آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند قصد دارند برای مقابله با ماهیگیریهای غیرقانونی چین، از اقیانوس هند تا جنوب اقیانوس آرام یک سیستم ردیابی ماهوارهای راهاندازی کنند. فایننشال تایمز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که قرار است این طرح در نشست سران چهار کشور در توکیو مطرح شود.
طرح مذکور به این چهار کشور این امکان را میدهد که حتی زمانی که کشتیهای چینی مکانیابهای خود را خاموش کردهاند، فعالیتهای آنان را رصد کنند.
وزارت خارجه آمریکا در اوایل ماه مه اعلام کرده بود که به زودی برنامههای خود را برای مقابله با صیادی غیرقانونی چین اعلام خواهد کرد.
چندین کشور حوزه اقیانوسیه در سالهای اخیر نسبت به فعالیتهای گسترده ماهیگیری چین در آبهای این منطقه اعتراض خود را اعلام کردهاند.
این کشورها میگویند فعالیتهای صیادی چین حریم مناطق ویژه اقتصادی آنها را نقض کرده و موجب خسارتهای زیستمحیطی و اقتصادی سنگین میشوند.
ویدا مهراننیا، همسر احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی محکوم به اعدام در ایران، گفت وزارت دادگستری ایران در حال بررسی به تاخیر انداختن اجرای حکم اعدام این محقق دوتابعیتی است. او از اتحادیه اروپا خواست اجازه ندهد «یک فرد بیگناه به چنین وضع غیرانسانی کشته شود.»
مهراننیا در مصاحبه با شبکه زد دی اف آلمان با اشاره به اینکه حکم اعدام جلالی روز شنبه اجرا نشد از اتحادیه اروپا خواست اجازه ندهد «یک فرد بیگناه به چنین وضع غیرانسانی کشته شود.»
همسر احمدرضا جلالی افزود: «امیدوارم اتحادیه اروپا واقعا بتواند با قاطعیت اقدام کند تا احمدرضا را به خانه باز گرداند.»
کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل روز سهشنبه از ایران خواست حکم اعدام جلالی را لغو کند.
احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی، در اردیبهشت سال ۹۵ به دعوت دانشگاههای تهران و شیراز به ایران سفر کرد، اما پس از شرکت در همایشهای علمی بازداشت شد. او در مراحل بعدی به «جاسوسی» متهم و متعاقبا به اعدام محکوم شد.
پس از آخرین جلسه دادگاه حمید نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت در دهه ۶۰ در سوئد، که در اواسط اردیبهشت برگزار شد، مقامهای قضایی جمهوری اسلامی اعلام کردند حکم اعدام احمدرضا جلالی قطعی است و به زودی اجرا میشود.
پیش از این گمانه زنیهایی نیز درباره احتمال مبادله احمدرضا جلالی با اسدالله اسدی، دیپلمات جمهوری اسلامی که دادگاهی در بلژیک او را به دلیل تلاش برای بمبگذاری در نشست سازمان مجاهدین خلق به ۲۰ سال زندان محکوم کرد، مطرح شده بود.
جوزپ بورل، مسئول سیاستخارجی اتحادیه اروپا، هشدار داد تاخیر بیشتر در روند مذاکرات وین، به نتیجه رسیدن این گفتوگوها را سختتر میکند.
بورل در توییتی با اشاره به گفتوگوی خود با حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، درباره مذاکرات احیای برجام و سایر موضوعات ضروری دوجانبه نوشت: «مهم است که کار را ادامه دهیم. هرچه بیشتر منتظر بمانیم، نتیجهگیری در مذاکرات دشوارتر میشود.»
امیرعبداللهیان در این تماس با قدردانی از «اقدامهای مثبت» مسئول سیاستخارجی اتحادیه اروپا و معاونش انریکه مورا، تاکید کرد که تهران برای رسیدن به توافق حسن نیت دارد.
