سفر ولیعهد عربستان به ترکیه؛ گذار از روزگار سردی روابط و امیدواری‌ به گسترش روابط دو کشور

به گزارش خبرگزاری روسی تاس، جلالی روز سه‌شنبه پس از بازدید از دانشگاه چچن، گفت که در آینده‌ای نزدیک، هیأتی از ایران به این دانشگاه خواهد رفت و همچنین هیأتی از جمهوری چچن به تهران می‌روند.

به گفته سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، توافق شده است که زبان فارسی در دانشگاه دولتی چچن تدریس شود و جمهوری اسلامی آماده اعزام مدرس زبان فارسی به این دانشگاه است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، پانزدهم مرداد سال ۹۲ در یک سخنرانی در جمع گروهی که از آنان با عنوان استادان دانشگاه یاد شده، گفت: «زبان فارسی باید گسترش پیدا کند. باید نفوذ فرهنگیِ زبان فارسی در سطح جهان روزبه‌روز بیشتر شود.»

این در حالی است که جمهوری اسلامی همزمان با فعالیت‌های مستقل ایران‌شناسی و تحقیقات درباره زبان فارسی در خارج از ایران مخالفت می‌کند و برخی پژوهشگران که به ایران سفر می‌کنند به جاسوسی متهم و بازداشت می‌شوند.

از سوی دیگر مقام‌های حکومتی در ایران بر این باورند که یکی از مهم‌ترین ساز و کارها برای تأمین اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی، انجام دادن اقدامات ایدئولوژیک و سیاسی در چارچوب برنامه‌های فرهنگی است.

جمهوری اسلامی در قالب تدریس و آموزش زبان فارسی، محتوایی را به داوطلبان یادگیری این زبان ارائه می‌کند که در چارچوب سیاست‌ها و ایدئولوژی مورد نظر خود باشد.

بر اساس گزارش یک گروه ردیابی کشتی به نام وُرتِکسا آنالیتیکس و همچنین سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای، محموله جدید ۲۶۰ هزار تنی کشتی درنا، متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران، در مخازن ذخیره کشوری چین در شهر بندری ژانگ‌ژیانگ تخلیه شده است.

این محموله چهارمین محموله‌ای خواهد بود که در حدود شش ماه گذشته در مخازن ذخیره کشوری چین در شهر بندری ژانگ‌ژیانگ تخلیه شده است.

اداره ملی غذا و ذخایر استراتژیک چین و شرکت ملی نفتکش در پاسخ به درخواست رویترز درباره این محموله‌ها اظهار نظر نکرده‌اند.

ماه پیش نیز سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای گزارش داده بود شبکه‌ای از پالایشگاه‌های خصوصی موسوم به قوری‌های چای، نقش اصلی را در افزایش صادرات نفت غیرقانونی ایران دارند و از زمان روی کار آمدن جو بایدن در ایالات متحده، دست‌کم ۲۲ میلیارد دلار درآمد برای حکومت ایران فراهم کرده‌اند.

طبق این گزارش، این شبکه با مخفی کردن مبدأ فروش نفت، سیستم پالایشگاه‌های دولتی را دور زده و روند خرید نفت را به گونه‌ای نشان می‌دهد که گویی این محصول از کشوری که تحریم نشده، خریداری شده است.

طبق داده‌های رهگیری نفتکش‌ها، خرید نفت چین از ایران در ماه‌های اخیر به سطح بسیار بالایی رسیده و از اوج خود در سال ۲۰۱۷ که تجارت مشمول تحریم‌های آمریکا نبود، فراتر رفته است.

در همین حال خبرگزاری رویترز بر اساس گزارش‌های ردیابی نفتکش‌ها خبر داده بود واردات چین در ماه ابتدایی سال جاری میلادی از ۷۰۰ هزار بشکه در روز فراتر رفته و از میزان خرید در زمان برجام نیز بیشتر شده است.

بیشترین میزان خرید نفت چین از ایران در سال ۲۰۱۷ میلادی و پیش از خروج آمریکا از برجام، ۶۲۳ هزار بشکه بود.

پیش از این نیز خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده بود چین در سال ۲۰۲۱، خرید نفت ارزان از کشورهای تحت تحریم آمریکا یعنی ایران و ونزوئلا را نسبت به سال قبل دو برابر کرده است.

دولت بایدن تاکنون در میانه مذاکرات احیای برجام هیچ فرد یا شرکت چینی‌ای را در این زمینه تحریم نکرده است.

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین نیز خبر سفر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه این کشور، در روز چهارشنبه به ایران را تایید کرد.

وزارت خارجه ایران جزییات سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و محور دیدارهای او با مقام‌های جمهوری اسلامی را اعلام نکرده است.

این اولین سفر لاوروف به ایران از زمان آغاز به کار دولت ابراهیم رئیسی است و سفر قبلی وزیر خارجه روسیه به تهران در فروردین ماه سال ۱۴۰۰ و با دعوت محمدجواد ظریف وزیر سابق خارجه جمهوری اسلامی انجام شده بود.

مذاکرات وین برای احیای برجام در اسفند ماه گذشته و پس از درخواست روسیه از آمریکا برای دریافت تضمین برای مستثنی شدن روابط تجاری این کشور با ایران از تحریم‌های مرتبط با جنگ اوکراین، متوقف شد.

پس از آن امیرعبداللهیان به مسکو سفر کرد و پس از دیدار با لاوروف گفت که روسیه مانعی برای رسیدن به توافق نخواهد بود و هیچ ارتباطی بین تحولات اوکراین و مذاکرات وین وجود ندارد.

