ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، با اشاره به پیشروی روسیه در شرق اوکراین خواستار ارسال تسلیحات بیشتری به این کشور شد و گفت که سلاحهای سبک شوروی سابق باید با سلاحهای سنگین غربی جایگزین شوند.
به گفته استولتنبرگ، قرار است در نشست سران ناتو در دو هفته آینده در مادرید، پایتخت اسپانیا، بسته کمکی جدیدی برای اوکراین تصویب شود و این بسته باید به این کشور اجازه دهد تا سلاحهای سبک شوروی سابق به سلاحهای غربی تبدیل شود.
امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه نیز وعده داد حمایتها از اوکراین افزایش خواهد یافت.
مکرون در عین حال گفت که اوکراین باید درباره موضوعاتی با روسیه مذاکره کند تا جنگ پایان یابد.
اعلام شده که ممکن است رییس جمهوری فرانسه، همراه با صدراعظم آلمان و نخست وزیر ایتالیا روز پنجشنبه ۲۶ خرداد به کییف سفر کند.
روز چهارشنبه ۲۵ خرداد روسیه اعلام کرد به یک انبار حاوی تسلیحات ناتو در غرب اوکراین حمله کرده است.
مسکو همچنین از نیروهای اوکراینی در یک کارخانه شیمیایی در شهر سیویرودونتسک خواست تسلیم شوند.
سیویرودونتسک یکی از آخرین شهرهای بسیار استراتژیک در منطقه لوهانسک است که هنوز در کنترل نیروهای اوکراین قرار دارد. اگر این شهر سقوط کند، روسیه و نیروهای نیابتیاش در دنباس، بر بیش از نیمی از این منطقه احاطه مییابند. این منطقه قلب صنعتی اوکراین در شرق است.
دنباس دو منطقه لوهانسک و دونتسک را شامل میشود.
همزمان با ادامه حملههای شدید روسیه به شهر سیویرودونتسک و پیشروی به ایزیوم، وزارت دفاع اوکراین از موفقیت نسبی خود در شهر خرسون خبر داد و اعلام کرد ارتش این کشور موفق به عقب راندن نسبی نیروهای روسیه از این شهر شده است.
به گفته مقامات اوکراین، شهر سیویرودونتسک زیر توپباران شدید نیروهای روسیه قرار دارد و حدود ۱۰ هزار غیرنظامی همچنان در این شهر هستند.
در همین حال ولودیمر زلنسکی، رییس جمهوری اوکراین، نبرد در این شهر را بسیار سخت خواند و گفت که سرنوشت دنباس در این شهر رقم خواهد خورد.
ارتش روسیه روز دوشنبه ۹ خرداد وارد حومه سیویرودونتسک شد.
سیویرودونتسک یکی از آخرین شهرهای بسیار استراتژیک در منطقه لوهانسک است که هنوز در اختیار اوکراین است. اگر این شهر سقوط کند، روسیه و نیروهای نیابتیاش در دنباس، بر بیش از نیمی از این منطقه کنترل مییابند. این منطقه قلب صنعتی اوکراین در شرق است. دنباس شامل دو منطقه لوهانسک و دونتسک است.
سرویس امنیتی ارتش بریتانیا اما اعلام کرد نیروهای روسیه در حال پیشروی به شهر ایزیوم در شمال شرق اوکراین هستند.
از سوی دیگر زلنسکی هم در یک کنفرانس ویدیویی با تجار آمریکایی گفت روسیه خود را در موضع قدرت میبیند و برای تن دادن ولادیمیر پوتین به مذاکره، اقدامات شدیدتری نیاز است.
زلنسکی خواستار حذف کامل روسیه از سیستم مالی جهانی شد.
در ارتباط با تجاوز نظامی روسیه به اوکراین، در ماههای گذشته سازمانهای بینالمللی درباره بحران مواد غذایی هشدار دادهاند. در همین حال آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، گفت که این سازمان به دنبال توافقی برای رفع انسداد صادرات غلات اوکراین و محمولههای مواد غذایی و کود روسیه به بازارهای جهانی است.
او هشدار داد صدها میلیون نفر در معرض خطر بیسابقه گرسنگی قرار دارند.
روسیه بنادر اوکراین را محاصره کرده و امکان حمل غلات از این کشور وجود ندارد. در همین حال ترکیه پیشنهاد راهاندازی ساز و کار کریدور گندم بین سازمان ملل، روسیه، اوکراین و ترکیه را مطرح کرده است.
