قیمت هر دلار آمریکا روز دوشنبه در بازار آزاد ارز ایران دوباره روند صعودی گرفت و به بالای ۳۱ هزار تومان افزایش یافت. برخی رسانههای ایران علت این افزایش را به نتیجه نرسیدن مذاکرات احیای برجام و احتمال صدور قطعنامه دیگری در شورای حکام آژانس علیه تهران دانستهاند
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داد که حتی اگر ایران و قدرتهای جهانی آخرین موانع را برای احیای توافق هستهای رفع کنند، مدت زمانی که بازرسان آژانس برای راستیآزمایی فعالیتهای اتمی ایران نیاز دارند، افزایش یافته است.
گروسی روز دوشنبه در یک نشست خبری در وین درباره میزان نظارت کنونی آژانس بر فعالیتهای هستهای ایران گفت: «خلاء اطلاعاتی ما بیشتر و شرایط سختتر شده است. ایران باید شفاف عمل کند و دسترسیهای لازم و کامل برای نظارت را به ما بدهد.»
به گزارش خبرگزاری بلومبرگ، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه برای بحث درباره بنبست موجود در زمینه پرونده تحقیقات از فعالیتهای اتمی ایران، تشکیل جلسه داد.
در حالی که به نظر میرسید مذاکرات احیای برجام به آخرین مراحل خود رسیده، ایران با مطرح کردن حل و فصل «سیاسی» مسائل پادمانی همزمان با توافق احیای برجام، موجب شد که به گفته وزیر خارجه آمریکا، این مذاکرات یک گام به عقب برود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از مدتها پیش خواستار پاسخنگویی ایران در زمینه اورانیوم غنیشده با منشا انسانی در چند مرکز اعلام نشده در ایران شده است.
گروسی بار دیگر روز دوشنبه تاکید کرد که آژانس مستقل از مذاکرات هستهای وین عمل میکند.
او گفت: «پاسخهای ایران انتظارات آژانس را برآورده نمیکند. امیدواریم هرچه سریعتر با ما همکاری کنند.»
پیشتر سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرده که جمهوری اسلامی نمیتواند احیای برجام را به تعهدات خود در چارچوب انپیتی گره بزند.
همچنین بریتانیا، آلمان و فرانسه روز ۱۹شهریور در بیانیهای وضعیت فعلی گسترش برنامه اتمی جمهوری اسلامی را «فاقد توجیه غیرنظامی» خواندند.
در این بیانیه آمده که این سه کشور به دلیل ناکام ماندن تهران در انعقاد توافق، با شریکانشان در مورد بهترین روش برای مقابله با تشدید تنش و تهدیدهای اتمی ایران مشورت خواهند کرد.
کیومرث حیدری فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد این کشور یک پهپاد نقطه زن به نام «آرش۲» را «مخصوص تهاجم به حیفا و تل آویو در نظر گرفته» است.
فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی در یک گفتوگوی تلویزیونی درباره رزمایش اخیر ارتش، در این زمینه ادامه داد: «ما پهپاد آرش ۲ را مخصوص تهاجم به حیفا و تل آویو در نظر گرفتیم که یک پرنده بی نظیری است و برای این کار ساخته شده است.»
او افزود: «این پهپاد وارد نیروی زمینی شده» است. به گفته این فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی، «آرش۲پهپاد نقطه زن است یعنی دقیقا همان نقطهای که موشک ۳۶۰ زد همان نقطه را پهپاد آرش توانست بدون خطا بزند.»
جمهوری اسلامی تاکنون این ادعا را مطرح کرده بود که موشکهایی را برای هدف گرفتن اسرائیل ساخته، اما این اولین بار است که از ساخت پهپادهایی با برد طولانی برای هدفگیری اسرائیل خبر میدهد.
پیشتر وزارت دفاع اسرائیل اطلاعاتی را درباره انبارهای پهپادهای ایران، مراکز آموزشی و همچنین مکانهایی که جمهوری اسلامی برای پرتاب پهپاد استفاده میکند، فاش کرده است.
همچنین اسفندماه گذشته، ساعاتی پس از انتشار اسنادی که در اسرائیل از طبقهبندی خارج شد، مقامهای بلندپایه ارتش این کشور به خبرنگار ایران اینترنشنال گفتند دو پهپاد ایرانی که سال گذشتهاش توسط جنگندههای اف-۳۵ ارتش اسرائیل سرنگون شدند از نوع «شاهد ۱۹۷» بودهاند.
بر اساس اسنادی که روز دوشنبه ۱۶ اسفند از طبقهبندی خارج و منتشر شد، اسرائیل حدود یک سال پیش از آن، برای اولین بار با استفاده از جنگندههای پیشرفته و رادارگریز اف-۳۵ برای رهگیری و انهدام چند پهپاد ایرانی حامل تسلیحات به مقصد نوار غزه و کرانه باختری استفاده کرده است.
