انتقاد وزیران خارجه اتحادیه عرب از برنامه موشکی و حمایت تسلیحاتی ایران از تروریسم

تسنیم روز پنجشنبه ۱۹ اسفند به نقل از «یک منبع آگاه» گزارش داد که «همچنان حداقل سه الی چهار مساله اصلی و فرعی» در مذاکرات وین باقی مانده و حل نشده است.

به نوشته تسنیم، طرف غربی باید اقدام لازم را «راجع به مساله تضمین‌ها و به ویژه تحریم‌ها» انجام دهد.

پیش از این نیز چند مقام دیگر جمهوری اسلامی مدعی شده بودند دستیابی به توافق در انتظار تصمیمات اساسی آمریکا است؛ در مقابل، آمریکا و اروپا چندین بار تاکید کردند که برای تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی زمان زیادی باقی نمانده است.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آمریکا را متهم کرد که «اراده‌ای برای توافق قوی و قابل دفاع برای طرفین ندارد». او سه موضوع «شیوه مواجهه با پیشنهادات ایران»، «طرح پیشنهادات غیرقابل قبول» و «اصرار بر توافق سریع با طرح بهانه‌های واهی» را نشانه‌های این موضوع ذکر کرد.

شمخانی در توییت خود که روز پنجشنبه منتشر شد نوشت: «مذاکرات وین بدون اتخاذ تصمیم سیاسی توسط آمریکا هر ساعت پیچیده‌تر از قبل می‌شود.»

در همین حال نور نیوز، وابسته به شورای عالی امنیت ملی، در توییتی با هشتگ «مذاکرات وین» نوشت که پرتاب ماهواره نور-۲ حاوی دو «پیام جدی» بود؛ ایران حاضر به مذاکره درباره موضوعات دفاعی، فضایی و سیاست‌های منطقه‌ای خود نیست، و هرگونه توافق احتمالی نباید برنامه‌های موشکی ایران را محدود کند.

نور نیوز اندکی پیشتر نیز آمریکا را متهم کرده بود که تلاش می‌کنند درخواست روسیه را به عنوان مانع شکل‌گیری توافق معرفی کنند.

در حالی که هفته گذشته برخی منابع از «بسیار نزدیک» بودن توافق هسته‌ای با ایران خبر داده بودند، روز شنبه سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در اظهاراتی غیرمنتظره شرط و شروط جدیدی برای احیای برجام گذاشت.

خواسته جدید روسیه از زبان مقام‌های دیگر این کشور نیز تکرار شد و روز چهارشنبه میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، با تاکید بر اینکه هنوز مذاکرات نهایی نشده، گفت در صورت نهایی شدن توافق باید روابط تجاری روسیه و ایران از تحریم‌های اروپا و آمریکا مستثنی باشد.

روز چهارشنبه همچنین لوان جاگاریان، سفیر روسیه در تهران، هشدار داد: «می‌خواهیم برجام به نتیجه برسد اما منافع خودمان هم برایمان مهم است.»

اسلامی افزود: دلیل اینکه امروز مذاکرات در سطح دیپلماتیک صورت می‌گیرد، این است که ما مطمئن باشیم که بهانه‌ها سلب شده و تحریم‌ها در چارچوب برجام لغو می‌شود.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران اضافه کرد که این تدبیر که «ما هم بازگشت از تعهدات را دنبال کنیم» موجب شد که آن‌ها به میز مذاکره بازگردند.

اسلامی خاطرنشان کرد در نتیجه مذاکرات، باید راستی‌آزمایی ادعای آنها در حوزه‌های اجرایی کشور و حوزه اقتصادی، بانکی، پولی و تجارت اثبات شود و در پرتو آن، ما هم به تعهدات خود در برجام بازگردیم.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران در همین حال گفت: ما خود را موظف و مکلف به اجرای سند راهبردی هسته‌ای می‌دانیم، و کنترل فرمان صنعت هسته‌ای ما در تهران و نه وین است.

او درباره اینکه در صورت توافق برای احیای برجام «غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم قرار است در داخل کشور بماند، یا به خارج از کشور منتقل شود»، گفت: برجام، چارچوب اقدامات است و بر اساس برجام عمل خواهد شد.

اینکه این دستاورد چگونه مورد بهره‌برداری قرار گیرد، بستگی به نتایج مذاکرات دارد و تیم مذاکره‌کننده که مسئولیت آن با وزارت خارجه است.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران جدا شدن برخی دانشمندان هسته‌ای از این سازمان را تایید کرد و گفت: اشخاصی بودند که جویای کار با یک وضعیت متفاوت بودند و از سازمان جدا شدند و رفتند. حال با هر انگیزه و نیتی بود تمایل داشتند به بخش‌های دیگر بروند اما بحث «اخراج» دانشمندان هسته‌ای، بحث انحرافی است.

محمد اسلامی درباره وضعیت امنیتی تاسیسات هسته‌ای نطنز، گفت: در نطنز در حال حاضر انتصابات جدیدی صورت گرفته است و اشخاص جدیدی مشغول به کار شده‌اند.