پیش از این سفیر اوکراین در آنکارا اعلام کرده بود غلات اوکراین از سوی روسیه «دزدیده» شده و به ترکیه منتقل میشود.
در همین حال آمریکا به کشورهایی که با کمبود مواد غذایی مواجه هستند هشدار داد که روسیه کشتیهای خود را از «غلات غارتشده» اوکراین پر کرده و این کشتیها احتمالا به سمت این کشورها در حال حرکت هستند.
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، وزارت امور خارجه آمریکا اواسط ماه می به ۱۴ کشور عمدتا آفریقایی هشدار داد کشتیهای باری روسیه در حال خروج از بنادر نزدیک اوکراین هستند و به گفته این وزارتخانه، حامل غلات غارتشده اوکراین هستند.
بیش از ۱۰۰ روز از حمله روسیه به اوکراین میگذرد و صدها مورد و گزارش از اعمال خشونت جنسی سربازان ارتش روسیه علیه شهروندان اوکراینی در مناطق تحتکنترل روسها ارائه شده است.
پرامیلا پتن، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور خشونت جنسی در مناطق درگیری، اخیرا درباره افزایش موارد تجاوز در اوکراین هشدار داد.
پتن که به تازگی در بازدیدی از اوکراین، تفاهمنامهای در زمینه همکاری برای جلوگیری از خشونت جنسی امضا کرده است، بر چهارچوبی جدید که پرداختن به مسأله خشونت جنسی علیه زنان و دختران در جنگ را به اولویتی آشکار تبدیل کند، تأکید کرد.
پتن گفت از زمان آغاز جنگ تا سوم ژوئن ۲۰۲۲، دستکم ۱۲۴ مورد از خشونت جنسی ارتش روسیه در اوکراین، اغلب علیه زنان و دختران، گزارش شده است.
ناتالیا کاربووسکا، مدیر صندوق زنان اوکراین نیز خشونت جنسی را «نهانترین جرم» ارتش روسیه در اوکراین خواند.
جیمز کاریوکی، نماینده بریتانیا در سازمان ملل هم اخیرا درباره افزایش تجاوز و خشونت جنسی در جنگ اوکراین هشدار داد و اشاره کرد که بریتانیا در حال جمعآوری مدارک در این باره است.
کاریوکی گفت که بریتانیا برای حمایت از اوکراینیها، متخصصانی در حوزه جنایات جنگی و خشونت جنسی در مناطق درگیری، به لهستان فرستاده است.
موارد تجاوز گروهی، هتکحرمت جنسی با تهدید به استفاده از سلاح و تجاوز به شهروندان در مقابل چشم کودکان، از جمله خشونتهای جنسی ارتش روسیه است که همراه با عقبنشینی نیروهای روس از اطراف کییف، پایتخت، گزارش شد.
نتیجه پژوهش محققان در دانشگاه موناش استرالیا نشان میدهد جرایم خشونت جنسی، جرایمی معمول هستند اما ثبت و ضبط و گزارش این دست جرایم، ناچیز است؛ بهویژه در اوکراین، جایی که نیروهای روسیه گزارش موارد اینچنینی را دشوار کردهاند، وسعت خشونت جنسی از آنچه محققان از آن مطلعاند بسیار گستردهتر است.
دکتر مارتا هاوریشکو، استاد تاریخ معاصر اوکراینی، اطلاعات دقیقتری از این گونه جرایم به دست میدهد.
هاوریشکو در ماه مارس ۲۰۲۲ و پس از حمله روسیه به اوکراین، همراه پسر ۹ سالهاش به شهر هامبورگ در آلمان رفت. هاوریشکو از مؤسسه تحقیقات اجتماعی هامبورگ یک فلوشیپ اضطراری دریافت کرد و حالا در دانشگاه بازل سوییس مشغول به کار است.
او در سمیناری با اشاره به نوع، بسامد و اثرات خشونت جنسی سربازان روسیه گفت موارد اینچنینی حاکی از آن است که ارتش روسیه از تجاوز به عنوان «سلاح جنگی»، علیه شهروندان اوکراینی استفاده میکند.
توسل به تجاوز به عنوان سلاح جنگی به این معناست که تجاوز و دیگر خشونتهای جنسی ارتش روسیه در اوکراین، برای در هم شکستن و شرمزده کردن اوکراینیها استفاده میشود تا آنها در نهایت ناچار به تسلیم شدن در برابر روسها شوند.