از سوی دیگر روسیه در چهار ماه گذشته و پس از آنکه به دلیل حمله به اوکراین با تحریم‌های گسترده اروپا و آمریکا مواجه شد، بخشی از بازار صادرات نفت ایران به چین را از آن خود کرده است.

تازه‌ترین آمار گمرک چین نیز نشان می‌دهد که میزان واردات نفت از روسیه به این کشور در ماه گذشته میلادی نسبت به زمان مشابه سال قبل ۵۵ درصد افزایش یافته و چین در ماه مه روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت از روسیه وارد کرده است.

چند مقام فعلی و سابق دولت آمریکا به شبکه سی‌ان‌ان گفتند که دستگاه‌های اطلاعاتی اسرائیل حملات مخفیانه خود را به اهداف و دانشمندان هسته‌ای ایران افزایش داده‌اند اما اطلاعات قابل توجهی از جزییات عملیات خود را به مقام‌های ایالات متحده ارائه نمی‌دهند.

به گفته این مقام‌ها، اسرائیل در ماه‌های اخیر کشتن هدفمند و عملیات‌های دیگر خود را در منطقه خاکستری، علیه جمهوری اسلامی تشدید کرده است و با آنکه وقوع یک جنگ متعارف بین ایران و اسرائیل بعید است اما احتمال اشتباه محاسباتی که از کنترل خارج شود، وجود دارد.

شبکه سی‌ان‌ان افزود: اسرائیل در اغلب این موارد به طور رسمی یا حتی به شکل خصوصی نیز نقش خود را در این عملیات‌ تایید نمی‌کند.

به گفته یک مقام‌ آمریکایی، ایران در واکنش به افزایش عملیات اسرائیل، سطح هشدار نیروهای پدافند و هوافضای خود را افزایش داده است.

یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع دیگر نیز به سی‌ان‌ان گفتند که اسرائیل پشت عملیات کشتن صیاد خدایی، سرهنگ نیروی قدس سپاه پاسداران، در تهران بوده و به ادعای ایران مرگ دو دانشمند فعال در پروژه‌های نظامی در اواخر ماه گذشته نیز در اثر «مسمومیت عمدی» توسط اسرائیل بوده است.

این دو مقام به مواردی چون کشته شدن احسان قدبیگی در اثر حمله هواپیمای بدون سرنشین به مجتمع نظامی پارچین و کشته شدن برخی دیگر از اعضای سپاه پاسداران نیز اشاره کردند.

تشدید تنش میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران در حالی است که مذاکرات احیای برجام از چند ماه پیش متوقف شده است.

وال استریت ژورنال نیز روز دوشنبه ۳۰ خرداد به نقل از افراد مطلع، اعلام کرد که اسرائیل در قبال تهدیدهای تهران، «دکترین اختاپوس» را در پیش گرفته و به جای هدف قرار دادن عوامل و نیروهای نیابتی‌ جمهوری اسلامی در خارج، طیف وسیع‌تری از اهداف کلیدی هسته‌ای، موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را در داخل ایران هدف حملات مخفی قرار می‌دهد.

منابع مطلع به وال استریت ژورنال گفتند که با توجه به پیشرفت قابل توجه ایران در تولید اورانیوم غنی‌شده با غلظت تسلیحاتی، اکنون هدف اسرائیل این است که جمهوری اسلامی را از تولید کلاهک هسته‌ای و موشکی که بتواند آن را حمل کند، بازدارد.

در همین حال، سی‌ان‌ان در گزارش روز دوشنبه خود تاکید کرد جو بایدن که خود را برای سفر به اسرائیل، کرانه باختری و عربستان سعودی آماده می‌کند، تحت فشار قرار دارد تا طرحی قابل اجرا برای محدود کردن ایران ارائه دهد.

یک مقام ارشد آمریکایی نیز گفت که یکی از اهداف سفر بایدن به خاورمیانه، اطمینان دادن به متحدان ایالات متحده مبنی بر جدی گرفتن تهدیدات ایران توسط آمریکا خواهد بود.

وزیر بازرگانی بریتانیا که قرار است برای این گفت‌وگوها به ریاض سفر کند گفت در حال حاضر ۱۰ هزار شرکت بریتانیایی خدمات و محصولات خود را به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس صادر می‌کنند.

این چهارمین دور مذاکرات بریتانیا برای انعقاد توافق آزاد تجاری پس از خروج لندن از اتحادیه اروپاست. بریتانیا پیش‌تر با هند، کانادا و مکزیک به چنین توافق‌هایی رسیده است.

طبق اعلام دولت بریتانیا، به موجب توافق تجارت آزاد با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، تعرفه صادرات مواد غذایی و نوشیدنی‌ها به این کشورها یا کاهش یافته و یا حذف خواهد شد.

در حالی که تولیدات نفت و گاز کشورهای حوزه خلیج فارس در شمول چنین توافقی قرار نمی‌گیرد، تجهیزات تولیدی و زنجیره عرضه این محصولات بخشی از مذاکرات خواهند بود.

طبق اعلام وزارت بازرگانی بریتانیا، مذاکرات پیش رو می‌تواند به تنوع منابع اقتصادی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و کاهش وابستگی آنها به درآمدهای نفتی کمک کرده و به حذف تعرفه اقلامی همچون توربین‌های بادی ساخت بریتانیا منجر شود.