اینکه روند گذشته در مجتمع غنی‌سازی نطنز متاثر از نگاه مدیریتی خاصی بوده یا به لحاظ امنیتی علل و عوامل اتفاقاتی که در نطنز افتاده چه چیزی بوده، در جای خود قابل بحث و بررسی است.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران درباره انفجارهای سایت نطنز نیز گفت: عوامل بروز آن حوادث شناسایی و دنبال شده و قبل از آغاز مسئولیت من در سازمان انرژی اتمی نیز این بحث مطرح بوده است.

تد کروز در این نشست خبری گفت: «هر گاه توافق با ایران اعلام شود یک پیروزی بزرگ برای ولادیمیر پوتین خواهد بود.»

او افزود: در حالی که دولت بایدن به صورت از هم گسسته علیه مسکو تحریم اعلام می‌کند، روسیه می‌تواند در معاملات نفت و گاز، هسته‌ای و تسلیحاتی با ایران به میلیاردها دلار پول دست یابد.

سناتور جیم ریش نیز در این نشست گفت که بایدن در حال معامله با روسیه است و باید این کار را متوقف کرده و نگذارد روسیه در گفت‌وگوهای احیای برجام از طرف آمریکا با ایران مذاکره کند.

سناتور جونی ارنست نیز در این نشست همکاری دولت بایدن با روسیه را در مذاکرات وین «دیوانه‌وار» خواند و گفت در حالی که روسیه با تانک‌هایش در اوکراین در حال کشتن انسان‌های بی‌گناه است، دولت بایدن از روسیه برای مذاکره با یک دشمن دیگر، یعنی ایران، استفاده می‌کند.

سناتور جان باراسو نیز با انتقاد از همکاری دولت بایدن با روسیه در مذاکرات احیای برجام گفت: روسیه دارد از طرف آمریکا با ایران مذاکره می‌کند و در همین حال دارد به اوکراین نیز حمله می‌کند.

او تاکید کرد که دولت بایدن نباید اجازه دهد روسیه از طرف آمریکا با ایران مذاکره کند.

سناتور بیل هگرتی نیز از اینکه دولت بایدن برای حفظ تعادل بازار جهانی انرژی به جای همکاری با شرکت‌های انرژی در آمریکا و افزایش تولید، در حال همکاری با کشورهای متخاصم است انتقاد کرد.

او گفت: «این دولت ترجیح می‌دهد به جای همکاری با تولیدکنندگان نفت در آمریکا، با قاتلان بین‌المللی تعامل داشته باشد.»

بر اساس تازه‌ترین برآورد جامعه اطلاعاتی آمریکا که روز سه‌شنبه ۱۷ اسفند منتشر شد، رژیم ایران همچنان به دنبال تحکیم سنگرهای نفوذ خود در کشورهای همسایه خواهد بود و به تلاش خود برای کاستن از نفوذ آمریکا در خاورمیانه ادامه خواهد داد.

بنابر این برآورد سالانه، «تهران به تلاش‌هایش برای امتیازگیری از طریق توسعه برنامه اتمی، متحدان و نیروهای نیابتی، دیپلماسی، و فروش تسلیحات برای پیشبرد اهدافش ادامه خواهد داد.»

همچنین به باور نهادهای اطلاعاتی آمریکا، «رژیم ایران خود را گیر افتاده در چالشی وجودی با ایالات متحده و متحدان آمریکا در منطقه می‌بیند و همزمان، بلندپروازی‌هایش را برای رهبری در منطقه دنبال خواهد کرد.»

روز سه‌شنبه همزمان با انتشار برآورد سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا، چند تن از مقام‌های ارشد اطلاعاتی نیز در نشست کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان شرکت کردند.

از جمله ویلیام برنز، رییس سازمان سی‌آی‌ای، در این جلسه گفت فارغ از اینکه مذاکرات احیای برجام چه سرنوشتی پیدا کند، ایران همچنان تهدیدی علیه آمریکا خواهد بود.

گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا خاطرنشان کرد که با رییس‌جمهور شدن ابراهیم رئیسی، خامنه‌ای را به پیشبرد هدف خود برای تبدیل ایران به یک قدرت اسلام‌گرای حامی مسلمانان و سخت‌گیرانه کردن حکومت مذهبی در داخل کشور بیشتر ترغیب کرده است.

این گزارش با اشاره به خودداری ایران از مذاکره مستقیم با آمریکا افزود که مقام‌های جمهوری اسلامی نسبت به اینکه آمریکا با احیای برجام بخواهد منافعی پایدار را به ایران ارائه کند بسیار بی‌اعتماد هستند.

گسترش نفوذ از طریق نیروهای نیابتی و برنامه موشکی

جامعه اطلاعاتی آمریکا برآورد کرد که جمهوری اسلامی به صورت مستقیم یا از طریق نیروهای نیابتی خود به تهدید اشخاص آمریکایی در خاورمیانه ادامه خواهد داد و مصمم است همانطور که در یک دهه پیش در نظر داشته، در داخل آمریکا نیز شبکه‌هایی را برای خود ایجاد کند.

