جوانی منتشر شده بود که مامور یگان ویژه، پستان او را لمس میکند و سر این زن جوان به جدول حاشیه خیابان کوبیده میشود.
کانون صنفی معلمان ایران در بیانیهای ضمن محکوم کردن انتقال دانشآموزان معترض به مراکز اصلاح و تربیت، به وزیر آموزش و پرورش هشدار داد در صورت ادامه این روند، معلمان، خانوادهها و تشکلهای صنفی، وظیفه خود میدانند که از ساحت مقدس مدرسه، به هر نحوی که شایسته میدانند دفاع کنند.
بیانیه این کانون «رفتارهای نابخردانه» در بازداشت دانشآموزان را منجر به پادگانی شدن فضاهای آموزشی و سلب ماهیت علمی و فرهنگیِ کلاسهای درس خواند و به همه دستاندرکاران به ویژه «وزیر بیصلاحیت آموزش و پرورش» هشدار داد.
در این بیانیه از وزیر خواسته شد تا «فورا و بدون فوت وقت» نسبت به آزادی دانشآموزان معترض زندانی و دلجویی از آنها، آزادی همکار یا همکارانی که به دلیل حمایت از اعتراضات قانونی دانشآموزان یا مقاومت در برابر نیروهای انتظامی و امنیتی که قصد دخالت در امور مدارس را داشتهاند، در بازداشت به سر میبرند یا مورد بازخواست قرار گرفتهاند، اقدام کند.
کانون صنفی معلمان ایران همچنین در بیانیه خود نوشت: «اگر مرگ را یکی از پرتکرارترین واژگان این روزها بدانیم، بیتردید مرگ اخلاق ملموسترین واقعیت جاری در فضای این روزهای جامعه، رفتار آمران و عاملان و حامیان سرکوب و البته تاسفبارترین آنهاست.»
این بیانیه با اشاره به اخبار کشته شدن دانشآموزان، دستگیری آنها، ورود نیروهای انتظامی و امنیتی به مدارس و ... تاکید کرد: «با ناباوری میشنیدیم و تمایلی به باورشان نداشتیم؛ اما تایید این اخبار، توجیه و عادی جلوه دادن آن توسط بالاترین مسوول(؟!) وزارتخانه، نقطه پایانی شد برای تهمانده امیدی که در دل داشتیم.»
اشاره نویسندگان بیانیه به سخنان یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش است که روز ۱۹ مهر در مصاحبه با «شرق» ضمن تایید بازداشت دانشآموزان گفته بود: «دانشآموزی در زندان نداریم و مواردی هم اگر بازداشت باشند برای بحث اصلاح و تربیت است که در مرکز روانشناسی هستند و دوستان کارشناس کارشان را انجام میدهند تا بعد از اصلاح به محیط مدرسه برگردند.»
کانون معلمان در این بیانیه با خطاب قرار دادن نوری، سخنان او را «توجیه ورود غیرقانونی نیروهای امنیتی به مدارس یا حتی دستگیری دانشآموزان در خیابان، به جای دفاع از حریم مدرسه و دانشآموزان» خواند و نوشت: «دانشآموزی که نتوانستید در مدارس به شیوه دلخواه خود اجتماعیاش کنید، اکنون در بازداشتگاههای اصلاح و تربیت قرار است تبشیر و تنذیر و تمشیت شود؟»
نویسندگان نامه همچنین از «مدیر باشرفی» که حاضر نشد تصاویر دوربینهای مدرسه را در اختیار ماموران امنیتی قرار دهد و در حضور دانشآموزان بازداشت شد، یاد کردند.
در روزهای گذشته اخبار و ویدیوهای فراوانی منتشر شده است که نشان میدهند نیروهای امنیتی وارد مدارس شده و دانشآموزانی را که به خیزش سراسری مردم ایران پیوسته و دست به اعتراض زدهاند، بازداشت میکنند.
