منابع محلی از افغانستان میگویند که طالبان در برخی ولایتها سلمانیها را به دلیل تراشیدن ریش مردها ضرب و شتم کردهاند. به گفته این منابع، با فرا رسیدن روز «عرفه» و «عید قربان» طالبان ماموران زیادی را به سلمانیها فرستادهاند.
طالبان روز جمعه (۱۰ تیر)، صدای منسوب به ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر خود را در نشست علمای این گروه منتشر کرد. او در صحبتهای خود گفت که طالبان اهل انتخابات نیست.»
گروه طالبان بدون انتشار عکس یا ویدئویی، ادعا کرد رهبرشان وارد کابل شده و در نشست علمای حامی این گروه شرکت کرده است. خبرنگاران اجازه حضور در این نشست را پیدا نکردهاند.
در صدای منتشر شده و منسوب به رهبر طالبان در نشست علمای این گروه آمده است: «دنیا نمیخواهد افغانستان و حکومت آن به اراده خود رفتار کند.»
ملا هبتالله آخوندزاده در این فایل صوتی تأکید کرده است طالبان بر سر «شریعت» با جامعه جهانی «معامله نمیکند» و به اراده دیگران کار نمیکند.
او همچنین گفته است: «من رهبر سیاسی یا رئیسجمهوری نیستم که به مردم دروغ بگویم.»
در فایل صوتی منسوب به ملا هبتالله هیچ اشارهای به تشکیل حکومت فراگیر، بازگشایی مدرسهها و رعایت حقوق زنان نشده است.
باختر، خبرگزاری تحت کنترل طالبان اعلام کرد که همه شرکتکنندگان در نشست علما، با بلند کردن دستان خود با هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، بیعت کردهاند.
با گذشت ۱۰ ماه از تسلط طالبان بر افغانستان، تا اکنون هیچ عکس و ویدئویی از رهبر طالبان منتشر نشده است.
گزارشهای متناقضی درباره کشته شدن یک مرزبان ایرانی به دست طالبان منتشر شده است. در یکی از آخرین واکنشها به این خبر، میثم برازنده، سرپرست فرمانداری هیرمند، گفت ابعاد کشته شدن مرزبان ایران در حال بررسی است و بازداشت دو مرزبان به دست طالبان صحت ندارد.
در حالی که نشریه ۸ صبح افغانستان از کشته شدن مرزبانی به نام محمد صیاد به دست طالبان در روز سهشنبه هفتم تیر خبر داده، رسانههای داخلی در ایران اعلام کردند او در درگیری با «اشرار مسلح» کشته شده است.
بر اساس گزارش نشریه ۸ صبح، نیروهای طالبان روز سهشنبه «به دنبال کشته و زخمی شدن دو پسر بچه افغان به دست مرزبانانی جمهوری اسلامی» وارد خاک ایران شده و با مرزبانان ایرانی درگیر شدهاند.
با این حال خبرگزاریهای رسمی ایران نوشتند مرزبانان ایرانی روز سهشنبه با «اشرار مسلح که از سمت افغانستان قصد تعرض به مرزهای کشور را داشتند» درگیر شدند.
فرماندار هیرمند در استان سیستان و بلوچستان کشته شدن این مرزبان ایرانی را تسلیت گفته است. شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان در فاصله ۲۴۰ کیلومتری شمال زاهدان و در همسایگی ولایت نیمروز افغانستان واقع شده است.
نیروهای مرزی ایران و طالبان تاکنون چندین بار درگیر شدهاند. از جمله در اردیبهشت ماه پس از درگیری بین دو طرف، طالبان یک خودروی نظامی ایران را توقیف کرد.
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ابراهیم رئیسی در امور افغانستان، دلیل این درگیری را «جادهسازی بدون هماهنگی قبلی» از سوی طالبان و «نقض مرز» اعلام کرد.
روز چهارشنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۰ نیز بین نیروهای ایران و طالبان درگیری رخ داده بود.