بورل نیز با اشاره به اینکه روند احیای برجام اکنون بر روی یافتن راهحلها متمرکز شده است بر ادامه تلاشهای اتحادیه اروپا در تماس مداوم با ایران و آمریکا برای نزدیک کردن دیدگاههای این دو کشور و رسیدن به نتیجه مطلوب تاکید کرد.
در همین حال، چند روز پس از آنکه امیر قطر اخیرا در راستای بخشی از تلاشها برای میانجیگیری در روند احیای برجام به ایران سفر کرده بود، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر خارجه قطر، در مصاحبه با روزنامه هندلزبلات گفت: «رهبری ایران به ما اطلاع داده که برای حل پرونده هستهای این کشور آماده سازش است.»
وزیر خارجه قطر خاطرنشان کرد افزوده شدن صادرات نفت ایران به ثبات بازار نفت خام کمک کرده و تورم را کاهش خواهد داد.
با این حال، سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، با رد سخنان وزیر خارجه قطر درباره آمادگی رهبری ایران برای سازش در رابطه با پرونده هستهای گفت: رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با امیر قطر «هیچ سخنی از سازش به میان نیاورده بلکه به او گفته ما همیشه گفتهایم که مذاکرات باید نتیجهدار باشد نه وقت تلف کردن. آمریکاییها میدانند که برای این کار باید چه اقدامی انجام بدهند.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت به نظر میرسد در ترجمه اظهارات دقت کافی صورت نگرفته و «یک شیطنت رسانهای و تبلیغاتی» نیز در میان است.
از سوی دیگر، رایزنیهای آمریکا با سایر کشورهای منطقه در ارتباط با روند احیای برجام ادامه دارد.
در همین راستا، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در دیدار با خالد بنسلمان معاون وزیر دفاع عربستان سعودی که به واشینگتن سفر کرده، درباره تقویت بنیه دفاعی عربستان سعودی و تلاش برای مقابله با تهدیدات ایران گفتگو کردند.
از سوی دیگر، روز جمعه یک دیپلمات اروپایی حاضر در مذاکرات وین به لورا روزن، روزنامهنگار آمریکایی، گفت که ایران و آمریکا در این گفتوگوها به دو جهت مختلف میروند و پیشبینی کرد اختلافهای بین دو کشور در روند احیای برجام کاهش نیابد.
در حال حاضر، تقاضای جمهوری اسلامی برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی، به مهمترین مانع بر سر راه احیای برجام تبدیل شده است.
نمایندگان جمهوریخواه کنگره تا کنون طی چندین نامه و طرح مخالفت خود را با اقدام احتمالی بایدن در راستای احیای برجام برای خارج کردن سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی اعلام کردهاند.
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که انتظار میرود موارد ابتلا به آبله میمون در کشورهای مختلف جهان افزایش یابد. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی که تا روز شنبه ۹۲ مورد تایید شده و ۲۸ مورد مشکوک ابتلا به آبله میمون در ۱۲ کشور گزارش شده است.
این سازمان خاطرنشان کرد در روزهای آینده دستورالعملها برای مقابله با شیوع این بیماری را به کشورهای جهان ارائه خواهد کرد.
در هفتههای اخیر، موارد متعددی از ابتلا به آبله میمون در اروپا و آمریکای شمالی و استرالیا به ثبت رسیده است.
بیماری آبله میمون که علائم آن تب شدید و جوشهای بزرگ در بدن است دو سویه دارد. سویه کنگوی این بیماری که شدیدتر است با ۱۰ درصد احتمال مرگ همراه است.
در سویه دوم آبله میمون که ملایمتر بوده و به سویه غرب آفریقا موسوم است، احتمال مرگ در حدود یک درصد است.
آبله میمون که از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا منتقل میشود، اولین بار در میمونها مشاهده شده و به انسان انتقال یافته است. پیشتر عمده موارد ابتلای انسانی به این بیماری به غرب و مرکز آفریقا محدود بود.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد در پاسخ به ایران اینترنشنال تایید کرد پیشتر به گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریمها که اخیرا به ایران سفر داشت، از سوی برخی کشورها از جمله چین و روسیه کمک مالی شده است.
