رویترز گزارش داد صادرات نفت خام ایران به چین پس از حمله روسیه به اوکراین به شدت کم شده چرا که چین به دلیل تخفیفهای روسیه در فروش نفت، از این کشور نفت می خرد و تقریبا ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران در نفتکشها در آسیا مانده است.
رویترز نوشت دادهها و آمار نشان میدهد حدود ۲۰ کشتی حامل نفت ایران در اواسط این ماه میلادی در نزدیکی سنگاپور لنگر انداختهاند و ذخیره نفت ایران در نفتکشها از ماه گذشته به سرعت افزایش یافته است.
حمید حسینی، عضو هیات مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت به این خبرگزاری گفت: «روسیه میتواند تقریبا نیمی از نفت صادراتی خود را به آسیای جنوب شرقی بهویژه چین بفروشد و این یک تهدید بالقوه بزرگ برای صادرات نفت خام ایران است.»
با تداوم اعتراضهای ضدحکومتی در ایران، اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان از برنامهریزی برای برگزاری اعتصاب سراسری خبر داد و اعلام کرد اعتصاب و اعتراض برای رسیدن به خواستهها و مطالبات را حق مسلم کامیونداران و رانندگان میداند.
این اتحادیه با انتشار بیانیهای ضمن اشاره به اعتصاب سراسری کامیونداران و رانندگان سراسر ایران در چهار سال پیش، نوشت: «آن حماسه بزرگ و آن اعتصاب اثرگذار صدای هزاران راننده زحمتکش کشور را به گوش جهانیان رساند.»
در اول خرداد ۱۳۹۷، کامیونداران و رانندگان ایران در ۱۶۰ شهر از ۲۵ استان اعتصاب سراسری برگزار کردند.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران اما در بیانیه خود نوشت: «در چهار سالی که گذشت هر روز و هر لحظه با درد و رنجهای فراوانی دست به گریبان بودیم. هر روز سفرههایمان کوچک وکوچکتر شد و امروز در آستانه نابودی ناوگان حملونقل جادهای کشور هستیم.»
با وجود تداوم اعتراضها، سرکوب اعتراضها نیز شدت گرفته و جانشین فرمانده انتظامی جمهوری اسلامی با «معاند و دشمن» خواندن معترضان گفت: «قطعا پلیس با این افراد برخورد جدی میکند.»
اجرایی شدن شیوه محاسبه تن بر کیلومتر که خواسته اصلی همه رانندگان است، توجه به امنیت شغلی، پایین آمدن قیمت لوازم یدکی که گران است، پایین آمدن قیمت سوخت که «در کشوری که سرشار از نفت، گران است»، موضوع عوارض جادهها و توجه به امکانات رفاهی و بهداشتی در پایانهها، تعیین تکلیف شدن کمیسیون شرکتهای حمل و نقل و جلوگیری از چپاول دسترنج رانندگان از سوی مافیای حمل و نقل، از مطالبات کامیونداران و رانندگان ایران است.
در این بیانیه تأکید شده است که این خواستهها و مطالبات «به حق»، نه تنها در چهار سال گذشته پاسخی نگرفتهاند، بلکه معضلات بیشتر بر مشکلات رانندگان و کامیونداران اضافه شده است.
به گفته منتشر کنندگان این بیانیه، آنان با فیلمهای آنچنانی (فیلم عنکبوت) هم هدف توهین قرار گرفتهاند.
در پایان بیانیه آمده است: «تجربه آن اعتصاب بزرگ به ما میگوید میتوانیم باز هم متحد شویم و مطالباتمان را که حق مسلم ماست فریاد بزنیم و آنها را محقق کنیم.»
قرار است تاریخ برگزاری این اعتصاب به زودی اعلام شود.
با وجود تداوم اعتراضها اما قاسم رضایی جانشین فرمانده فراجا روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت در گفتوگو با ایلنا، اعتراضات اخیر در ایران را به «معاندین و دشمنان و سوءاستفاده کنندگان و کسانی که بدخواه هستند» نسبت داد و گفت معترضان «سوءاستفاده میکنند و تخریبهایی را بعضا ایجاد میکنند.»
او ادامه داد: «اینکه برخی به صورت غیرمجاز تجمع میکنند و اقدامات تخریبآمیز دارند و به اموال شخصی و دولتی آسیب وارد میکنند، قابل تحمل نیست و قطعا ما با این افراد مقابله میکنیم.»
این در حالی است که اعتراضات در ایران همچنان ادامه دارد و بر اساس گزارشها و ویدئوهای منتشر شده، شامگاه چهارشنبه نیروهای امنیتی در برخی شهرها حضور گسترده داشتند.
