اوکراین رسما دستور خروج نیروهای خود از شهر استراتژیک سیویرودونتسک در شرق این کشور را صادر کرد. سیویرودونتسک یکی از آخرین شهرهای بسیار استراتژیک در منطقه لوهانسک بود که هنوز در اختیار اوکراین قرار داشت.
در همین حال به گفته مقامات اوکراین، نیروهای روسیه بدون در نظر گرفتن تلفات در حال پیشروی به سمت این شهر هستند که هنوز در اختیار نیروهای اوکراینی است.
با سقوط این شهر، روسیه و نیروهای نیابتیاش در دنباس، بر بیش از نیمی از این منطقه کنترل مییابند. این منطقه قلب صنعتی اوکراین در شرق، شامل دو منطقه لوهانسک و دونتسک است.
دونتسک و لوهانسک زمانی مرکز صنعتی اوکراین و بخشی از استانهای عمدتا روسی زبان در جنوب شرقی این کشور بودند. جداییطلبان تحت حمایت روسیه پس از سرنگونی رییسجمهوری حامی کرملین در اوکراین، کنترل مناطق مرزی بین دو کشور را به دست گرفتند؛ اقدامی که با الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ همزمان بود.
جداییطلبان بخش قابل توجهی از این منطقه را در اختیار دارند و آنها را جمهوری خلق دونتسک و جمهوری خلق لوهانسک مینامند. هیچ کشوری به جز روسیه این دو منطقه را به رسمیت نشناخته است. روسیه از زمان تشکیل این دو جمهوری خودخوانده از آنها حمایت مالی و نظامی کرده و به صدها هزار نفر در آنجا گذرنامه روسی داده است.
روز جمعه سوم تیر ماه و همزمان با ادامه درگیریها در اوکراین، وزارت دفاع بریتانیا در گزارشی اعلام کرد نیروی هوایی روسیه از کمبود پرسنل رنج میبرد و نیروهای بازنشسته را به کار گرفته است.
از سوی دیگر وزارت خارجه روسیه ضمن انتقاد از ممنوعیت عبور کالاهای تحریم شده از سرزمین اصلی روسیه به منطقه کالینینگراد، اعلام کرد انجام مذاکرات در سطح کارشناسان با واشینگتن در مورد تعدادی از موضوعات دوجانبه که قرار بود در آینده نزدیک انجام شود، غیر ممکن است.
روز پنجشنبه دوم تیر ماه اما رهبران اتحادیه اروپا با نامزدی رسمی اوکراین و مولداوی برای پیوستن به اتحادیه موافقت کردند.
رییس شورای اروپا و رییسجمهوری اوکراین، اعلام این مصوبه را یک لحظه تاریخی توصیف کردند.
با این حال طبق توصیه کمیسیون اتحادیه اروپا، مذاکرات الحاق اوکراین به اتحادیه اروپا باید پس از اصلاحات بیشتر مورد نظر این اتحادیه انجام شود که از جمله آنها «مبارزه با فساد، به ویژه در سطوح بالا» است.
بر اساس دادههای وزارت دفاع بریتانیا، این ۱۵ هزار میلیونر روس برای مهاجرت تقاضانامه پر کردهاند.
چنین موج مهاجرتی از روسیه حاکی از مخالفت احتمالی با جنگ اوکراین و نگرانی میان جامعه نخبگان روسیه از هزینههای اقتصادی تحریمهای خارجی است.
بهرغم تلاش کرملین برای در هم شکستن تمامی مخالفتهای داخل کشور با جنگ، بسیاری از روسها به گروهی موسوم به «آزادی لژیون روسیه» پیوستهاند تا دوشادوش نیروهای اوکراینی بجنگند.
با کند شدن پیشروی روسیه در اوکراین، تلاش این کشور برای خاموش کردن صداهای مخالف با جنگ در داخل شدت گرفته است. محکومیت ۱۵سال زندان برای انتشار اخبار «حاوی اطلاعات نادرست»، از جمله اقدامات خفقانآور اخیر دولت روسیه است.