نهادهای اطلاعاتی ایالات‌متحده خاطرنشان کردند که ایران به دنبال انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی از مقام‌های پیشین و کنونی آمریکا است و در داخل آمریکا نیز به انجام عملیات‌ کشتارآمیز اقدام کرده است.

این گزارش افزود: ایران از طریق توان موشکی خود و حمایت از حزب‌الله لبنان و سایر گروه‌های تروریستی به تهدید اسرائیل ادامه می‌دهد و با حمایتش از شبه‌نظامیان شیعه در عراق، که تهدید اصلی علیه کارکنان آمریکایی در این کشور هستند، به عنوان یک بازیگر مخرب در منطقه باقی خواهد ماند.

گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا همچنین به حمایت اقتصادی و نظامی ایران از رژیم سوریه و ایجاد بی‌ثباتی در یمن از طریق حوثی‌ها و تهدید منافع و شرکای آمریکا، از جمله در عربستان سعودی اشاره کرد.

این گزارش همچنین از استفاده ایران از رویکرد ترکیبی و به‌کارگیری توانایی‌های جنگی متعارف و غیرمتعارف به عنوان تهدیدی دیگر علیه منافع آمریکا نام برد.

جامعه اطلاعاتی آمریکا نیروی قدس سپاه پاسداران را «مرکز قدرت نظامی ایران» خواند و گفت جمهوری اسلامی با وجود چالش‌های اقتصادی موجود، به تقویت توان تسلیحات متعارف خود ادامه می‌دهد.

این گزارش انبار موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی را بزرگ‌ترین در نوع خود در خاورمیانه و تهدیدی برای کشورهای منطقه خواند و خاطرنشان کرد فعالیت‌های ایران در ساخت پرتابگرهای فضایی، از جمله سیمرغ، بازه زمانی لازم برای ساخت موشک‌های بالستیک قاره‌پیما را کوتاه‌تر می‌کند.

عدم انجام فعالیت‌ کلیدی برای ساخت سلاح هسته‌ای

جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت: «ارزیابی ما همچنان این است که ایران در حال حاضر فعالیت‌ مهمی که برای ساخت سلاح هسته‌ای لازم باشد، انجام نمی‌دهد.»

این گزارش با اشاره به اینکه پس از خروج آمریکا از برجام، ایران به انجام برخی فعالیت‌ها فراتر از تعهدات خود در توافق هسته‌ای روی‌ آورده گفت: «اگر تحریم‌های تهران کاهش نیابد، مقام‌های ایرانی احتمالا غنی‌سازی تا سقف ۹۰ درصد را مورد نظر قرار خواهند داد.»

جامعه اطلاعاتی آمریکا افزود ایران محدودیت‌ها در ارتباط با تحقیق و توسعه سانتریفیوژها و فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی اورانیوم در تاسیسات زیرزمینی فردو بی‌توجهی می‌کند، از جمله اینکه از آوریل ۲۰۲۱ به غنی‌سازی یو‌اف-۶ تا سقف ۶۰‌ درصد و جمع‌آوری یو‌اف-۶ غنی شده ۲۰ درصد ادامه می‌دهد.

نفوذ مخرب و سایبری

جامعه اطلاعاتی آمریکا با اشاره به تهدید فعالیت‌های سایبری ایران علیه امنیت شبکه‌ها و داده‌های آمریکا و متحدانش گفت رویکرد فرصت‌طلبانه ایران از حمله‌های سایبری، صاحبان زیرساخت‌های حیاتی در ایالات‌متحده را در معرض خطر این حمله‌ها قرار داده است.

این گزارش افزود حمله‌های سایبری اخیر علیه اهداف آمریکایی و اسرائیلی نشان می‌دهد که ایران بیش از گذشته به هدف قرار دادن کشورهای قدرتمندتر روی‌‌ آورده و نشان می‌دهد جمهوری اسلامی برای انتقام‌جویی از این روش رغبت بیشتری نشان می‌دهد.

روبیو در بیانیه‌ای گفت: «تحت هیچ شرایطی نباید پول به دستان دیکتاتورها و تروریست‌های قاچاقچی مواد مخدر که متحدان ولادیمیر پوتین هستند بیفتد. دیگر کافی است. زمانش رسیده که تولید انرژی را به خانه برگردانیم.»

در همین حال، جنیفر گرنهولم، وزیر انرژی آمریکا، از شرکت‌های نفت و گاز ایالات‌متحده خواست با توجه به تشدید بحران جهانی انرژی، به سرعت میزان عرضه خود را افزایش دهند تا میزان تقاضا جبران شود.

جو بایدن روز سه‌شنبه اعلام کرد که واردات نفت و گاز روسیه را ممنوع خواهد کرد.

جمهوری‌خواهان هشدار داد‌ه‌اند کاهش واردات نفت از روسیه نباید باعث شود که خلاء ایجاد شده در بازار عرضه، دولت آمریکا را به تامین نفت از کشورهایی همچون ایران و ونزوئلا سوق دهد.