بر اساس این گزارشها، یگان ویژه شامگاه چهارشنبه به سمت شهر گوجان در استان چهارمحال و بختیاری در حرکت بودند.
همچنین چهارشنبه در گلپایگان در استان اصفهان جو امنیتی برقرار بود و از ساعت حدود شش و نیم بعد از ظهر اینترنت شبکهی ایرانسل و همراه اول در گلپایگان دچار اختلال شدید شده، و بطور کامل قطع شد.
قاسم رضایی، جانشین فرمانده فراجا، روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت در گفتوگو با ایلنا اعتراضات اخیر در ایران را به «معاندین و دشمنان و سوءاستفاده کنندگان و کسانی که بدخواه هستند» نسبت داد و گفت معترضان «سوءاستفاده میکنند و بعضا تخریبهایی را ایجاد میکنند.»
او در ادامه گفت: «اینکه برخی به صورت غیرمجاز تجمع میکنند و اقدامات تخریبآمیز دارند و به اموال شخصی و دولتی آسیب وارد میکنند، قابل تحمل نیست و قطعا ما با این افراد مقابله میکنیم.»
این در حالی است که اعتراضات در ایران همچنان ادامه دارد و بر اساس گزارشها و ویدئوهای منتشر شده، شامگاه چهارشنبه نیروهای امنیتی در برخی شهرها حضور گسترده داشتند.
بر اساس این گزارشها، یگان ویژه شامگاه چهارشنبه به سمت شهر گوجان در استان چهارمحال و بختیاری در حرکت بوده.
همچنین چهارشنبه در گلپایگان در استان اصفهان جو امنیتی برقرار بود و از حدود ساعت شش و نیم بعدازظهر، اینترنت شبکه ایرانسل و همراه اول در گلپایگان دچار اختلال شدید شده و بهطور کامل قطع شد.
سازمان عفو بینالملل خواستار انجام تحقیق شفاف و مستقل برای بررسی وضعیت احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی، بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی علیه گروگانگیری، از سوی دولتهای سوئد و بلژیک شد.
عفو بینالملل با اشاره به شواهدی مبنی بر تلاش برای معاوضه جلالی با حمید نوری، متهم به دست داشتن در اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ در زندان گوهردشت و اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده به ۲۰ سال حبس به جرم تلاش برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق، اعلام کرد جمهوری اسلامی جان جلالی را گرو گرفته تا مسیر اجرای عدالت در پروندههای مورد رسیدگی در سوئد و بلژیک را منحرف کند.
این سازمان خواستار انجام یک تحقیق مؤثر، شفاف و مستقل در مورد وضعیت جلالی، مطابق با کنوانسیون بینالمللی منع گروگانگیری شد. این سازمان تأکید کرد چنین تحقیقی باید به طور مشترک یا جداگانه توسط سوئد و بلژیک انجام شود.
مقامهای قضایی جمهوری اسلامی پس از آخرین جلسه دادگاه حمید نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت در دهه ۶۰ در سوئد، اعلام کردند حکم اعدام احمدرضا جلالی قطعی است و به زودی اجرا میشود.
پیش از این گمانهزنیهایی نیز درباره احتمال مبادله احمدرضا جلالی با اسدالله اسدی، دیپلمات جمهوری اسلامی که دادگاهی در بلژیک او را به دلیل تلاش برای بمبگذاری در نشست سازمان مجاهدین خلق به ۲۰ سال زندان محکوم کرد، مطرح شده بود.
تکرار اتهام جاسوسی علیه جلالی
اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت در همایش دادستانهای کل کشور درباره جلالی گفت که «جاسوسی» او برای اسرائیل موضوعی اثبات شده است و حکم اعدام او پس از طی «کلیه مراحل قضایی» صادر شده است.
خطیب گفت که در آینده اطلاعات بیشتری درباره پرونده جلالی منتشر خواهد شد. او همچنین ادعا کرد دولت سوئد به نیابت از اسرائیل و آمریکا، مدتی پس از بازداشت و محاکمه جلالی، «به صورت غیرقانونی» حمید نوری را در سوئد بازداشت کرده و «به نوعی گروگان گرفته است».
او دادن تابعیت سوئدی به جلالی پس از محاکمه و صدور حکم اعدام برای این پژوهشگر را «اتفاق عجیب» خواند و گفت: «دولت سوئد پس از بازداشت این جاسوس در ایران به او اقامت دائم داد و پس از محاکمه و صدور حکم اعدامش به وی تابعیت سوئدی داد و از آن پس به عنوان شهروند این کشور از او حمایت کرد.»