این مقامها در گفتوگو با خبرنگار ایران اینترنشنال، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی در سالهای اخیر بر روی برنامه پهپادی خود کار بسیاری کرده است گفتند آنها پس از اینکه در سال ۲۰۱۱ توانستند به پهپادهای غربی دست یابند، توانستند آن را مهندسی معکوس کنند، البته کیفیت پهپادهایی که ساختند به آن اندازه نبود.
بر اساس برخی گزارشها، جمهوری اسلامی به دلایل متعدد در سالهای اخیر به استفاده از پهپاد روی آورده؛ نخست اینکه توانایی به دست آوردن تسلیحات بهتر را ندارد، دوم اینکه برایشان مهم است تمامی مراحل طراحی تا ساخت را در ایران انجام دهند و توانایی فناوری خود را به رخ بکشند و مهمتر از همه، استفاده از پهپادها به دلیل داشتن قابلیت پرواز در مسیرهای مختلف، این امکان را به جمهوری اسلامی میدهد که نقش خود را در حملات انکار کند.
جمهوری اسلامی علاوه بر صدور پهپادهایش به نیروهای نیابتی خود در منطقه، آنها را علیه نیروهای آمریکایی نیز به کار میگیرد.
اوایل شهریور، سخنگوی پنتاگون اعلام کرد که بقایای پهپاد مورد استفاده در حمله ۲۴ مرداد ماه به نیروهای آمریکایی در سوریه، بیتردید متعلق به ایران است.
داوید بارنئا، رییس سازمان موساد در کنفرانس دانشگاه رایخمن با بیان این که «تروریسم بخشی جدایی ناپذیر از تهدید ایران است» گفت نباید این کشور را «جمهوری اسلامی ایران» نامید بلکه باید آن را «جمهوری تروریستی ایران» خطاب کرد.
برنهعا در این نشست افزود که «رژیم جمهوری اسلامی بر اساس وحشت و خشونت بنا شده و همچنان به خشونت به عنوان یک ابزار مشروع نگاه و از آن استفاده میکند.»
رییس موساد همچنین تروریسم را «بخشی مرکزی در جهانبینی رژیم آیتاللهها از سال ۱۳۵» توصیف کرد و گفت: «تهدید تروریستی ایران، چالشی برای همه کشورهای جهان ایجاد میکند.»
او افزود که تاکید کرد که «تهدید تروریستی جمهوری اسلامی اقدام برنامهریزی نشده و ناگهانی «یک عده تروریست نیست. این تروریسم دولتی و برنامهریزی شده است.»
به گفته او «خامنهای که بر برنامه اتمی جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای نظارت میکند، همزمان، مسؤول گسترش تروریسم در سراسر جهان است.»
برنهعا در این نشست افزود که «رژیم ایران از ترور استفاده میکند که بر ناتوانیهای خود سرپوش گذاشته و جلوی هرگونه تلاش مردم برای اعتراض و ایجاد تغییر را بگیرد.»
او افزود که انگیزه جمهوری اسلامی از «تروردر منطقه» هم «جا انداختن قدرت خود در کشورهای دیگر به قیمت بدبختی مردم محلی استفاده میکند.»
برنهعا تاکید کرد که «تهران همچنین از تروریسم به منظور ترساندن هر کسی در منطقه که بخواهد به اسرائیل نزدیک شود استفاده میکند و در عرصه بینالملل نیز از تروریسم به جای دیپلماسی بهره میبرد.»
رییس سازمان موساد با اشاره به تلاشهای تهران برای حمله به شهروندان اسرائیلی در ترکیه گفت که «حسین طائب، رییس وقت اطلاعات سپاه، سعی کرد با فعال کردن همزمان سه هسته تروریستی در ترکیه هر اسرائیلی را که دستشان به او رسید را ترور کنند اما موساد با همکاری دیگر سازمانهای اسرائیل و ترکیه» مانع شدند.
مخالفت دوباره با توافق اتمی
برنهعا در این سخنرانی، موضع اسرائیل در مخالفت با توافق اتمی با ایران را تکرار کرد و گفت «مذاکرات اتمی نه تنها موجب کاهش اقدامات تروریستی جمهوری اسلامی نشده، بلکه رژیم ایران این اقدامات را گسترش داده و حتی به خاک ایالات متحده و اروپا رسانده است.»
او افزود که جمهوری اسلامی «همزمان با مذاکرات در وین تلاش کرد در خاک آمریکا شهروندان آمریکایی از بولتون و پمپئو گرفته تا مخالفان سیاسی مانند مسیح علینژاد را ترور کند.»
به گفته برنهعا «تا زمانی که جهان واکنشی در خور به اقدامات تروریستی رژیم ایران نشان دهد، تهران به این روش ادامه خواهد داد که از سویی با آمریکاییها مذاکره میکند و همزمان میکوشد آمریکاییها را در خاک آمریکا ترور کند.»
او در بیان دلایل مخالفت با توافق قدرتهای جهانی با جمهوری اسلامی گفت که این توافق به آنها اجازه خواهد داد با مشروعیت جهانی به هدف خود که ساخت سلاح اتمی دست یابند.
رییس موساد تاکید کرد که اگر قراردادی امضا شود، به معنی مصونیت ایران در برابر فعالیتهای موساد نخواهد بود.