این دفتر در پاسخ به پرسش ایران اینترنشنال درباره نگرانیها و انتقادها از سفر آلنا دوهان، گزارشگر ویژه تحریمها به ایران و همچنین شائبهها درباره دریافت کمکهای مالی از برخی کشورها، اعلام کرد دریافت این کمکها یک رویه معمول در سیستم سازمان ملل متحد است.
این دفتر اضافه کرد که تمام وجوه دریافتی تحت دستورالعملهای دقیق و مطابق با اولویتهای هر ماموریت خاص توزیع میشود.
در این پاسخ از سوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل تأکید شد کمکهای مالی به سازمان ملل شفاف بوده و سالانه منتشر میشود.
در این متن علاوه بر نام چین، نام کشورهای دیگر از جمله ژاپن، کره جنوبی، روسیه و نروژ نیز به عنوان کشورهای پرداخت کننده کمک مالی مورد اشاره قرار گرفت.
بر اساس ایمیلی که این نهاد به ایران اینترنشنال فرستاد، کشورهای کمک کننده در مورد اهداف خاص استفاده از این کمکها دخالتی ندارند مگر در مورد پروژههای خاص که گزارش مربوط به آن نیز شفاف و روشن است.
به گفته دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد، با توجه به گستره وسیع، چند بعدی و پیچیده مأموریت گزارشگر ویژه امور تحریمها، کمکهای مالی به این نهاد از طرف همه کشورها از جمله کشورهای حامی تحریمها، بیطرف یا مخالف انجام میشود.
انتقادها به سفر گزارشگر تحریمها به ایران
یک نهاد غیرانتفاعی به نام «دیدهبان سازمان ملل» روز ۲۹ اردیبهشت خبر داد که آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریمهای یکجانبه، در سال ۲۰۲۱ از دولت چین ۲۰۰ هزار دلار کمک مالی دریافت کرده است.
این سازمان دوهان را به «لاپوشانی» سرکوب اقلیت اویغور توسط حکومت چین متهم کرد.
به گفته دیدهبان سازمان ملل، آلنا دوهان همزمان با دریافت پول در یک رویداد تبلیغاتی مجازی که دولت چین ترتیب داده بوده نیز شرکت داشت.
روی بنر این رویداد نوشته شده بوده سینکیانگ یا همان ایغورستان، «سرزمینی رؤیایی» است.
با این حال دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد گزارشها علیه گزارشگر ویژه امور تحریمها را «نقض جدی اخلاقیات» خواند و گفت با «اتهامات نادرست و گمراه کننده»، قصد اعمال فشار بر او و تضعیفش را داشتهاند.
در پاسخ دفتر حقوق بشر در این زمینه تأکید شد که همزمان با سفر گزارشگر ویژه تحریمها به ایران، چند ادعای نادرست در شبکههای اجتماعی مطرح شده است.
همچنین در بخشی از ایمیل دفتر حقوق بشر سازمان ملل اشاره شد که دولتها درباره اهداف خاص جزییات بیشتر این کمکها اظهار نظری ندارند.
سفر گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریمها به ایران با وجود ممانعتهای مکرر جمهوری اسلامی از سفر گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، اعتراضها و انتقادهایی را از سوی مجامع و فعالان حقوق بشری را به دنبال داشت.
از جمله ۱۱ سازمان حقوق بشری هشدار دادند که جمهوری اسلامی از این سفر برای انحراف توجهها از سوابق نقض حقوق بشر در ایران بهرهبرداری میکند.
در همین حال شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، خواستار آن شده بود که انجام این سفر به موافقت جمهوری اسلامی با سفر گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران مشروط شود.
فعالان مدنی مستقل هم خواهان دیدار با این گزارشگر سازمان ملل شده بودند.