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، هم در مطلبی پرونده جلالی را به کشته شدن افراد دخیل در برنامه اتمی جمهوری اسلامی و شخص مجید جمالی فشی مرتبط کرد. جمالیفشی در پرونده کشته شدن چند نفر از دستاندرکاران برنامه هستهای ایران اعدام شد.
ذبیحالله خداییان، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی پیشتر و در روز ۲۰ اردیبهشت گفته بود حکم اعدام جلالی قطعی است و «بحث مبادله او با حمید نوری مطرح نیست.»
با این حال سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز ۲۶ اردیبهشت گفت «حکم جلالی قطعی است» اما قوه قضاییه درخواست «اجرای حکم در زمان دیگری را پیگیری میکند.»
احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی است که اردیبهشت سال ۹۵ به دعوت دانشگاههای تهران و شیراز به ایران سفر کرد اما پس از شرکت در همایشهای علمی بازداشت و به «جاسوسی» متهم شد. ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب، برای او حکم اعدام صادر کرد و این حکم در دیوان عالی کشور تأیید شد.
جلالی هرگز اتهام جاسوسی را بپذیرفته و گفته است پروندهسازی برای او و صدور این حکم به دلیل نپذیرفتن درخواست همکاری با سپاه پاسداران و جاسوسی از کشورهای غربی بوده است.
فرهاد میثمی، زندانی سیاسی از ۱۷ اردیبهشت در حمایت از احمدرضا جلالی اعتصاب غذا کرده و تعداد دیگری از زندانیان از جمله هوشنگ رضایی به این اعتصاب غذا پیوستهاند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی روسای مراکز آموزش عالی آلمان نیز از رهبر جمهوری اسلامی خواست که حکم اعدام احمدرضا جلالی متوقف و او فورا آزاد شود.
در همین حال سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد روز ۲۷ اردیبهشت از ایران خواسته بود تا اعدام قریبالوقوع این پژوهشگر سوئدی-ایرانی را متوقف و حکم اعدام او را لغو کند.
سال ۹۷ نیز ۱۲۱ برنده جایزه صلح نوبل در نامهای به رهبر جمهوری اسلامی، خواستار آزادی احمدرضا جلالی شده بودند.
صادق ضیاییان، رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، از «خیزش گرد و خاک تا پنج روز آینده» در ایران خبر داد. همچنین هوای تهران در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفت.
ضیاییان به خبرگزاری ایسنا گفت اوایل وقت روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت در دامنههای جنوبی البرز و به تدریج در بخشهایی از جنوب، شرق و شمال شرق وزش باد شدید موقت و در مناطق مستعد، خیزش گرد و خاک انتظار میرود.
این شرایط در روز جمعه در جنوب و شمال غرب و در روز شنبه علاوه بر این نواحی، در بخشهایی از غرب دامنههای جنوبی البرز، به تدریج مرکز، شرق و شمال شرق پیشبینی میشود.
به گفته ضیاییان، از اواخر وقت روز جمعه ۳۰ اردیبهشت و طی روز شنبه ۳۱ اردیبهشت نفوذ گرد و خاک از کشورهای همسایه غربی ایران به مناطق غرب و جنوب غرب و بخشهایی از جنوب کشور دور از انتظار نیست.
رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا همچنین درباره هوای تهران گفت آسمان این شهر در بعضی ساعتهای روز شنبه همراه با وزش باد شدید و گرد و خاک پیشبینی میشود.
پیشتر ضیاییان گفته بود گردوخاک منتقل شده از کشور عراق روز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت نیمه غربی و بخشهایی از جنوب کشور در بوشهر و خلیج فارس و همچنین استانهای البرز و تهران را فرا گرفته است.
پیش از این معاون هواشناسی استان سیستان و بلوچستان گفته بود تا پیش از ظهر پنجشنبه وزش باد شدید باعث ایجاد طوفان گرد و خاک در زابل، زهک، نیمروز، هامون، هیرمند و نیمروز در این استان خواهد شد.
اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان نیز از قرار گرفتن هوای ۱۶ شهر این استان در وضعیت خطرناک خبر داد.
شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرده است کیفیت هوای این شهر در روز پنجشنبه در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار دارد.
این شرکت اضافه کرد که با وزش باد نسبتا شدید در برخی ساعات، احتمال گسیل و انتشار گرد و خاک در مناطق مستعد وجود خواهد داشت.