او در هشداری به سران جمهوری اسلامی افزود که آنها «باید بدانند که ضربه زدن به اسرائیلیها، چه مستقیم و چه توسط نیروهای نیابتی، با واکنش دردناک اسرائیل به مسؤولان این اقدامات در خاک ایران منجر خواهد شد.»
برنهعا تاکید کرد: «ما نیروی نیابتی را تعقیب نخواهیم کرد؛ به دنبال کسانی خواهیم بود که این نیروی نیابتی را فرستادهاند. کسانی که به آنها دستور و سلاح دادند. و این در تهران، کرمانشاه و اصفهان رخ میدهد.
ریییس موساد افزود: «باید کاری کرد که تروریسم دیگر برای خامنهای سودآور نباشد و به ضررش باشد.
ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی بیانیه اتحادیه اروپا که در آن ایران مقصر به نتیجه نرسیدن توافق معرفی شده است را نادرست و نسجیده خواند و گفت این بیانیه ناشی از محاسبات نادرست طرف اروپایی است.
کنعانی در نشست خبری روز دوشنبه ۲۱ شهریور ماه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را هم مشروط کرد و گفت «ایران همانطور که تکالیفی دارد، حقوقی هم دارد و این دو در کنار هم معنا و مفهوم پیدا میکند.»
بریتانیا، آلمان و فرانسه روز ۱۹شهریور در بیانیهای وضعیت فعلی گسترش برنامه اتمی جمهوری اسلامی را «فاقد توجیه غیرنظامی» خوانده و اعلام کردند به دلیل ناکام ماندن تهران در انعقاد توافق، با شریکانشان در مورد بهترین روش برای مقابله با تشدید تنش و تهدیدهای اتمی ایران مشورت خواهند کرد.
به گفته این سه کشور اروپایی، زمانی که توافق در دسترس بود، ایران بار دیگر موضوعات جداگانهای را در رابطه با تعهدات قانونی الزامآور خود تحت معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و همچنین توافقها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مطرح کرد.
پاسخ ایران به بیانیه سه کشور اروپایی در شرایطی ابراز شده که نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از روز دوشنبه ۲۱ شهریور آغاز میشود و پرونده ایران یکی از موضوعهای اصلی این نشست است.
کنعانی در نشست خبری خود احتمال تصویب قطعنامه علیه ایران در این نشست را رد کرد و گفت: «تا آنجا که اطلاع داریم پیش نویس قطعنامهای در شورای حکام و آژانس در مورد ایران ارائه نشده است.»
او همچنین با وجودی که آمریکا و اروپا پاسخ اخیر ایران به متن پیشنهادی اروپا برای توافق را غیرسازنده خواندهاند، تاکید کرد که «ایران پاسخ خود را داده است و منتظر دریافت پاسخ رسمی از سوی طرف مقابل هستیم.»
رد دخالت دست داشتن در حمله سایبری به آلبانی
سخنگوی وزارت خارجه ایران در این نشست تصمیم آلبانی برای قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی را هم محکوم کرد و گفت: «به نظر میرسد که در این زمینه شاهد یک سناریوی طراحی شده علیه ایران هستیم.»
آلبانی روز ۱۶ شهریور به دنبال حملههای گسترده سایبری به زیرساختهای این کشور در تیر ماه، روابط خود را با ایران به حالت تعلیق درآورد و به دیپلماتها، کارکنان سفارت و دیگر وابستگان جمهوری اسلامی ۲۴ ساعت فرصت داد تا خاک این کشور را ترک کنند.
کنعانی با رد اتهام دخالت در حمله سایبری به زیرساختهای آلبانی گفت: «به دولت آلبانی توصیه میکنم که منافع ملی خود و مردم کشور ش را فدای اهداف سیاسی آمریکا، اسرائيل و طرفهای ثالث دیگر نکند.»
بلومبرگ به نقل از اتحادیه ناوگان بازرگانی یونان گزارش داده است ایران موافقت کرده خدمه دو نفتکش یونانی را که خردادماه در آبهای خلیج فارس توقیف شده بودند آزاد کند.
به گفته این اتحادیه این تصمیم پس از اعزام یک هیئت یونانی گرفته شده و بر طبق آن خدمه سرگردان «فورا به کشورهای مبدا خود باز خواهند گشت».
رسانههای دولتی یونان هم از چراغ سبز تهران برای آزادی خدمه دو نفتکش یونانی که سپاه پاسداران خرداد ماه در آبهای خلیج فارس توقیف کرده بود، خبر دادند.
در آن زمان، سپاه پاسداران در اطلاعیهای اعلام کرد نیروی دریایی سپاه این دو نفتکش را به دلیل «تخلفات انجام گرفته» توقیف کرده است.
این اقدام در پی توقیف یک نفتکش ایرانی توسط دولت یونان و در اختیار دادن نفت آن به آمریکا انجام گرفت.
وزارت خارجه یونان پس از توقیف دو نفتکش با پرچم یونان در خلیج فارس از سوی نیروی دریایی سپاه پاسداران، جمهوریاسلامی را به «دزدی دریایی» متهم کرد.