در همین حال رسول موسوی، مدیرکل غرب آسیا در وزارت امور خارجه ایران، دلیل این درگیریها را «غیرحرفهای بودن مرزبانان طالبان» ذکر کرده بود.
در حالی که فقط دو روز از زلزله افغانستان گذشته، محمد نسیم حقانی، سخنگوی وزارت بلایای طبیعی طالبان اعلام کرد عملیات جستوجو و نجات بازماندگان زلزله پایان یافته است. پیشتر تعداد کشتههای این زلزله هزار و ۵۰۰ نفر اعلام شده بود اما هماهنگکننده سازمان ملل مرگ ۸۰۰ نفر را تأیید کرد.
سخنگوی وزارت بلایای طبیعی طالبان روز جمعه سوم تیر به رویترز گفت زلزله روز چهارشنبه در منطقهای دورافتاده در نزدیکی مرز پاکستان، حدود دو هزار زخمی بر جای گذاشت و همچنین ۱۰ هزار خانه را به طور جزیی یا کامل ویران کرد.
این مقام طالبان توضیحی درباره اینکه چرا عملیات جستوجوی بازماندگان زلزله به پایان رسیده، ارائه نکرد اما گفت که تجهیزات درمانی و دارو و سایر کمکهای اولیه ناکافی است.
پایان یافتن عملیات جستوجو و نجات در حالی است که در زلزلههای دیگر معمولا این عملیات بیش از این به طول میانجامد و ممکن است تعدادی از آسیبدیدگان، پس از مدت زمان بیشتری از زیر آوار بیرون کشیده شوند.
روز چهارشنبه زمینلرزهای به قدرت ۶/۱ در حدود ۱۶۰ کیلومتری جنوب شرقی کابل در منطقهای خشک روی داد که دارای روستاهای پراکنده است و در دهههای گذشته اغلب صحنه جنگ و درگیری بوده است.
هماهنگکننده سازمان ملل متحد برای افغانستان اعلام کرد بر اثر این زلزله، نزدیک به ۸۰۰ نفر کشته و بیش از هزار و ۴۰۰ نفر زخمی شدند. او اما گفت که پیشبینی میشود تعداد قربانیان این زلزله در روزهای آینده بیشتر شود.
رویترز نوشت ارتباطات ضعیف و فقدان جادههای مناسب، تلاشهای امدادی را با مشکل مواجه کرده است. همچنین وضعیت انسانی در افغانستان پیش از قدرت گرفتن دوباره طالبان بحرانی بوده و در ماههای اخیر نیز این بحران شدیدتر شده است.
افغانستان از زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان تا حدود زیادی منزوی شده و هنوز جامعه بینالمللی دولت طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
با این حال پس از وقوع زلزله اخیر، تعدادی از کشورها از جمله برخی از همسایگان افغانستان کمکهای اولیه و نیروهای امداد به افغانستان فرستادند.
ژاپن، کره جنوبی، تایوان و امارات متحده عربی هم روز پنجشنبه اعلام کردند قصد دارند کمکهایی را به افغانستان ارسال کنند.
حمید حسن، یک مقام وزارت کشور افغانستان، اعلام کرد تعداد قربانیان زلزله اخیر در این کشور به هزار و ۵۰۰ تن رسیده و تعداد مصدومان بیش از دو هزار نفر است.
همزمان سخنگوی دولت طالبان از دریافت کمکهای بشردوستانه از برخی کشورها از جمله ایران خبر داد.
حمید حسن گفت وزارتخانههای مختلف دولت طالبان عملیات مشترکی را برای کمک به زخمیشدگان انجام دادهاند و تیمهای تخصصی را برای ارائه کمکهای پزشکی، با هلیکوپتر به محل اعزام کردند.
زلزلهای به بزرگی ۶/۱، صبح روز چهارشنبه اول تیر مناطقی در حدود ۱۶۰ کیلومتری جنوب شرقی کابل، در ولایتهای پکتیکا و خوست را لرزاند و صدها خانه از جمله ۶۰۰ خانه را در خوست ویران کرد.