با افزایش انتقادها از مدیریت بحران آلودگی هوا در ایران، روز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت، احمد آوایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفته بود مردم ایران شایسته بیآبی و بیهوایی نیستند.
این در حالی است که دولت ابراهیم رئیسی هنوز هیچ برنامه مشخصی را در این زمینه اعلام نکرده است.
با ادامه اعتراضات در ایران و بازداشت معترضان، تعدادی از فعالان سیاسی و مدنی از جمله کیوان صمیمی و سعید مدنی هم در روزهای اخیر بازداشت شدند و تعدادی از زندانیان سیاسی از جمله میثم فرهادی و وحید باقری نیز در اعتصاب غذا به سر میبرند.
همزمان با گسترش اعتراضها و اعتصابها در ایران، بازداشت و تلاش برای دستگیر کردن فعالان صنفی و مدنی ادامه دارد. در یکی از تازهترین موارد، مأموران وزارت اطلاعات با شکستن شبانه در خانه داود رضوی، عضو هیأتمدیره سندیکای کارگران شرکت واحد، وارد خانه او شده و تلفن همراه اعضای خانواده را با خود بردند. پایگاه خبری هرانا نوشت که رضوی در خانه نبود و موفق به بازداشتش نشدند.
سندیکای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه اما خبر از بازداشت حسن سعیدی، عضو شناخته شده این سندیکا داد. بر اساس این خبر، حدود ساعت ۲۲ چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت، ۹ مأموران وزارت اطلاعات از طریق پشتبام به محل اقامت حسن سعیدی، همسر و پسر کوچکشان در خارج از تهران یورش برده و ضمن تفتیش خانه، او را بازداشت کردهاند. این فعال سندیکایی به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شده است.
از سوی دیگر خبرگزاری ایرنا خبر بازداشت نرگس منصوری، فعال مدنی، به دست مأموران امنیتی را منتشر کرد.
پیش از این کیوان صمیمی، زندانی سیاسی که در مرخصی درمانی به سر میبرد، پس از ساعت اداری روز چهارشنبه به دادسرای اوین احضار و شبانه بازداشت و به زندان سمنان منتقل شد.
به گفته مصطفی نیلی، وکیل کیوان صمیمی، ماموران او را برای ابلاغ نظریه پزشکی قانونی به دادسرای اوین احضار کرده بودند اما بعد از مراجعه و اعلام نظر پزشکی قانونی، این زندانی سیاسی ۷۳ ساله را بازداشت کردند و با یگان اعزام شبانه به زندان سمنان فرستادند.
صمیمی ۱۲ بهمن ۱۴۰۰ به دلیل وضعیت جسمی نامناسب و با «گزارش پزشکی قانونی» به طور موقت از زندان سمنان آزاد شده بود و مشخص نیست که گزارش جدید پزشکی قانونی چه بوده است. او پیش از این با اشاره به شرایط جسمی خود نوشته بود که مقامات امنیتی قصد «قتل تدریجی» او را دارند.
او که سردبیر نشریه ایران فردا و عضو کانون نویسندگان ایران است، مرداد ماه ۹۹ و در اوج همهگیری کرونا در ایران، برای گذراندن محکومیت سه ساله خود به زندان اوین منتقل شد.
در روزهای گذشته تعدادی از فعالان سیاسی و مدنی نیز بازداشت شدهاند. از جمله روز سهشنبه ۲۷ اردیبهشت، گلشن فتحی، فعال مدنی در تهران که اتاقهایی را در کلاب هاوس برگزار میکرد، پساز تفتیش خانه و ضبط برخی وسایل شخصیاش بازداشت شد.
فتحی روز پنجشنبه ۲۹ اردیبهشت در حساب کاربری خود در توییتر از کسانی که پس از بازداشت او نگران حالش بودند قدردانی کرد و به نظر میرسد که آزاد شده باشد.
روز ۲۶ اردیبهشت نیز سعید مدنی، جامعهشناس و پژوهشگر اجتماعی بازداشت شد. در همین حال روز چهارشنبه، ۴۰۰ فعال سیاسی و مدنی خواستار آزادی سعید مدنی شدند و نوشتند او بیش از هر کس دیگری در زمینه نابسامانیهای اجتماعی تحقیق کرده است
روز چهارشنبه همچنین ماهان جلال دوست، فعال مدنی، برای اجرای حکم یک سال زندان خود به زندان اوین منتقل شد.
در روزهای اخیر دهها نفر از شهروندان هم در اعتراضات شهرهای مختلف ایران بازداشت شدهاند که نام برخی از آنان منتشر شده است. در همین حال بهنام مردانی، یکی از بازداشتشدگان اعتراضات اخیر در شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویر احمد در روز ۲۶ اردیبهشت، به زندان این شهر منتقل شده است.