هاوریشکو همچنین در این باره که تجاوز سربازان روسیه به اوکراینیها، در اماکن عمومی و مقابل چشم عموم و خانوادهها، چگونه برای ارعاب و از بین بردن روحیه اوکراینیها استفاده میشود، توضیح داد.
با توجه به اظهارات هاوریشکو، نیروهای روسیه با تجاوز و اعمال خشونت جنسی به دنبال تحقیر و مجازات اوکراینیها، بهویژه مردان اوکراینی، از این راهند که نشان بدهند آنها نمیتوانند از زنان و کشورشان محافظت کنند و در نتیجه ناتوان از ایفای نقش کلیشهای «مردانه» خود هستند.
دکتر هاوریشکو همچنین به تجاوز و دیگر انواع آزار جنسی مانند برهنه کردن اجباری اوکراینیها بهدست سربازان روس اشاره کرد و گفت چنین اقداماتی از سوی فرماندهان آنان با مجازات روبهرو نمیشود.
انجام اعمالی اینچنینی در قتلعام غیرنظامیان بوچا آشکار بود و فرماندهان اجازه داده بودند سربازانشان چنین اقداماتی انجام دهند.
دکتر هاوریشکو همچنین به زبان مورد استفاده سربازان روسیه در آزار جنسی زنان اوکراینی اشاره کرد و اینکه سربازان روس با «فاشیست» و «گند» خواندن آنان، تجاوز به زنان را به عنوان «دشمن» و «دیگری» توجیه میکنند.
چنین دشنامهایی همراستا با پروپاگاندای روسیه است. مسکو همواره ادعا میکند در مبارزه با فاشیسم و «نازیزدایی» به اوکراین حمله کرده است.
دکتر هاوریشکو همچنین به روایتهای دستاول از اوکراینیها پرداخت و همچنین گزارشهایی از سربازان و فرماندهان اوکراینی که پیش از حمله به اوکراین، جوکهایی با درونمایه تجاوز ساخته بودند و در آنها اوکراین را «زن» و روسیه را «مرد» میخواندند.
تلاش هاوریشکو و دیگران در گزارش خشونت جنسی در حمله روسیه به اوکراین، برای فهم خشونت جنسی در بستر جنگ و درگیری، از دیدگاه قربانیان آن اهمیت دارد.
تحقیقات هاوریشکو آگاهی از خشونت جنسی به عنوان یک راهبرد یا سلاح جنگی را افزایش میدهد و با توجه به پیشینه او به عنوان یک مورخ، زمینه بهتری برای فهم اینکه چرا سربازان روس از این تاکتیک استفاده میکنند، به دست میدهد.
به گفته مارتا هاوریشکو، افزایش آگاهی از هر گونه خشونت جنسی، شرم درباره گزارش دادن این دست خشونتها را کمرنگ خواهد کرد.
در اوکراین، همین افزایش آگاهی در بحبوجه جنگ، به تلاش جمعی دادستانها برای ثبت موارد و تحقیقات درباره خاطیان این گونه اعمال انجامیده است.
آمریکا به کشورهایی که با کمبود مواد غذایی مواجه هستند، هشدار داده که روسیه کشتیهای خود را از غلات غارتشده اوکراین پر کرده و این کشتیها احتمالا به سمت این کشورها در حال حرکت هستند.
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، در اواسط ماه مه، وزارت خارجه آمریکا به ۱۴ کشور عمدتا آفریقایی هشدار داد که کشتیهای باری روسیه در حال خروج از بنادر نزدیک اوکراین هستند و این کشتیها به گفته وزارت خارجه آمریکا، حامل «غلات غارتشده اوکراین» هستند.
در پیامی که آمریکا به این کشورها ارسال کرده بود، نام سه کشتی باری روسیه شناسایی و از آنها به عنوان کشتیهایی که مظنون به حمل غلات دزدیده شده اوکراین هستند، نام برده شده بود.
نیویورکتایمز نوشت که این هشدار آمریکا، این کشورها را بر سر دوراهی قرار داده است؛ اگر آنها از این غلات که حاصل جنایات جنگی احتمالی است بهرهبرداری کنند نارضایتی یک متحد قدرتمند غربی را برخواهند انگیخت و اگر از دریافت این غلات خودداری کنند، با بحران غذاییشان تشدید میشود.