رسانههای افغانستان گزارش دادند زلزله اخیر بیشترین خسارتهای جانی و مالی را در ولسوالی (استان)های نکه، گیان، برمل و زیروک پکتیکا و ولسوالی سپیری خوست بر جای گذاشته است.
این در حالی است که هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان اعلام کرد این سازمان تجهیزات مورد نیاز را برای انجام عملیات امداد و نجات در اختیار ندارد.
از سوی دیگر کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، به سازمانهای دولتی دستور داده تا گزینههای این کشور را برای کمک به آسیبدیدگان زلزله افغانستان ارزیابی کنند.
همزمان ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در حساب توییتر خود از دریافت کمکهای بشر دوستانه کشورهای قطر، پاکستان و ایران خبر داد.
پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان و مقامهای شماری از کشورها و نهادهای بینالمللی، همدردیشان را با بازماندگان زلزله افغانستان ابراز و برای کمکرسانی به آسیبدیدگان اعلام آمادگی کردند.
زلزله روز گذشته در افغانستان مرگبارترین زلزله در این کشور در طول ۲۰ سال گذشته بود. پیشتر و در سال ۲۰۱۵، در زلزلهای در شمال شرق افغانستان صدها نفر در این کشور و همچنین در شمال پاکستان کشته شدند.
زلزله قوی به بزرگی ۶/۱ که در شش استان افغانستان احساس شد، تاکنون جان دستکم هزار نفر را در این کشور گرفته و بیش از هزار و ۵۰۰ زخمی بر جای گذاشته است. یک مقام ارشد سازمان ملل اعلام کرد این سازمان توانایی لازم را برای انجام عملیات جستوجو و امداد و نجات در افغانستان ندارد.
به گفته این مقام سازمان ملل، ترکیه در «بهترین موقعیت» برای ارائه این کمکهاست.
او به خبرگزاری رویترز گفت: «ما در این مورد با سفارت ترکیه در محل صحبت کردیم و آنها منتظر درخواست رسمی هستند. ما تنها پس از گفتوگو با مقامات و بر اساس آنچه در حال حاضر بر روی زمین وجود دارد، میتوانیم چنین درخواستی را مطرح کنیم.»
از سوی دیگر روسیه اعلام کرد آماده ارائه کمکهای انسانی به افغانستان برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه انسانی است.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، ضمن ابراز همدردی با خانوادههای قربانیان و مردم افغانستان اعلام کرد مسکو در صورت درخواست کابل، آماده هر گونه همکاری خواهد بود.
زلزله در افغانستان، ایالتهای کابل، خوست، پکتیکا، لغمان، غزنی و لوگو را لرزاند اما تلفات اصلی آن در ولایت پکتیکا و خوست است.
به گزارش رویترز، انتظار میرود با انتشار اطلاعات از روستاهای کوهستانی و دور افتاده، شمار تلفات افزایش پیدا کند.
این زلزله در نقاطی از پاکستان، هند و ایران نیز احساس شده است.
بر اساس گزارش مرکز زلزلهنگاری آمریکا، این زلزله بامداد چهارشنبه اول تیر ماه، با قدرت ۶/۱ درجه و در عمق ۵۱ کیلومتری زمین، جنوب شرق افغانستان و بخشهایی از پاکستان را به لرزه درآورده است.
تصاویر رسانهها در افغانستان، خانههایی را نشان میدهند که به آوار تبدیل شدهاند و اجساد در پتو پیچیده شده، روی زمین افتادهاند.
صلاحالدین ایوبی، مقام وزارت کشور افغانستان گفت که هلیکوپترها در تلاش برای امدادرسانی به منظور رسیدن به مجروحان و پرواز با تجهیزات پزشکی و مواد غذایی هستند: «به دلیل اینکه برخی روستاها در مناطق دور افتاده در کوهستانها قرار دارند، احتمالاً تعداد کشتهها افزایش مییابد و جمعآوری جزییات زمان میبرد.»