صدرا عبدالهی، کنشگر مدنی در واکنش به پنهانی بودن سفر دوهان به ایران گفته بود: «اگر خانم دوهان نمیخواست با کنشگران مستقل دیدار داشته باشد اصلاً چه لزومی داشت به ایران سفر کند؟ با این شرایط گزارش خانم دوهان قطعاً غیرشفاف خواهد بود.»
مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی تأکید دارند که فشار جامعه جهانی و سازمان ملل بر حکومت ایران باید در زمینه نقض حقوق بشر در ارتباط با بازداشت شهروندان و دوتابعیتیها، سرکوب اعتراضات، احکام اعدام و محدودیتهای مدنی از جمله برای زنان و اقلیتها افزایش یابد.
آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور مربوط به تحریمهای قهری و یکجانبه، در ماه سپتامبر ۲۰۲۲ نتیجه سفر خود را به پنجاه و یکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه خواهد کرد.
او در پایان سفر خود به ایران نیز بیانیهای داد که توسط ستاد حقوق بشر قوه قضاییه ایران منتشر شد.
دوهان، ماه مارس دو سال پیش، به عنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور تحریمهای یکجانبه انتخاب شد.
این پست در سال ۲۰۱۴ به پیشنهاد جمهوری اسلامی به نمایندگی از جنبش کشورهای عدم تعهد در سازمان ملل شکل گرفت.
جلیل جلالیفر، عضو هیأت رییسه اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه اعلام کرد که سرمایهداران روس امارات متحده عربی را برای سرمایهگذاری ترجیح میدهند و روزانه ۴۰ تا ۵۰ شرکت روسی در امارات ثبت میشود.
به گفته جلالیفر، سرمایهگذاری روسها در ارمنستان هم در حال افزایش است.
این عضو هیأت رییسه اتاق بازرگانی ایران و روسیه گفت: «ما تاکنون نتوانستهایم یک سرمایهگذار جذب کنیم چون با اطلاعاتی که آنها از داخل کشور جمعآوری میکنند، متوجه میشوند با موانع و مشکلات زیادی در ایران برای سرمایهگذاری مواجه خواهند شد و دیواری در مقابل آنها قرار دارد.»
پس از حمله روسیه به اوکراین، گزارشهایی درباره افزایش همکاری اقتصادی بین ایران و روسیه منتشر شد. فروردین ماه امسال نیز همایشی با حضور رییس سازمان توسعه تجارت ایران، نمایندگان ۷۰ شرکت ایرانی و ۳۰۰ شرکت روسی در مسکو برگزار شد.
در همین حال جلالیفر گفت که صادرات ایران به روسیه پس از حمله این کشور به اوکراین ۱۰۰ درصد افزایش یافته و تنوع یافته است.
او تأکید کرد که با وجود این افزایش، مبادلات ایران با روسیه رقم بالایی محسوب نمیشود.
به گفته جلالیفر، زیرساختهای ایران برای تجارت با روسیه آماده نیست.
در هفتههای گذشته گزارشهایی هم درباره همکاری روسیه با جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمها منتشر شده است.
والاستریت ژورنال روز ۱۶ فروردین در گزارشی با عنوان «کلاس تخصصی ایران برای دور زدن تحریمها» نوشت ایران به مثابه «بانک مرکزی تروریسم» میتواند در این باره به روسیه آموزش بدهد.
دوم فروردین نیز اینترفکس گزارش داد یک مقام وزارت ترابری روسیه گفته است «تجربه ایران» در زمینه فعالیت شرکتهای هواپیمایی در وضعیت تحریم راهنمای مسکو است.
برخی تحلیلگران از جمله گاربریل نورونها، دور زدن تحریمها از طریق ایران پس توافق احتمالی اتمی در وین را راهی برای فرار روسیه از تحریمها دانستهاند. مشاور ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا در امور ایران پیش از این گفته بود کشورهای اروپایی همزمان با کاهش روابط اقتصادی با روسیه، روابط اقتصادی روسیه با ایران را برای دستیابی به توافق اتمی افزایش میدهند.