بر اساس گزارش این روزنامه آمریکایی، روسیه امکانات تولید غلات اوکراین را بمباران، محاصره و غارت کرده و منجر به افزایش قیمت مواد غذایی در سراسر جهان و همچنین افزایش گرسنگی و قحطی شده است.
اوکراین پیش از تهاجم روسیه به این کشور، یک دهم گندم جهان را تامین میکرد.
نیویورکتایمز نوشت اکنون آمریکا هشدار داده که کرملین در تلاش است غلات غارتشده اوکراین را به کشورهای آسیبدیده از خشکسالی در آفریقا بفروشد و سود ببرد. برخی از این کشورهای آفریقایی در معرض قحطی قرار دارند.
پیشتر اوکراین روسیه را متهم کرده که از زمان تهاجم روسیه به اوکراین، ۵۰۰ هزار تن گندم اوکراین به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار را به سرقت برده است.
مقامهای اوکراینی میگویند که بخش عمده این گندمها به بنادر شبهجزیره کریمه که در کنترل روسیه است منتقل شده و از آنجا در کشتیها بارگیری شده است.
روز جمعه رییسجمهور سنگال که اکنون ریاست اتحادیه آفریقا را نیز برعهده دارد با ولادیمیر پوتین دیدار و درباره تامین غلات با او گفتوگو کرد.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، روسیه و اوکراین معمولا حدود ۴۰ درصد گندم مورد نیاز آفریقا را تامین میکنند و قیمت غلات در سال گذشته در این قاره ۲۳ درصد افزایش یافته است.
همچنین بر اساس گزارش این سازمان، خشکسالی ویرانگر در منطقه شاخ آفریقا، به ویژه در سومالی، اتیوپی و کنیا، ۱۷ میلیون نفر را با بحران گرسنگی مواجه کرده است.
نیویورکتایمز به نقل از مدیر یک موسسه تحقیقاتی در کنیا نوشت که بسیاری از کشورهای آفریقایی که شدیدا به مواد غذایی نیازمند هستند، بعید است که از عرضه غلات از سوی روسیه، صرفنظر از این که این غلات متعلق به کدام کشور است، خودداری کنند.
او گفت: «نیاز به غذا این قدر شدید است که نیازی به بحث در مورد آن نیست.»
اولین گزارشها درباره غلات غارتشده اوکراین از سوی روسیه در اواسط ماه مارس منتشر شد و مفسران شبکههای تلویزیونی در روسیه از آن زمان به بعد علنا به توقیف غلات در اوکراین مباهات میکنند و میگویند که روسیه قصد دارد به این کار ادامه دهد.
دمیترو کولبا وزیر خارجه اوکراین درخواستهای امانوئل مکرون رییسجمهوری فرانسه برای تحقیر نکردن روسیه را محکوم کرد و گفت چنین موضعی فقط میتواند «فرانسه را تحقیر کند».
کولبا روز شنبه در توییتی نوشت: «درخواست برای منع تحقیر روسیه فقط میتواند فرانسه و هر کشور دیگری را که خواستار آن باشد تحقیر کند، زیرا این روسیه است که خود را تحقیر میکند.»
او ادامه داد: «همه ما بهتر است روی چگونگی نشاندن روسیه در جای خود تمرکز کنیم. این باعث صلح و نجات جانها میشود.»
مکرون روز جمعه این موضع خود را تکرار کرده بود که نباید «روسیه را تحقیر کنیم، تا روزی که جنگ پایان مییابد، بتوانیم از مجاری دیپلماتیک راهی برای خروج ایجاد کنیم.»
خبرگزاری فرانسه نوشت این اظهارات مکرون با واکنشهای منفی در کشورهای شرق اروپا مواجه شده است.
رییسجمهور فرانسه یکی از معدود رهبران غربی است که تلاش میکند همچنان با ولادیمیر پوتین همتای روس خود گفتوگو کند.
همزمان مکرون که تا پایان ماه جاری میلادی ریاست دورهای اتحادیه اروپا را برعهده دارد، برای رفتن به اوکراین تحت فشار بینالمللی است.
در حالی که فرانسه از اوکراین حمایت مالی و نظامی میکند، مکرون بر خلاف رهبران آمریکایی، کانادایی، آلمانی و بریتانیایی، هنوز از کییف بازدید نکرده است. او روز جمعه در پاسخ به پرسشی در این زمینه گفت: «من امروز انجام هیچ چیزی را رد نمیکنم.»