سازمان زمینشناسی ایالات متحده اعلام کرد که زلزله بامداد اول تیر ماه در افغانستان، مرگبارترین زمین لرزه از سال ۲۰۰۲ بوده است.
مرکز این زمین لرزه، در حدود ۴۴ کیلومتری (۲۷ مایلی) شهر خوست در جنوب شرقی افغانستان و در نزدیکی مرز با پاکستان رخ داده است.
به گفته ایوبی بیشتر تلفات تأیید شده این زلزله مربوط به ولایت پکتیکا در شرق افغانستان است که در آن ۲۵۵ نفر کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شدهاند. در ولایت خوست هم ۲۵ نفر کشته و ۹۰ نفر به بیمارستان منتقل شدند.
به دنبال این زلزله، هیبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان هم بیانیه تسلیت صادر کرد.
به گزارش رویترز، انجام عملیات امداد و نجات در مناطق زلزلهزده، میتواند آزمون بزرگی برای طالبان باشد که در ماه اوت سال گذشته اداره افغانستان را به دست گرفتهاند و به دلیل تحریمها، از کمکهای بینالمللی زیادی محروم شدهاند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اما اعلام کرد که افغانستان از آژانسهای بشردوستانه خواسته است تا در عملیات امداد و نجات کمک کنند و تیمها در حال اعزام به منطقه زلزلهزده هستند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افغانستان هم گفته است طالبان از کمکهای بینالمللی استقبال خواهد کرد.
اسلامآباد هم اعلام کرد که در حال تلاش برای گسترش کمکهای خود به افغانستان است.
پیش از این و در سال ۲۰۱۵، زمین لرزهای شمال شرق افغانستان را لرزاند و صدها نفر را در افغانستان و شمال پاکستان کشت.
در ماه ژانویه اما زمین لرزهای غرب افغانستان را لرزاند و بیش از ۲۰ کشته بر جای گذاشت.
این کشور دارای سابقه طولانی زمین لرزه است که بسیاری از آنها در منطقه کوهستانی هندوکش در مرز با پاکستان رخ میدهند.
شمار تلفات و آسیبزایی زلزلهها به دلیل دور افتاده بودن بسیاری از مناطق و دههها جنگ در افغانستان که زیرساختها را در شرایط خطرناکی قرار داده است، بیشتر شده است.
فهرستی از زمین لرزهها در افغانستان در سه دهه گذشته که بیش از ۱۰۰ کشته بر جای گذاشتهاند از این قرارند:
- سال ۱۹۹۱، هندوکش
زلزله در هندوکش باعث کشته شدن ۸۴۸ نفر در افغانستان، پاکستان و اتحاد جماهیر شوروی شد.
- سال ۱۹۹۷، مرز افغانستان و ایران
زمین لرزهای به بزرگی ۷/۲ در مرز افغانستان و ایران بیش از هزار و ۵۰۰ نفر را در هر دو کشور کشت و بیش از ۱۰ هزار خانه را کاملا ویران کرد.
- فوریه سال ۱۹۹۸، تخار
زمین لرزه در ولایت تخار در شمال شرق افغانستان دستکم دو هزار و ۳۰۰ کشته بر جای گذاشت. برخی گزارشها اما خبر از چهار هزار کشته دادند.
- می سال ۱۹۹۸، تخار
دومین زمین لرزه به بزرگی ۶/۶ در همان منطقه تنها سه ماه بعد از زلزله اول، باعث مرگ چهار هزار و ۷۰۰ نفر در همان منطقه شد.
- سال ۲۰۰۲، زمین لرزههای دوقلوی هندوکش
دو زلزله در هندوکش در مارس ۲۰۰۲ در مجموع هزار و ۱۰۰ کشته بر جای گذاشت.
- سال ۲۰۱۵، هندوکش
زمین لرزهای به بزرگی ۷/۵ که یکی از بزرگترین زلزلههای تاریخ افغانستان بود، در مجموع ۳۹۹ نفر را در افغانستان و در کشورهای همسایه آن، پاکستان و هند کشت.