در بحبوحه تنش میان تهران و غرب بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و در پی گزارشهای بینالمللی درباره قصد تهران برای پرتاب یک موشک ماهوارهبر، احمد حسینی، سخنگوی گروه فضایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، برنامهریزی برای پرتاب یک ماهوارهبر را تأیید کرد.
حسینی روز چهارشنبه ۲۵ خرداد به ایرنا گفت: «سه پرتاب تحقیقاتی برای ماهوارهبر ذوالجناح برنامهریزی شده که تاکنون یک پرتاب تحقیقاتی انجام شده و دو پرتاب تحقیقاتی دیگر در پیش است.»
او تاریخ دقیق این پرتابها و همچنین مکان پرتاب را اعلام نکرد اما گفت: «ذوالجناح ماهوارهبر سه مرحلهای و سوخت ترکیبی است و در هر پرتاب تحقیقاتی عملکرد مراحل مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد.»
به گفته این مقام نظامی-فضایی جمهوری اسلامی، ماهوارهبر ذوالجناح «قادر به تزریق محمولههایی تا وزن ۲۲۰ کیلوگرم در مدار ۵۰۰ کیلومتری خواهد بود.»
خبرگزاری جمهوری اسلامی نیز نوشت ذوالجناح ۵۲ تن وزن و ۲۵/۵ متر طول دارد و «نخستین ماهوارهبر بومی» در ایران است.
کمی پیش از تأیید رسمی پرتاب ماهوارهبر در ایران، شرکت تکنولوژی مکسار، روز سهشنبه ۲۴ خرداد اعلام کرد بر اساس مجموعهای از تصاویر ماهوارهای، ایران برای پرتاب یک موشک ماهوارهبر آماده میشود.
بر اساس این تصاویر، موشک ماهوارهبر روی سکوی پرتاب پایگاه فضایی سمنان قرار گرفته است.
همچنین شرکت اینتر لب گزارش داد تصاویر ماهوارهای نشان میدهد جمهوری اسلامی روز جمعه، دو روز پیش از کشته شدن دو عضو هوافضای سپاه پاسداران، در حال آمادهسازی احتمالی برای پرتاب موشک از پایگاه فضایی سمنان بوده است.
پیشتر نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد اظهارنظر در این باره را رد کرده بود.
به تازگی قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دلیل همکاری نکردن تهران با آژانس به تصویب رسیده و تنشها را میان جمهوری اسلامی و غرب افزایش داده است.
این اولین بار نیست که جمهوری اسلامی همزمان با مذاکرات وین برای احیای برجام، برای پرتاب احتمالی یک موشک ماهوارهبر تلاش میکند.
برخی از تلاشهای پیشین تهران در این زمینه موفقیتآمیز نبوده است.
پرتاب ماهواره «ظفر ۱» که ایران برای ساخت آن دو میلیون یورو هزینه کرده بود در بهمن ماه سال ۹۸ با شکست مواجه شد و این ماهواره نتوانست وارد مدار شود. ایران برای پرتاب این ماهواره از موشک سیمرغ استفاده کرد اما احمد حسینی، سخنگوی امور فضایی وزارت دفاع، گفت که موشک سیمرغ به سرعت لازم برای قرار دادن ماهواره در مدار تعیین شده نرسید.
در شهریور سال ۱۳۹۸ هم رادیو ملی آمریکا، انپیآر، به استناد تصاویر هوایی خبر داده بود اقدام جمهوری اسلامی در پرتاب یک موشک ماهوارهبر از پایگاه فضایی سمنان در مرحله ابتدایی و در سکوی پرتاب دچار مشکل شده و شکست خورده است.
پس از آن یک مقام ایرانی به رویترز گفت یک موشک ایرانی در سکوی پرتابش در پایگاه فضایی خمینی سمنان منفجر شد.
با این حال طی دهه گذشته، ایران چندین ماهواره کوتاه مدت به مدار زمین فرستاد و در سال ۲۰۱۳ مدعی شد یک میمون را به فضا پرتاب کرده است.
سپاه پاسداران هم در اردیبهشت سال ۹۹ ماهواره نور را با موشک ماهوارهبر قاصد به فضا پرتاب کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی همچنین پرتاب ماهوارههای امید (سال ۲۰۰۹)، رصد (۲۰۱۱)، نوید (۲۰۱۲) و فجر (۲۰۱۵) را موفقیتآمیز اعلام کرده بودند.
سه کشور اروپایی طرف برجام نیز پیشتر در مرداد سال۱۳۹۶ با انتشار بیانیهای مشترک، پرتاب موشک ماهوارهبر از سوی ایران را محکوم کرده و آن را اقدامی ناسازگار با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و اقدامی بیثباتکننده در منطقه عنوان کردند.
آزمایشهای موشکی ایران در توافق هستهای برجام مشمول ممنوعیت نیستند اما قطعنامه ۲۲۳۱ از ایران میخواهد هیچگونه فعالیت مرتبط با موشکهای بالستیکی که توان حمل بمب هستهای دارند نداشته باشد؛ از جمله پرتابهایی که از فناوری موشک بالستیک استفاده میکنند.