حمله به مدارس و بازداشت دانشآموزان در حالی شدت گرفته که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هفته گذشته گفت: «برخی جوانان و نوجوانانی هستند که بر اثر هیجان ناشی از ملاحظه یک برنامه اینترنتی به خیابان میآیند. چنین افرادی را میتوان با یک تنبیه متوجه کرد که اشتباه میکنند.»
روز پنجشنبه ۲۱ مهر اما فعالان ادبیات و هنر کودک و نوجوان در بیانیه دوم خود، نقض حریم مدارس از سوی نیروهای نظامی و انتظامی را محکوم کردند و هشدار دادند این نقض قانون، پیآمدهای ناگواری را در پی خواهد داشت.
سازمان حقوق بشر ایران نیز به تازگی اعلام کرد در طول چهار هفته خیزش سراسری مردم ایران، دستکم ۲۰۱ تن کشته شدهاند که ۲۳ تن از آنان کودک هستند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در دیدار با حاضران در «کنفرانس وحدت اسلامی»، گفت که «نهال» جمهوری اسلامی به یک «درخت تناور» تبدیل شده و کسی «غلط میکند فکر کندن آن را بکند».
خامنهای روز جمعه ۲۲ مهر در یک سخنرانی با اشاره به ایستادن مقابل قدرتهای بزرگ، مدعی «جایگاه رفیع» برای «امت اسلامی» شد و بار دیگر با متهم کردن آمریکا و بریتانیا گفت: «ایستادگی نیز مانند هر کار دیگر سختیهایی دارد.»
پس از یک سکوت نسبتا طولانی در روزهای آغازین خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، این تازهترین موضعگیری رهبر جمهوری اسلامی علیه مخالفان حکومت ایران است.
از چندین سال پیش به این سو، همه اعتراضات در ایران، با خواسته اصلی براندازی جمهوری اسلامی صورت میگیرد و معترضان خواستار پایان یافتن این رژیم هستند.
با این حال، خامنهای گفت: «ما ایستادیم و پیش رفتیم. البته ایستادگی نیز مانند هر کار دیگر سختیهایی دارد اما آن کسانی هم که تسلیم میشوند دچار سختی میشوند با این تفاوت که ایستادگی موجب پیشرفت و تسلیم باعث عقبرفت است.»
همچنین در حالی که گزارشها حاکی از حمله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به مدارس، شلیک گاز اشکآور در دبستان و بازداشت دانشآموزان معترض است، خامنهای گفت: «در زمان خود ما داعش به مدرسه بچهها هم رحم نمیکنند. مدرسه دخترانه، مدرسه پسرانه منفجر میکنند. خانوادهها را داغدار فرزندانشان میکنند.»
خامنهای دو روز پیش نیز در واکنش به خیزش سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی، خطاب به مقامهای مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: «مراقب باشید و حواستان به این حوادث جزیی در مقابل چشم منعطف نشود.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین خیزش سراسری مردم ایران را «اغتشاشات خیابانی» با تحریک دشمن خواند و گفت این اعتراضات «خودجوش و درونی» نیست.
او اعتراضات را «حرکت انفعالی دشمن» خواند.
خامنهای همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش درباره «وحدت اسلامی» به توافق صلح چندین کشور عربی (موسوم به پیمان ابراهیم) با اسرائیل اشاره غیرمستقیم کرد و گفت: «این عادیسازیها [با اسرائیل] یکی از بزرگترین خیانتهایی است که دارد به اسلام و مسلمین میشود.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین مدعی شد: «ما با کسانی که به عنوان طرفداری از تشیع، احساسات برادران اهل تسنن را برانگیخته میکردند برخورد جدی کردیم.»
این در حالی است که پس از کشتار مردم زاهدان، علمای شاخص اهل سنت سیستان و بلوچستان از جمله عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان و عبدالصمد ساداتی، امام جمعه اهل سنت سراوان، در «کنفرانس وحدت» در زاهدان و «کنفرانس بینالمللی وحدت» در تهران شرکت نکردند.