بسیاری نخبگان روس یا از جنگ با اوکراین حمایت کرده یا به کلی سکوت کردهاند. افرادی همچون اولگ تینکوف، غول بانکداری و میلیارد سابق که صدای اعتراضشان را بلند کردهاند اما با انتقادهای گزنده کرملین روبهرو شدهاند.
تینکوف اخیرا اعلام کرد کرملین او را مجبور به فروش سهامش در دومین بانک بزرگ روسیه کرده است و حتی به او مجال مذاکره در این باره نداده است. او که اکنون در ایتالیا زندگی میکند، حمله به اوکراین را «دیوانگی» خوانده بود.
تینکوف گفته است که بسیاری از نخبگان حوزه کسبوکار و وابسته به دولت، در خفا با او همعقیده بودهاند اما از ابراز آشکار نظر خود هراس بسیار داشتهند.
مسأله دیگر تحریمهای غرب علیه الیگارشهای روس است که از زمان حمله روسیه به اوکراین، اموال بسیاری از آنها که وابسته به کرملیناند، به دست دولتهای غربی توقیف و مصادره شده است. از جمله این توقیفها، مصادره شدن قایقهای تفریحی میلیونرهای روس، سلیمان کریموف، ایگور سچین و علیشیر عثمانوف، به دست دولتهای اروپایی است.
ایتالیا نیز به تازگی یک قایق تفریحی که ظاهرا به خود ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه تعلق دارد، توقیف کرد.
پیش از اعلام وزارت دفاع بریتانیا مبنی بر خروج ۱۵ هزار شهروند میلیونر از روسیه، گاردین در گزارشی با تکیه بر دادههای مهاجرتی شرکت بریتانیایی «هنلی و شرکا»، از تصمیم ۱۵ هزار میلیونر روس برای ترک کشورشان تا پایان سال ۲۰۲۲، سال جاری میلادی، خبر داده بود.
هنلی و شرکا یک شرکت در لندن، پایتخت بریتانیا است که افراد بسیار ثروتمند جهان را به کشورهایی که شهروندیشان را میفروشند، متصل میکند تا شهروندی آن کشورها را بگیرند.
سرپرست مرکز تحقیقاتی «ثروت دنیای نو» که دادهها را برای هنلی و شرکا جمعآوری کرده، گفته بود مهاجرت شهروندان روس طی سالها و در طول دهه گذشته همواره رو به افزایش بوده است.
او گفته بود شتاب در مهاجرت ثروتمندان نشاندهنده فروپاشی قریبالوقوع در یک کشور است چون آنان که پول دارند، ابزار فرار را زودتر از بقیه فراهم میکنند.
طبق گزارش گاردین، آمریکا و بریتانیا دیگر مقاصد محبوب مهاجران روس نیستند و امارات متحده عربی جایگزین این کشورها شده است.
دوبی، مأمن الیگارشهای فراری از روسیه
فعالان و سیاستمداران در جهان اخیرا خواهان قرار گرفتن نام امارات متحده عربی در لیست سیاه مالی شدهاند و میگویند امارات از مبارزه با «پول کثیف» و اعمال تحریم بر الیگارشهای روس درمانده است.
دوبی به پناهگاه اصلی شهروندان بسیار ثروتمند روس تبدیل شده است که با جتهای شخصی و قایقهای تفریحیشان از اثرات تحریمهای جهانی بر روسیه به خارج کشور میگریزند.
بیل برودر، کارشناس امور مالی و از منتقدان ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دوبی را مأمن «پول کثیف» خواند و گفت این کشور باید در لیست سیاه مالی قرار بگیرد و بریتانیا نباید پذیرای رهبران این کشور در خاک خود باشد.
برودر گفت که امارات متحده عربی باید مورد تحریمهای ثانویه قرار بگیرد، مگر اینکه با باقی کشورها در پیگرد برای توقیف اموال الیگارشهای روس همراه شود.