هویت سه تن دیگر از بازداشتشدگان در این روز وحید محمدی، عابد عالیزاده و عارف سبزیپور اعلام شده است.
در روزهای گذشته نام دهها نفر از بازداشت شدگان در استان خوزستان هم منتشر شده است.
همزمان با ادامه بازداشتها در ایران اما تعدادی از زندانیان سیاسی نیز در اعتصاب غذا به سر میبرند.
احمدرضا حائری، فعال حقوق بشر، در توییتر خود نوشت که وحید باقری، زندانی اعتراضات آبان۹۸ در دهمین روز اعتصاب غذا به دلیل ضعف مفرط با ویلچر به درمانگاه زندان منتقل شده اما پزشکان بهداری بدون اقدام خاصی او را به بند برگرداندهاند.
فرهاد میثمی، زندانی سیاسی از ۱۷ اردیبهشت در حمایت از احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی محکوم شده به اعدام به اتهام جاسوسی، اعتصاب غذا کرده و تعداد دیگری از زندانیان از جمله هوشنگ رضایی به این اعتصاب غذا پیوستهاند.
همچنین برزان محمدی، فعال مدنی محبوس در زندان مریوان از روز دوشنبه ۲۶ اردیبهشت دست به اعتصاب غذا زده است. محمدی چندی قبل به دلیل عدم شرکت در مراسم مذهبی از بند به قرنطینه این زندان منتقل شد و اکنون در اعتراض به این تصمیم در اعتصاب غذا بهسر میبرد.
حسن نصرالله، رهبر گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که تحت حمایت جمهوری اسلامی فعالیت میکند، به شکست در انتخابات پارلمانی اخیر لبنان اعتراف کرد و گفت هیچ حزب و گروهی در این انتخابات اکثریت پارلمانی را به دست نیاورد.
نصرالله شامگاه چهارشنبه در اولین سخنرانی خود پس از برگزاری انتخابات پارلمانی لبنان گفت: «برخلاف وضعیت پارلمان در سال ۲۰۱۸، هیچ گروه سیاسی نمیتواند مدعی اکثریت باشد.»
دبیرکل حزبالله لبنان همچنین اشغال لبنان توسط ایران را «دروغی بزرگ» توصیف کرد و افزود: «هیچگاه دیدید که سفیر ایران در انتخابات لبنان دخالت کند؟ سفیر آمریکا دخالت میکرد و سفیر عربستان سعودی بیشتر از همه فعالیت انتخاباتی میکرد.»
این اظهارات در حالی است که بر اساس آمار منتشر شده، گروه شبهنظامی حزبالله لبنان و گروههای متحدش در لبنان در انتخابات پارلمانی این کشور شکست خوردند و اکثریت پارلمانی را از دست دادند.
این گروهها در پارلمانی که بر اساس انتخابات سال ۲۰۱۸ تشکیل شد، ۷۱ کرسی داشتند.
اما بسام مولوی، وزیر کشور لبنان، روز سهشنبه در یک نشست مطبوعاتی درباره نتایج انتخابات پارلمانی اخیر اعلام کرد که حزبالله و متحدانش نتوانستند ۶۵ کرسی لازم برای حفظ اکثریت پارلمانی را به دست آورند و فقط توانستند ۶۲ کرسی از ۱۲۸ کرسی پارلمان را کسب کنند.
از دست دادن ۹ کرسی که منجر به از دست دادن اکثریت پارلمانی برای حزبالله و متحدانش شده، از سوی ناظران و رسانهها به عنوان یک «شکست بزرگ» و «غافلگیری در لبنان» توصیف شده است.
در حالی که حزبالله و جنبش شیعی امل کرسیهای خود در این دوره از انتخابات را حفظ کردهاند، شکست حزبالله مربوط به از دست رفتن کرسی متحدان سنی، دروزی و مسیحی این گروه است.
جنبش میهنی آزاد که طی این سالها همواره بزرگترین حزب مسیحی پارلمان لبنان و متحد حزبالله بوده، ۱۶ کرسی به دست آورد که نسبت به ۱۸ کرسی در انتخابات سال ۲۰۱۸، یک شکست برای این حزب محسوب میشود.
در مقابل، حزب مسیحی «نیروهای لبنانی» که مخالف سرسخت حزبالله به شمار میرود، اعلام کرده این حزب ۲۰ کرسی پارلمان را به دست آورده و به اولین حزب مسیحی پارلمان تبدیل شده است.