همچنین مکرون در گفتوگوی روز شنبه خود با رسانههای محلی فرانسه پیشنهاد میانجیگری این کشور در جنگ اوکراین را مطرح کرد.
اما مشاور رییسجمهور اوکراین در واکنش به این پیشنهاد مکرون گفت: «تا زمانی که همه سلاحها را دریافت نکردهایم، تا زمانی که مواضع خود را تقویت نکردهایم، تا زمانی که نیروهای روس را تا جایی که ممکن است از مرزهای کشور عقب نراندهایم، مذاکره در کار نخواهد بود.»
بر اساس اظهارات مذاکرهکننده اوکراینی، مقامهای کییف امیدوارند بتوانند با تحویل تسلیحات جدید غربی قبل از برگزاری دوباره مذاکراتشان با روسیه، مواضع نظامی خود را تقویت کنند.
کییف روز شنبه اعلام کرد ارتش اوکراین موفق شده نیروهای روس را که در حال پیشروی به سیورودونتسک بودند، عقب برانند. این در حالی است که درگیریها در اطراف این شهر صنعتی منطقه دونباس در شرق اوکراین ادامه دارد.
روسیه پس از عقبنشینی از منطقه کییف، توان نظامی خود را برای تصرف شرق و جنوب شرقی اوکراین متمرکز کرده است.
اولکسی رزنیکوف، وزیر دفاع اوکراین، گفت براساس یک پیشبینی خوشبینانه، جنگ روسیه علیه کشورش تا آخر سال ۲۰۲۲ به پایان خواهد رسید.
وزیر دفاع اوکراین گفت کشورش در این جنگ همچنان به صورت فوری به سلاحهای سنگین، به ویژه راکتاندازهای چندگانه، تجهیزات توپخانهای، تانک سیستمهای ضد کشتی و سیستمهای خودکار موشکی و پدافند هوایی نیاز دارد.
از سوی دیگر، ارتش اوکراین هشدار داد روسیه ناوگان کشتیهای جنگی خود را در دریای سیاه افزایش داده و خطر شدت گرفتن حملههای موشکی علیه اوکراین وجود دارد.
طبق اعلام ارتش اوکراین، روسیه علاوه بر ارسال ناوها و نیروهای هوابرد جدید به دریای سیاه، یک زیردریایی مجهز به ۳۶ موشک کروز را نیز در این دریا مستقر کرده است.
روز شنبه، ارتش اوکراین از انهدام ۴۷ ادوات نظامی روسیه، از جمله یک بالگرد، سه تانک، ۱۱ نفربر، ۲۶ خودرو زرهی و تعدادی تجهیزات توپخانهای خبر داد.
در همین حال، وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد که حجم حملات هوایی روسیه به دونباس اوکراین همچنان زیاد است و افزایش حملات با مهمات غیرهدایتشونده (حملات بدون هدف مشخص) موجب تخریب گسترده مناطق و افزایش تلفات غیرنظامی میشود.
فرماندار استان لوهانسک نیز گفت که روسیه دارد از تمام توان خود برای تصرف شهر استراتژیک سیورودونتسک استفاده میکند.
از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین نسبت به تصمیم آمریکا برای ارسال تسلیحات جدید به اوکراین هشدار داد و گفت: «روسیه به راحتی با این محمولهها مقابله خواهد کرد، همانطور که دهها سلاح تهیه شده توسط آمریکا را نابوده کرده است.»
در همین حال، اظهارات امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، مبنی بر لزوم پرهیز از تحقیر روسیه، خشم مقامهای اوکراینی را برانگیخته است.
مکرون روز شنبه در مصاحبهای گفت: «ما نباید روسیه را تحقیر کنیم تا اگر روزی درگیریها متوقف شد بتوانیم از طریق دیپلماسی راهی برای خروج از وضع کنونی ایجاد کنیم. من اطمینان دارم که فرانسه نقش قدرت میانجی را ایفا خواهد کرد.»
در مقابل، دیمترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، در توییتی نوشت: «تقاضاها برای تحقیر نکردن روسیه، تنها موجب تحقیر فرانسه و کشورهایی خواهد شد که این تقاضا را دارند. زیرا این روسیه است که به تحقیر خود اقدام کرده است. همه ما باید بر این تمرکز کنیم که چگونه روسیه را سرجایش بنشانیم. این کار به صلح و نجات زندگیها منجر میشود.»