حدود یک هفته پیش، جت شخصی رومن آبراموویچ، میلیاردر روس و مالک سابق باشگاه چلسی، از دوبی سر در آورد. وزارت دادگستری آمریکا این جت را که حدود ۱۰ روز پس از حمله روسیه به اوکراین از مسکو بهمقصد دوبی پرواز کرده بود، در لیست تقاضا برای مصادره قرار داده بود.
بنا بر تحقیقات بازرسان افبیآی، دوبی مقصد فرار الیگارشهای روس است و شمار ثروتمندان روسیه که در این شهر دنبال خرید خانهاند هم رو به افزایش است.
گزارش یک آژانس املاک در دوبی نشان میدهد خرید ملک در امارات متحده عربی در سه ماه اول سال ۲۰۲۲ تا ۶۷ درصدافزایش یافته است.
نتایج یک بررسی اخیر در دادههای افشا شده مرتبط با املاک در دوبی، نشان داد بسیاری صاحبان املاک در امارات متحده عربی یا مجرماند یا تحت تحریمهای بینالمللی قرار دارند. در میان این افراد نام افرادی در حوزه کسبوکار که نزدیک به دولت روسیهاند نیز به چشم میخورد.
امارات متحده عربی چندین ماه پیش به دلیل اقدامات ناکافی برای مبارزه با پولشویی و دیگر جرایم مالی، در لیست خاکستری گروه ویژه اقدام مالی، موسوم به افایتیاف قرار گرفت و حالا درخواستها برای اضافه کردن نام این کشور به لیست مشابه بینالمللی هم ارائه شده است.
مقامهای امارات متحده عربی خود را ملزم به دنبالهروی از تحریمهای دیگر کشورها نمیبینند اما در واکنش به چنین درخواستهایی تأکید کردهاند برای رفع نگرانیهای گروه اقدام ویژه مالی، خواهند کوشید.
امارات متحده عربی روز ۲۴ فوریه، دقیقا در روزی که روسیه به اوکراین حمله کرد نیز چندین قرارداد کمک حقوقی و استرداد مجرم با دیگر کشورها از جمله آمریکا امضا کرده بود.
با پیدا شدن جت شخصی آبراموویچ در دوبی، تعهد دوبی به همکاری بینالمللی میتواند در بوته آزمایش محک زده شود.
امارات متحده عربی به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در محکومیت حمله روسیه به اوکراین نیز رأی ممتنع داده بود.
دوبی مقصد محبوب مسافران روس است و حدود ۱۰۰ هزار روسزبان هم در این شهر سکونت دارند.
پیش از این، فایننشال تایمز از پیدا شدن قایق تفریحی ۲۴۰ میلیون پوندی اندری ملنیچنکو، میلیارد روس، در رأسالخیمه در شمال امارات متحده عربی خبر داده بود. ردیاب این قایق تفریحی خاموش شده بود و قابل رهگیری نبود.
شناسایی محل قرار گرفتن برخی دیگر از قایقهای تفریحی الیگارشهای روس هم با خاموش کردن ردیاب آنها به همین شکل دشوار شده است.
اتحادیه اروپا ملنیچنکو را در پی حمله روسیه به اوکراین تحریم کرد و مقامهای ایتالیایی در همان زمان یک قایق تفریحی ۱۴۳ متری او را ضبط کردند.
یک نماینده دانمارکی در پارلمان اروپا اخیرا با درخواست برای قرار دادن نام امارات متحده عربی در لیست سیاه مالی، بر لزوم چنین اقدامی با توجه به سرازیر شدن شمار بیشتر الیگارشهای روس به امارات برای فرار از تحریمهای غرب، تأکید کرد.
سایر نمایندگان اتحادیه اروپا نیز بر تهدید جدی بودن امارات متحده عربی برای نظام مالی تأکید کردهاند.